Giáo Dục Hòa Nhập Ánh Sang

CHIẾN LƯỢC HIỆU QUẢ TRONG GIAO TIẾP HÀNG NGÀY
⭐ Chiến lược 1: CỐ Ý TẠO TÌNH HUỐNG "THIẾU THÔNG TIN"
Mẹ làm điều gì bé không hiểu → bé có nhu cầu hỏi.
Ví dụ hàng ngày:
Mẹ cất hộp sữa, bé không biết ở đâu → bé sẽ muốn hỏi “Ở đâu rồi?”
Mẹ cầm đồ chơi nhưng che lại → bé muốn hỏi “Cái gì đó?”
Mẹ mang dép lên tay → bé muốn hỏi “Sao vậy mẹ?”
→ Đây là cách kích hoạt bản năng đặt câu hỏi.
⭐ Chiến lược 2: LUÔN “NÓI MẪU” ĐỂ BÉ LẶP LẠI
Khi bé chưa hỏi được, mẹ nói mẫu câu hỏi:
“Con muốn biết đúng không? Hỏi mẹ nè: Cái gì đây?”
“Muốn biết ở đâu? Hỏi mẹ: Ở đâu rồi?”
“Muốn biết ai? Con hỏi: Ai đây?”
Lặp lại nhiều lần → bé tự hỏi.
⭐ Chiến lược 3: TRẢ LỜI NGAY KHI BÉ HỎI
Để bé hiểu rằng: 👉 Hỏi = có thông tin ngay
👉 Hỏi có ích → bé sẽ hỏi nhiều hơn.
Nếu bé hỏi mà bị lơ hoặc trả lời chậm, bé sẽ bỏ luôn hành vi đặt câu hỏi.
⭐ Chiến lược 4: KHEN & CỦNG CỐ
Ngay khi bé hỏi:
“Con hỏi giỏi quá!”
“Giỏi! Con đã hỏi mẹ rồi nè!”
“Wow, con hỏi đúng câu luôn!”
Sự củng cố tích cực giúp bé hỏi nhiều hơn.
̂̀ncoppy

🧩 1. Tự kỷ thoái triển là gì?

Là tình trạng bé đang phát triển bình thường, có nói, có giao tiếp… nhưng bị mất dần kỹ năng ở giai đoạn 15–30 tháng.
Khoảng 20–30% trẻ tự kỷ rơi vào dạng này.

🛑 2. Dấu hiệu nhận biết sớm (rất quan trọng)

🔻 A. Mất kỹ năng ngôn ngữ

Đang nói được vài từ → tự nhiên ít nói, rồi mất luôn.

Ít bắt chước âm thanh.

Không nói “ba”, “mẹ”, “bà”… như trước.

🔻 B. Mất kỹ năng giao tiếp – xã hội

Từng biết gọi ba mẹ → giảm dần giao tiếp mắt, nhìn thoáng qua rồi tránh.

Không chỉ tay xin đồ như trước.

Không đáp lại khi gọi tên.

Ít cười đáp lại, không chơi đùa giao tiếp.

🔻 C. Mất kỹ năng chơi – tương tác

Từng biết chơi đúng cách → chuyển sang xoay đồ, gõ, xếp hàng, mê bánh xe quay.

Giảm chơi với người lớn.

🔻 D. Xuất hiện hành vi mới

Chạy quanh nhà nhiều.

Dễ kích động, khó ngủ, khó ăn.

Nhìn nghiêng, nhìn xoáy.

Lặp lại hành động (vẫy tay, xoay người).

🔻 E. Các dấu hiệu cơ thể

Không phải bé nào cũng có nhưng thường gặp:

Táo bón kéo dài.

Khó ngủ.

Nhạy cảm âm thanh, chạm, mùi.

🧠 3. Tại sao xảy ra thoái triển?

Chưa có nguyên nhân chính xác nhưng liên quan nhiều đến:

Rối loạn kết nối thần kinh.

Yếu tố di truyền.

Rối loạn tiêu hoá – hấp thu → ảnh hưởng não.

Thiếu ngủ kéo dài.

Stress thần kinh ở giai đoạn phát triển mạnh.

🌟 Quan trọng: Không phải do phụ huynh chăm sóc sai, mà thuộc về cấu trúc phát triển của trẻ.

🛠 4. Hỗ trợ bé tự kỷ thoái triển (rất hiệu quả nếu can thiệp sớm)

⭐ 1. Tập trung vào giao tiếp và tương tác xã hội

Gọi tên + chờ phản ứng + khen.

Chơi đối mặt 1–1 mỗi ngày 20–30 phút.

Dùng trò bé thích để tạo cơ hội giao tiếp (ví dụ bé thích bóng → “mẹ ơi”, “nữa”, “bóng” → mới được chơi).

⭐ 2. Tăng giao tiếp mắt – nền tảng để phục hồi ngôn ngữ

Các bài tập:

Ú òa.

Giấu đồ – nhìn mắt mới “mở”.

Chơi tung bóng – phải nhìn mắt trước khi ném.

Nếu cô muốn em soạn 10 bài tập giao tiếp mắt theo mức độ, em sẽ gửi thêm.

⭐ 3. Can thiệp ngôn ngữ – tập phục hồi từ đã mất

Tập bắt chước âm.

Tập bắt chước hành động → chuyển sang âm tiết → từ đơn.

⭐ 4. Can thiệp hành vi sớm (ABA – Floor Time – ESDM)

Nếu bé đang thoái triển, 1–3 tháng đầu can thiệp càng sớm càng tốt.

Bắt đầu từ:

Giao tiếp mắt

Chỉ tay

Bắt chước

Gọi tên

⭐ 5. Giảm hành vi lặp & kích động bằng vận động cảm giác

Bài bản thể (proprioceptive)

Tiền đình

Nén tay – nén chân

Bóng g*i

Chơi ván thăng bằng

Em có thể gửi bộ 20 hoạt động cảm giác nếu cô cần.

⭐ 6. Ổn định tiêu hoá – giấc ngủ

Vì 70% trẻ tự kỷ thoái triển có rối loạn tiêu hoá:

Tăng chất xơ, nước

Hạn chế đường – sữa ngọt

Tối ưu ngủ (gối ôm nặng nhẹ, tắt màn hình trước ngủ 1h)

⭐ 7. Theo dõi đánh giá chuyên môn

Khám chuyên khoa tâm lý – nhi phát triển

Kiểm tra thính lực nếu mất ngôn ngữ nhanh

Kiểm tra tiêu hoá nếu táo bón kéo dài

Trị liệu ngôn ngữ 2–3 buổi/tuần

✔️ 5. Khi nào cần đi khám ngay?

Bé đang nói mà mất hoàn toàn khả năng trong 1–3 tháng.

Gọi tên không quay lại.

Không giao tiếp mắt, không chơi với người.

Xuất hiện hành vi lặp bất thường.

📢Bộ bài tập 15 ngày phục hồi ngôn ngữ đã mất dành cho trẻ tự kỷ thoái triển.
Lịch này tập trung vào bắt chước – âm thanh – từ đơn – yêu cầu giao tiếp, theo đúng thứ tự phát triển tự nhiên của trẻ.

🎯 MỤC TIÊU 15 NGÀY

1. Khôi phục bắt chước âm

2. Tăng khả năng phát âm (dù chưa rõ)

3. Kích hoạt âm chủ ý (bé biết dùng âm để xin – gọi – yêu cầu)

4. Tạo nền tảng để nói lại từ đơn

📢📢BỘ BÀI TẬP 15 NGÀY PHỤC HỒI NGÔN NGỮ

-
🧠 GIAI ĐOẠN 1 (Ngày 1–5): Khởi động – Bắt chước âm

Ngày 1–2: Âm nguyên âm dễ

A – O – U – I – E
Cách tập:

Mẹ mở miệng rõ → chờ 3 giây

Bé phát âm gần giống → khen + chơi

10 lượt/âm

Ngày 3–4: Âm môi – miệng

Pa – Ba – Ma

Kết hợp: vỗ tay khi phát âm để bé bắt chước dễ hơn

Dùng gương để bé nhìn miệng

Ngày 5: Âm vui để kích thích

“ôôô”, “ààà”, “ííí”, “ưưư”

Âm động vật: meo, gâu, ụm bò
=> Chỉ cần bé phát âm chủ động bất kỳ âm nào = thành công.

