Cultural Legacy of Uzbekistan in World Collections

Cultural Legacy of Uzbekistan in World Collections WOSCU
(WORLD SOCIETY FOR STUDY, PRESERVATION AND POPULARIZATION OF CULTURAL LEGACY OF UZBEKISTAN)
"Cultural Legacy of Uzbekistan in World Collections" Project

Mamlakatni 100 yildan ziyodroq boshqargan sulola xilxonasi❗️O‘rta asrlar meʼmorchiligi moʻjizalaridan biri bo‘lmish mazk...
25/09/2026

Mamlakatni 100 yildan ziyodroq boshqargan sulola xilxonasi

❗️O‘rta asrlar meʼmorchiligi moʻjizalaridan biri bo‘lmish mazkur maqbara qadim zamonlarda mamlakatni yuz yildan ziyodroq boshqarib kelgan Somoniylar sulolasining yirik xilxonasi bo‘lgan.

📍Ushbu manzil Novqand, keyinchalik Chahor gumbazon (To‘rt gumbaz) ko‘chasi deb atalgan.
 
🔸Binoning hajm-makon kompozitsiyasi burchaklarda to‘rtta kichik gumbazchalari bo‘lgan katta gumbazning yarim sferasi bilan qoplangan, yuqoriga qarab yengil torayib boruvchi kub ko‘rinishini ifoda etgan. Tuzilishi jihatidan kvadratsimon bo‘lgan maqbara (10,8×10,8 metr, guldastasi bilan birga umumiy balandligi 15,0 metr, devorlari qalinligi 1,8 metr) dunyoning to‘rt tarafiga qaragan.

🔸Maqbara pishiq g‘ishtdan ishlangan murakkab va rang-barang bo‘rtma naqshlar bilan ziynatlangan. Burchagida katta sag‘ana – Podshoh Ismoil Somoniy yoki Hazrati Sulton qabri mavjud. 
 
✍️Afsonalarga ko‘ra...

Ismoil Somoniy mamlakatni hatto vafotidan keyin ham boshqargan deyiladi. Mozor boshiga keluvchilar maqbaraning janub tarafidan tuynukcha orqali uning nomiga bitilgan o‘tinchnomalar va iltimosnomalarini tashlab ketishar, ertasi kuni javobini olishga kelishar, javoban yozilgan qarornoma esa go‘yoki maqbaraning shimol tarafida paydo bo‘lib qolar ekan.

Navoiyning "Kulliyot"i Islom sivilizatsiyasi markazidan joy oldi🇹🇷🇺🇿Alisher Navoiyning “Kulliyot” qo'lyozmasining nodir ...
25/09/2026

Navoiyning "Kulliyot"i Islom sivilizatsiyasi markazidan joy oldi

🇹🇷🇺🇿Alisher Navoiyning “Kulliyot” qo'lyozmasining nodir nusxasi Turkiya Respublikasi madaniyat va turizm vaziri Mehmet Nuri Ersoy tomonidan O'zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga taqdim etildi.

🔸Mazkur qoʻlyozma Istanbul shahridagi Topqopi saroyi kutubxonasida saqlangan. Qoʻlyozma 1495-yilda Alisher Navoiy hayotlik davrida Darvish Muhammad Taqiy tomonidan koʻchirila boshlangan va shoir vafotidan keyin yakunlangan. 802 varaqdan iborat kulliyot tarkibida Navoiyning 26 ta asari jamlangan boʻlib, ikki miniatyura, 24 ta zarhal sarlavha va 30 ta bezakli zahriya bilan bezatilgan.
🔸Qoʻlyozma Markazning Ikkinchi Renessans zalidagi Navoiy boʻlimiga joylashtirildi.
🔸O'zbekistondan Turkiya xalqiga esa noyob Qur'on nusxasi sovg'a qilindi.

Pol Nadar O‘zbekiston zaminida: Samarqand (2-yo'nalish)✍️Fransiyalik suratkash Pol Nadar O'zbekiston zaminiga kelgani, s...
23/09/2026

Pol Nadar O‘zbekiston zaminida: Samarqand (2-yo'nalish)

✍️Fransiyalik suratkash Pol Nadar O'zbekiston zaminiga kelgani, safarining birinchi yo'nalishi - 1890-yil sentyabr oyida Toshkentda bo'lgani haqida avval yozgandik. 
 
