27/06/2023
LÀM THẾ NÀO ĐỂ DẠY TRẺ NÓI SONG NGỮ
Phú xin tóm tắt một số phương pháp dạy hiệu quả từ bản thân Phú khi áp dụng cho Candy cũng như từ các bố mẹ đã thành công giúp con nói được tiếng Anh từ khi còn rất bé.
1. Cho trẻ tiếp xúc sớm nhất có thể
Việc chủ động cho bé học ngôn ngữ 2 ngay từ đầu, giữa tiếng mẹ đẻ và tiếng Anh sẽ có sự cân bằng tốt hơn, đặc biệt trong tư duy của trẻ sẽ không có sự phân biệt đâu là tiếng mẹ đẻ đâu là ngoại ngữ, mà cả hai đều là tiếng mẹ đẻ. Trẻ tiếp xúc song ngữ từ sơ sinh đến 6 hoặc 7 tuổi là thời điểm vô cùng quan trọng vì hai lý do: đây là giai đoạn não trẻ có sự tiếp xúc tốt nhất với ngôn ngữ, và sau khi trẻ bắt đầu đi học tiểu học, sẽ khó khăn để não bộ "tái cân bằng" hai thứ tiếng. Chú ý rằng giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi là cực kì quan trọng bởi nó xây dựng cho trẻ phản xạ ngôn ngữ cũng như tích lũy về vốn từ vựng. Vậy nên, hãy cho con bạn học ngoại ngữ ngay từ khi mới lọt lòng.
2. Đầu tư nhiều cho tiếng Anh
Ngôn ngữ được tích lũy và trau dồi thông qua giao tiếp xã hội; lợi thế cho các gia đình ở Việt Nam là tiếng Việt tồn tại khắp không gian và thời gian nên việc trẻ học tốt tiếng Việt là điều đương nhiên và không cần nhiều cố gắng từ phía phụ huynh. Ngược lại, để tiếng Anh thành tiếng mẹ đẻ thì bố mẹ phải làm sao xây dựng môi trường quanh trẻ để cân bằng mật độ, tần suất, số lượng trong không gian và thời gian so với tiếng Việt. Trong điều kiện hiện tại ở Việt Nam, phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến việc hình thành môi trường ngôn ngữ cho trẻ. Đó có thể là môi trường tiếng Anh trong chính gia đình trẻ nếu bố mẹ hoặc các thành viên trong gia đình có lợi thế về tiếng Anh. Hoặc đó có thể là những môi trường tiếng chất lượng mà bố mẹ chọn lựa để gửi trẻ.
3. Có kế hoạch rõ ràng
Lên kế hoạch và chương trình cho trẻ ngay từ ban đầu; đồng thời kiên định thực hiện vì, thứ nhất, bạn chưa thể thấy kết quả ngay trước mắt, thứ hai, trẻ cần được luyện tập thường xuyên để tạo phản xạ.
Bố mẹ cần đặt ra mục tiêu rõ ràng trong quá trình học ngoại ngữ của con, quan tâm đến đầy đủ các mặt nghe, nói, đọc và viết. Mục tiêu ở đây hiểu theo nghĩa là việc là phụ huynh đề ra để thực hiện: mỗi tuần cùng con hát bao nhiêu bài hát, kể bao nhiêu câu chuyện, đi đâu, thời gian như thế nào...Việc đạt được mục tiêu sẽ cần đến sự siêng năng từ cả bố mẹ và bé. Riêng đối với trẻ, bố mẹ không đặt ra các mục tiêu quá sức với con.
4. Mỗi người một ngôn ngữ
Đây là điều kiện lý tưởng để nuôi dạy trẻ nói song ngữ Việt-Anh nếu phụ huynh vững tiếng Anh. Trong trường hợp phụ huynh không giỏi ngoại ngữ thì có thể nỗ lực học một số câu giao tiếp thông thường với trẻ để có thể nói chuyện với các con tầm 10-15 phút mỗi ngày bằng tiếng Anh và kết hợp ch trẻ tiếp xúc thụ động với các kênh ngữ liệu sẵn có. Ngoài ra, nếu có điều kiện, bố mẹ có thể chọn cách thuê gia sư đến nhà thực hành giao tiếp cùng các con, hoặc gửi con đến các môi trường tiếng chất lượng.
5. Luyện Đọc to tiếng Anh
Đòi hỏi trẻ con ngồi một chỗ, yên ắng nghe ba mẹ đọc chuyện là điều gần như không thể bởi trẻ hết sức hiếu động. Tuy vậy, đừng vì điều đó mà nản chí khi bạn đọc thơ hoặc chuyện tiếng Anh trong khi con bạn chạy loanh quanh chơi trò này đến trò khác. Đọc to sách tiếng Anh cho con ít nhất 15 phút mỗi ngày là một trong những biện pháp thực hành quan trọng để nuôi dưỡng khả năng tiếng Anh của trẻ. Nghe thì có vẻ đơn giản nhưng cách này có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ cũng như tăng độ hứng thú của trẻ đối với sách và văn học.
6. Khung thời gian
Bố mẹ nếu không áp dụng được phương pháp mỗi người một ngôn ngữ toàn thời gian với con, thì có thể lựa chọn kết hợp chia khung thời gian để tương tác cùng con. Đặc biệt, khi trẻ bắt đầu đi học thì thời gian bên con của bố mẹ sẽ ngắn lại nên bố mẹ có thể lựa chọn một khung giờ nào đó để tương tác cùng con bằng tiếng Anh. Ví dụ như với trường hợp của Candy, Phú chọn khung thời gian sau khi con ăn tối xong, và trước khi con đi ngủ là khung giờ cố định để giao tiếp tiếng Anh cùng con. Ngoài ra, P tận dụng tối đa những lúc có thời gian rãnh bên con để tương tác với con bằng tiếng Anh. Phương pháp này là lựa chọn bổ biến và cũng rất hiệu quả đối với các gia đình mà trẻ đã bắt đầu đến tuổi đi học.
7. Không gian tiếng Anh
Hãy tạo không gian tiếng Anh trong chính ngôi nhà của trẻ với các hình ảnh, poster về màu sắc, hoa quả, con vật, xe cộ ... để làm sao trẻ thấy tiếng Anh trở nên thân thuộc. Bên cạnh đó, bố mẹ có thể đầu tư tủ sách tiếng Anh để có thể cùng con đọc sách mỗi ngày.
8. Nghe nhạc tiếng Anh
Cho trẻ nghe nhạc là một cách dễ dàng và hiệu quả để giúp trẻ tiếp xúc với ngoại ngữ. Bố mẹ có thể tận dụng những nguồn sẵn có trên Youtube để cho con tiếp xúc với tiếng Anh mỗi ngày.
9. Chơi trò chơi song ngữ
Trẻ em thích chơi trò chơi, và có rất nhiều trò chơi tiếng Anh tuyệt vời mà giúp trẻ vừa được vui chơi vừa có hiệu quả trong việc thúc đẩy tiếp xúc với ngoại ngữ.