---

🗣 GIAI ĐOẠN 2 (Ngày 6–10): Tạo âm chủ ý – Bé dùng âm để yêu cầu

Ngày 6–7: Tập “đòi” bằng âm

Đưa đồ bé thích → giữ lại → chờ bé

Nếu bé chỉ giơ tay hoặc nhìn → gợi âm: “a?”, “m?”

Khi bé phát âm → đưa đồ ngay → giúp bé hiểu “phát âm = được đồ”

Ngày 8–9: Đổi âm thành yêu cầu

Với bóng → gợi âm “b-b-b”

Với bim → gợi “m-m-m”

Với xe → gợi “x-x” hoặc “ơ?”
→ Không yêu cầu đúng từ, chỉ cần gần giống âm.

Ngày 10: Tập gọi

Trò chơi: mẹ cầm bóng → gọi “m…” → bé phát âm → mẹ ném

Mục tiêu: bé phát 1 âm bất kỳ để gọi mẹ hoặc xin đồ

---

🧩 GIAI ĐOẠN 3 (Ngày 11–15): Từ đơn – Khơi phục ngôn ngữ đã mất

Ngày 11: Tập từ đơn đơn giản

Dùng 3 từ cơ bản:

“Ba”

“Mẹ”

“Bóng”

Cách tập:

1. Mẹ nói chậm – rõ

2. Bé nhìn → bắt chước → thưởng bằng trò chơi

3. Nếu bé không nói → cho bé chọn 1 âm gần giống (b-, m-, bo-)

Ngày 12–13: Từ quen thuộc trong sinh hoạt

“ăn”

“mở”

“nữa”

“đi”

Chiến lược:
👉 Không đưa đồ hoặc không mở cửa cho đến khi bé phát 1 âm (không cần nói đúng từ).

Ngày 14: Gọi tên người thân

Giơ ảnh người thân → hỏi: “Ai đây?”
→ Bé phát âm gì đó → khen + chuyển sang hoạt động vui

Ngày 15: Thực hành giao tiếp tự nhiên

Lồng âm – từ vào mọi hoạt động trong ngày:

Trước khi ăn → “ăn”

Trước khi đi → “đi”

Xin thêm → “nữa”

Chơi bóng → “bóng”

Mục tiêu: bé dùng âm hoặc từ để giao tiếp, không cần chuẩn.

⭐ DẤU HIỆU BÉ ĐANG TIẾN BỘ

Sau 15 ngày, bé thường có:

Bắt chước được vài âm

Biết phát âm để xin đồ

Giảm la hét khi muốn đồ → thay bằng âm hoặc “a”

Một vài bé nói lại được 1–3 từ đơn

Tương tác và chú ý lâu hơn
̂̀ncoppy

𝐕𝐚̣̂𝐧 đ𝐨̣̂𝐧𝐠 𝐭𝐢𝐧𝐡 𝐥𝐚̀ 𝐠𝐢̀?
𝐓𝐚̂̀𝐦 𝐪𝐮𝐚𝐧 𝐭𝐫𝐨̣𝐧𝐠 𝐜𝐮̉𝐚 𝐯𝐚̣̂𝐧 đ𝐨̣̂𝐧𝐠 𝐭𝐢𝐧𝐡 đ𝐨̂́𝐢 𝐯𝐨̛́𝐢 𝐬𝐮̛̣ 𝐩𝐡𝐚́𝐭 𝐭𝐫𝐢𝐞̂̉𝐧 𝐭𝐫𝐢́ 𝐧𝐚̃𝐨 𝐨̛̉ 𝐭𝐫𝐞̉ 𝐧𝐡𝐨̉ 𝐧𝐡𝐮̛ 𝐭𝐡𝐞̂́ 𝐧𝐚̀𝐨?
Kỹ năng vận động bao gồm vận động thô (gross motor skills) và vận động tinh (fine motor skills).
* Vận động thô phát triển trước vận động tinh, đòi hỏi sự phối hợp và phát triển của các nhóm cơ lớn ở cánh tay, cẳng chân, thân mình, và bàn chân. Các kỹ năng này bao gồm các hoạt động như lật mình, vẫy tay, ngồi, kéo, đẩy, nhảy, chạy, v.v… Các kỹ năng này là bước ngoặt lớn trong sự phát triển của trẻ ở những năm đầu đời.

🌼𝐕𝐚̣̂𝐧 đ𝐨̣̂𝐧𝐠 𝐭𝐢𝐧𝐡 𝐥𝐚̀ 𝐠𝐢̀?
𝑽𝒂̣̂𝒏 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒕𝒊𝒏𝒉 𝒍𝒂̀ 𝒔𝒖̛̣ 𝒑𝒉𝒐̂́𝒊 𝒉𝒐̛̣𝒑 𝒄𝒖̉𝒂 𝒏𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒏𝒉𝒐́𝒎 𝒄𝒐̛ 𝒏𝒉𝒐̉ 𝒗𝒆̂̀ 𝒗𝒂̣̂𝒏 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒍𝒊𝒆̂𝒏 𝒒𝒖𝒂𝒏 đ𝒆̂́𝒏 𝒔𝒖̛̣ đ𝒐̂̀𝒏𝒈 𝒃𝒐̣̂ 𝒄𝒖̉𝒂 𝒃𝒂̀𝒏 𝒕𝒂𝒚, 𝒏𝒈𝒐́𝒏 𝒕𝒂𝒚 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒎𝒂̆́𝒕 (𝒑𝒉𝒐̂́𝒊 𝒉𝒐̛̣𝒑 𝒕𝒂𝒚- 𝒎𝒂̆́𝒕).
𝑲𝒚̃ 𝒏𝒂̆𝒏𝒈 𝒗𝒂̣̂𝒏 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒕𝒊𝒏𝒉 𝒉𝒐̂̃ 𝒕𝒓𝒐̛̣ 𝒕𝒂̆𝒏𝒈 𝒑𝒉𝒂́𝒕 𝒕𝒓𝒊𝒆̂̉𝒏 𝒕𝒓𝒊́ 𝒕𝒉𝒐̂𝒏𝒈 𝒎𝒊𝒏𝒉 𝒗𝒂̀ 𝒍𝒊𝒆̂𝒏 𝒕𝒖̣𝒄 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒔𝒖𝒐̂́𝒕 𝒄𝒂́𝒄 𝒈𝒊𝒂𝒊 đ𝒐𝒂̣𝒏 𝒑𝒉𝒂́𝒕 𝒕𝒓𝒊𝒆̂̉𝒏 𝒄𝒖̉𝒂 đ𝒐̛̀𝒊 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 đ𝒐̀𝒊 𝒉𝒐̉𝒊 𝒔𝒖̛̣ 𝒌𝒆̂́𝒕 𝒉𝒐̛̣𝒑 𝒈𝒊𝒖̛̃𝒂 𝒄𝒂́𝒄 𝒄𝒐̛, 𝒙𝒖̛𝒐̛𝒏𝒈 𝒗𝒂̀ 𝒅𝒂̂𝒚 𝒕𝒉𝒂̂̀𝒏 𝒌𝒊𝒏𝒉 đ𝒆̂̉ 𝒕𝒉𝒖̛̣𝒄 𝒉𝒊𝒆̣̂𝒏 𝒄𝒂́𝒄 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒕𝒂́𝒄 𝒏𝒉𝒐̉ 𝒗𝒂̀ 𝒄𝒉𝒊́𝒏𝒉 𝒙𝒂́𝒄.
> Ví dụ như chụm các ngón tay để nhặt 1 vật nhỏ, cắt hình bằng kéo, vẽ đường thẳng hoặc hình tròn, cầm bút và viết, xếp quần áo, xếp các khối gỗ, kéo dây kéo, v.v… Người ta dùng khả năng điều khiển vận động tinh để đánh giá tuổi phát triển của trẻ. Kỹ năng này được phát triển theo thời gian, qua sự luyện tập và dạy bảo.

