26/03/2024
KINH NGHIỆM CHĂM SÓC BÉ SAU SINH
Trẻ sơ sinh có thể trạng và hệ miễn dịch yếu ớt nên cần được chăm sóc đặc biệt. Bên cạnh việc chăm sóc mẹ sau sinh, gia đình cũng cần trang bị kinh nghiệm để có thể chăm sóc trẻ đúng cách.
1. Đảm bảo môi trường sống phù hợp
Thân nhiệt và các chức năng của trẻ sơ sinh chưa ổn định. Do đó, gia đình cần phải chuẩn bị môi trường sống phù hợp cho trẻ.
Cần đảm bảo trẻ sơ sinh được chăm sóc trong không gian thoáng đãng, mát mẻ và có ánh sáng tự nhiên
• Chuẩn bị phòng ốc cho bé, đảm bảo không gian phòng thoáng đãng, kín gió và nhiệt độ trong khoảng 26 – 27 độ C.
• Nên lựa chọn mền gối có chất liệu mềm, thoáng, thấm hút tốt và cần được giặt giũ thường xuyên để hạn chế ngứa ngáy, rôm sảy.
• Nếu có thể, nên chuẩn bị phòng có ánh nắng cho trẻ để cơ thể được hấp thu vitamin D thường xuyên. Ngoài ra, phòng ốc có ánh nắng sẽ giúp mẹ điều chỉnh nhịp sinh học của bé giúp trẻ ăn, ngủ đúng giờ.
Môi trường chăm sóc trẻ trong thời gian đầu ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của mẹ. Không gian mát mẻ, thoải mái sẽ giúp sản phụ nhanh ổn định tinh thần và chăm sóc bé sau sinh tốt hơn. Ngược lại, không gian tù bí, nóng nực khiến mẹ dễ bị stress, lo lắng. Do đó, gia đình cần chuẩn bị môi trường sống phù hợp trước khi sinh nở.
2. Vệ sinh cho trẻ đúng cách
Trẻ sơ sinh cần được vệ sinh hằng ngày để tránh các vấn đề da liễu và giúp trẻ hoàn thiện khả năng điều hòa thân nhiệt. Ngoài ra, vệ sinh đúng cách sẽ giúp rốn nhanh khô và hạn chế được nguy cơ viêm nhiễm.
Trẻ sơ sinh cần được tắm hằng ngày để tránh viêm nhiễm và phòng ngừa các bệnh da liễu thường gặp
Cách vệ sinh cho trẻ sau sinh:
• Tắm cho bé hằng ngày với nhiệt độ nước là 37 độ C. Trước khi sinh nở, gia đình nên tham gia các lớp học tiền sản để được hướng dẫn tắm trẻ sơ sinh đúng cách.
• Sử dụng cồn 70 độ và gạc vô trùng để vệ sinh rốn cho trẻ trong 7 – 12 ngày. Sau thời gian này, rốn sẽ khô lại và rụng đi.
• Trước và sau khi tắm, gia đình nên massage để trẻ cảm thấy thoải mái, dễ chịu. Cách này cũng giúp trẻ giữ được thân nhiệt ổn định khi tắm và ngủ ngon giấc hơn.
• Ngoài ra, nên cho trẻ tắm nắng từ 20 – 30 phút mỗi ngày để tăng hấp thu vitamin D và giúp da khỏe mạnh, ít gặp phải các vấn đề da liễu.
• Đối với bé sau sinh, gia đình nên chọn trang phục rộng rãi được làm bằng chất liệu cotton mềm thoáng, thấm hút tốt.
• Sau khi trẻ đi vệ sinh, cần thay tã và rửa lại với nước ấm. Sau đó, dùng khăn khô lau hoàn toàn trước khi mang tã và mặc quần áo.
3. Chế độ dinh dưỡng cho bé
Chế độ dinh dưỡng là vấn đề cần được quan tâm khi chăm sóc mẹ và bé sau sinh. Dinh dưỡng đầy đủ giúp trẻ phát triển thuận lợi, tăng cường hệ miễn dịch và hạn chế nguy cơ mắc phải các bệnh viêm nhiễm.
Mẹ cần đảm bảo trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu
Chế độ dinh dưỡng cho bé sau sinh:
• Cho bé bú ngay sau khi sinh để trẻ được hưởng nguồn sữa non quý giá. Đồng thời sẽ giúp mẹ gọi sữa về sớm và hạn chế tình trạng tắc tia sữa.
• Tốt nhất, nên cho trẻ bú trực tiếp thay vì bú bình. Bú trực tiếp giúp tăng mối liên kết giữa mẹ và bé, đồng thời giúp kích thích quá trình sản xuất sữa một cách tự nhiên.
• Mẹ sau sinh cần chú ý cho trẻ bú theo nhu cầu, không ép trẻ bú nhiều hơn.
• Có thể chuẩn bị gối chống trào ngược để hạn chế tình trạng nôn trớ sau khi bú.
• Nếu nhận thấy bé bỏ bú, nôn trớ nhiều và vàng da, nên đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị.
• Trong 6 tháng đầu, nên cho trẻ bú mẹ hoàn toàn. Đối với những trẻ bú mẹ 100%, phân thường có màu hoa cà và tần suất đại tiện là 6 – 8 lần/ ngày.
• Gia đình nên theo dõi cân nặng của bé sau sinh để đánh giá sự phát triển của con. Trong trường hợp trẻ không tăng cân hoặc tăng cân quá nhanh, gia đình nên đến ngay bệnh viện để trẻ được thăm khám, điều trị kịp thời.
4. Thực hiện các biện pháp phòng bệnh
Trẻ sau khi sinh chưa hoàn thiện hệ miễn dịch nên cơ thể rất dễ mắc bệnh. Chính vì vậy, gia đình cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe cho bé.
Các biện pháp phòng bệnh nên thực hiện khi chăm sóc bé sau sinh:
• Đảm bảo không gian sống trong lành, mát mẻ. Nếu có thể, nên sử dụng máy lọc không khí để loại bỏ dị nguyên, vi khuẩn, virus và nấm mốc trong không khí.
• Giữ ấm cơ thể cho trẻ khi trời chuyển lạnh và đảm bảo cơ thể trẻ được thông thoáng, mát mẻ vào thời tiết nóng ẩm.
• Cho trẻ tái khám vào ngày thứ 4 sau khi sinh để phát hiện vàng da sơ sinh.
• Cho trẻ tham gia các xét nghiện sàng lọc sơ sinh và đo thính lực để phát hiện các vấn đề sức khỏe như khiếm thính, tăng sản thượng thận bẩm sinh, suy giáp bẩm sinh, thiếu men G6PD,… Thời gian thực hiện các xét nghiệm này sớm nhất sau 72 giờ và muộn nhất là sau 3 tuần tuổi.
• Ngoài ra, gia đình cần cho trẻ tiêm đầy đủ các loại vaccine để chủ động phòng ngừa bệnh.
• Cho trẻ uống vitamin D3, tiêm vitamin A,… theo chỉ định của bác sĩ.
5. Cho trẻ thăm khám khi cần thiết
Trẻ sau sinh có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Do đó, khi chăm sóc trẻ, gia đình cần chú ý đến những biểu hiện bất thường để kịp thời đưa trẻ đến thăm khám và điều trị.
Hy vọng qua cẩm nang chăm sóc sau sinh được tổng hợp trong bài viết, gia đình sẽ dễ dàng hơn trong việc chăm sóc mẹ và bé. Ngoài việc tham khảo các nguồn thông tin, mẹ nên tham gia lớp học tiền sản để có thêm kinh nghiệm cho quá trình sinh nở và hậu sản