https://www.facebook.com/1230284556988892/

Dalat Dreaming - Mơ Lâm Viên, Đà Lạt (2026)

25/07/2026

Những hành động nào đã cải thiện sức khỏe tinh thần của bạn một cách rõ rệt?

Những điều dưới đây là ghi chép của tôi và tôi phân loại như sau: Đâu là những suy nghĩ tiêu cực? Đâu là những suy nghĩ tích cực khiến tôi cảm thấy vui vẻ? Đâu là những điều do thế giới bên ngoài nhồi nhét vào đầu tôi, và đâu mới là những điều thực sự xuất phát từ khao khát trong lòng tôi? Hãy thường xuyên phân loại như vậy, sau đó coi tất cả những suy nghĩ tiêu cực và những quan niệm do bên ngoài áp đặt ấy như rác, rồi ném chúng ra khỏi đầu mình.

Tiếp theo, hãy chủ động ghi nhớ và khuếch đại những cảm hứng tích cực, vui vẻ. Quan sát nhiều hơn xem bản thân cảm thấy hạnh phúc khi làm việc gì. Khi đã có ý thức về điều đó, hãy để những việc ấy xuất hiện nhiều nhất có thể trong cuộc sống của mình. Dù lúc đầu có thể chưa làm được hoàn toàn, thì ít nhất cũng hãy đảm bảo rằng mỗi ngày đều có ít nhất một việc khiến bạn thật sự vui vẻ và toàn tâm toàn ý khi làm. Đến bước này, thực ra bạn đã "thức tỉnh" rồi, bạn bắt đầu sống một cách có chọn lọc và lựa chọn làm cho bản thân vui vẻ.

I, Hệ thống bên trong
Hai bước trước đều nhằm phục vụ cho bước thứ ba này. Khi bạn đã biết mình thích gì, muốn làm gì và không thích điều gì, thì tiếp theo hãy xây dựng một "vương quốc" trong thế giới nội tâm của mình. Trật tự của vương quốc ấy hoàn toàn do vị vua, tức là chính bạn, đặt ra. Tôi lấy vài ví dụ: Tôi quy định mỗi ngày mình chỉ dành bao nhiêu năng lượng cho công việc, vượt quá giới hạn đó thì bắt buộc phải nghỉ ngơi. Tôi quy định mỗi ngày nhất định phải dành thời gian để phát triển sở thích của mình. Vì điều đó, tôi có thể dời lại, thậm chí từ bỏ một số việc ít quan trọng hơn. Tôi quy định mỗi ngày chỉ giữ liên lạc với người khác trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khoảng thời gian đó là thời gian ở một mình của tôi. Tôi sẽ dùng thời gian ấy để suy nghĩ về hiện tại và tương lai của bản thân, không trả lời bất kỳ tin nhắn nào. TThậm chí, bạn cũng có thể đặt ra những quy định như thế này: Khi gặp những khách hàng mình rất ghét nhưng vẫn buộc phải duy trì quan hệ, tôi sẽ gọi phần con người chuyên nghiệp và lý trí của mình ra xử lý, còn phần giàu cảm xúc và đầy lý tưởng thì tạm thời nghỉ ngơi. Khi gặp những kẻ lòng dạ hiểm độc, chỉ biết mưu lợi cho bản thân, tôi sẽ gọi phần quyết đoán và lạnh lùng của mình ra đối mặt, còn phần lương thiện và giàu lòng trắc ẩn thì tạm thời nghỉ ngơi. Hãy tưởng tượng nội tâm của mình như một kho tài nguyên hoàn toàn do bạn điều phối và làm chủ. Dựa trên sở thích, giá trị sống và mục tiêu của bản thân để phân bổ năng lượng, thiết lập ranh giới và xây dựng trật tự của riêng mình. Khi đó, bất kể người khác nhìn nhận bạn ra sao, bạn cũng đã hình thành được một phương pháp sống thuộc về chính mình.