🌼Vận động tinh bao gồm những vận động nào?
- Kỹ năng học tập: cầm bút ( đồ, tô, vẽ, viết), cầm kéo cắt
- Kỹ năng chơi: kỹ năng chơi xây dựng với lego, xếp hình, xếp đường ray xe lửa, chơi đất nặn, thủ công, chơi búp bê và thao tác bằng tay…
- Kỹ năng tự chăm sóc: thay quần áo, mang giày, cột dây giày, kéo dây kéo, cài nút, mang thắt lưng..; ăn uống: dùng muỗng, dao, nĩa, đũa, mở hộp, cắm ống hút, đánh răng, rửa mặt, chải tóc, đi vệ sinh.
Trẻ em nên được luyện kỹ năng vận động từ sớm, nhằm thúc đẩy cho não phát triển.

🌼Tại sao Vận động tinh quan trọng?
Vận động tinh rất quan trọng để thực hiện các chức năng sinh hoạt hàng ngày và kỹ năng học tập. Không có khả năng hoàn thành những nhiệm vụ mỗi ngày, trẻ thiếu tự tin, kỹ năng học tập kém và kỹ năng chơi hạn chế. Trẻ không có khả năng phát triển tính tự lập và kỹ năng tự phục vụ ngay cả tự thay quần áo, xúc cơm ăn. Do đó, mối quan hệ của trẻ với gia đình và bạn bè cùng trang lứa gặp khó khăn.

🌼Những biểu hiện của trẻ có khó khăn vận động tinh là gì?
- Tránh hoặc không hứng thú với các hoạt động tỉ mỉ, khéo léo
- Thích các hoạt động thể chất, không thích ngồi yên
- Thích các hoạt động thụ động như xem TV, Ipad)
- Không thích viết hay cầm kéo cắt
- Rất thích lãnh đạo khi chơi và thường yêu cầu người khác làm giúp trẻ.
- Dễ nản khi gặp khó khăn, hay cậy nhờ cha mẹ giúp và không cố gắng.

🌼Tầm quan trọng của can thiệp trị liệu?
Can thiệp cho trẻ khó khăn vận động tinh rất quan trọng, bởi vì:
- Cải thiện khả năng kiên nhẫn, các hoạt động khéo léo, tỉ mỉ trong học tập và vui chơi.
- Tăng khả năng học tập ở trường: tô màu, vẽ, viết, cắt và dán
- Giúp trẻ phát và hoàn thiện các kỹ năng tự phục vụ phù hợp lứa tuổi.
- Tránh được việc trẻ không tham gia các hoạt động học tập do khó khăn các hoạt động vận động tinh
- Tránh được thất vọng từ cha mẹ, thầy cô và chính trẻ do trẻ không thực hiện được hoạt động học tập
- Giúp duy trì và phát triển tính tích cực và tự tin
- Giúp trẻ không thua sút bạn bè về kỹ năng viết và các kỹ năng khéo léo khác.

🌼Nếu không được can thiệp, trẻ có vấn đề gì không?
Trẻ khó khăn về vận động tinh nếu không được can thiệp sẽ gặp các vấn đề sau:
- Không đạt yêu cầu trong học tập do viết chậm, nhanh mệt, chữ quá xấu.
- Dễ mỏi mệt ở trường do không theo kịp chương trình học.
- Khó hoàn thành bài kiểm tra hoặc thi do làm bài chậm.
- Kém tự tin khi so sánh trẻ với các trẻ khác.
- Khó khăn với kỹ năng tự phục vụ.
> Do đó, ba mẹ được khuyến khích nên tạo điều kiện để con được phát triển các kỹ năng này. Càng luyện tập từ sớm, não bé càng có cơ hội được làm việc sớm, từ đó được kích thích và khiến trí thông minh của bé được phát triển.

💡SƯU TẦM VÔ VÀN Ý TƯỞNG SÁNG TẠO tổ chức trò chơi vận động tinh cho bé với những vật dụng dễ kiếm trong nhà. Bố mẹ hãy lưu lại những trò chơi để cùng con trải nghiệm là luyện tập tại nhà nhé.
Nguồn: Book Kid

Những fan cứng mới nhất của tôi ơi, cảm ơn mọi người nhiều nhé! 💎 Khánh Trà, Le Thu, Tẹt Bé

Viết một bình luận để chào mừng họ gia nhập cộng đồng của chúng ta, cứng

✅NGUYÊN NHÂN TRẺ PLPTK NÓI LINH TINH ‼️

Trẻ tự kỷ nói linh tinh (còn gọi là nói nhảm, nói lảm nhảm, nói không đúng ngữ cảnh) là hiện tượng phổ biến, phản ánh sự bất thường trong quá trình phát triển ngôn ngữ và giao tiếp. Dưới đây là các nguyên nhân chính:

1. Rối loạn xử lý ngôn ngữ

Trẻ có thể nghe và ghi nhớ từ, nhưng không hiểu đúng nghĩa hoặc không biết sử dụng đúng trong ngữ cảnh. Do đó, trẻ có thể nói ra những từ không phù hợp tình huống, hoặc nói những câu không liên quan.

2. Nhại lời (echolalia)

Trẻ lặp lại lời người khác, có thể ngay lập tức hoặc sau một thời gian, mà không hiểu nội dung. Đây là một trong những kiểu ngôn ngữ phổ biến ở trẻ tự kỷ, đặc biệt ở giai đoạn đầu phát triển ngôn ngữ.

3. Tự kích thích thần kinh (self-stimulation)

Khi căng thẳng, mệt mỏi, hoặc quá phấn khích, trẻ có thể phát ra âm thanh, tiếng nói linh tinh để tự trấn an, như một cơ chế điều hòa cảm xúc.

4. Thiếu mô hình giao tiếp đúng đắn

Khi trẻ thiếu người tương tác hiệu quả hoặc không được đáp lại khi giao tiếp, trẻ có xu hướng phát triển ngôn ngữ một chiều, nói không nhằm mục đích giao tiếp mà chỉ để “nói”.

5. Tổ chức ngôn ngữ trong não chưa hoàn thiện

Não bộ của trẻ tự kỷ thường phát triển không đồng đều. Những vùng liên quan đến tư duy và ngôn ngữ có thể hoạt động yếu, khiến trẻ nói không rõ ràng, không logic, hoặc nói theo “cụm từ có sẵn”.

6. Mô phỏng từ tivi, YouTube, quảng cáo

Trẻ tự kỷ có khả năng ghi nhớ câu chữ rất tốt nhưng lại không hiểu rõ ý nghĩa. Trẻ có thể lặp lại các câu trong phim hoạt hình, video quảng cáo, và dùng sai thời điểm.

7. Thiếu từ vựng để diễn đạt mong muốn

Khi trẻ không biết cách diễn đạt đúng điều mình muốn, trẻ có thể nói bất cứ điều gì nảy ra trong đầu. Việc không có đủ vốn từ khiến trẻ khó giao tiếp hiệu quả.

Gợi ý giải pháp:

Tăng tương tác trực tiếp giữa người lớn và trẻ bằng những hoạt động thực tế có chủ đích.

