20/01/2025
NHỮNG MÓN QUÀ TỰ NHIÊN BỊ ĐỔ OAN TRONG NHIỀU NĂM
Có những món quà quý giá từ thiên nhiên đã nuôi dưỡng con người qua hàng triệu năm, vậy mà giờ đây lại bị "gán tội" một cách oan uổng, đôi khi là có chủ đích. Xin phép điểm lại ba loại thực phẩm bị hiểu lầm nghiêm trọng nhất.
🥚Trứng - Nạn nhân của hiểu lầm khoa học
Trứng từng bị đổ tội gây tăng cholesterol trong suốt nhiều thập kỷ. Ở Phương Tây trong những năm 1980, 1990 tồn tại những quảng cáo có mặt ở khắp nơi về việc nên ăn phô mai kem thay vì trứng.
Nhưng các nghiên cứu khoa học hiện đại đã chứng minh cơ thể chúng ta có một cơ chế điều hòa cholesterol vô cùng tinh vi: Khi chúng ta ăn thực phẩm giàu cholesterol như trứng, gan sẽ tự động giảm sản xuất cholesterol nội sinh để duy trì cân bằng. Ngược lại, khi ăn ít cholesterol, gan sẽ tăng cường sản xuất.
Nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng chính chất béo bão hòa và chất béo trans mới là yếu tố chính ảnh hưởng đến cholesterol máu, không phải cholesterol từ thức ăn. Trứng thậm chí còn là nguồn dinh dưỡng quý giá với protein chất lượng cao, vitamin A, D, E, K, sắt và các khoáng chất thiết yếu. Lecithin trong lòng đỏ trứng còn hỗ trợ gan chuyển hóa chất béo hiệu quả.
Giới khoa học Việt Nam và nước ngoài hiện nay đều đồng tình người trưởng thành hoàn toàn có thể ăn 3 quả trứng mỗi ngày. Vừa rẻ, vừa ngon, vừa bổ dưỡng.
🐷 Mỡ động vật - Nạn nhân của công nghiệp dầu thực vật
Mỡ động vật đã bị quy kết là "kẻ thù" của tim mạch, nhưng đây là một quan điểm thiếu căn cứ. Tổ tiên chúng ta đã sử dụng mỡ động vật để nấu nướng từ ngàn đời. Mỡ động vật giàu vitamin tan trong chất béo (A, D, E, K), cung cấp năng lượng bền bỉ và không chứa chất béo trans có hại như nhiều loại dầu thực vật đã qua chế biến công nghiệp.
Chắc chẳn các bạn đều còn nhớ cách đây 15-20 năm trên tivi thường xuyên xuất hiện các quảng cáo dầu thực vật tốt cho tim mạch, làm những âu mỡ lợn dần biến mất khỏi tủ bếp của mỗi nhà.
Thực tế, nhiều nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng chất béo bão hòa từ nguồn tự nhiên lành mạnh hơn rất nhiều. Quan trọng hơn là tỷ lệ omega-3 và omega-6 trong chế độ ăn, cũng như việc tránh các chất béo trans từ thực phẩm chế biến công nghiệp.
🍼 Sữa mẹ - Nạn nhân của marketing thiếu đạo đức
Đây có lẽ là câu chuyện đau lòng nhất về cách lợi nhuận có thể đe dọa sức khỏe trẻ em. Vụ việc của Nestlé tại châu Phi vào thập niên 1970 là một ví dụ điển hình. Công ty này đã triển khai một chiến dịch marketing tai tiếng:
- Cử "y tá tiếp thị" mặc đồng phục trắng vào các bệnh viện, tạo ấn tượng về tính chuyên môn y tế
- Phát mẫu sữa bột miễn phí cho các bà mẹ mới sinh, đủ dùng trong vài tuần đầu
- Quảng cáo sữa công thức như một lựa chọn "hiện đại", "khoa học" hơn sữa mẹ
- Tài trợ cho các cơ sở y tế để họ khuyến khích sử dụng sữa công thức
Hậu quả thật thảm khốc:
- Khi về nhà, do không cho con bú thường xuyên, sữa mẹ dần cạn kiệt
- Nhiều gia đình nghèo buộc phải pha loãng sữa công thức để tiết kiệm
- Điều kiện nước sạch hạn chế dẫn đến nhiễm trùng từ bình sữa
- Hàng nghìn trẻ em tử vong vì suy dinh dưỡng và các bệnh nhiễm trùng
Chiến dịch này đã dẫn đến một cuộc tẩy chay Nestlé tại Mỹ rồi lan ra toàn cầu từ năm 1977, được gọi là "Nestlé Kills Babies" (Nestlé giết trẻ em). Áp lực từ dư luận cuối cùng đã buộc WHO phải ban hành Bộ Quy tắc Quốc tế về Tiếp thị các Sản phẩm Thay thế Sữa mẹ vào năm 1981.
Trong khi đó, khoa học đã chứng minh rõ sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo nhất cho trẻ:
- Thành phần thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của bé
- Chứa kháng thể và các yếu tố miễn dịch quý giá
- Cung cấp hệ vi sinh có lợi cho đường ruột
- Tăng cường gắn kết mẹ con và phát triển cảm xúc
Ngày nay mỗi khi bạn nghe thấy cụm từ "Sữa mẹ là tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ", hãy cảm ơn thế hệ đi trước đã dũng cảm chiến đấu và chiến thắng một kẻ thù độc ác và hùng mạnh.
Những ví dụ trên cho thấy mỗi người cần tìm hiểu kỹ thông tin từ các nguồn khoa học đáng tin cậy và đưa ra những lựa chọn thông thái cho sức khỏe của chính mình và gia đình. Và hãy nhớ rằng, trong thời đại các tập đoàn lớn dùng mọi thủ đoạn để tăng lợi nhuận, chúng ta hãy luôn xem xét câu nói "Ông bà dạy, cấm có sai". Kinh nghiệm đúc kết từ ngàn đời của đồng bào đã giúp bạn tồn tại khỏe mạnh đến ngày hôm nay luôn có một cơ sở nhất định, hãy trân trọng điều đó nhé 😁
Nguồn: Lê Thanh Tùng/ Maybe you miss this freaking new