Bạn biết rõ mình là ai, muốn làm gì và đang làm gì. Cái gọi là "thức tỉnh" thật ra không liên quan đến huyền học, cũng chẳng phải điều gì thần bí. Nó chỉ đơn giản là bạn đã làm được những bước nói trên mà thôi. Để đạt được trạng thái tinh thần khỏe mạnh cũng không nhất thiết phải trải qua những biến cố thăng trầm. Khi chúng ta bắt đầu có ý thức giành lại quyền làm chủ bản thân từ thế giới bên ngoài, đó chính là điểm khởi đầu của sức khỏe tinh thần.

II, Hệ thống bên ngoài
Hãy xử lý tốt thế giới nội tâm trước, rồi sau đó mới thử từng chút một tiếp xúc với thế giới bên ngoài.
Bước thứ nhất, tích lũy phản hồi tích cực mỗi ngày. Thông qua việc xây dựng hệ thống bên trong ở phần trước, bạn đã biết mình thích làm điều gì, vậy thì hãy biến nó thành hành động. Dù chỉ là một việc rất nhỏ cũng hãy bắt tay vào làm. Ví dụ, mỗi ngày tôi đều rất bận. Chỉ cần bước vào nơi làm việc là quay cuồng như con quay. Nhưng tôi biết mình thích viết lách, nên dù mệt đến đâu, mỗi ngày tôi cũng sẽ viết một chút, dù chỉ vài trăm chữ. Chủ đề hay thể loại đều không quan trọng. Chỉ cần tôi còn đang viết, còn đang sáng tạo, tôi sẽ cảm nhận được mình đang "sống", chứ không chỉ đơn thuần là "tồn tại". Hoặc giả sử bạn thích vẽ nhưng chưa có nền tảng gì cả thì cũng không sao. Hãy đi học. Dù mỗi ngày chỉ phác một vật nhỏ, hay chỉ học thêm được một kỹ thuật vẽ đơn giản, cảm giác thành tựu ấy cũng sẽ mang lại cho bạn sự thỏa mãn.

Bước thứ hai, tránh xa những con người và môi trường độc hại. Tôi biết có những lúc con người thật sự không thể làm theo ý mình. Phần lớn chúng ta đều không thể nói đi là đi ngay khi đang ở trong một môi trường ngột ngạt. Nói đơn giản, khi chúng ta ở trong một môi trường đầy áp lực hoặc phải tiếp xúc với những người mình không muốn tiếp xúc, hãy tưởng tượng bản thân là một chiếc bình chứa, bình tĩnh tiếp nhận những thông tin và trải nghiệm từ bên ngoài. Sau đó, dưới sự phối hợp của hệ thống bên trong, hãy đổ tất cả những thông tin và trải nghiệm ấy đi như đổ nước bẩn. Khi đó, những con người và môi trường độc hại sẽ không thể làm tổn thương bản chất thật của bạn. Bạn chọn để chúng chỉ lướt qua thế giới của mình. Bạn đã bảo vệ được chính mình và làm được điều gọi là tránh xa. Bạn có nhận ra không? Thật ra tư duy cốt lõi của điều này và hệ thống bên trong là giống nhau. Đó đều là không ngừng lựa chọn những gì mình muốn, mình yêu thích, và loại bỏ khỏi cuộc sống những điều mình không thích. Hệ thống bên ngoài chính là biến những suy nghĩ trong hệ thống bên trong thành hành động thực tế.