Hạn chế thời gian xem tivi, YouTube, thay vào đó là trò chuyện, đọc sách cùng trẻ.

Dạy từ vựng theo chủ đề gắn với sinh hoạt
sưu tầm

👩‍👧‍👧👩‍👧‍👧👩‍👧‍👧CHA MẸ VÀ GIÁO VIÊN NÊN HỢP TÁC VỚI NHAU NHƯ THẾ NÀO ĐỂ HỖ TRỢ TRẺ GẶP KHÓ KHĂN TRONG HỌC TẬP ?

✳️Giáo viên và cha mẹ là những người lớn có mối liên hệ chặt chẽ nhất với trẻ em dưới sự chăm sóc của họ. Chúng có ảnh hưởng lớn nhất đến cuộc sống và việc học hành của đứa trẻ. Mối quan hệ hợp tác và bền chặt giữa phụ huynh và giáo viên sẽ là lý tưởng để học sinh phát triển.

✳️Tuy nhiên, khi một học sinh gặp khó khăn ở trường, mối quan hệ này được thử thách. Những khó khăn này có thể là về bản chất học tập, y tế, xã hội hoặc hành vi. Giáo viên thường phải thận trọng điều hướng tình huống. Một tình huống có thể xảy ra là giáo viên tiếp cận một phụ huynh với vấn đề của học sinh, và phụ huynh đó trở nên bị động, né tránh... Một trường hợp khác có thể là phụ huynh trở nên hung hăng hoặc buộc tội, và giáo viên trở nên bất lực, né tránh, sợ hãi. Cả hai điều này đều không hữu ích trong việc giải quyết tình hình.

Đối với các bậc cha mẹ, sự thất vọng, buồn rầu khi nghe tin con họ không đạt được các tiêu chuẩn cao của họ. Họ cần thời gian để xử lý thông tin mới này. Vì vậy, việc giáo viên kỳ vọng rằng phụ huynh sẽ chấp nhận những gì được nói với sự bình tĩnh và giúp đỡ giáo viên giải quyết nó là không thực tế.

QUÁ TRÌNH ĐAU BUỒN/THẤT VỌNG DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

Elisabeth Kubler-Ross là một bác sĩ tâm thần, người đã nghiên cứu quá trình đau buồn và xác định năm giai đoạn của đau buồn. Khi cha mẹ lần đầu tiên biết được những khó khăn về sức khỏe, học tập, hành vi hoặc những khó khăn khác của con mình, họ sẽ phải trải qua một quá trình đau buồn. Đây là sự đau buồn do họ đánh mất ước mơ về một cuộc sống lý tưởng cho con mình. Điều này có thể sâu và cần thời gian để giải quyết. Nó không thể được vội vàng. Mọi người đều cần thời gian của riêng mình để xử lý thông tin tiêu cực.

Dưới đây là năm giai đoạn của sự đau buồn mà Kubler-Ross đã mô tả.

1. TỪ CHỐI: Bản năng đầu tiên khi chúng ta nghe thấy bất cứ điều gì không mong muốn là từ chối nó. "Không có vấn đề gì. Nó không phải là một vấn đề. " Cha mẹ có thể bỏ qua, giảm thiểu hoặc cố gắng tìm một lời giải thích thay thế cho vấn đề khi họ lần đầu tiên được nói về vấn đề đó. Một phụ huynh ở trường cũ của tôi giải thích rằng con anh ấy là một đứa trẻ 'tinh thần' khi được kể về các vấn đề hành vi của mình. Một người mẹ có con đang cắn người khác, lý do rằng đó là lỗi của những đứa trẻ khác khi chọc tức con mình.

2. GIẬN DỮ: Khi những lời phàn nàn từ giáo viên tiếp tục tăng lên, sự phủ nhận chuyển sang tức giận: “Con tôi không phải là VẤN ĐỀ, CON TÔI CÓ THỂ LÀM TỐT HƠN. Cô giáo và nhà trường không biết phải giải quyết như thế nào với con tôi ”. Đây là điều mà tôi thực sự đã nghe từ các bậc cha mẹ. Sự tức giận thậm chí có thể nhắm vào thần. Ở một mức độ nào đó, thực tế là một vấn đề tồn tại được thừa nhận ở giai đoạn này.

3. MẶC CẢ: Đây là đầu hàng (tức là nguôi ngoai đi 2 vấn đề 1 - 2 ở trên). “Nếu bạn giữ con tôi trong lớp / trường học, tôi sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết ở nhà để việc này thành công. Tôi sẽ sắp xếp lên kế hoạch để tu sửa, khắc phục các lỗi con mắc phải v.v. Có một mức độ chấp nhận lớn hơn ở giai đoạn này.

4. TRẦM CẢM: Đây là giai đoạn khó khăn nhất đối với cha mẹ vì cuối cùng họ thừa nhận rằng có một vấn đề. Tuy nhiên, đây là sự chấp nhận thụ động. “Bầu trời đã giáng xuống đầu tôi” hoặc những suy nghĩ tương tự khiến họ cảm thấy bất lực và bất lực; mất đi giấc mơ hoàn hảo của họ cho đứa con của họ. Họ không thể thấy các tùy chọn có sẵn để biến một phiên bản khác của giấc mơ đó thành hiện thực. Trong giai đoạn này, họ không tham gia hoặc tham gia đầy đủ vào việc học của con mình.

4 CHẤP NHẬN: Đây là lúc phụ huynh cuối cùng chấp nhận rằng có một vấn đề và tích cực tham gia với giáo viên. Họ trở thành đồng minh của giáo viên trong việc đưa ra những lựa chọn tốt nhất cho sự tiến bộ của con họ.

Quá trình này xảy ra trên một dòng thời gian khác nhau cho mỗi gia đình. Không có thời gian biểu nhất định cho phụ huynh để đạt được giai đoạn chấp nhận.

💢MỘT CÂU CHUYỆN ĐÃ XẢY RA MÔ TẢ LẠI DIỄN BIẾN CẢM XÚC CỦA HỮNG NGƯỜI LIÊN QUAN ĐẾN KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA MỘT HỌC SINH BỊ DOWN

Tôi có một học sinh bị hội chứng Down - một bệnh bẩm sinh - ở trường trung học. Mẹ anh đã phải dùng đến kiện tụng để giữ con mình theo học tại trường phổ thông. Anh ấy rõ ràng không thể đương đầu với học lực cấp hai, nhưng mẹ anh ấy vẫn kiên quyết. Cô vẫn đang ở Giai đoạn 2 của quá trình đau buồn, 13 năm sau khi đối mặt với tình trạng của con trai mình.

👉Ngay cả trong cùng một gia đình, vợ và chồng có thể giải quyết vấn đề đó theo cách khác nhau. Mới tuần trước, tôi gặp một đứa trẻ mà người cha có vẻ tò mò về cách giúp con trai mình, và nói chuyện với tôi qua điện thoại và gặp trực tiếp rất nhiều câu hỏi về con trai anh ấy. Anh ấy nói với tôi rằng vợ anh ấy vẫn còn giận dữ với số phận của mình và tự hỏi tại sao Chúa lại làm điều này với họ. Rõ ràng anh ấy đang ở giai đoạn chấp nhận, trong khi vợ anh ấy đang ở giai đoạn tức giận.

👉Cũng có thể do cha mẹ không đủ hiểu biết hoặc cảm thấy bất lực không biết làm thế nào để giúp con mình. Họ có thể cố gắng tước bỏ hoàn toàn và giao mọi quyền kiểm soát cho giáo viên và bác sĩ. Tôi cũng đã có cha mẹ như thế này. Khi tôi hỏi một phụ huynh cụ thể về thói quen làm bài tập ở nhà của con cô ấy, cô ấy trả lời rằng tôi phải dạy con cô ấy chứ không phải cha mẹ. Cô ấy nói với tôi đó là lý do tại sao cô ấy cho con mình đi học! Vì vậy, không có bài tập về nhà cho anh ta!

