09/06/2021
MỘT SỐ ĐỀ THI VÀO 10 CÓ ĐÁP ÁN
Đề 1
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Tết
Tết năm kia bố mẹ già tất bật nhặt lá mai, trang hoàng nhà đón chờ con cháu.
Chợt xe bưu phẩm dừng trước cửa, người ta ôm vào đủ loại quà kèm bưu thiếp ghi: “Bố mẹ ăn tết vui vẻ, sang năm chúng con sẽ về”.
Tết năm sau lại hăm hở dọn nhà. Lại xe đỗ cửa. Lại quà ngổn ngang. Và lời chúc quen thuộc.
Tết năm này con cháu về, thấy nhà mình thiếu tết. Cây mai nguyên lá. Mái nhà xanh rêu. Quà năm cũ còn nguyên, vương bụi.
Thế mà bố mẹ rưng rưng nói: “Năm nay có tết rồi!”.
(Trần Hoàng Trúc, https://tuoitre.vn).
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2: Tìm yếu tố miêu tả trong văn bản.
Câu 3: Tìm lời dẫn trực tiếp trong văn bản, cho biết dấu hiệu để em nhận ra đó là lời dẫn trực tiếp.
Câu 4: Cho biết một thông điệp có ý nghĩa em rút ra sau khi đọc văn bản trên (viết trong khoảng 5 – 7 dòng).
Câu 5. Từ đoạn trích trên, em hãy viết một đoạn văn 20 dòng nêu suy nghĩ về ý nghĩa của tình cảm gia đình đối với mỗi người.
Câu Nội dung cần đạt Điểm
I.1 Phương thức: tự sự 0,5
I.2 Yếu tố miêu tả: tất bật nhặt lá mai, trang hoàng nhà, hăm hở dọn nhà, quà ngổn ngang, cây mai nguyên lá, mái nhà xanh rêu, quà năm cũ còn nguyên, vương bụi, bố mẹ rưng rưng.
(HS nêu được từ 2/3 cho 0,5đ; từ ½ cho 0,25đ; không cho điểm nếu HS tìm dưới ½ hoặc không nêu được, nêu sai.). 0,5
I.3 - “Bố mẹ ăn tết vui vẻ, sang năm chúng con sẽ về”.
- “Năm nay có tết rồi!”.
- Đặt sau dấu hai chấm và trong ngoặc kép. 0,25
0,25
0,5
I.4 HS nêu được một thông điệp có ý nghĩa, ví dụ:
- Là con cái, dù đi đâu thì tết cũng nên về sum họp cùng gia đình.
- Tết không quan trọng ở vật chất đủ đầy, điều quan trọng là cả gia đình được sum họp đầm ấm, luôn phải biết trân trọng tình cảm gia đình vì tình cảm gia đình là điều thiêng liêng nhất với mỗi người. .. 1,0
I5 a. Đảm bảo thể thức của một đoạn văn 0,25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận 0,25
c. Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: Có thể trình bày theo hướng sau:
* Giới thiệu về tình cảm gia đình.
1.Mở đoạn:
- “Người ta có nhiều nơi để đến nhưng chỉ có một chốn để trở về, đó là gia đình” (Danh ngôn)
- Trong cuộc sống của mỗi chúng ta, gia đình có vai trò vô cùng quan trọng.
2.Thân đoạn:
* Phân tích vai trò của gia đình đối với cuộc sống của chúng ta:
+Tình cảm gia đình là tình cảm đầu tiên và cũng là tình cảm thiêng liêng nhất với mỗi con người, là chiếc nôi nuôi dưỡng mỗi người trưởng thành. Nơi đó con người nhận được sự đùm bọc, che chở, yêu thương.
+ Hơn nữa trong cuộc sống mỗi con người không tránh khỏi những tai ương bất trắc, khi đó gia đình chính là bến đỗ bình an vô điều kiện, là chốn nương náu cuối cùng giúp con người vượt qua giông bão cuộc đời.
+ Những lời dặn dò, lời dạy dỗ từ gia đình sẽ theo con người suốt hành trình dài rộng để không vấp ngã.
+ Gia đình là tế bào của xã hội , có xây dựng gia đình hạnh phúc, mới có thể tạo nên một xã hội tốt đẹp.
* Chứng minh: - Nhân vật Nhĩ trong tác phẩm “Bến quê” của nhà văn Nguyễn Minh Châu quá nửa đời người phiêu dạt, đến khi nằm trên giường bệnh mới nhận ra điều giản dị và thiêng liêng nhất là gia đình và người vợ tần tảo với những đứa con ngoan chính là bến đỗ bình an nhất, là điểm tựa cho anh những ngày cuối cùng của cuộc đời.
– Với bản thân, chúng ta được sống trong một mái ấm gia đình hạnh phúc, được sự yêu thương, chăm sóc, quan tâm từ bố mẹ, ông bà, anh chị em, đó là niềm hạnh phúc lớn lao không gì sánh bằng.
*Bàn luận mở rộng (bác bỏ)
- Tuy nhiên, thực tế vẫn còn không ít trẻ em phải sống thiệt thòi, lang thang, cơ nhỡ, không được hưởng hạnh phúc trong một mái ấm gia đình.
- Lại có những người con được gia đình yêu thương, che chở nhưng lại sống bạc bẽo, vô cảm.
– Mặt khác có không ít gia đình vẫn còn tồn tại hành vi bạo lực gia đình, thói gia trưởng…
- Có không ít bậc làm cha, làm mẹ vì sự ích kỉ, hẹp hoi mà không giữ cho con cái được hưởng mái ấm gia đình trọn vẹn. Những hành vi đó thật đáng lên án.
- Tuy nhiên cũng cần chú ý rằng, yêu gia đình là hoàn toàn đúng nhưng điều đó không có nghĩa là bao che cho những người thân làm việc trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
- Bài học:
+ Mỗi người phải ra sức gìn giữ, bảo vệ gia đình
+ Để bảo vệ gia đình hạnh phúc, cần có sự vun đắp của tất cả các thành viên trong gia đình.
* Kết đoạn (Liên hệ) Là học sinh, bản thân em luôn cố gắng chăm ngoan học giỏi, hiếu kính với ông bà cha mẹ, yêu thương hòa thuận với anh em. Luôn ghi nhớ bài học mà ông cha đã nhắc nhở con cháu “Một lòng…đạo con”.