Bước thứ ba, hãy xây dựng mối liên kết giữa bản thân và thế giới này. Tôi khuyến khích mọi người suy nghĩ xem bản thân có thể mang đến điều gì cho thế giới. Không cần phải là những sáng kiến vĩ đại, cho dù hôm nay bạn cho một chú mèo hoang ăn, hay nói một câu cảm ơn với cô lao công dọn dẹp văn phòng thì đều được tính là nguồn năng lượng ấm áp mà bạn mang đến cho thế giới này. Hãy tích lũy thật nhiều những trải nghiệm tương tự như thế, và cũng hãy ghi chép chúng lại. Khi ghi chép nhiều rồi, bạn sẽ nhận ra rằng, hóa ra bạn đã mang đến rất nhiều món quà cho thế giới này. Thậm chí, đôi khi những món quà ấy còn xuất hiện dưới lớp vỏ ngoài xấu xí. Đôi khi không cần cố gắng làm việc tốt hay việc thiện, cũng không cần phải theo đuổi thành công trong sự nghiệp. Ai trong chúng ta cũng có lúc cảm thấy buồn bực và đau khổ. Hãy trút bầu tâm sự, hãy bày tỏ, hãy nói ra suy nghĩ của mình. Đó cũng là cách bạn xây dựng mối liên kết với thế giới. Trong quá trình tâm sự với gia đình, người mình yêu hay bạn bè, bạn đã trao đổi sự tin tưởng và tạo nên sợi dây gắn kết về tình cảm. Chẳng phải đó cũng chính là vô số mối liên kết giữa bạn và thế giới này sao? Tôi đã từng ở trong một trạng thái tâm lý vô cùng tệ hại, lúc đó tôi cho rằng sự tồn tại của mình chẳng có bất kỳ ý nghĩa gì. Nhưng rồi tôi nhận ra rằng, dù chỉ là than phiền với bạn bè vài câu về công việc thì đó cũng là lúc tôi đang truyền đi thái độ của mình với thế giới, là một trong vô số điểm neo chứng minh sự tồn tại của tôi.
Vì vậy, không có sự tồn tại của ai là vô nghĩa cả.

III, Đôi điều cuối cùng muốn chia sẻ
Tôi biết một số người bạn khi đọc đến đây có thể sẽ nói rằng "tôi chẳng có bất kỳ sở thích nào, không có việc gì mình thích làm cả, vậy thì cuộc đời tôi tiêu rồi phải không?" Bạn à, trước tiên hãy ngừng trách móc bản thân và cho phép mình được ở trong trạng thái "chưa có điều gì để đam mê". Cách đây không lâu, tôi từng cảm thấy công việc của mình chẳng có ý nghĩa gì. Mỗi ngày bận rộn quay cuồng nhưng không nhận được chút phản hồi tích cực nào. Vì vậy tôi bắt đầu lên kế hoạch chuyển nghề, đồng thời phát triển đủ loại sở thích. Để hiểu bản thân thật sự thích gì và giỏi điều gì, tôi từng đăng ký học vẽ, học violin, học thiết kế thời trang, cũng từng viết tiểu thuyết. Nhưng cuối cùng đều không kiên trì được, vì tôi nhận ra có lẽ mình không thật sự yêu thích chúng. Tôi chỉ vì lo âu hoặc muốn trốn tránh mà cố tìm cho mình đủ loại chỗ dựa tinh thần.
Tôi không trách bản thân vì không đủ kiên trì. Nếu nhìn từ một góc độ khác, tôi thấy mình rất tuyệt. Tôi đã dũng cảm thử rất nhiều điều, biến từng cảm hứng thành hành động, dù cuối cùng tất cả đều chứng minh rằng chúng không phù hợp với mình. Đương nhiên, tôi cũng không nói rằng có sở thích làm chỗ dựa tinh thần là điều không tốt. Điều tôi muốn nói là, nếu hiện tại bạn chưa có điều gì thật sự yêu thích thì cũng không sao cả. Bởi chỉ riêng con người không ngừng thử nghiệm để đi tìm đam mê ấy cũng đã rất đáng được công nhận, cho dù cuối cùng vẫn chưa tìm thấy.
Trong suốt quá trình ấy, bạn chưa từng từ bỏ chính mình. Chỉ riêng điều đó thôi cũng đã là một việc đáng để ăn mừng rồi. Cuối cùng, khi chúng ta đến với thế giới này, nhiệm vụ quan trọng nhất không phải là tạo ra "ý nghĩa", mà là thu nhận đủ mọi loại trải nghiệm. Tạo ra ý nghĩa là một trải nghiệm. Được người khác công nhận cũng là một trải nghiệm. Hoặc mỗi ngày ngắm mây trôi, ngắm mặt trời mọc rồi lặn, ngồi bên bờ biển đón gió biển, không nghĩ gì cả, cũng là một trải nghiệm. Mọi thứ đều là sự lựa chọn, và quyền lựa chọn nằm trong tay chính bạn. Ở đây, điều tôi muốn nói với bạn là bạn có thể lựa chọn để bản thân có một sức khỏe tinh thần lành mạnh.
Nguồn: https://www.zhihu.com/question/1937991623154852740

12/05/2021

NÔNG DÂN TRONG MẮT TÔI

Tôi là một người nông dân cho đến tận năm 20 tuổi khi biết đến môi trường đại học và thành thị, nghĩa là tôi sinh ra ở nông thôn, sống giữa nông thôn và lớn lên thành nông dân; sau gần 20 năm tạm thời không làm nông dân nữa thì bây giờ lại trở về làm anh nông dân. Tôi hiểu họ và thấy cần đính chính lại đôi điều.