✳️Điều quan trọng là giáo viên phải nhớ rằng họ không nên xem xét các nhận xét hoặc cảm xúc của phụ huynh một cách cá nhân. Nó thường không hướng vào họ; đó là cách của cha mẹ để vượt qua quá trình. Một phụ huynh đưa con gái trở về sau một chuyến du lịch nước ngoài kéo dài của cả gia đình. Sinh viên đã bỏ lỡ một lượng đáng kể giáo trình. Khi tôi nói với cô ấy rằng con gái cô ấy sẽ phải làm thêm để có thể bắt kịp trong vài tuần tới, cô ấy nói với tôi đó là trách nhiệm của tôi và cô ấy không thể giúp gì cho việc làm bài tập hoặc học sau giờ học. Cô ấy nói đó là công việc của tôi!

Cha mẹ rất ràng buộc về mặt tình cảm đối với con cái của họ. Mặt khác, giáo viên có lợi thế là có thể khách quan. Họ có thể xem tình hình hoàn toàn từ quan điểm của sự thật. Nhưng cha mẹ không có suy nghĩ này khi bắt đầu quá trình. Sẽ không cho giáo viên kiên nhẫn trong khi cha mẹ cố gắng vượt qua cảm xúc của họ.

Tôi đã có cha mẹ hỏi tôi tại sao con họ không đọc như những đứa trẻ khác, và khi nào nó có thể đọc. Rất khó để giải thích cho những bậc cha mẹ như vậy rằng không thể áp dụng cùng một điểm chuẩn cho con họ.

👉Trong khi chờ đợi phụ huynh chấp nhận tình huống, cảm thấy như một lòng tốt đối với họ, giáo viên lo lắng về việc chờ đợi để được giúp đỡ cho đứa trẻ. Thời gian quý giá bị mất trong quá trình tiếp nhận và giáo viên có thể muốn đẩy mạnh vấn đề. Việc này phải được xử lý một cách nhẹ nhàng và từ bi đối với tình cảm của cha mẹ. Điểm hoàn toàn hợp lệ là đứa trẻ phải được đánh giá và bắt đầu can thiệp càng sớm càng tốt để giảm thiểu sự tồi tệ của vấn đề. Tuy nhiên, điều đó có thể hợp lệ, giáo viên chắc chắn không thể bỏ qua phụ huynh và cảm xúc của họ trên đường đi. Sẽ không giúp ích được gì cho sự nghiệp của học sinh nếu cha mẹ và giáo viên có mối quan hệ đối nghịch nhau.

💥Chúng ta cần phải hiểu rằng, Thầy cô và cha mẹ luôn đóng một vai trò rất trong quan trong việc cung cấp kiến thức cho trẻ cũng như hình thành nhân cách giáo dục cho mọi đứa trẻ từ tiểu học đến trung học. Các vấn đề đề xảy ra đối với một học sinh khiến cha mẹ, thầy cô khó khăn trong việc giải quyết nhưng chúng đều có thể giải quyết một cách tốt nhất, quan trọng là hãy làm việc cùng nhau, cùng nhau đi đến thành công từng bước một !

TÀI LIỆU GIÚP BÉ LUYỆN KHẨU HÌNH VÀ ÂM NGỮ

Giúp con tập phát âm – Luyện cơ hàm và môi (Phần 1)
Tập cơ hàm
Để nói được trước tiên cơ hàm của con phải hoạt động đúng cách, có chủ đích.
1. Cập răng:
Cha mẹ dạy con phải biết cập răng (nhấc hai hàm răng cập vào nhau). Mẹ ngồi trước mặt con rồi làm mẫu cho con. Yêu cầu con nhìn vào mẹ để bắt chước hoặc cùng làm trước gương để con nhìn và làm theo.
2. Đẩy hàm dưới qua lại hai bên:
Trước tiên, yêu cầu con há miệng rồi từ từ đưa hàm dưới qua hai bên. Hãy làm thật chậm rồi nhanh dần để con chú ý và làm theo.
3. Cắn môi dưới:
Hàm trên cắn nhẹ vào môi dưới rồi nhanh chóng bật môi dưới ra khỏi hàm răng giống như khi phát âm âm “v”.
Tập cơ môi
Môi cần phải được chuyển động đúng cách để bật được âm chuẩn, tránh trường hợp nói ngọng, nói không rõ từ.
1. Chu môi:
Các cha mẹ hãy luôn làm mẫu cho con trước: dạy con cách chu môi lên như khi phát âm âm.
Ví dụ: “u” hoặc “su su”, máy bay kêu “vù vù”. Mẹ có thể làm máy bay hoặc chơi máy bay – luôn có vật, tranh ảnh để con tương tác.
2. Tròn môi:
Rất nhiều bạn nói không rõ từ do không biết làm tròn môi, môi lúc nào cũng chỉ trong một trạng thái “rộng vành”. Vì vậy trước tiên mẹ dạy con cách làm tròn môi như âm “o” hoặc làm con gà gáy “ò ó o” để trẻ làm theo và bật âm ra.
3. Mím môi:
Trẻ phải biết mím môi để uống nước, hút sữa… Trước tiên mẹ dạy con mím môi vào tờ giấy, thìa… rồi mở môi để tờ giấy, thìa rơi xuống hoặc có thể cùng con hút, thổi ống nước để con thích thú học theo. Mẹ làm động tác gọi gà “bập bập” để con làm theo.
4. Phồng má: dạy con phồng má để lấy hơi.
Giúp con tập phát âm – Khuyến khích phát âm (Phần 2)
Để giúp con nói cũng như rèn luyện để con nói rõ, các bậc phụ huynh không chỉ giúp con luyện cơ môi – hàm mà còn cần có một số các bài tập cũng như phương pháp phù hợp khuyến khích trẻ phát âm.
Tập cơ lưỡi
Khi lưỡi hoạt động tốt thì trẻ mới có thể nói tốt. Vì vậy, gợi ý các phụ huynh một số các trò chơi giúp trẻ luyện cơ lưỡi.
1. Thò – thụt lưỡi:
Mẹ ngồi trước con rồi làm động tác thò thụt lưỡi từ chậm đến nhanh dần. Mẹ có thể “dụ” con làm bằng cách thò lưỡi ra và sau đó đặt lên lưỡi thứ mà con thích ăn nhất đề con học theo mẹ và làm theo để được cái mà con đang muốn.
2. Đá lưỡi sang hai bên:
Tương tự như các cách làm trên, mẹ đá lưỡi sang hai bên từ chậm đến nhanh để con làm và học theo.
3. Liếm môi trên/dưới:
Mẹ có thể bôi ngọt hoặc cái gì đó dính lên hai môi để con liếm môi.
Dạy phát âm đơn giản
Cha mẹ nên dạy con bắt đầu từ 5 nguyên âm O, E, A, U, I cả khẩu hình và âm để con dễ bật âm hơn:
O: tròn môi
E: lưỡi đè nhẹ lên phần trong môi trên
U: chu môi
A: há rộng miệng
Khuyến khích phát âm
Khi tương tác với con mẹ tạo tình huống để phát ra các âm thanh quen thuộc giúp con có cơ hội bật được âm nhanh hơn như đưa tay lên miệng “oa oa”, gọi gà “bập bập”, “lêu lêu”, “ê ê”, tặc lưỡi…
• Bắt đầu các âm dễ với con như “và”, “vi vu”, “bơ”, “mơ”, “bà”, “ba”…
• Cho con đọc thơ, hát vuốt đuôi theo bài hát. Khi đến các từ cuối của câu thơ, câu hát mẹ nói to, rõ các âm đó dần dần mẹ nên chừa một khoảng trống (3-5s) ra để con nói vuốt đuôi từ đó theo mẹ vd: “hai vây xinh xinh” thì từ “xinh xinh” mẹ hát to, rõ từ rồi một thời gian sau khi hát đến từ đó mẹ chừa một khoảng trống ra để con nối từ vào. Mẹ nên nhớ rằng khi đọc thơ hay hát mà chú trọng bật âm cho trẻ thì ở những từ cuối của câu me phải nhìn vào mắt con để con giao tiếp mắt và để con bắt chước khẩu hình của mẹ để bật âm. Khi tương tác với con ở các động từ, các danh từ các mẹ nên nhấn mạnh vào từ cần truyền đạt một phần là để con hiểu rõ yêu cầu một phần là để con nghe rõ và bắt chước theo các từ đó (từ khóa). Hãy bắt đầu bằng các từ đơn giản, gần gũi và không có dấu, những từ có 1, 2 âm tiết để con dễ bật âm hơn.
Ngoài các kỹ thuật luyện âm trên thì các bài tập phục hồi chức năng áp dụng cho phần cơ môi, lưỡi, hàm cũng cần phải được thực hiện đồng thời và kiên trì hàng ngày. Đó là:
* Chườm nóng – lạnh vùng cằm; hàm; góc hàm: nhất là vói những bé xúc giác nhiễu loạn( cắn môi, thích cọ mặt, môi vào các vật cứng, thô ráp; cơ mặt thỉnh thoảng bị giật..) việc chườm nóng (70 đến 80oC) từ 3-6 lần trong ngày sẽ giúp con nhanh chóng giảm và hết những hành vi này.
* Mát xa xoay tròn theo chiều kim đồng hồ xuôi từ gốc hàm xuống tới cằm sau khi chườm nóng-lạnh sẽ giúp con vận động hàm tốt hơn, dễ bật âm hơn.
Lưu ý: Có một số trẻ rất muốn nói, hợp tác đưa khẩu hình khi được dạy nói nhưng không thể phát âm được thì có thể nghĩ tới việc con bị thiếu (hụt) hơi hay thắng lưỡi có vấn đề. Khi đó ngoài việc tích cực luyện tập với hàm, môi, lưỡi thì nhả phanh lưỡi hay tập thêm các bài luyện đẩy hơi (ép hơi, xiết đai…).
Nguồn: st