🔸1890-yilning oktyabr oyi boshida Pol Nadar Toshkentdan Samarqandga yo'l oladi. Ikki shahar o'rtasida 300 kilometr masofa bor edi. U maktubida shunday yozadi: “... Samarqand – bu o‘zining ulug‘vor obidalari bilan ham, deyarli barchasi sharqliklar bo‘lgan odamlardan iborat aholisi bilan ham nihoyatda ajoyib shahardir!” 
 
🔸Suratkashning Samarqandda olgan suratlar soni uning mazkur o‘zbek shahriga maftun bo‘lib qolganini tasdiqlaydi. 100 ga yaqin suratlarda shaharning betakror inshootlari va yorqin hayoti aks etgan. 
 
“Bu yerda men imkoni boricha ko‘proq surat olmoqchiman va haqiqiy xazina olib ketishdan umidvorman, axir bunda har qadamda suratga olish uchun mavzu bor”, – deb ta’kidlagandi u 6-oktyabrdagi maktubida. 
 
Onasiga maktubida u Samarqandda kamida sakkiz kun qolmoqchi ekanligini aytgandi: “Axir bu men tashrif buyuradigan shaharlar ichida eng qiziqarlisi, shuning uchun tezroq qaytib, sizni bag‘rimga bosish istagim kuchli ekanligiga qaramay, bu yerdagi tashrifimni uncha ham qisqartirish niyatim yo‘q”.
 
🔸Pol Nadar obyektivi faqatgina mahalliy aholi istiqomat qiladigan qismidagi g‘aroyibotlarga qaratilgandi. Tasvirlar gavjum ko‘chalar, rang-barang bozorlar va savdogarlar shahrining benihoya qaynoq hayotini ko‘rsatib bera oladi. Ko‘cha va bozorlardagi kundalik hayotdan tashqari Pol Nadar suratga olgan yana bir muhim mavzu — Samarqandning arxitektura yodgorliklari edi. U Bibixonim madrasasi, Go‘ri Amir majmuasi, Registon maydoni va undagi Ulug‘bek madrasasi, Sherdor madrasasi, Tillakori madrasasi va Shohi Zinda me’moriy majmuasini suratlarga muhrladi.

Bosma grafika: Xalq ustalari hayotidan lirik novellalarRassom Ivan KIRIAKIDI (1940-yilda tug'ilgan) 1968-yilda Qozog'ist...
22/09/2026

Bosma grafika: Xalq ustalari hayotidan lirik novellalar

Rassom Ivan KIRIAKIDI (1940-yilda tug'ilgan) 1968-yilda Qozog'istondan O'zbekistonga ko'chib kelgan... U asosan bosma grafika sohasida ijod qilgan. Uning “Xalq hunarmandlari” (1984-yil) turkumi ikkita varaqda bo'lib, ofort uslubi yordamida tayyorlangan.

🔸“Kulol” — oddiy hunarmand va uning kichik oilasining kundalik tashvishlari haqida hikoya qiladi. Uning mikroolami – ustaxona bo‘lib, egasi kulollik charxi ustida o‘tirib, odatdagi ishi bilan shug‘ullanmoqda. Ikkinchi qavatda – oila a’zolari – bolasini emizayotgan yosh ona, xalq hunarmandlari tayyorlagan gulli gilam, to‘rqovoqdagi bedana, uzumlarining shokilasi osilgan tok novdalari-yu oldi ayvonli boloxona tasvirlangan. Ikkala olam ham bir-birini o‘zaro uyg‘un ravishda to‘ldiradi. 

🔸“Temirchilar” — baquvvat odamlarning mehnat qilayotgani, olov yonib turgan o‘choq, metallga urilayotgan bolg‘aning ovozi, atrofida temirchining mashaqqatli mehnatining atributlari sanalgan “toshbag‘ir” asboblar tasvirlangan. Kompozitsiyaning romantik notasi yugurib-yelib, bulutsiz osmonga qog‘oz qushchalarni uchirayotgan ikki bolakay tasviri bilan bog‘liq.

📍A.Qasteyev nomidagi Qozog‘iston Davlat san’at muzeyi

"Omonlik!"... Qoratepaning yozuvli sopol idishlari🔸Qoratepadan topilgan buyumlar orasida qadimgi yozma yodgorliklar aloh...
19/09/2026

"Omonlik!"... Qoratepaning yozuvli sopol idishlari

🔸Qoratepadan topilgan buyumlar orasida qadimgi yozma yodgorliklar alohida guruhni tashkil etadi. Bunga idishlarga qora bo‘yoq bilan tushirilgan yozuvlarni misol keltirish mumkin...
 