Có những thứ đã thành tín điều mà người ta vô tư và mặc nhiên gieo vào đầu con trẻ để thành một niềm tin bất di bất dịch như sự sùng tín của tín đồ với tôn giáo của họ. Những thứ ấy nhiều vô kể, như “người nông dân hiền lành chất phác, người nông dân chịu thương chịu khó; anh em xa láng giềng gần v.v..” Có thật đúng thế không?

Tôi làm nhà rất nhiều lần, cả trong Nam ngoài Bắc (khoảng gần chục cái rồi, cả lớn nhỏ) và quan sát những người thợ xây. Họ đa phần là nông dân bỏ cuốc cầm bay. Đi muộn về sớm, làm việc cẩu thả, trốn việc như chớp, lãng phí vật liệu, câu giờ siêu hạng… Vì còn vữa nhưng sắp đến giờ nghỉ, họ nhìn quanh và đổ luôn xuống hố, phủi tay. Có người quen làm sơn nước, ngồi vô tư kể “vì nắng quá mà trưa rồi nên lén lút đổ luôn cả thùng sơn xuống bồn cầu để ra về cho kịp giờ. Họ đi đổ mố cầu, nếu không có giám sát ở bên thì thay vì trộn bê tông đúng mác thì họ sẽ đổ luôn cát đá vào mà không hề có xi măng. Họ rất lấy làm sung sướng vì thấy mình “khôn”. Những ai có xây dựng các công trình cho gia đình mà khoán công nhật cho thợ thì có thể sẽ phát điên vì cái cung cách làm ăn cẩu thả và lẩn việc của họ.

Người nông dân VN có thật siêng năng không? Tôi không thấy thế. “Đói thì đầu gối phải bò”, nhưng vừa đỡ cơn đói thì họ ngồi trà vặt rượu nát ngay. Mỗi năm vài tháng mùa, thời gian còn lại gọi là “nông nhàn” nhưng đã suốt cả ngàn năm rồi, cơ bản họ không có sự cải tiến nào đáng kể trong lao động sản xuất; mọi thứ rất trì trệ, cũ kỹ (cho đến khi phương Tây mang kỹ thuật hiện đại vào). Hình ảnh người nông dân VN rất khác với nông dân ở nhiều nước trên thế giới, tất nhiên không phải không có những cá nhân đặc biệt, nhưng nó không làm thành một thứ “phẩm chất cộng đồng”.

Nhà tôi ngay sát cánh đồng, chưa bao giờ tôi nghe thấy người đi làm đồng hò hát gì như trong văn học nói cả, mà chủ yếu là nghe thấy tiếng chửi: chồng chửi vợ, mẹ chửi con, chung vè chửi nhau, thậm chí còn vác đòn gánh rượt nhau chạy khắp đồng. Rất ít người chung bờ ruộng mà không bất hòa, rất ít hàng xóm chung bờ rào mà không mâu thuẫn chửi gà mắng chó…
Người nông dân không “hiền lành” mà là giỏi nhịn nhục. Khi không có sức mạnh thì làm sao mà ác được! Vì thế, chỉ cần có kẻ nào yếu thế hơn thì họ lập tức sẽ bộc lộ, nhưng thường thì chủ yếu họ chỉ tìm thấy ở đó chính vợ con họ. Đánh con là thường, ngày nay đánh vợ đã ít hơn nhưng cái “bạo lực tinh thần” thì gần như vẫn còn duy trì khá nguyên vẹn.

