16/08/2025
Top những điều bạn cần chuẩn bị gì khi lên lớp 10?
Sau khi trải qua kỳ thi tuyển sinh vào l0 và nắm chắc kết quả trúng tuyển, chắc hẳn sẽ có nhiều học sinh háo hức xen lẫn cảm giác hồi hộp khi năm học mới sắp bắt đầu. Dưới đây là những điều cần biết khi lên cấp 3 (THPT), hãy lưu lại để chuẩn bị cho mình một khởi đầu thuận lợi nhé.
1. Chuẩn bị nhập học
Khi nhận thông báo trúng tuyển vào THPT, đầu tiên các em cần chuẩn bị để nhập học như: giấy tờ cần thiết:
- giấy khai sinh, căn cước công dân.
- 👉”định danh điện tử mức 2”👉
- phương tiện đi lại theo quy định của pháp luật (tránh trường hợp vi phạm an toàn giao thông do chưa đủ tuổi sử dụng xe phân khối lớn sẽ bị hạ hạnh kiểm khi bị lập biên bản)
- Sách vở, đồng phục theo quy định của trường, tóc tai,…
2. Tham khảo chương trình học lớp 10 của trường
Khi lên lớp 10, lượng kiến thức sẽ nhiều hơn các cấp học dưới vì đây là giai đoạn học sinh phải chuẩn bị cho những dự định tương lai như: thi tuyển vào Đại Học, định hướng nghề nghiệp hay thậm chí là du học,... Do đó, để chuẩn bị tốt cho chặn đường này, ngay từ khi bước chân vào lớp 10, các bạn cần tìm hiểu về từng nội dung trong chương trình học để dễ dàng hòa nhập, thích nghi với phương pháp và cách giảng dạy của thầy cô cấp 3. Đặc biệt, trong môi trường THPT học sinh sẽ được tiếp cận các phương pháp thực hành nhiều hơn là lý thuyết.
3. Làm quen với môi trường mới
Dù là bao nhiêu tuổi thì cảm giác bỡ ngỡ, hồi hộp khi bước vào một môi trường mới, lớp học mới là đều là những điều không thể tránh khỏi. Do đó, hãy chuẩn bị cho mình một tâm thế tự tin để làm quen và giao lưu với thầy cô, bạn bè mới để học hỏi nhiều điều hơn sau này. Sự tự tin, khiêm nhường và tôn trọng mọi người sẽ giúp bạn và thầy cô, bạn bè gắn bó lâu dài.
Bên cạnh đó, bạn cũng nên dành thời gian tìm hiểu về ngôi trường mà mà chuẩn bị học bằng cách truy cập vào website hoặc fanpage của trường, xem tin tức, hình ảnh, hoạt động cũng như cập nhật kịp thời ngày nhập học, làm thủ tục, đồng phục, v.v…
4. Tìm tòi những phương pháp học đúng đắn, khoa học, sáng tạo
Để học tốt cấp 3, học sinh nên tham gia nhiều hoạt động học tập bổ ích do trường lớp tổ chức để giúp bạn vừa giao lưu học hỏi, vừa tích lũy thêm kinh nghiệm, kiến thức để từ đó tạo dựng cho mình một nền tảng kiến thức, sáng tạo phương pháp học tập phù hợp cho bản thân để chuẩn bị cho một năm học thành công nhất. Bên cạnh đó các bạn có thể tích lũy kiến thức bằng cách tham khảo tài liệu, sách báo khác nhau để có vốn kiến thức học tập tốt.
5. Tập trung nghe giảng
Muốn học tập tốt, bạn đừng mãi ghi chép vì lượng kiến thức dễ lưu trữ nhất trong não bộ là lúc bạn tập trung nghe giảng. Chỉ có nghe hiểu bạn sẽ biết cách ghi chép lại vào vở, từ đó đảm bảo lượng kiến thức đã được thẩm thấu trong bạn. Bằng cách này, bạn sẽ không mất nhiều thời gian để học bài, nếu có quên kiến thức chỉ cần nhìn vào vở là nhanh chóng nhớ được kiến thức mà bạn đã tiếp thu. Điều này rất khác so với việc bạn ghi chép xuống nhưng lại không để tâm nghe giảng.
6. Học từ cơ bản đến nâng cao
Bất kể làm điều gì, chúng ta luôn đi từ nền tảng cơ bản đến nâng cao, học tập cũng không ngoại lệ. Hãy dành thời gian học thật kỹ càng những kiến thức cơ bản, tránh đốt cháy giai đoạn khi bạn chưa nắm vững kiến thức cũ. Việc học vẹt ở cấp 3 sẽ là rào cản khiến các bạn khó học tiếp được lên những lớp cao hơn do lượng kiến thức ngày một nâng cao và khó hơn.