📌Qoratepadagi epigrafik topilmalar ustida V. V. Vertogradova (1995) va V. A. Livshis (1996) tadqiqot olib borishgan. 
 
🔸Topilgan sopollarga bitilgan aksariyat baqtriy yozuvlari mazkur idishlarning muayyan kishilar (ruhoniylar)ga tegishli ekanini anglatadi. Boshqa yozuvlar esa yaxshi tilaklar va nasihat ma‘nolarini anglatadi.

🔸Baqtriycha yozuvlardan tashqari kxaroshtxi va brahmi yozuvlari ham aniqlangan. Masalan, Brahmi alifbosidagi yozuvli idish bo‘lagi 1987-yilda topilgan. Yozuv V. V. Vertogradova tomonidan tiklangan:  “Omonlik! Om! Bu suv idishi ruhoniy Jivananda uchun [shaxsiy. Hech kim olmasin!]”.

"Triada" (Uchlik) kompozitsiyasi — Buddaning eng yaxshi haykaltaroshlik obrazlaridan biri❗️Budda rohiblari bilan. Mil....
19/09/2026

"Triada" (Uchlik) kompozitsiyasi — Buddaning eng yaxshi haykaltaroshlik obrazlaridan biri

❗️Budda rohiblari bilan. Mil. II – III asrlar.

🔸Ustiga sangxati yopqichini tashlab olgan Budda o‘yga cho‘mgan (dxyana-mudra) holatda ilohiy bodxi daraxti ostida o‘tiribdi, ikki yonida — ikki rohib. Kompozitsiya bosha ustunlariga tayangan loyli ark ichida aks ettirilgan. Quloqlarining solinchoqlari osilgan. Sochlar tepaga yig‘ilgan. Manglayida ikki qoshi o‘rtasiga xol qo‘yilgan. Organogen ohaktosh, o‘ymakorlik. 75×63×28 cm

🔸Ushbu kompozitsiya 1968-yilda Fayoztepadan topilgan;
🔸Bugunda O‘zbekiston tarixi davlat muzeyida saqlanayotgan ushbu eksponat, nafaqat Markaziy Osiyoda, balki jahon buddaviylik san’atida Buddaning eng yaxshi haykaltaroshlik obrazlaridan biri sifatida e‘tirof etilgan;
🔸Yodgorlik nusxasini Termiz arxeologiya muzeyida ko‘rish mumkin.

"Chuqurda"gi masjid va atir sotuvchilar joyi📍Mag‘oki Attori masjidi - Buxoro shahrining markazida, Shohrud bosh anhorini...
17/09/2026

"Chuqurda"gi masjid va atir sotuvchilar joyi

📍Mag‘oki Attori masjidi - Buxoro shahrining markazida, Shohrud bosh anhorining sohilida joylashgan ajoyib me’moriy yodgorlik. 

🔸Arablar istilosidan ancha oldin bu yerda buddaviylarning monastiri, keyinroq Moh (Oy) ibodatxonasi joylashgan. XII asrda uning o‘rnida qurilgan masjid “chuqurda” degan ma’noni anglatuvchi “Mag‘ok” nomi bilan mashhur bo‘ladi, chunki o‘sha vaqtga kelib, binoning poydevori madaniy qatlamlar hisobiga ancha chuqurda qolib ketgan edi. O‘z navbatida “Attori” so‘zi “xushbo‘y atir-upa, ziravorlar va dorivor o‘tlar sotuvchi” ya’ni “attor” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, ularning savdo qatori shu yerga yaqin joylashgan edi. 
 
🔸Masjidning atrofi daraxtlar bilan o‘ralgan bo‘lib, ularning soyasida yiliga ikki marta katta bozor tashkil qilinar edi. Asrlar osha yodgorlik atrofidagi madaniy qatlamlar tobora ko‘tarilib borgan va hozir masjid zamonaviy shaharning joylashgan sathidan 6 metr pastroqda qolib ketgan. 
 
🔸1546–1547-yillarda masjid qayta restavratsiya qilingan. Uning peshtoqi o‘yma terrakotalar va ko‘k rangli mayolikali yozuvlar bilan bezatilgan. Mazkur XII asrning o‘ziga xos yodgorligi, ilk islom davri me’morchiligining haqiqiy durdonasidir.