1,0
d. Sáng tạo: HS có cách viết độc đáo, linh hoạt. 0,25
e. Chính tả: dùng từ, đặt câu, đảm bảo chuẩn ngữ pháp, ngữ nghĩa TV. 0,25
Đề 2: Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới
(1) Có lẽ đã lâu lắm rồi tôi và cả nhà mới lại cùng nhau xem U23 Việt Nam thi đấu bóng đá. Lúc đội tuyển ra sân, tôi rất xúc động khi quốc ca Việt Nam vang lên. Cả nhà tôi đã cùng hát theo, dù các con tôi chưa thật thuộc nhưng chúng vẫn buộc ba, mẹ phải đặt tay lên ngực cho giống các cầu thủ. Lúc hát quốc ca, tôi có một cảm giác thật khó tả. Một điều gì đó thiêng liêng dành cho Tổ quốc đang dâng lên trong lòng tôi.
(2) Khi đi học, tôi đã được hát quốc ca mỗi khi chào cờ. Bây giờ hát lại, trong tôi vẫn dâng trào một cảm xúc mãnh liệt. Đó là niềm tự hào và tình yêu quê hương, đất nước. Xem xong trận bóng đá, con tôi lại hỏi “Khi nào Việt Nam đá nữa vậy ba? Để con cùng ba mẹ hát quốc ca”.
(Theo Lê Văn Thu, Quốc ca Việt Nam, báo Thanh Niên số ngày 8-6-2015)
Câu 1) Xác định thành phần biệt lập có trong đoạn văn thứ nhất và gọi tên thành phần biệt lập đó
Câu 2)Xác định một phép liên kết trong đoạn văn thứ 2, chỉ rõ từ ngữ thể hiện phép liên kết đó.
Câu 3) Tác giả đã có những cảm xúc gì khi hát quốc ca Việt Nam?
Câu 4)Em có nhận xét gì về thực trạng hát quốc ca của các bạn học sinh trong nhà trường hiện nay và theo em cần phải hát quốc ca như thế nào?(trình bày bằng 5-7 câu)
Gợi ý:
Câu 1: “Có lẽ” là thành phần tình thái
Câu 2. Phép thế “Đó là” thuộc câu 3 của đoạn 2, thế cho “một cảm xúc mãnh liệt”
Câu 3. Cảm xúc của tác giả khi hát quốc ca :
– Xúc động từ cảm giác khó tả.
– Tình cảm thiêng liêng hướng về Tổ Quốc
– Tự hào và tình yêu quê hương, đất nước.
Câu 4. Nhận xét của em về thực trạng hát quốc ca của các bạn học trong nhà trường hiện nay.
1. Thực trạng
- Nhiều bạn chưa thuộc lời
- Trong quá trình thể hiện, có những bạn học sinh xô đẩy nhau thậm chí là cãi nhau ngay giữa sân trường.
- Có những bạn còn nói chuyện riêng hay đứng không nghiêm trang.
- Tuy nhiên, cạnh bên đó vẫn có những bạn học sinh có ý thức tốt, thể hiện bài hát "Tiến quân ca" bằng cả trái tim của mình.
2. Liên hệ bản thân
- Là học sinh, em luôn ý thức được rõ nét giá trị của Quốc ca Việt Nam. Bởi vậy em đã thể hiện nó bằng cả trái tim của mình.
- Bên cạnh đó, em còn phê bình những bạn có ý thức không tốt trong quá trình thể hiện Tiến quân ca và khen ngợi những bạn có ý thức tốt.
Đề 3:
Đọc phần trích sau và trả lời câu hỏi:
TẤT CẢ SỨC MẠNH
Có một cậu bé đang chơi ở đống cát trước sân. Khi đào một đường hầm trong đống cát, cậu bé đụng phải một tảng đá lớn. Cậu bé liền tìm cách đẩy nó ra khỏi đống cát.
Cậu bé dùng đủ mọi cách, cố hết sức lực nhưng rốt cuộc vẫn không thể đẩy được tảng đá ra khỏi đống cát. Đã vậy bàn tay cậu còn bị trầy xước, rướm máu. Cậu bật khóc rấm rứt trong thất vọng.
Người bố ngồi trong nhà lặng lẽ theo dõi mọi chuyện. Và khi cậu bé bật khóc, người bố bước tới:“Con trai, tại sao con không dùng hết sức mạnh của mình?”.
Cậu bé thổn thức đáp:“Có mà! Con đã dùng hết sức rồi mà bố!”.
“Không con trai – người bố nhẹ nhàng nói – con đã không dùng đến tất cả sức mạnh của con. Con đã không nhờ bố giúp”.
Nói rồi người bố cúi xuống bới tảng đá ra, nhấc lên và vứt đi chỗ khác.
(Theo báo Tuổi trẻ - Bùi Xuân Lộc phỏng dịch từ “Faith to Move Mountains”).
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của phần trích trên.
Câu 2. Tìm 1 lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích và cho biết tại sao đó là lời dẫn trực tiếp
Câu 3. Từ đoạn trích trên em rút ra bài học gì?
Câu 4. Từ phần trích trên, em hãy viết một đoạn văn bàn về vai trò của tự lập.
Gợi ý:
Câu 1: Phương thức tự sự, ngôi kể thứ 3
Câu 2.
Lời dẫn trực tiếp: “Có mà! Con đã dùng hết sức rồi mà bố!”.
Dấu hiệu nhận biết:
+ Lời dẫn đã thuật lại nguyện văn câu nói của người con
+ Lời dẫn được đặt trong dấu ngoặc kép
Câu 3: Tự lực là cần thiết nhưng nếu không biết dựa vào sự giúp đỡ từ người khác khi cần thiết cũng khó thành công hơn.
Câu 4: Gợi ý
* Giải thích
- Tự lập là khả năng tự đứng vững, tự định hướng tương lai cho bản thân, không lệ thuộc vào sự giúp đỡ của người khác.
- Biểu hiện của tính tự lập: xác định rõ mục đích, lí tưởng của đời mình, chủ động giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, không ỷ lại hoặc trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác. (Dẫn chứng minh họa)
* Phân tích, bàn luận, mở rộng vấn đề
- Tự lập là một phẩm chất quan trọng giúp chúng ta thành công trong cuộc sống. Bởi:
+ Khi có tính tự lập, ta sẽ sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội; vững vàng khi đối mặt với khó khăn thử thách; phát huy được năng lực, phẩm chất của bản thân, từ đó có thể đạt được thành công. (Dẫn chứng minh họa)
+ Khi thiếu tính tự lập, con người sẽ sống thiếu trách nhiệm, dễ gục ngã trước những trở ngại, khó có thể thành công; cản trở sự phát triển của xã hội. (Dẫn chứng minh họa)
- Cần phê phán những người thiếu tính tự lập, sống ỷ lại, dựa dẫm vào người khác
- Tuy nhiên, tự lập không đồng nghĩa với việc khước từ mọi sự giúp đỡ chân thành, đúng đắn của mọi người xung quanh.