7. Giữ thái độ tích cực trong học tập
Tâm trạng thoải mái sẽ giúp bạn tiếp thu kiến thức tốt hơn, vì vậy bạn cần chuẩn bị cho mình một thái độ học tập tích cực, trang bị cho mình những kỹ năng mềm như: giao tiếp, thuyết trình trước đám đông, tư duy logic,... sẽ giúp bạn dễ dàng có được điểm cao trong các môn học. Điều này sẽ giữ cho tâm trạng bạn luôn thoải mái và việc học cũng trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
8. Lập kế hoạch cân bằng giữa học hành và vui chơi
Một trong những điều cần biết khi lên cấp 3 là ngoài việc học hành chắc hẳn không thể thiếu việc giải trí cùng bạn bè, do đó, lập kế hoạch để cân bằng giữa học hành và vui chơi sẽ giúp các em dễ dàng kiểm soát quỹ thời gian của mìn. Để lập kế hoạch cho bản thân, học sinh có thể thực hiện những phương pháp sau:
Sử dụng phương pháp WOOP:
WOOP là viết tắt của Wish (mong muốn) - Outcome (kết quả) - Obstacle (trở ngại) - Plan (kế hoạch). Đây là phương pháp dễ thực hiện và rất thực tế đã được nghiên cứu, chứng minh bởi Gs. Tiến sĩ Grabiele Oettingen thuộc ĐH New York. Để sử dụng phương pháp này, học sinh cần đặt mục tiêu cho mình và tưởng tượng mình đã đạt được mục tiêu đó, suy nghĩ về những trở ngại có thể xảy ra và lên kế hoạch “gỡ rối”.
Bước 1 - Mục tiêu mong muốn - WISH: hãy nghĩ về năm học sắp tới và mục tiêu lớn nhất các em muốn đạt được là gì? Mong muốn đó cần có tính cụ thể và thách thức đủ để lập mô hình SMART:
+ Specific (cụ thể)
+ Manageable (có thể đo lường được)
+Attainable (có khả năng đạt được)
+Relevant (phù hợp với bản thân)
+Time Sensitive (phù hợp với thời gian cho phép)
VD: chinh phục 1 bài thi thử IELTS, nâng điểm trung bình (GPA) lên 3.0 trước thi cuối kì, đọc 3 quyển sách trong một tháng,...
Bước 2 - kết quả (outcome): sau khi thiết lập được mục tiêu, bạn hãy tưởng tượng nếu đạt được mục tiêu đó bạn sẽ tiến bộ ra sao? Nhận được kết quá như thế nào? Học hỏi được điều gì? Gói gọn những điều bạn tưởng tượng về sự thành công trong 3 - 6 từ và luôn ghi nhớ trong đầu.
VD: “Nếu đạt điểm GPA cao mình sẽ không còn tự ti về bản thân và có thể ứng tuyển vào các trường ĐH hàng đầu”.
Bước 3 - trở ngại (obstacle): hãy tưởng tượng những trở ngại về mặt tinh thần có thể xảy ra khiến bạn không thể hoàn thành được mục tiêu đó. Tại sao lại là trở ngại về mặt tinh thần? Vì những trở ngại do yếu tố bên ngoài tác động thường khó có thể thay đổi nhưng chúng ta lại dễ dàng hơn khi thay đổi yếu tố bên trong là thái độ của mình.
VD: mãi tập trung Facebook nên mình chưa đọc được trang sách nào cả.
Bước 4 - kế hoạch (plan): Khi đã xác định được những trở ngại về mặt tinh thần, bây giờ là lúc bạn lên kế hoạch để vượt qua trở ngại đó và tiến gần hơn đến mục tiêu của bản thân. Bạn có thể áp dụng công thức sau:
Nếu/ khi ….. (gặp trở ngại).... thì mình sẽ (hành động vượt qua trở ngại)
VD: nếu mình bị xao nhãng trong lúc làm bài tập, thì mình sẽ tắt hết Facebook, Tiktok để tập trung trở lại.
Sử dụng một cuốn sổ tay hoặc lịch lớn để ghi chú thời gian biểu hay các cột mốc quan trọng như: deadline nộp bài tập, ngày nào nộp bài thuyết trình trên lớp,... Mẹo dành cho các bạn sử dụng thời gian biểu hiệu quả là hãy chia nhỏ thời gian để hoàn thành các nhiệm vụ thay vì dành thời gian vài tiếng đồng hồ. Việc chia nhỏ thời gian sẽ giúp các em có động lực học hơn, không phải ngồi quá lâu trên bàn học.
Thiết lập thời gian vui chơi với bạn bè: ngoài việc học, bạn cũng nên dành thời gian riêng cho bản thân để nghỉ ngơi, thư giãn. Không nên tạo áp lực cho bản thân bằng cách học tập chiếm trọn hết thời gian trong ngày. Việc cân bằng giữa học và giải trí sẽ giúp học sinh tăng khả năng tiếp thu nhiều hơn và tâm trạng lạc quan, thoải mái hơn.
9. Lập sơ đồ tư duy để hệ thống kiến thức
Sơ đồ tư duy là phương pháp học tập không thể thiếu vì nó sẽ theo học sinh đến những bậc học cao hơn nữa. Hệ thống kiến thức một cách trực quan, sinh động, giúp các em dễ dàng ghi nhớ và lưu trữ những gì được học một cách hiệu quả. Để vẽ sơ đồ tư duy, đòi hỏi học sinh cần nắm vững kiến thức trọng yếu, do đó việc vẽ sơ đồ còn là cách giúp học sinh ôn lại kiến thức đã học mà không phải viết chữ quá nhiều.
