Davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazi

21/09/2026

O‘zbek tilida muqobili bor ekan, nega boshqa tildagi so‘zni ishlatamiz?

Tilimizda har bir fikrni ifodalashga yetadigan go‘zal va boy so‘zlar bor. O‘zbekcha so‘z turib, begona so‘zni tanlash — tilimiz imkoniyatlarini chetga surishdir. O‘zbek tilini sevish — uni shunchaki madh etish emas, har kuni so‘zlarimizda asrashdir.

✅ Keling, o‘zbekcha so‘z bor joyda o‘zbekcha so‘zni tanlaylik!

Oʻzbek tili qoida va meʼyorlari asosida shakllantirilgan hamda rasmiy muomalaga kiritiladigan yangi soʻz va atamalar bilan bizning kanalda tanishib boring.

18/09/2026

Soliq sohasida davlat tilida ish yuritish ko‘nikmalari oshirilmoqda

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi huzuridagi “Soliq ma’lumotlarini qayta ishlash markazi” MChJ xodimlari uchun sayyor shaklda tashkil etilgan navbatdagi malaka oshirish kursi davom etmoqda.

Ushbu kurs mashg‘ulotlari bevosita markazning o‘zida (sayyor shaklda) tashkil etilgan bo‘lib, xodimlarning ish faoliyatidan to‘liq ajralmagan holda nazariy bilimlarni mustahkamlash va amaliyotga tatbiq etishiga imkon yaratadi.

Mazkur tashabbus davlat tili nufuzini oshirish hamda soliq ma’lumotlarini qayta ishlash tizimida hujjatlar almashinuvi sifatini yangi bosqichga ko‘tarishga xizmat qiladi.

17/09/2026

✅Farg‘onadagi ma’rifiy taqdimotlar Qo‘shtepada davom etdi.

✅Viloyat markazida boshlangan ushbu ma’rifiy tadbirlar uzviy ravishda Qo‘shtepa tumanida davom ettirildi.

✅Tumandagi ixtisoslashtirilgan maktabda tashkil etilgan navbatdagi uchrashuvda ham iqtidorli yoshlar va adabiyot ixlosmandlari e’tiboriga yangi nashrlar – “O‘zbek adabiy tili imlo qoidalarining shakllanish tarixi”, “Sotsiolingvistika atamalarining izohli lug‘ati” hamda to‘rt jildlik “Alisher Navoiy ensiklopediyasi” havola qilindi.

✅Tadbirda Farg‘ona viloyati hokimining ma’naviyat va davlat tili masalalari bo‘yicha maslahatchisi Sohibjamol Tongotarova, shuningdek, taqdimotning avvalgi qismida qatnashgan mutasaddilar — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi direktori Azizjon Eminov hamda Davlat tilida ish yuritish asoslarini o‘qitish va malaka oshirish markazi direktori, professor Inomjon Azimov ishtirok etib, o‘quvchilar bilan muloqot qildilar.

✅Bu galgi suhbat markazida asosan taqdim etilayotgan kitoblarning ilmiy-ma’rifiy ahamiyatini tushuntirish, o‘zbek adabiy tilining boy imkoniyatlari hamda Alisher Navoiy merosi yosh avlodning ma’naviy yuksalishida qanday muhim o‘rin tutishi kabi mavzular yoritildi.

✅Jonli va taassurotlarga boy o‘tgan ushbu uchrashuv o‘quvchilarda ona tilimizga bo‘lgan hurmatni yanada mustahkamlab, buyuk ajdodlarimizning bebaho merosini chuqur o‘rganishga ishtiyoq uyg‘otdi.

(https://t.me/UZTRJ/1805)

17/09/2026

✅Farg‘onada o‘zbek tili va adabiyotiga oid muhim nashrlar taqdimoti o‘tkazildi

✅Ahmad Farg‘oniy nomidagi Farg‘ona viloyati axborot-kutubxona markazida “O‘zbek adabiy tili imlo qoidalarining shakllanish tarixi”, “Sotsiolingvistika atamalarining izohli lug‘ati” hamda to‘rt jildlik “Alisher Navoiy ensiklopediyasi” nashrlarining taqdimoti bo‘lib o‘tdi.

✅Tadbirda O‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi direktori Azizjon Eminov, Davlat tilida ish yuritish asoslarini o‘qitish va malaka oshirish markazi direktori, professor Inomjon Azimov, Qo‘qon universiteti prorektori, professor Zebo Qobilova, shuningdek, soha mutaxassislari, ziyolilar va adabiyot ixlosmandlari ishtirok etdi.

✅Taqdimot davomida o‘zbek tilining tarixi, bugungi taraqqiyoti va adabiy merosimizning ahamiyati haqida fikr-mulohazalar bildirildi. Mazmunli muloqot ishtirokchilarda ona tilimizga hurmat va milliy adabiy merosimizga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirdi.

15/09/2026

https://youtu.be/r_H5R32GgbA

Har yili an'anaviy tarzda o‘tkazib kelinayotgan "Global integratsiy...