* Liên hệ bản thân
- Nhận thức được tầm quan trọng của tính tự lập đối với mỗi người.
- Có ý thức và hành động cụ thể rèn luyện tính tự lập trong học tập, cuộc sống.
Đề 4:
Đọc phần trích sau và trả lời câu hỏi:
Ngày xưa, bên sườn của một quả núi lớn có một tổ chim đại bàng. Một trận động đất xảy ra làm rung chuyển ngọn núi, một quả trứng đại bàng lăn xuống và rơi vào trại gà dưới chân núi. Một con gà mái tình nguyện ấp quả trứng lớn ấy. Ngày kia, trứng nở ra một chú đại bàng con xinh đẹp nhưng buồn thay, chú chim nhỏ được nuôi lớn như một con gà. Chẳng bao lâu sau, đại bàng cũng tin nó chỉ là một con gà không hơn không kém. Đại bàng yêu gia đình và ngôi nhà nó đang sống nhưng tâm hồn nó vẫn khao khát một điều gì đó lớn lao hơn. Một ngày kia, trong khi đang chơi đùa trong sân, đại bàng nhìn lên trời và thấy những chủ chim đại bàng đang sải cánh bay cao.
- Ồ, uớc gì tôi có thể bay như những con chim đó!
Bầy gà cười ầm lên:
- Anh không thể bay với những con chim đó được. Anh là một con gà và gà không biết bay cao.
Việc đó tái diễn vài lần, mỗi lần đại bàng nói ra ước mơ của mình, bầy gà lại bảo nó điều đó không thể xảy ra. Đại bàng tin là thật, nó không mơ ước nữa và tiếp tục sống như một con gà. Sau một thời gian dài sống làm gà, đại bàng chết”.
(Nguồn: Internet)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của phần trích trên.
Câu 2. Xác định và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn sau: “Ồ, ứớc gì tôi có thể bay như những con chim đó!”
Câu 3. Bài học mà em rút ra được từ phần trích trên là gì?
Câu 4. Từ phần trích ở trên, hãy viết một đoạn văn bàn về vai trò của những ước mơ trong cuộc sống
Gợi ý:
Câu 1. Phương thức tự sự, ngôi kể thứ 3
Câu 2. Thành phần cảm thán: ồ
Câu 3: Mỗi con người đều có khả năng tiềm ẩn và để biến ước mơ thành hiện thực, con người cần có ý chí vững chắc, niềm tin mạnh mẽ vào khả năng của mình. Có như vậy, con người mới phát huy năng lực thực sự của bản thân, trở thành những con đại bàng sải cánh trên trời xanh.
Câu 4. Gợi ý
*Mở đoạn
- “Hãy vươn đến bầu trời, dù không thể hái được vì sao sáng nhất nhưng ít ra, bạn cũng có thể đứng giữa muôn vàn tinh tú để thắp sáng ước mơ”
- Câu nói của một nhà văn nổi tiếng đã gợi nhắc chúng ta những suy nghĩ sâu sắc về giá trị của ước mơ.
*Bàn về vai trò của ước mơ
– “Ước mơ” là những nguyện ước tốt đẹp mà con người mong muốn có được trong tương lai.
– Sống trên đời mỗi người cần có những ước mơ, những khát vọng, mục đích sống riêng vì đó sẽ là định hướng cho những nỗ lực, cố gắng để thực hiện thực hóa mục tiêu.
– Nếu có những ước mơ, chúng ta không chỉ huy động được toàn bộ những cố gắng, nỗ lực mà còn giúp con người vượt qua mọi khó khăn, thử thách của cuộc sống.
– Có ước mơ con người sẽ vạch ra những kế hoạch cho tương lai, từ đó dần hoàn thiện bản thân và từng bước hiện thực hóa giấc mơ.
– Ước mơ cũng giúp cho cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn, con người sẽ biết mình muốn gì, cần làm gì từ đó tiết kiệm được thời gian, công sức mà tránh được tình trạng mất phương hướng, sống không mục đích.
– Tuổi học trò là lứa tuổi hồn nhiên trong sáng với rất nhiều những giấc mơ, hoài bão đẹp đẽ.
– Mơ ước tuổi học trò sẽ mang đến mục đích sống, lí tưởng sống để các em tích cực học tập, vượt qua những thử thách dẫu gian nan nhất.
*Bài học liên hệ
- Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mỗi người hãy sống tích cực, ham học hỏi và tìm kiếm cho mình những ước mơ, lí tưởng sống đẹp đẽ. Hãy sống có ước mơ, sống có mục đích để làm chủ bản thân vì:
“Nếu bạn không tự xây ước mơ của mình thì người khác sẽ thuê bạn xây ước mơ của họ
Đề 5
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Hoa hồng tặng mẹ
Anh dừng lại một tiệm bán hoa để mua hoa gửi tặng mẹ qua đường bưu điện. Mẹ anh sống cách chỗ anh ở khoảng 300km. Khi bước ra khỏi xe, anh thấy một bé gái đang đứng khóc bên vỉa hè. Anh đến bên và hỏi nó sao lại khóc.
- Cháu muốn mua một bông hồng để tặng mẹ cháu - nó nức nở - nhưng cháu chỉ có 75 xu trong khi giá bán hoa hồng đến 2 dolar.
Anh mỉm cười và nói với nó:
- Đến đây chú sẽ mua cho cháu.
Anh liền mua hoa cho cô bé và đặt một bó hồng để gửi cho mẹ anh. Xong xuôi, anh hỏi cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không.
Nó vui mừng trả lời:
- Dạ, chú cho cháu đi nhờ xe đến nhà mẹ cháu.
Nó chỉ đường cho anh lái xe đến nghĩa trang, nơi có phần mộ vừa đắp. Nó chỉ vào ngôi mộ và nói:
- Đây là nhà của mẹ cháu.
Nói xong, nó ân cần đặt bông hoa hồng lên mộ.
Tức thì anh quay lại tiệm bán hoa hủy bỏ dịch vụ gửi hoa và mua một bó hoa hồng thật đẹp. Suốt đêm đó anh đã lái xe một mạch 300km về nhà để trao tận tay mẹ bó hoa. (Quà tặng cuộc sống, theo nguồn Internet)
a/ Xác định phương thức biểu đạt chính trong văn bản trên?
b/ Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
c/ Theo em, hai nhân vật: em bé và anh thanh niên, ai là người con hiếu thảo? Vì sao?
d. Từ văn bản trên, em hãy viết 1 đoạn văn trình bày suy nghĩ về lòng hiếu thảo.
GỢI Ý:
1 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
2 Ngôi kể: Thứ ba
3 - Trong câu chuyện trên, cả cô bé và anh thanh niên đều là những người hiếu thảo.