Người Việt “duy tình”? Tôi không thấy thế. Duy cảm chứ không phải duy tình, là cảm tính chứ không phải tình cảm. Người việt không phải là trọng tình mà là trọng lợi. Người ta đi lại với nhau vì “có đi có lại”. Nếu người ta mời mình một bữa cùng hai thì được, nhưng đến bữa thứ 3 thì coi chừng, bạn có thể trở thành người xấu trong mắt họ, “thằng ấy sống bẩn”, dù là họ chủ động mời mọc rủ rê. Họ móc ví rất nhanh nhưng về nhà thì ấm ức, “thằng đó chơi không đẹp”. người ta rất dễ mâu thuẫn với nhau bởi những thứ hơn thiệt vụn vặt, thậm chí có thể vung dao về phía nhau vì con trâu lỡ ăn mất vài cây lúa.
Lấn đường, lấn ruộng, lấn đất… Khúm núm trước kẻ mạnh và ức hiếp người yếu. Văn hóa làng xã nói rằng “cố kết/đoàn kết” chứ kỳ thực không phải.

Người nông dân rất chia rẽ. Nếu có trai làng khác qua tán gái làng thì họ mới “đoàn kết”, “đi chợ bênh anh em họ, đi họ bênh anh em nhà”. Cứ hễ gia đình có hiếu hỉ tang ma thì thể nào cũng cãi cự, từ mặt. Suy nghĩ thiển cẩn và lấy những cái lợi vặt vãnh làm quán xuyến trong xử thế. Nếu gọi đúng phải là “duy lợi”, không phải ‘duy tình”, lại càng không có duy lý.

Cứ đọc Nam Cao chúng ta sẽ hiểu người nông dân Việt Nam. Và cứ theo thực tế cũng như những gì ông Nam Cao đã lột tả thì những cuốn về Bản sắc văn hóa VN phải bỏ đi gần hết..

Cái căn tính nông dân trong người trí thức Việt làm thành một hình ảnh rất kỳ dị: khôn khéo, tinh ranh mà ít trí tuệ; liều lĩnh mà ít lòng dũng khí, giữ lợi riêng mà im lặng trước các vấn đề xã hội, tranh luận thì nặng lời miệt thị. Tinh thần quý tộc là một cái gì rất xa lạ, ngay cả đối với tầng lớp nhiều chữ nhất trong xã hội VN.

Không thấy bản thân mình thì không thể sửa được, cái khốn khổ là người ta lại thường chỉ thấy cái xấu ở người chứ bản thân mình thì tốt trọn. Cái khốn nạn điêu linh hơn nằm ở chỗ, phần lớn những người trí thức VN bây giờ đều có một người nông dân ở trong mình. Trong mỗi người việt không phải chỉ có một ông quan như người Pháp đã soi thấy, mà còn có luôn một ông nông dân ngự ở đó.

Thái Hạo

02/10/2020

Wabisabi
Cũ vẫn đẹp :)

29/09/2020

Chị Nga gọi nó là sự tinh tế còn tôi gọi nó là "sự thấu cảm", "khả năng đặt mình vào vị thế của người khác mà suy nghĩ cảm nhận".

Khi không hiểu được nỗi đau niềm vui của người khác mà cứ hành động theo ý mình thì xã hội hỗn loạn, như những gì chúng ta thấy ngày nay ở VN.

Người thấu cảm sẽ khó sống trong xã hội này, vì nếu nhường và nghĩ cho người khác quá thì mình kiệt quệ :)

Để xã hội tiến lên, phải có nhiều vụ đau khổ bệnh tật chết người nữa, thì người ta mới nhận ra và sửa đổi :)

---------------------------

LÀM SAO ĐỂ HỌC SỰ TINH TẾ?

Đó là câu hỏi thỉnh thoảng tôi được nhận từ bạn bè mỗi khi tôi viết bài có liên quan và tôi cũng thường bị bạn bè nói nửa dỗi nửa ngụy biện, "Có phải ai cũng biết tinh tế đâu em! Hiếm lắm..nên em đừng trách.." khi tôi trách họ một hay vài điều vô duyên nào đó mà họ mắc phải. Và tôi trở thành người khắt khe, khó tính trong mắt không ít anh em bạn bè. Tôi thường ngạc nhiên bởi tôi nghĩ sự tinh tế có khó gì đâu mà sao nhiều người cứ nghĩ nó là cái gì đó xa xỉ lắm.