“QUY TRÌNH” XỬ LÍ MỘT CUỘC “KHỦNG HOẢNG”, “ĂN VẠ” Ở CÁC BẠN NHỎ
Trong quá trình khôn lớn các bạn nhỏ sẽ trải qua vô sô những cuộc khủng hoảng lên 1, lên 2, lên 3 và những cuộc khủng hoảng không hề dự báo trước. Dù rất khó bình tĩnh nhưng nếu bạn xử lí được những cuộc khủng hoảng của con trong hòa bình (dù có rất nhiều nước mắt) thì chúng mình tin là dù sau này có vấn đề gì, bạn cũng có thể dễ dàng xử lí được. ❤
☀️ Quy trình để xử lí một cuộc khủng hoảng thường sẽ bao gồm 6 bước như sau:
1. Bày tỏ sự đồng cảm với con (ôm, cầm tay, lắng nghe...)
2. Tìm hiểu, gọi tên vấn đề của con
3. Lắng nghe nhu cầu/cách giải quyết con mong muốn
4. Đưa ra đề xuất phương án bố/mẹ mong muốn thông qua các lựa chọn
5. Hỗ trợ con giải quyết vấn đề (nếu con cần)
6. Tuyên bố kết thúc khủng hoảng (hi-five, một cái ôm thật chặt, thật dài...)
Và sau đây là giải thích chi tiết:
1. BÀY TỎ SỰ ĐỒNG CẢM VỚI CON
Dấu hiệu dễ nhận nhất của các hình thức khủng hoảng hay ăn vạ là khóc. Trẻ con có thể rất nhanh dỗ, nhanh quên, khóc cái có thể cười ngay dù mắt vẫn ngấn nước NHƯNG khi đang khủng hoảng, khó chịu, để nín ngay lập tức là gần như không thể. Theo các nhà tâm lí thì khi nghe thấy tiếng khóc của một đứa trẻ, tim chúng ta sẽ đập nhanh, não sẽ thúc ép phải giải quyết vấn đề ngay. Và nếu là con mình, chúng ta càng sốt ruột, khó chịu và chỉ muốn con nín khóc ngay lập tức vì chúng ta nghĩ đơn giản: NÍN KHÓC TỨC LÀ HẾT KHỦNG HOẢNG, XỬ LÍ XONG VẤN ĐỀ.
Nhưng bị ép nín khóc, trẻ sẽ rất ấm ức, chúng không học được cách làm thế nào để kiểm soát được cảm xúc của mình một cách tích cực, và những cảm xúc tiêu cực bị đè nén lâu dài. Những đứa trẻ không được học cách xử lí cảm xúc tích cực sẽ thường có những cách tiêu cực để xử lí cảm xúc như la hét, đập phá… bởi đó là những cách đơn giản nhất, không cần phải học. Còn để bình tĩnh, nói chuyện, bày tỏ nhu cầu của mình, đưa ra phương án giải quyết đều cần phải học hỏi rất lâu, bắt đầu từ những trận ăn vạ đầu tiên trong cuộc đời, nếu được bố mẹ hướng dẫn bằng tình yêu và sự cảm thông.
Thế nên bố mẹ đừng bao giờ bắt đầu câu chuyện bằng "Nín, nín ngay lập tức". Nói câu đó với tone giọng cao, cáu gắt, sẽ chỉ làm con thêm căng thẳng/sợ và khóc to thêm. Và lúc đó, bạn sẽ không chỉ mệt mỏi vì con khóc mà còn mệt mỏi vì con không nghe lời mình, mình không xử lí được tình huống, không “kiểm soát” được con, cảm giác bất lực.
Thay vì yêu cầu con phải nín ngay, bố mẹ hãy thử làm những bước sau:
- Nếu con khóc vì vòi vĩnh món đồ gì đó, trước tiên hãy "di dời" con khỏi hiện trường hoặc cắt sự chú ý của con vào những món đồ đó (Quay lưng lại hàng đồ chơi, dắt tay con đi ra chỗ khác...) và nói: “Mẹ biết là con muốn có món đồ đó, mẹ cũng rất muốn có thể mua/ đưa nó cho con. Nhưng vấn đề là + giải thích phù hợp (mẹ không mang đủ tiền, đó là đồ của bạn mình không thể cướp đồ của người khác được, chúng mình đang ở sân chơi chung nên phải chờ đến lượt…)
- Nếu khóc vì đau (ngã, ốm, tiêm, tự làm đau...) hãy bình tĩnh và nhẹ nhàng hỏi thăm con đau ở đâu, đau ra sao, bày tỏ “nếu là mẹ hồi bé chắc mẹ cũng đau lắm” thay vì phủ nhận cảm xúc của con kiểu "ôi giời, ngã tí mà kêu đau, đau gì mà đau" hoặc tệ hơn là trách con "đi đứng thế à?" bởi vì trẻ có cố tình làm đau mình đâu. Nếu là một sự cố, dù là bất cẩn, chúng ta luôn cần sự cảm thông. Bạn cũng đâu muốn mình chỉ vì một vài lỗi nhỏ trong báo cáo mà bị sếp chỉ trích, huống hồ là một đứa trẻ đang trong giai đoạn học hỏi và phát triển?
- Nếu khóc chưa rõ nguyên nhân, gào khóc to và các lí do khác… bạn có thể bắt đầu bằng việc cho con ngồi vào góc bình tĩnh, một nơi khiến trẻ thấy an tâm và thoải mái, có những hoạt động, đồ chơi phù hợp cho bé. Hoặc đơn giản là hãy cho con một cái bút và tờ giấy để vẽ ngệch ngoạc, một cái gối để đấm hay bất kì việc gì có thể giảm khó chịu mà bạn chấp nhận được trong giới hạn của mình (có những mẹ có thể chấp nhận việc con ném đồ chơi, có những mẹ không, điều đó tùy thuộc vào bạn). Hãy nói với con: Mẹ thấy con đang rất khó chịu, con có muốn vẽ sự khó chịu của mình ra không?
Hay
“Có vẻ như con đang rất bực mình, con có muốn đấm gối hay la hét cho đỡ bực mình không?”
Nếu bạn bình tĩnh hơn, hãy giao tiếp với con bằng một cái ôm thật chặt. Cái ôm là điều tuyệt vời nhất mà một đứa trẻ mong muốn khi có cảm giác buồn, mệt, bất an, thất vọng...vì một điều gì đó. Nếu bạn không thể ôm con, không thể bình tĩnh, hãy nói, thậm chí bạn có thể hét lên với con: “Mẹ đang rất bực mình nên mẹ không thể ngồi đây được. Mẹ sẽ sang phòng khác một lúc”, sau đó đi ra phòng khác, đóng cửa, hít thở sâu hoặc làm bất cứ việc gì khiến bạn bình tĩnh. Đó là lựa chọn tốt nhất cho cả bạn và trẻ để không làm tổn thương nhau vào thời điểm đó. Nhưng hãy lưu ý dù có tức giận đến mấy, bạn cũng không nên bỏ đi mà không nói lời nào với bé, việc bị bỏ mặc gào khóc một mình là một trải nghiệm tồi tệ quá sức chịu đựng của trẻ. Nó có thể là nguyên nhân của vô số những ý nghĩ tiêu cực hoặc nghiêm trọng hơn là chứng bệnh trầm cảm sau này.