- Vì cả hai đều nhớ đến mẹ, đều biết cách thể hiện lòng biết ơn và tình yêu với mẹ.
4
- Mở đoạn:
“Thương cha xuôi ngược giữa dòng
Thương mẹ tất tả gánh gồng nuôi con”
Trong vũ trụ, không gì quý hơn sự sống con người. Trong mỗi con người, không có đạo hiếu nào lớn hơn lòng hiếu thảo.
II. Thân đoạn
1. Hiếu thảo là gì ?
- Hiếu thảo là hành động đối xử tốt với ông bà cha mẹ, luôn yêu thương họ
- Lòng hiếu thảo là phụng dưỡng ông bà cha mẹ khi ốm yếu và già cả
2. Biểu hiện của lòng hiếu thảo như thế nào?
- Những người có lòng hiếu thảo là người luôn biết cung kính và tôn trọng ông bà, cha mẹ
- Biết vâng lời và làm cho cha mẹ được vui vẻ, tinh thần được yên tâm.
- Luôn biết sống đúng chuẩn mực với đạo đức xã hội, thực hiện lễ nghi hiếu nghĩa đối với các bậc sinh thành.
- Lòng hiếu thảo là hành vi vô cùng ý nghĩa mang lại danh tiếng tốt cho ông bà cha mẹvà tổ tiên.
3. Vì sao cần phải có lòng hiếu thảo với ông bà cha mẹ?
- Ông bà cha mẹ là người đã sinh ra ta, đã mang lại cuộc sống này cho chúng ta
- Hiếu thảo là một chuẩn mực đạo đức của xã hội
- Sống hiếu thảo với ông bà cho mẹ là thể hiện sống có trách nhiệm của mỗi người
- Người có lòng hiếu thảo luôn được mọi người yêu mến và quý trọng
- Khi bạn hiếu thảo thì con cái của bạn sau này sẽ hiếu thảo với bạn
- Giá trị của bạn sẽ được nâng cao nếu sống có hiếu thảo
- Lòng hiếu thảo gắn kết các thành viên trong gia đình với nhau, thể hiện tình yêu thương gia đình
- Phê phán những người không hiếu thảo trong xã hội hiện nay: sống bất hiếu, vô lễ, thậm chí còn đánh đập đối xử tàn nhẫn, bỏ rơi cha mẹ già. Đó là một lối sống vô ơn, thể hiện nhân cách kém cỏi, đáng chê trách.
4. Cần làm gi để có được lòng hiếu thảo?
- Phải biết kính trọng và yêu thương ông bà cha mẹ
- Chăm sóc, phụng cha mẹ ông bà khi về già
- Cư xử tốt với ông bà cha mẹ, không cãi lại
- Yêu thương anh em trong nhà
III. Kết đoạn
- Phải sống hiếu thảo với ông bà cha mẹ
- Cần thể hiện lòng hiếu thảo đối với ông bà cha mẹ ngay từ hôm nay
Đề 6
Đọc đoạn lời bài hát sau:
Hãy sống như đời sông để biết yêu nguồn cội
Hãy sống như đời núi vươn tới những tầm cao
Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng
Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông
Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la?
Và sao không là phù sa dâng mỡ màu cho hoa?
Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa?
Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư?
Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông?
Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung?
Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc?
Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư?
(Trích lời bài hát Khát Vọng – Phạm Minh Tuấn)
Câu 1. Chỉ phương thức biểu đạt chính của phần trích trên
Câu 2. Chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên?
Câu 3. Lời bài hát đem đến bài học gì cho em?
Câu 4. Từ những ca từ trên, em hãy viết 1 đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình về khát vọng sống có ích của giới trẻ
GỢI Ý:
1 PTBĐ: Biểu cảm
2 HS chỉ ra được 2 biện pháp tu từ chính là điệp ngữ và câu hỏi tu từ
+ Điệp ngữ: Hãy sống như, và sao không là… + Câu hỏi tu từ : Và sao…? Sao …? + Liệt kê: sông, núi, biển, gió, mây, bài ca … – Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu cho lời bài hát
+ Các biện pháp tu từ trên nhấn mạnh khát vọng cao đẹp của con người, như giục giã nhắc nhở mỗi chúng ta về lẽ sống tốt đẹp.
3 Lời bài hát đem đến bài học
+ Bài học về ước mơ, lý tưởng, khát vọng đẹp cần có ở mỗi người trong cuộc sống.
+ Dù là ai, ở đâu, làm gì, bản thân cần khắc phục hoàn cảnh, cố gắng vươn lên, đóng góp phần nhỏ bé nhưng tốt đẹp cho cuộc đời chung. Mỗi người hãy sống đẹp, sống có ích.
4 “Yêu thương và khát vọng là đôi cánh đưa linh hồn bay tới những điều vĩ đại nhất” (Danh ngôn)
“Sự khác biệt giữa những người thành công và những người thất bại ko phải là ở sức mạnh, kiến thức hay sự hiểu biết – mà chính là ở những khát khao vươn tới những điều tốt đẹp”
a. Giải thích khái niệm:
- Khát vọng là mong muốn những điều lớn lao, tốt đẹp trong cuộc sống.
- Nó thôi thúc con người ta sống, nỗ lực để đạt đến điều đó.
- Khát vọng biểu tượng cho những gì lớn lao tốt đẹp mà con người ta hướng đến cho bản thân mình và cho cộng đồng.
- Giá trị của khát vọng là những điều mà chúng ta nên hướng đến, để chúng ta đạt được giá trị của cuộc sống.
b. Bàn luận giá trị sống có khát vọng:
- Khát vọng là biểu hiện mang tính tích cực của tâm lý, tốt đẹp của con người.
- Khát vọng xuất phát từ những mong ước làm nên cuộc đời hạnh phúc, không chỉ cho bản thân người đó mà cho những người xung quanh.
- Khát vọng thể hiện được giá trị cao đẹp của con người.
- Những con người có khát vọng luôn nhận thức mình là ai và có thể làm gì để giúp đỡ mọi người.
- Những người có khát vọng sống có trái tim say mê, luôn sống hết mình và hơn ai hết họ nhận thức được lợi hại. Và trong thực tế cuộc sống họ luôn tỉnh táo tránh được những rủi ro không đáng có.