Tinh tế là từ Hán Việt. Tinh nghĩa là đã lọc hết tạp chất để chỉ còn lại phần tinh túy nhất. Tế nghĩa là nhỏ, mịn, kỹ, căn kẽ. Tinh tế nghĩa là tỉ mỉ, kỹ lưỡng, cặn kẽ, nhỏ, tinh vi. Người tinh tế là người nhạy cảm, tế nhị, có khả năng đi sâu vào những chi tiết rất nhỏ, rất sâu sắc và vì vậy họ thường làm vui lòng người khác bởi nắm bắt và thấu hiểu được tâm lý người đối diện.

Do định nghĩa trên, nên tinh tế thường được người ta mặc định đó là bản năng của phụ nữ. Tôi thì không nghĩ vậy. Tôi cho rằng nó là quá trình học hỏi, quan sát, để ý, trải nghiệm và quan trọng hơn tất cả là có tình yêu thương trong tâm hồn.

Cách đây vài năm, tôi đọc cuốn truyện "Biên niên ký chim vặn dây cót" của tác giả Haruki Murakami. Tôi nhớ mãi một chi tiết nhỏ xíu, anh chồng thất nghiệp mỗi khi có chuyện buồn hoặc suy nghĩ là đem áo ra ủi và ủi rất kỹ lưỡng. Cô vợ đi làm, gọi điện về, hỏi anh đang làm gì đó, anh chồng bảo anh đang ủi áo, cô vợ hỏi ngay, có chuyện gì à anh? Chỉ bấy nhiêu đó thôi, tôi có thể hình dung ra một người vợ thấu hiểu chồng và tinh tế.

Chính sự tinh tế đó làm tôi nhớ mãi cái chi tiết nhỏ trong một quyển sách dày mấy trăm trang mà tôi không nhớ tên nhân vật. Cô vợ tinh tế được viết lên bởi người đàn ông-nhà văn tinh tế vô cùng tận, chỉ một chi tiết đã khắc họa được cả một nhân vật giấu mặt.

"Khói" của anh Đoàn Bảo Châu, tôi đọc đi đọc lại phải đến chục lần, mua hàng chục cuốn tặng bạn bè, hỏi tôi nhớ gì, tôi không nhớ gì nhiều ngoài chi tiết anh Châu tả đoạn Dũng ở tù, có một thằng bạn tù ốm nhom, ho hen. Và cái thằng tù vì tội ăn cắp ho hen đó cố kìm nén cơn ho lúc về đêm để không làm phiền bạn cùng phòng, mà không được.

Nó là một thằng tinh tế dù hình d**g nó không ra gì, được anh Châu khắc họa qua vài câu ngắn ngủi. Và đó là chi tiết mà tôi cho là đắt nhất, cô đọng nhất trong một quyển tiểu thuyết dày đặc những chi tiết hay ho. Nhiều lần nói chuyện với anh Châu về Khói, tôi biết không ai khen chi tiết đó, ngoài tôi.

Anh A đến thăm tôi, người nhà bảo tôi đang nghỉ ngơi, anh lên phòng gõ cửa, tôi say thuốc ngủ vùi không đáp lời. Anh gọi điện, anh húng hắng chỉ bởi vì muốn gặp, thăm tôi. Vợ chồng anh chị khác, đi hai mươi cây số, đến thăm, người nhà bảo tôi nghỉ trên phòng, anh chị đi về vì nhủ nó mệt nên để nó nghỉ ngơi lúc khác mình đến thăm gặp cũng được. Ở đây, ta thấy, cùng là tình yêu thương, nhưng anh A đặt cảm xúc và ý muốn của anh lên trên cảm xúc và ý muốn của người khác. Anh muốn gặp tôi và anh cố gắng thực hiện điều đó bất chấp việc tôi đang nghỉ ngơi vì ốm. Tình yêu thương của anh A là tình yêu có tính chiếm hữu. Vợ chồng anh bạn thì đặt cảm xúc và ý muốn của người khác lên trên cảm xúc và ý muốn của chính mình. Và, đó là sự tế nhị, tinh tế trong tình yêu thương. Tình yêu thương của sự phục vụ và hi sinh.