Sau đó, khi bạn đã bình tĩnh, hãy ngồi bên cạnh con hoặc ôm con rồi nói:
"Rồi, bây giờ con thấy ổn hơn chưa? Bình tĩnh nói cho mẹ nghe xem có chuyện gì?"
"Con cứ khóc thế này có mệt không? Nếu khóc mà đỡ buồn thì con cứ khóc tiếp, mẹ sẽ ngồi bên con. Nhưng nếu vừa khóc vừa nói mẹ chịu chẳng nghe được rõ con muốn nói gì"
"Mẹ muốn nghe xem có chuyện gì để giúp con. Nếu con muốn mẹ giúp thì bình tĩnh kể cho mẹ xem nào"
"Con vẫn đang khó chịu lắm phải không? Hay cứ khóc nốt chỗ dở đi vậy, khi nào xong thì nói cho mẹ nghe xem có chuyện gì nhé"
Những điều này sẽ làm con cảm giác được lắng nghe, tạo niềm tin với con, tạo cảm giác bố mẹ đang ở cùng phía với mình, là bạn mình, có thiện chí với mình.
2. TÌM HIỂU, GỌI TÊN VẤN ĐỀ
Sau bước 1, bố mẹ đã có được sự tin tưởng và thiện chí muốn chia sẻ của con. Bước tiếp theo này, nói đơn giản thì bố mẹ hoàn toàn đóng vai là "tiếng vọng" của con để nhắc lại nhu cầu của con, vấn đề của con để xem vấn đề thực sự là gì và lí do vì sao. Nhiều khi các bạn nhỏ khóc lóc bố mẹ nghĩ là do vấn đề A nhưng thực sự có khi lại là do vấn đề B. Mà vấn đề B này lại thường rất ngoài sự dự đoán của bố mẹ như không có huy hiệu giống bạn, không được đi tất màu xanh… Nên trong mọi tình huống, bố mẹ hãy bình tĩnh để xem vấn đề thực sự của con là gì. Việc bố mẹ nhắc lại vấn đề cũng là lúc các bạn nhỏ có thể nhìn nhận lại xem đó có thực sự là vấn đề với mình không.
VD:
Nếu con nói "Con không thích ăn sữa chua xoài",
Bố mẹ sẽ nói: "Okay, vậy là con không thích ăn xoài trộn với sữa chua có đúng không?"
hoặc
"Con muốn mua món đồ chơi đó" –
"Ồ, món đồ chơi này có vẻ đẹp nhỉ, con thích mua nó đúng không? Ước gì mình có món đồ chơi này để chơi tối nay thì thích lắm nhỉ?"
Hãy chấp nhận vấn đề của trẻ. Chấp nhận không có nghĩa là bạn đồng tình với việc con không ăn sữa chua trộn xoài, không đi tất hay không uống loại nước đó. Đơn giản chỉ là bạn đồng ý đó là vấn đề của con, ước muốn của con nhưng chưa chắc bạn đã đồng ý mua cho con, thực hiện ước muốn của con. Bạn phải hiểu và chấp nhận vấn đề đó, thì sau đó bạn mới nên đưa ra ý kiến của mình, khuyên nhủ. Nếu ngay từ đầu bạn đã phủ nhận vấn đề thì trẻ sẽ rất khó nghe lời khuyên nhủ của bạn.
3. LẮNG NGHE PHƯƠNG ÁN CỦA CON VÀ PHÂN TÍCH KHÁCH QUAN
Vấn đề là của con, vậy con là người biết rõ nhất con muốn giải quyết nó như thế nào. Vì thế, đầu tiên bố mẹ hãy hỏi con, xem con muốn gì và muốn giải quyết như thế nào. Trong trường hợp hạn chế về thời gian, bạn có thể sẽ hỏi rất nhanh ở bước này và đề xuất luôn phương án của mình nhưng không nên bỏ qua bước này.
Hãy dành cho các bạn nhỏ nhiều thời gian ở đây, vì có khi nói 1 hồi cái các bạn ấy thực sự muốn lại khác xa cái lúc đầu bạn ấy khóc/ăn vạ để đòi. Đừng vội đánh giá/phủ định bất kỳ điều gì, hãy để con được nói ra những mong muốn của mình.
- "Vì sao con lại không thích đi tất?" (có thể câu trả lời là vì chân con bị nốt mụn sưng đau chẳng hạn, rất nhiều trường hợp khủng hoảng hay sự khóc quấy của các bạn ấy đến từ những vấn đề hoàn toàn có thật và nghiêm túc)
Một điều nữa là bố mẹ nên hỏi ngược lại bé, để xem bé cảm nhận thế nào và xử lí thế nào nếu đó là mình. Cách này sẽ khiến bé phải suy nghĩ và thường bé sẽ thể hiện sự đồng cảm và nhận ra vấn đề:
- "Con thử nghĩ xem nếu không đi tất, tẹo đi bộ đi học ngoài trời lạnh thì chuyện gì sẽ xảy ra?"
- “Nếu tự nhiên có bạn đến nhà mình và lấy mất bạn ô tô Mcqueen của con về mà chẳng thèm hỏi ý kiến con thì con sẽ cảm thấy thế nào?”
Thông thường các bạn nhỏ chưa nghĩ đến hậu quả của các hành vi của mình, bước này giúp các bạn nhỏ suy nghĩ, nhìn ra đến hậu quả và biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, tình huống để cảm thông. Nếu bé biết dừng vấn đề ở bước này thì bố mẹ hoàn toàn thành công, bé đã tiến thêm một bước trong việc nhận thức vấn đề và đồng cảm với người khác.
Nếu bé vẫn chưa muốn dừng vấn đề hoặc vẫn bảo là “sẽ chẳng sao” thì bố mẹ hãy hỏi tiếp”
- "Nếu không đi tất, con có cách nào khác để giữ chân không bị lạnh rồi bị ốm không?"
Nếu phương án của con trong giới hạn bạn chấp nhận được, hãy đồng ý, đừng cố tìm một phương án hoàn hảo haycon phải theo đúng ý bạn từ đầu cuộc khủng hoảng. Nếu con không chấp nhận đi tất mà chịu đi đôi giày ấm thì cũng hãy đồng ý. Hãy chấp nhận xuống thang thương lượng, càng kết thúc sớm cuộc khủng hoảng thì bạn và bé đều càng đỡ mệt mỏi. Còn nếu các phương án của con đều không khả thi một chút nào, hãy ghi ra/ nhớ các phương án của con, sau đó sẽ thảo luận tiếp.
4. ĐƯA RA PHƯƠNG ÁN CỦA BỐ MẸ