- Khát vọng có thể thực hiện được có thể không nhưng chung quy lại nó luôn mang đến cho người ta sự lạc quan nhất định và hướng đến những điều tốt đẹp nhất cho nhân loại.
c. Dẫn chứng:
- Nhờ khát vọng mà Ê đi Xơn mới có thể trở thành một nhà phát minh vĩ đại, Bét tho ven dù gặp vấn đề về thính giác vẫn có thể trở thành nhà soạn nhạc thiên tài….
d. Nêu phản đề:
- Đối lập với những người biết khát khao và mơ ước là những người an phận và không có ý chí vươn lên. Họ dễ dàng bị đánh gục trước những trở ngại như con thuyền yếu đuối nhanh chóng bị nhấn chìm trước những con sóng dữ ngoài đại diện. Họ nhanh chóng bị nhấn chìm mà chưa kịp nhìn thấy bến bờ.
*Bài học
- Hiểu được ý nghĩa của khát vọng.
- Có ý thức nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, biến những thói xấu thành lối sống có khát vọng cao đẹp.
“Cuộc sống không cho bạn tất cả những gì bạn mơ ước, nhưng cuộc sống cho bạn quyền được lựa chọn ước mơ và quyền được thực hiện nó.”
Đề 7
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
BÀN TAY YÊU THƯƠNG
Trong một tiết dạy vẽ, có giáo viên bảo các em học sinh lớp một vẽ về điều gì làm cho em thích nhất trong đời.
Cô giáo thầm nghĩ "Rồi các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly kem hoặc những món đồ chơi, quyển truyện tranh". Thế nhưng cô đã hoàn toàn ngạc nhiên trước một bức tranh lạ của một em học sinh Douglas: bức tranh vẽ một bàn tay.
Nhưng đây là bàn tay của ai? Cả lớp bị lôi cuốn bởi một hình ảnh đầy biểu tượng này. Một em phán đoán
- "Đó là bàn tay của bác nông dân".
Một em khác cự lại:
- "Bàn tay thon thả thế này phải là bàn tay của một bác sĩ phẫu thuật....".
Cô giáo đợi cả lớp bớt xôn xao dần rồi mới hỏi tác giả. Douglas cười ngượng nghịu:
- "Thưa cô, đó là bàn tay của cô ạ!".
Cô giáo ngẩn ngơ. Cô nhớ lại những phút ra chơi thường dùng bàn tay để dắt Douglas ra sân, bởi em là một cô bé khuyết tật, khuôn mặt không được xinh xắn như những đứa trẻ khác, gia cảnh từ lâu lâm vào tình cảnh ngặt nghèo. Cô chợt hiểu ra rằng tuy cô vẫn làm điều tương tự với các em khác, nhưng hóa ra đối với Douglas bàn tay cô lại mang ý nghĩa sâu xa, một biểu tượng của tình yêu thương.
(Mai Hương, Vĩnh Thắng – Quà tặng cuộc sống)
Câu 1: (0.5 điểm)
Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2: (0.5 điểm
Xác định và gọi tên thành phần biệt lập được sử dụng trong câu: “Thưa cô, đó là bàn tay của cô ạ!”
Câu 3: (1.0 điểm)
Thông điệp của văn bản trên là gì?
Câu 4: (1.0 điểm)
Nếu được cô giáo yêu cầu vẽ một điều mà em thích nhất thì em sẽ vẽ gì? Vì sao? (viết 5 – 7 dòng)
Câu Nội dung Điểm
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự 0.5
Câu 2 - Thành phần biệt lập: Thưa cô (thành phần gọi đáp) 0,5
Câu 3 Thông điệp: Tình yêu thương, sự đồng cảm, giúp đỡ trong cuộc sống bắt nguồn từ những điều rất đỗi bình thường nhưng có ý nghĩa vô cùng to lớn. Tình yêu thương khi xuất phát từ tấm lòng chân thành, không toan tính sẽ giúp mọi người xích lại gần nhau hơn, mang lại nghị lực sống, giúp họ vươn lên, vượt qua những bất hạnh trong cuộc đời.
1,0
Câu 4 Các em lựa chọn điều mình thích vẽ nhất và lí giải sao cho hợp lí.
1
Đề 8
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu (Câu 1 đến Câu 4).
Sẻ chia từng chiếc khẩu trang
Bạn đã nghe đến chuyện phát bánh mì miễn phí cho người nghèo hay những thùng trà đá miễn phí để bên đường. Hoặc những chai nước suối được chính các anh cảnh sát giao thông phát cho người dân trên những nẻo đường về quê ăn Tết. Thì trong mùa dịch, chính là những bịch khẩu trang được phát miễn phí khắp các ngõ phố từ Bắc vô Nam, không tỉnh nào là không có. Tại các công viên hay khu tập trung công cộng, bạn sẽ bắt gặp nhiều bạn sinh viên cầm trên tay những chiếc khẩu trang đi phát cho những người chưa có cơ hội mua được. Mọi người sẵn sàng chia sẻ khẩu trang khi bắt gặp người đang không có khẩu trang.
Khi một số cửa hàng tăng giá khẩu trang, thì những cửa hàng khác lại không bán khẩu trang. Họ chỉ phát miễn phí. Người dân đến mua hàng hay đi qua có thể ghé qua tự lấy khẩu trang miễn phí nếu cần. Chỉ cần bước chân vào một hiệu thuốc, nhân viên sẽ hỏi bạn có cần khẩu trang không và tự động để khẩu trang vào túi cho bạn. Và tất nhiên đó là miễn phí.
(Trích Câu chuyện về tình dân tộc Việt mùa đại dịch từ virus Corona)
Câu 1. Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên
Câu 2. Tìm và gọi tên một phép liên kết có trong đoạn văn thứ nhất?
Câu 3. Những việc làm của các bạn sinh viên và các cửa hàng có ý nghĩa như thế nào trong việc phòng chống dịch bệnh?
Câu 4. Theo em việc làm của rất nhiều cá nhân và tập thể trong văn bản trên có cần được ca ngợi không? Vì sao? Bản thân em cần phải làm gì để cùng chung tay đẩy lùi dịch bệnh?
Gợi ý
Câu Đáp án Điểm
PhầnI
Câu 1 - Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên: tự sự. 0.5
Câu 2 - Một phép liên kết: lặp từ “khẩu trang” ở câu (4) và câu (5), lặp từ “bạn”
- Thế: “Họ” thế cho “những cửa hàng khác”, “đó là” thế cho “khẩu trang”
- Nối : “ và” 0.5
Câu 3 - Việc làm của các bạn sinh viên và các cửa hàng phát khẩu trang miễn phí có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ sức khỏe của mọi người và phòng chống dịch bệnh. Hành động đó cũng là biểu tượng đẹp của sự sẻ chia trong cuộc sống.
1
Câu 4 - Theo em việc làm của rất nhiều cá nhân và tập thể trong văn bản trên cần được ca ngợi vì đó là những nghĩa cử cao đẹp vì những hành động ấy thể hiện sự tương thân tương ái của đồng bào trong hoàn cảnh khó khăn của đất nước.