Rõ ràng, nếu biết, tôi sẽ thức dậy để gặp anh A cũng như gặp vợ chồng anh bạn, như nhau. Nhưng tôi không biết, khi nghe người nhà kể lại về cách cư xử của hai bên thì tôi xúc động với tình cảm của vợ chồng anh chị hơn và lẽ dĩ nhiên tôi yêu họ hơn anh A.

Ba và mẹ tôi chẳng bao giờ cãi nhau, ông bà lúc nào cũng ríu rít anh anh em em như đôi chim câu dù sáu mặt con và tuổi đã về chiều. Bà đi chợ, về muộn hơn bình thường khoảng nửa tiếng, ông ở nhà nhấp nhỏm ngồi đứng không yên, đi ra đi vào. Vừa nghe tiếng chó sủa ngoài xa, đoán mẹ về, ông ra mở cái cổng tre, mà chỉ cần đẩy nhẹ là ra, để đón bà. Ông đỡ cái giỏ đệm bàng trên tay mẹ, xách phụ mẹ từ cổng vô bếp. Mẹ xách từ chợ xa ba cây số về nhà được không lẽ lại không xách nổi vài chục mét, ông không để bà xách, ông luôn đỡ hộ. Sáng nào hình ảnh đó cũng lặp đi lặp lại trước mắt tôi. Ông giúp bà bỏ thức ăn từ giỏ ra, hỏi bà hôm nay đi chợ có chuyện gì không mà về muộn, bà nhẹ nhàng bảo vì thức ăn dạo này tăng giá nên bà phải đi hơi lâu để chọn. Sau này lớn tôi biết, đó là thời gian ông bệnh nặng, không còn đèo bà đi chợ được như trước.

Những hình ảnh yêu thương, tinh tế đó của ông bà làm tôi cứ ước ao mãi lớn lên mình sẽ có một tình yêu như thế. Một người yêu-người chồng yêu thương mình bằng một tình yêu tinh tế, cảm thông sâu sắc nhất về sự vất vả cũng như tình yêu của mình dành cho họ.

Nền tảng giáo dục trong gia đình là điều quan trọng quyết định trong việc hình thành tính cách một con người. Sâu sắc tinh tế hay hời hợt thô lỗ đều xuất phát từ gia đình hết. Và chỉ là những điều hết sức bình thường, nhỏ bé chứ có to tát chi đâu.
Một đứa trẻ được ba mẹ anh chị dạy khi đi phải nhấc chân lên không kéo lê dép lẹt quẹt tạo ra tiếng động làm phiền tai người khác thì khi lớn sẽ không thể mở karaoke hết cỡ để tra tấn nhà hàng xóm.

Một đứa trẻ được dạy thấy ba mẹ mệt phải biết tự làm việc nhà và ra sân chơi để ba mẹ nghỉ ngơi thì khi lớn lên sẽ thành người biết tôn trọng cảm xúc của người khác hơn ý muốn của chính mình.

Một đứa trẻ được dạy phải vét thật sạch cho đến hạt cơm cuối cùng trong chén thì lớn lên sẽ thành người biết tôn trọng sức lao động của người khác và không phung phí thực phẩm.
Một đứa trẻ được ba mẹ kiên nhẫn giải thích vì sao con thằn lằn có thể mọc lại đuôi mà con khác thì không, vì sao con kiến có thể vác một vật to hơn trọng lượng cơ thể nó, vì sao cái cây có kiến vàng thì trái ngọt hơn...thì sau này lớn lên sẽ là người luôn học hỏi, tìm hiểu và có tính quan sát, suy luận logic.

Một đứa trẻ được ba mẹ hướng dẫn cách xin khúc ruột cá móc vào cành cây để dẫn dụ kiến vàng về làm tổ trên cây, mỗi ngày quan sát, đếm xem có bao nhiêu con về cây thì lớn lên sẽ có tình tỉ mỉ, ân cần, chu đáo, chăm chút.

Một đứa trẻ được dạy quét nhà phải quét từng ngóc ngách góc kẹt, quét sân phải quét luôn đường đi và quét cả lối đi chung cho nhà hàng xóm thì lớn lên sẽ thành người bao dung, hồn hậu và dễ gần.