Thay vì ép con bằng được vào 1 thứ mình muốn, bỏ qua mong muốn và suy nghĩ của con, hãy cùng con nghĩ ra cách giải quyết sau khi con đã đưa ra những cách giải quyết của mình mà không phù hợp.
Cách đơn giản nhất để kết thúc một cuộc khung hoảng là đưa ra các lựa chọn cho con. Thay vì bắt con chọn "CÓ" hoặc "KHÔNG", mình hay cố gắng nghĩ ra vài phương án kiểu "CÓ" và "GẦN VỚI CÓ" để con chọn trong đó, dù chọn phương án nào cũng vẫn là trong điều mình mong muốn. Điều bố mẹ cần ghi nhớ khi đưa ra các lựa chọn là các lựa chọn đó phải khả thi và bố mẹ chấp nhận lựa chọn đó. Ví dụ:
"Mẹ nghĩ nếu không đi tất thì cũng được thôi, nhưng chắc chắn tẹo nữa đi bộ con sẽ bị lạnh chân, mà lạnh chân thì rất dễ ốm, ốm lâu là phải vào viện rất nhiều vấn đề. Bây giờ con thử chọn xem con thích đôi nào hơn, đây mẹ thấy có 1 đôi Hello Kitty hồng với 1 đôi Ếch xanh này" (trong 2-3 phương án, cố gắng có 1 phương án mạnh, đúng sở thích/nhu cầu của con để khả năng cao là con sẽ chọn phương án đấy)
"Hay đôi Kitty hồng này đi, mẹ cũng vào thay đôi tất hồng, thế là 2 mẹ con đi tất sinh đôi nhé"
Còn nếu bố mẹ đưa ra lựa chọn:
“Vậy bây giờ con đi tất hay đi chân đất?”
Mà gặp bạn nào quả quyết đi chân đất, bố mẹ coi như tự dồn mình vào thế bí, không thể để con đi chân đất ra đường trời lạnh được vì con sẽ bị ốm.
Hay:
“Giờ con đứng dậy đi với mẹ hay mẹ để con ở đây một mình?”
Thì chắc chắn là bé biết bố mẹ không bao giờ dám để con ở lại một mình, dù là cố tình bỏ đi một lúc thì cũng dẫn đến hậu quả tiêu cực: con sợ hãi hoặc con thừa biết bố mẹ sẽ quay lại nên nhờn. Vì vậy, các lựa chọn phải khả thi, không đe dọa và bố mẹ sẵn sàng thực hiện.
Nếu các lựa chọn của bạn đều không được con đồng ý, hãy cùng thảo luận lại vấn đề, cân nhắc các phương án của bạn và con, phân tích lí do chính đáng vì sao lại không được: sẽ nguy hiểm, sẽ làm phiền người khác.. Nếu bạn đưa ra lí do chính đáng một cách thường xuyên, trẻ sẽ hiểu lí lẽ và chấp nhận. Nếu chính bạn không đưa ra được lí do chính đáng thì hãy chấp nhận phương án của con.
5. HỖ TRỢ CON GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Bước này thường sẽ lâu la nhưng bố mẹ nên để bé tự làm để bé tự giải quyết những vấn đề cá nhân. Nếu thời gian gấp thì bố mẹ có thể làm hộ bé hoặc hỗ trợ bé làm.
Nếu vấn đề vừa xảy ra để lại hậu quả như khiến căn phòng lộn xộn thì bố mẹ cũng nên yêu cầu hoặc hỗ trợ bé dọn dẹp.
6. TUYÊN BỐ KẾT THÚC “CHIẾN TRANH” (hi-five, một cái ôm thật chặt, thật dài...)
Sau khi giải quyết xong khủng hoảng thường là bố mẹ đã mệt phờ và thở phào nhẹ nhõm, không nhớ đến bước này. Nhưng bố mẹ nên cố gắng có vài câu "tổng kết nhanh" sự khủng hoảng vừa kết thúc, rồi hỏi con về những gì bạn ấy tự nhận ra/suy nghĩ/rút kinh nghiệm cho lần sau. Điều này sẽ giúp bé hiểu việc tổng kết vấn đề và ghi nhớ những bài học. Sau đó thì gói gọn lại bằng 1 cái hi-five thật to hoặc 1 cái ôm thật chặt hoặc bằng câu nói: “Mẹ yêu con”. Đó là cách tốt nhất để nói với các bạn nhỏ rằng bạn chỉ chỉ trích hành vi của con, không chỉ trích con người con và dù thế nào thì bạn vẫn yêu con. Các bạn nhỏ thường có thể sẽ sợ bố mẹ kỉ luật mình vì không yêu mình nữa nên bước này là bước để “củng cố niềm tin vào tình yêu bền vững” cho các bạn ấy.
Trong thời kì khủng hoảng, điều quan trọng nhất bố mẹ cần nhớ là BÌNH TĨNH BÌNH TĨNH BÌNH TĨNH. Bố mẹ mà bực mình, làm căng là hỏng bét, khổ trẻ con mà mình thì tự dưng chuốc bực vào người. Và tuyệt đối tránh những kiểu câu mệnh lệnh (VD: nín ngay, đứng dậy ngay, đi tất vào, không nói nữa, ăn đi, ăn nhanh lên...); tránh dùng những cụm từ phủ định mạnh (VD: Không được, mẹ nói không là không...), đánh giá/trách móc chung chung (VD: sao con hay ăn vạ thế?, sao con hư/quấy thế?, sao con lười ăn thế?, sao con nhát thế?...) Và cuối cùng hãy kiềm chế tâm lí muốn kiểm soát con, kiểm soát vấn đề, phải nói được con mới là mẹ tốt. Phải cùng con xử lí và vượt qua khủng hoảng trong hòa bình là những việc tốt nhất mà bạn có thể làm cho con đấy!
Khi các bạn nhỏ ăn vạ, la hét, khóc lóc, ì èo….bố mẹ thường rất khó chịu, nghĩ là con cố tình làm mình mệt mỏi, sao con mình lại như thế…. Nhưng khi có một cuộc khủng hoảng, người cần được an ủi nhất là các bạn nhỏ bởi vì khủng hoảng là do quá trình phát triển của các bạn ấy chưa hoàn thiện nên muốn diễn tả một điều gì đó mà không biết nói như thế nào hoặc do những cảm xúc quá choáng ngợp với khả năng xử lí của các bạn ấy hoặc do sự phát triển, thay đổi về tâm sinh lí bên trong mà bản thân các bạn ấy cũng chưa ý thức và thích nghi được nên cực kì khó chịu…. Khi chúng ta hiểu lí do đằng sau của những cuộc khủng hoảng, có lẽ chúng ta cũng nên bao dung hơn một chút với các bạn nhỏ đúng không? Không phải trẻ cố tình làm chúng ta mệt mỏi mà bản thân trẻ đang mệt mỏi ❤❤❤
Mầm Nhỏ
Nguồn: Bệnh viện Nhi đồng TPHCM