- Để chung tay đẩy lùi dịch, bản thân em:
+ Chấp hành quy định cách li của Nhà nước.
+ Tuyên truyền nâng cao ý thức cách li đối với mỗi người.
+ Chung tay giúp đỡ người khó khăn trong điều kiện bản thân có thể làm được. 1
Đề 9
Phần I. Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Đánh lạc hướng thù. Hứng lấy những luồng bom…
Đơn vị tôi hành quân qua con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mộ, nắng ngời bao sắc đá
Tình yêu thương bồi đắp cao lên…
(Trích Khoảng trời, hố bom của Lâm Thị Mỹ Dạ)
Câu 1: (0,5đ) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt.
Câu 2: (1đ) Người con gái trong đoạn thơ đã hi sinh như thế nào?
Câu 3: (1đ) Từ đoạn thơ em có cảm nghĩ gì về con người về dân tộc Việt Nam?
Câu 4 (0.5 đ) Đoạn trích gợi em nghĩ tới những tác phẩm nào trong chương trình Ngữ văn lớp 9?
Gợi ý
Phần Câu Đáp án Điểm
Đọc hiểu 1 Thể thơ tự do
PTBĐ là biểu cảm 0.25
0,25
2
- Người con gái trong đoạn thơ đã hi sinh vì cứu con đường cho đoàn xe kịp giờ ra trận nên bị trúng bom đạn của kẻ thù
- Những lời thơ cho thấy sự hi sinh của người con gái: Em đã lấy tình yêu tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa /Đánh lạc hướng thù. Hứng lấy những luồng bom…
0.5
0.5
3 Con người Việt Nam là những con người anh dũng, bất khuất, kiên trung. Ngay cả những cô gái thanh niên xung phong với vẻ ngoài mảnh mai, yếu ớt nhưng chí hướng của những người con gái ấy thì không hề nhỏ bé. Họ sẵn sàng đi trước mở đường, sẵn sàng hi sinh để mang lại sự tự do, độc lập cho dân tộc. Người Việt Nam không bao giờ chịu bé nhỏ, không chịu cúi đầu trước khó khăn, gian khổ. Càng trong những hoàn cảnh khắc nghiệt, khó khăn, người dân ta càng kiên cường, thông minh và can đảm. Đó chính là một trong những phẩm chất đáng tự hào ở con người Việt Nam. Chính điều này đã làm nên chiến thắng vẻ vang trong lịch sử dân tộc và mang lại tự do, độc lập cho nước nhà. 1
4 Đoạn trích gợi em nghĩ tới những tác phẩm trong chương trình Ngữ văn lớp 9 như : "Những ngôi sao xa xôi " của Lê Minh Khuê , " Bài thơ về tiểu đội xe không kính " của Phạm Tiến Duật 0.5
Đề 10
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu câu:
NGỌN LỬA
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu câu:
Tại một vùng núi non lạnh lẽo của miền Bắc Ấn Độ, người đi đường thường giữ ấm bằng một chiếc nổi đất nhỏ, cho than hồng vào và đậy nắp cho kín. Sau đó họ lấy dây ràng kĩ quanh nổi rồi dùng khăn vải bọc lại. Khi đi ra ngoài, họ cắp chiếc lồng ấp trên vào người cho ấm.
Ba người đàn ông nọ cùng đi đến đền thờ. Đường thì xa nên cứ đi một lúc, họ lại nghỉ chân rồi mới đi tiếp. Ở một chặng nghỉ, một người trong họ trông thấy có vài người bộ hành ngồi co rúm lại vì lạnh. Anh ta vội mở chiếc lồng của mình ra lấy lửa mồi cho những chiếc lồng ấp của họ để tất cả mọi người đều được sưởi ấm. Lần đó, anh ta cứu được mấy mạng người suýt bị chết cóng trong đêm lạnh rét buốt của vùng Bắc An.
Thế rồi, cả nhóm người lại lên đường. Đêm đã khuya. Đường đi tối mịt không có lấy một ánh sao. Người bộ hành thứ hai mở chiếc lồng sưởi của mình để mỗi lửa vào ngọn đuốc mà anh ta đã mang theo. Anh sáng từ ngọn đuốc đã giúp cho cả đoàn người có thể lên đường an toàn.
Người thứ ba cười nhạo hai người bạn đồng hành của mình: “Các anh là một lũ điên. Có hoạ là điên mới đem phí phạm ngọn lửa của mình như thế."
Nghe thế, họ bảo anh ta: “Hãy cho chúng tôi xem ngọn lửa của bạn".
Anh này mở chiếc lồng sưởi ấm của mình ra thì hởi ôi, lửa đã tắt ngúm từ bao giờ, chỉ còn lại tro và vài mẩu than leo lét sắp tàn. [...]
(Trích Ngọn lửa, Trái tim có điều kì diệu, NXB Trẻ, 2013, tr. 86 - 87
Câu 1. Xác định ngôi kể của đoạn trích.
Câu 2. Xác định lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích
Câu 3. Mỗi người đàn ông trong câu chuyện có một cách ứng xử riêng đối với những người bộ hành. Em đồng ý với cách ứng xử của ai? Vì sao?
Câu 4. Nhận xét ý nghĩa nhan đề Ngọn lửa.
Gợi ý
Câu Nội dung Điểm
Câu 1
Ngôi kể thứ 3 0.5
Câu 2
Lời dẫn trực tiếp:
+ “Các anh là một lũ điên. Có hoạ là điên mới đem phí phạm ngọn lửa của mình như thế."
+ “Hãy cho chúng tôi xem ngọn lửa của bạn". 0.25
0.25
Câu 3 - Đồng ý với cách ứng xử của người đàn ông thứ nhất và thứ hai đồng thời có cách lí giải thấu đáo: 1
Câu 4 Đây là một nhan đề giàu ý nghĩa. Ngọn lửa không chỉ mang lớp nghĩa thực mà còn là một hình ảnh ẩn dụ
+ Đó là ngọn lửa ấm nóng, sưởi ấm, chiếu sáng cho con người
+ Là ngọn lửa của tình yêu thương chia sẻ 1
Đề 11
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Ngoài sự kiện bóng đá, thì cả gần nửa thập kỉ chúng ta mới lại có sự kiện khơi dậy được sự gắn bó, sự đồng lòng đồng sức từ chính quyền đến người dân về sự tương thân, tương ái, về sự đùm bọc che chở, nghĩa đồng bào của những người chung một mái nhà Việt Nam, chung một dân tộc Việt Nam mãnh liệt đến như thế. Sự kết nối mãnh liệt ấy lạ lùng thay không phải từ niềm vui lớn lao vĩ đại mà từ nỗi lo buồn trong hoạn nạn. Những dòng người dài dằng dặc hối hả ra sân bay chờ đợi giây phút được chen chân lên máy bay trở về tổ quốc. Cảm giác hạnh phúc vỡ òa khi đặt chân xuống đất mẹ thiêng liêng: yên tâm rồi, an toàn rồi... Dẫu còn mệt mỏi sau chuyến bay dài, dẫu phải chờ đợi cả tiếng đồng hồ ở sân bay, dẫu phải cách ly 14 ngày mới được về nhà nhưng cảm giác bình yên, được bảo vệ đó là điều hạnh phúc lớn nhất mà mọi người tìm kiếm trong hành trình trở về quê hương lúc này.