Shohona boburiy qilichlari📍Malayziya Islom san’ati muzeyida 4 ta shohona boburiy qilich saqlanadi. Qilichlardan biri Bob...
15/09/2026

Shohona boburiy qilichlari

📍Malayziya Islom san’ati muzeyida 4 ta shohona boburiy qilich saqlanadi. Qilichlardan biri Boburiylar sulolasining uchinchi hukmdori Akbarga, ikkinchisi Jahongirga, uchinchisi Shoh Jahonga va to'rtinchisi Avrangzebga tegishli deb hisoblanadi. 

🔸Hukmdor Akbar qilichi tig'ining orqa chetiga fors tilidagi bayt shaklida nasta’liq xatida: “Yashindek og‘riq nafasini beruvchi tig‘ / Jaloliddin Akbar Shoh G‘oziyga mansubligi bilan shon-sharafga sazovor qilich” deb o‘yib yozilgan. Orqa tomonida yana bir yozuv mavjud: “Dushman boshi Zulfiqor (ya’ni Hazrati Alining qilichi) ostidadir; inson yolg‘izligida Alloh unga yordir”. Qilich dastasi gulsapsar va barglar shaklidagi yirik zarhal naqshlar bilan bezatilgan. Damashq po‘lati, oltin; Uzunligi – 91,5 cm.

🔸Hukmdor Jahongir nomi qilich tig‘idagi jimjimador lavhada zarhal harflar bilan o‘yib yozilgan. Qilichning go‘zalligi uning to‘q ko‘k rang bilan sirlangan va turli toshlar qadab, olti bargli gul naqshlari bilan bezatilgan mis dastasida. Tepa qismi disk shaklidagi qubba bilan bezatilgan. Keskir tig‘da yarim oy va ikkita yulduz tasvirlangan. Bu belgilar pichoqni venetsiyaliklar qilganligini ko‘rsatadi.
Temir, zarhal; Uzunligi – 84,4 cm.

🔸Shoh Jahon qilichida uning faxriy unvoni – “Sohibqironi Soniy” (“Yulduzlar/sayyoralar baxtli birikmasining ikkinchi sohibi”) deb o‘yib yozilgan. “Sohibqironi Soniy” unvonini ilk bor Amir Temur ishlatgan. Asrlar o‘tib, Shoh Jahon o‘zini ikkinchi Sohibqiron deb atadi. Shoh Jahon bu unvon bilan g‘ururlanardi.
Qilich tilla qadamali shohona soyabon, bir-biriga bog‘langan uzum mevalari bilan bezatilib, oltin bilan zeb berilgan. Damashq po‘lati, oltin; Uzunligi – 86,1 cm.

🔸Avrangzeb qilichining tig‘ muhrasida "Olamgir Shoh" deb, tig'ida esa Qur’on oyati (Fath surasi) o‘yib yozilgan. Qilich dastasi po‘latga zarhal naqsh berish usulida ishlangan gulli bezaklar bilan bezatilgan. Qilich to‘q qizil yoki qizil rangli uzun baxmal qinga joylashtirilgan. Toblangan temir, oltin; Uzunligi – 89,3 cm.

Oʻzbekiston Prezidenti huzurida madaniy boyliklarni repatriatsiya qilish boʻyicha komissiya shakllantiriladiMaqsad:🔸Turl...
14/09/2026

Oʻzbekiston Prezidenti huzurida madaniy boyliklarni repatriatsiya qilish boʻyicha komissiya shakllantiriladi

Maqsad:

🔸Turli tarixiy davrlarda mamlakatdan olib chiqib ketilgan noyob tarixiy yodgorliklar, arxeologik ashyolar, nodir qoʻlyozmalar va sanʼat asarlarini tizimli izlash, huquqiy himoya qilish va yurtimizga qaytarish.

Address

Улица Амира Темура, 53
Tashkent

Opening Hours

Monday 09:00 - 18:15
Tuesday 09:00 - 18:15
Wednesday 09:00 - 18:15
Thursday 09:00 - 18:15
Friday 09:00 - 18:15

Website

,

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Cultural Legacy of Uzbekistan in World Collections posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The School

Send a message to Cultural Legacy of Uzbekistan in World Collections:

Shortcuts

Share