10. Tham gia hoạt động ngoại khóa của trường lớp
Học sinh cấp 3 sẽ có cơ hội tham gia các hoạt động ngoại khóa nhiều hơn so với THCS. Đây là cơ hội để giao lưu học hỏi, mở rộng kiến thức và khám phá bản thân mình thích gì, có năng khiếu gì. Do đó, đừng ngần ngại thử những điều mới mẻ như tham gia câu lạc bộ, ban nhạc, nhóm kịch nghệ, một môn thể thao hay hoạt động tình nguyện.
Theo thống kê của các trường, những em học sinh thường xuyên hòa mình vào các hoạt động ngoại khóa song song với việc học hành có tỷ lệ thành công khi ra trường cao hơn hẳn vì các em biết cách kết nối, cho đi những điều mình có, trở thành một công dân tích cực trong xã hội. Khi tham gia hoạt động ngoại khóa còn là cách giúp các em có những kỉ niệm đẹp trong đời học sinh của mình và những kỹ năng học được còn là hành trang mang theo sau này ở các bậc học cao hơn.
11. Học cách ngừng so sánh
Khi ở trong một tập thể lớp, sẽ có đôi lần bạn thấy mình làm chưa tốt trong khi các bạn khác đều làm tốt hoặc ngược lại. Tuy nhiên, các bạn cần biết rằng mỗi người sẽ có những thế mạnh, kiến thức và nhân sinh quan khác nhau, việc thường xuyên so sánh điểm yếu của bản thân với điểm mạnh người khác hay ngược lại sẽ không giúp chúng ta tiến bộ hơn. Thay vào đó, hãy dùng thời gian rèn luyện bản thân ở những môn học mà mình chưa tốt bằng cách học thêm, hỏi bạn bè xung quanh. Buông bỏ việc so sánh bản thân với người khác sẽ giúp các bạn thoát khỏi mặc cảm tự ti hay mất thời gian suy nghĩ về người khác trong khi điều cần thay đổi luôn nằm ở chính các bạn.
12. Thường xuyên học hỏi từ người xung quanh
Giai đoạn cấp 3, thường là lúc các em tập trở thành người lớn với những quyết định độc lập và cho đó là sự trưởng thành. Nhưng một người trưởng thành thực sự sẽ là người luôn biết cách lắng nghe, tiếp thu ý kiến đa chiều để từ đó chắc lọc, so sánh với ý kiến bản thân để đưa ra quyết định sau cùng. Do đó, đừng ngại hỏi ý kiến người khác nhất là thầy cô, bạn bè và những người xung quanh là các nguồn tài nguyên xung quanh bạn. Thường xuyên hỏi han, chia sẻ kiến thức cho nhau còn là cách giúp bạn mở rộng, xây dựng tình bạn và các mối quan hệ vững bền.
13. Chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng
Ngôn ngữ được xem là chìa khoá mở cửa tương lai, để các e trở thành công dân toàn cầu vì vậy:
Các kỳ thi tiếng Anh như: TOEIC, IELTS, SAT, ATC hay TOEFL, v.v… là những chứng chỉ rất quan trọng để giúp học sinh vào đại học hoặc đi du học. Hơn nữa, đó còn là điểm cộng không thể thiếu giúp các em được tuyển thẳng đối với các trường ĐH trong nước. Vì vậy, ngay từ khi bước vào cánh cổng cấp 3, học sinh nên tìm hiểu và dành thời gian chuẩn bị cho những kỳ thi chuẩn hóa này càng sớm càng tốt. Thư viện trường hoặc kho tài liệu trên internet cho từng chứng chỉ thường không thiếu, các đề thi qua từng năm đều được lưu trữ ở những nguồn này.
Các bạn hãy bắt đầu ôn luyện từ vựng, ngữ pháp, các kỹ năng nghe - nói - đọc - viết, các tips để thi thật tốt và bắt đầu giải thử đề thi của những năm trước để rút kinh nghiệm cho bản thân, bổ sung những kỹ năng mà mình còn khuyết thiếu. Ôn luyện càng kỹ sẽ giúp học sinh tự tin bước vào kỳ thi thật sự.
14. Định hướng nghề nghiệp, khối thi ở cấp THPT
Nhiều bạn học sinh khi vừa vào cấp 3 đã được ba mẹ định hướng nghề hay khối thi, hoặc chính bản thân các bạn đã lên kế hoạch học tập cho tương lai như: xác định nghề nghiệp và khối thi cụ thể. Từ đó các bạn tập trung nhiều thời gian hơn vào những môn học quan trọng ngay từ đầu để tránh mất thời gian ôn luyện sau này. Việc lên kế hoạch cho tương lai sẽ giúp học sinh có động lực học tập, đây được xem là một trong những phương pháp học tập tốt và phù hợp với nhiều bạn trẻ hiện nay.