Bao nghĩa cử cao đẹp của những tấm lòng vì cộng đồng. Những chuyến bay đi đến tâm dịch bất chấp hiểm nguy để đón những người con xa xứ. Các y, bác sĩ tận tụy thầm lặng, chấp nhận hi sinh đứng ở hàng đầu chống dịch. Các chiến sĩ quân đội vừa gánh vác trách nhiệm bảo vệ non sông vừa xông lên mặt trận chống dịch. Họ nhường doanh trại cho dân vào rừng ngủ lán, vừa canh gác bảo vệ cho dân, vừa lo tiếp tế lương thực, cơm ăn nước uống…
(Theo báo Giáo dục thời đại)
Câu 1 (0,5điểm). Theo em dịch bệnh nào được nhắc đến trong đoạn trích trên?
Câu 2 (0.5 điểm). Nội dung chính của đoạn trích là gì?
Câu 3 (1,0 điểm). Đoạn trích khơi gợi trong em những tình cảm gì?
Câu 4. (1 điểm) Theo em chúng ta cần làm để phòng chống dịch bênh?
Gợi ý:
PHẦN ĐÁP ÁN ĐIỂM
Phần I:
Đọc – hiểu
( 3 điểm) Câu 1. Dịch bệnh Covid 19 0.5
Câu 2
Nội dung chính của đoạn trích: Đoạn trích nói đến tinh thần đoàn kết, chung sức chung lòng, tình nhân ái và sự hi sinh cao cả của con người và dân tộc VN trước đại dịch covid 19
0.5
Câu 3
Đoạn trích khơi gợi trong ta niềm tự hào về tinh thần dân tộc, lòng biết ơn đối với nhà nước, với những người đã hi sinh thân mình để bảo vệ sự bình yên cho nhân dân trước đại dịch 1
Câu 4
- Tìm hiểu về tính chất nguy hiểm của Virus
- Thực hiện các biện pháp phòng tránh để bảo vệ bản thân và cộng đồng như:
+ Hạn chế tập trung đông người, tránh không tiếp xúc với ng bị bệnh hoặc có các dấu hiệu bị bệnh;
+ Đeo khẩu trang, xúc miệng, rửa tay thường xuyên đúng cách;
+ Tập thể dục thường xuyên, ăn uống đủ bữa bảo đảm dinh dưỡng, ngủ đủ giấc nhằm nâng cao thể lực, tăng sức đề kháng. Đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, thường xuyên lau chùi…,
+ Nếu có triệu chứng thì cần gọi ngay cho cơ sở y tế gẫn nhất,
+ Thực hiện tốt yêu cầu cách li khi cần…
=>Thực hiện tốt các biện pháp phòng tránh là việc làm có ý nghĩa quan trọng thể hiện trách nhiệm của bản thân trước cộng đồng góp phần đẩy lùi Covits 19. 1
Đề 12
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Vào một buổi học, thầy giáo chúng tôi mang vào lớp rất nhiều túi nhựa và một bao khoai tây thật to. Thầy chậm rãi giải thích với mọi người rằng, mỗi khi cảm thấy oán giận hoặc không muốn tha thứ lỗi lầm cho ai, hãy viết tên của người đó lên một củ khoai tây rồi cho vào túi nhựa. Chúng tôi thích thú viết tên những người mình không ưa hay ghét hận rồi cho vào túi. Chỉ một lúc sau, chiếc túi nào của chúng tôi cũng đã căng nặng, đầy khoai tây. Thậm chí có người một túi không chứa hết khoai, phải thêm một túi nhỏ kèm theo.
Sau đó, thầy yêu cầu chúng tôi hãy mang bên mình túi khoai tây đó bất cứ nơi đâu và bất cứ lúc nào trong thời gian một tuần lễ. Đến lớp thì mang vào chỗ ngồi, về nhà thì mang vào tận giường ngủ, thậm chí khi vui chơi cùng bạn bè cũng phải đem theo.
Chỉ sau một thời gian ngắn, chúng tôi bắt đầu cảm thấy mệt mỏi và phiền toái vì lúc nào cũng có một túi khoai tây nặng nề kè kè bên cạnh. Tình trạng này còn tệ hơn nữa khi những củ khoai tây bắt đầu thối rữa, rỉ nước. Cuối cùng, chúng tôi quyết định xin thầy cho quẳng hết số khoai ấy đi và cảm thấy thật nhẹ nhàng, thoải mái trong lòng.
Lúc ấy, thầy giáo của chúng tôi mới từ tốn nói: "Các em thấy không, lòng oán giận hay thù ghét người khác đã làm chúng ta thật nặng nề và khổ sở! Càng oán ghét và không tha thứ cho người khác, ta càng giữ lấy gánh nặng khó chịu ấy mãi trong lòng. Lòng vị tha, sự cảm thông với những lỗi lầm của người khác không chỉ là món quà quý giá để ta trao tặng mọi người, mà đó còn là một món quà tốt đẹp mỗi chúng ta dành tặng bản thân mình".
(Nguồn internet)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định ngôi kể và phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm): Tìm một phép liên kết trong đoạn văn đầu tiên của văn bản trên
Câu 3 (1,0 điểm): Theo em cách giáo dục của thầy giáo có điều gì thú vị?
Câu 4 (1,0 điểm): Ở cuối văn bản, thầy giáo khuyên học sinh: “Càng oán ghét và không tha thứ cho người khác, ta càng giữ lấy gánh nặng khó chịu ấy mãi trong lòng. Lòng vị tha, sự cảm thông với những lỗi lầm của người khác không chỉ là món quà quý giá để ta trao tặng mọi người, mà đó còn là một món quà tốt đẹp mỗi chúng ta dành tặng bản thân mình". Em có đồng ý với ý kiến của thầy giáo không? Vì sao?
Phần Câu Đáp án Điểm
Phần 1. Đọc hiểu (3 điểm)
1 - Phương thức tự sự
- Ngôi kể thức nhất (0,25 điểm).