Một đứa trẻ được dạy yêu thương động vật, yêu thương muôn loài, không lấy sự hành hạ bất cứ con gì để làm trò vui thì lớn lên sẽ thành người có tình yêu thương tha nhân, khó có thể làm điều ác.

Một đứa trẻ được dạy phải biết cúi đầu khoanh tay chào người lớn, đi thưa về trình, khi ăn phải biết trước biết sau, không được khuấy đũa khuấy thìa đảo trộn thức ăn trong đĩa để chọn miếng ngon, không được thò ngón tay vào bát khi bưng, không được ăn uống nhồm nhoàm chem chép. Không được ngồi, nằm dạng háng. Vào nhà người khác chơi không nhìn quanh nhìn quất, không tự ý đi xồng xộc vào buồng trong, vào nhà sau của nhà người khác, không được hỏi những chuyện riêng tư, thấy nhà người ta chuẩn bị dọn cơm phải biết kiếu đi về. Khi được cho quà bánh phải biết cảm ơn nhưng từ chối, khi nào người ta đem sang tận nhà cho biếu và dược sự cho phép của người lớn thì mới được nhận...Thì khi lớn lên sẽ trở thành người lịch sự, có tự trọng, tế nhị và đĩnh đạc đường hoàng.

Một đứa trẻ được dạy không được cười cợt trêu chọc khuyết điểm hình thể cũng như sai sót của bạn bè, phải biết bênh vực bạn bè, phải biết chia sẻ với bạn miếng quà, cây bút..thì lớn lên sẽ là người có tính dũng cảm, biết chống lại bất công và biết yêu thương đồng loại...
Sự nhạy cảm, tế nhị, tinh tế bắt nguồn từ đó. Sự yêu thương, nhân bản bắt nguồn từ đó. Sự thấu hiểu, sẻ chia bắt nguồn từ đó. Sự công chính, lịch lãm, đoan trang, quý phái bắt nguồn từ đó. Phẩm giá, cốt cách con người bắt nguồn từ đó.
Viết tới đây, sẽ không ít người cho rằng những điều mà tôi kể ở trên là khó thực hiện, khó dạy bảo cho con cái ở thời buổi hiện nay. Ừ thì tôi biết là khó vì muốn dạy con thì ba mẹ cũng phải học. Lười không chịu học thì kêu khó thôi! Cũng như anh bạn tôi, khi tôi trách anh về đôi lần thô thô, tôi không có ý phán xét rồi nghỉ chơi, tôi quý yêu anh như một người anh, tôi chỉ muốn anh học để có thể thành người cư xử tế nhị hơn, và vì anh lười nên anh bảo, "Anh là nông dân nên tính anh có những lúc nó thô thiển thế, em phải thông cảm cho anh thôi!" Tôi cười, "Đừng có đổ thừa nông dân mà tội cho họ!"
Học sự tinh tế không khó, có chịu học hay không mà thôi. Vài chia sẻ vụn.
NV. 2017

17/09/2020

Modern Geisha :)

16/09/2020

Nọng quạ :)

14/09/2020

Lần đầu thấy hoa sen cạn có màu tía :)
(Ở Đà Lạt có màu vàng và cam)
Lake Clark. Port Alsworth, Alaska.
Credit: Pam Twitchell‎

01/09/2020

Mây Cầu Vồng được tạo ra bởi nhiễu xạ do các giọt nước hoặc tinh thể băng nhỏ phân tán ánh sáng...

These are called Iridescent Clouds- known as "fire rainbows" or "rainbow clouds"
This is a diffraction phenomenon caused by small water droplets or ice crystals individually scattering light.
Pic - Elaine Joseph

30/08/2020

Cỏ Lưu Ly và bánh được làm từ cỏ :)

02/08/2020

...

Dalat Dreaming - Mơ Lâm Viên

25/07/2026

12/05/2021

02/10/2020

29/09/2020

17/09/2020

16/09/2020

14/09/2020

01/09/2020

30/08/2020

02/08/2020

Address

Website

Alerts

Contact The School

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request