(0,25 điểm).
2 - Phép lặp: Chúng tôi, thầy, khoai tây
(0,5 điểm).
3 -Thầy không cho làm bài vào vở mà viết lên khoai tây.
-Thầy không bắt ai phải tha thứ nhưng bằng hình ảnh những củ khoai tây, thầy đã giúp cả lớp hiểu ra giá trị của sự tha thứ, lòng vị tha và sự cảm thông với lỗi lầm của người khác.
- ( 0,5 điểm)
( 0,5 điểm)
4 HS được bày tỏ quan điểm của mình. Tuy nhiên nên định hướng theo quan điểm đồng ý
Vì: nếu cứ mang thù oán thì chính mình mới là người cảm thấy mệt mỏi nhất ( 0.5 điểm)
( 0.5 điểm)
Đề 13
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
(1) Thật vậy, Nguyễn Du, đại thi hào của dân tộc từng viết: “Sách vở đầy bốn vách/ Có mấy cũng không vừa”. Đáng tiếc, cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha. Sách in nhiều nơi không bán được, nhiều nhà xuất bản đóng cửa vì thua lỗ, đặc biệt sách bị cạnh tranh khốc liệt bởi những phương tiện nghe nhìn như ti vi, Ipad, điện thoại Smart, và hệ thống sách báo điện tử trên Internet. Nhiều gia đình giàu có thay tủ sách bằng tủ ... rượu các loại. Các thư viện lớn của các thành phố hay của tỉnh cũng chỉ hoạt động cầm chừng, cố duy trì sự tồn tại...(2) Bỗng chợt nhớ khi xưa còn bé, với những quyển sách giấu trong áo, tôi có thể đọc sách khi chờ mẹ về, lúc nấu nồi cơm, lúc tha thẩn trong vườn, vắt vẻo trên cây, lúc chăn trâu, lúc chờ xe bus... Hay hình ảnh những công dân nước Nhật mỗi người một quyển sách trên tay lúc ngồi chờ tàu xe, xem hát, v.v... càng khiến chúng ta thêm yêu mến và khâm phục. Ngày nay, hình ảnh ấy đã bớt đi nhiều, thay vào đó là cái máy tính hay cái điện thoại di động. Song sách vẫn luôn cần thiết, không thể thiếu trong cuộc sống phẳng hiện nay...”
(Trích “Suy nghĩ về đọc sách” – Trần Hoàng Vy, Báo Giáo dục & Thời đại, Thứ hai ngày 13.4.2015)
Câu 1. Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích trên.
Câu 2. Chỉ ra phương phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 3. Hãy giải thích vì sao tác giả lại cho rằng: “cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha?
Câu 4. Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong phần trích trên là gì?
Câu Nội dung Điểm
1(0,5 điểm) Câu văn nêu khái quát chủ đề của văn bản: Song sách vẫn luôn cần thiết, không thể thiếu trong cuộc sống phẳng hiện nay.
0,5 điểm
2(0,5 điểm) Phương thức biểu đạt chính là nghị luận
0,5 điểm
3(1điểm) Tác giả cho rằng “cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha” vì ở thời đại công nghệ số, con người chỉ cần gõ bàn phím máy tính hoặc điện thoại di động đã có thể tiếp cận thông tin ở nhiều phương diện của đời sống, tại bất cứ nơi đâu, trong bất kì thời gian nào, nên việc đọc sách đã dần trở nên phôi pha.
1 điểm
4(1điểm) Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm là: Sách là điều không thể thiếu trong đời sống, chúng ta cần chăm chỉ đọc sach. 1 điểm
Đề 14
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi cho bên dưới:
Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng
Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương
Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm
Là người, tôi sẽ chết cho quê hương.
(Tự nguyện – Trương Quốc Khánh)
Câu 1 (1,0 điểm): Đoạn thơ được viết theo thể thơ gì? Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ.
Câu 2 (1,0 điểm): Nêu chủ đề của bài thơ?
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra biện pháp tu từ chủ yếu được sử dụng trong bài thơ?
Câu 4(1 điểm). Theo em thông qua những ca từ trên, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta điều gì?
Câu Nội dung Điểm
1 Thể thơ tự do, phương thức biểu cảm 0.5
2
Nội dung chính của đoạn thơ: lời ước nguyện cao đẹp, sự tự nguyện dấn thân cống hiến cho quê hương đất nước của tuổi trẻ 0,5 điểm
0,5 điểm
3 - BPTT điệp ngữ
- Cấu trúc: Nếu là … tôi sẽ… được nhắc lại 3 lần 0,5 điểm
0,5điểm
4 Tác giả muốn nhắn nhủ đến bạn đọc đặc biệt là thế hệ trẻ một bài học vô cùng sâu sắc: Chúng ta cần sống có ích, sống hết mình, cống hiến hết mình cho quê hương đất nước
Đề 15
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:
Năm tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất. Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò – lứa tuổi bất ổn định nhất. Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày. Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bây giờ?
Sống một cuộc đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy. Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng, thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn. Bằng không, có thể nó sẽ là những màu sắc mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn. Sống một cuộc đời cũng như vẽ một bức tranh vậy. Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn. Bằng không, có thể nó sẽ là những màu mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn.
Dan Zadra viết rằng: “Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn”. Vậy thì hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim ta đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức…
(Theo Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn, 2012, tr.43-44)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Caau2. Chỉ ra và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn: Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò – lứa tuổi bất ổn định nhất.
Câu 3.Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau: “Sống một cuộc đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy. Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng, thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn. Bằng không, có thể nó sẽ là những màu sắc mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn”.
Câu 4. Em hiểu như thế nào về ý kiến: “Đừng để ai đánh cắp giấc mơ của bạn”?
Câu 5. “Ước mơ cháy bỏng nhất” của em là gì? Em sẽ làm gì để biến ước mơ đó thành hiện thực? (Trả lời trong khoảng 5-7 dòng).
Đáp án Điểm
Phần đọc - hiểu 1. Phương thức biểu đạt: nghị luận
0,5 điểm
2. Thành phần phụ chú: lứa tuổi bất ổn định nhất
0.5 điểm
3. - So sánh: “Sống một cuộc đời” với “vẽ một bức tranh”
- Tác dụng: Lối diễn đạt cụ thể, sinh động; chỉ ra sự tương đồng giữa một cuộc đời với vẽ một bức tranh giúp người đọc dễ hình dung ra cách sống chủ động để biến ước mơ của mình thành hiện thực.
1 điểm
4. Nêu ra ước mơ
Biến ước mơ thành hiện thực: có mục tiêu rõ ràng, vạch ra phương hướng hành động
1