14/09/2026

Lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini takomillashtirishga qaratilgan qonunning ahamiyati

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati tomonidan “Lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga o‘zgartirish kiritish haqida”gi qonun ma’qullandi. Lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini takomillashtirishga qaratilgan ushbu qonunning ma’qullanganligi tilimiz rivoji va yozuvimiz mukammallashuvi sari qo‘yilgan yana bir muhim qadam hisoblanadi. Qayd etish lozimki, qonunda nazarda tutilgan o‘zgarish milliy til siyosati, yozuv me’yorlari, ta’lim, rasmiy ish yuritish hamda raqamli texnologiyalar rivoji uchun ayricha ahamiyat kasb etadi. Yangilangan alifboda amaldagi 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi o‘rniga 28 ta harf hamda 1 ta tutuq belgisidan foydalanish nazarda tutilmoqda. Mazkur islohotni faqat grafik o‘zgarish sifatida emas, balki o‘zbek yozuvini milliy tilning fonetik xususiyatlari va zamonaviy raqamli muhit talablariga moslashtirishga qaratilgan tizimli jarayon sifatida baholash zarur.

Yozuv har qanday milliy tilning ijtimoiy hayotida muhim kommunikativ va madaniy vosita hisoblanadi. U nafaqat nutqni grafik shaklda ifodalash; balki milliy tilning fonetik, leksik va grammatik xususiyatlarini avloddan avlodga yetkazish, ta’lim va rasmiy ish yuritishni ta’minlash vazifalarini ham bajaradi. Shu nuqtayi nazardan qaraganda, alifboni takomillashtirish masalasi oddiy texnik yoki grafik o‘zgarish emas, balki tilning ijtimoiy-funksional imkoniyatlarini kengaytirish bilan bog‘liq muhim lingvistik masaladir.

O‘zbekistonda lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini takomillashtirish masalasi bir necha yillardan buyon ilmiy jamoatchilik, tilshunoslar va keng xalq e’tiborida bo‘lib kelmoqda. 2026-yil 7-iyulda Qonunchilik palatasi lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini takomillashtirishga doir qonun loyihasini qabul qilib, uni Senat muhokamasiga yuborgan edi.

2026-yil 10-sentabrda esa Oliy Majlis Senatining 19-yalpi majlisida mazkur qonun ma’qullandi. Bu jarayon o‘zbek yozuvini takomillashtirishning huquqiy jihatdan yangi bosqichga ko‘tarilganini anglatadi.

Alifbo takomillashuvining lingvistik ahamiyati. Mukammallik sari borilayotgan alifboda amaldagi 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi o‘rniga 28 ta harf hamda 1 ta tutuq belgisidan iborat tizim nazarda tutilmoqda. Xususan, amaldagi O‘, G‘, Sh, Ch grafik shakllari o‘rniga Ö, Ğ, Ş, Ç harflaridan foydalanish belgilanmoqda. Shuningdek, ng harf birikmasi alohida harf birikmasi sifatida alifbo tarkibidan chiqarilib, imlo qoidalari tarkibida o‘rganilishi qayd etilmoqda.

Mazkur o‘zgarishlarning muhim jihati shundaki, ular o‘zbek tilidagi ayrim tovushlarni grafik jihatdan yaxlit birlik sifatida ifodalash imkonini kengaytiradi. Ayniqsa, harf birikmalari o‘rniga alohida grafemalardan foydalanish alifboning ichki tizimliligini kuchaytirishga xizmat qiladi. Bunda alifbo va imlo tushunchalarini bir-biridan farqlash muhim: alifboning takomillashuvi, o‘z navbatida, imlo qoidalarini ham qayta ko‘rib chiqish va ularni yangi grafik tizim bilan uyg‘unlashtirish zaruratini yuzaga keltiradi.

Shu jihatdan yangi alifboning asosiy maqsadini harf shakllarini o‘zgartirish bilangina cheklamaslik lozim. Uning samaradorligi o‘zbek tilining fonetik tizimi, imlo me’yorlari va yozma nutq amaliyoti bilan qanchalik uyg‘unlashishi orqali ham baholanishi lozim.

Raqamli muhit uchun ahamiyati. Bugungi k***a alifboga qo‘yiladigan talablar an’anaviy yozuv doirasidan ancha kengaygan. Elektron hujjatlar, ma’lumotlar bazalari, internet platformalari, elektron hukumat tizimlari va sun’iy intellekt texnologiyalarida tilning grafik standartlari muhim texnik ahamiyat kasb etadi. Mutaxassislar ta’kidlaganidek, amaldagi O‘ va G‘ kabi belgilar ayrim kompyuter dasturlari, elektron bazalar va klaviatura tizimlarida texnik noqulayliklarni keltirib chiqarayotgan edi. Yangi grafik shakllarning raqamli muhitga moslashtirilishi esa o‘zbek tilida elektron axborot almashinuvini standartlashtirish imkonini kuchaytiradi.

Buning yana bir muhim tomoni – o‘zbek tilidagi raqamli kontentni qayta ishlash jarayonlarining bir xillashuvidir. Matnlarni avtomatik tanish, qidirish, saralash, ma’lumotlar bazasiga kiritish, kompyuter lingvistikasi va sun’iy intellekt tizimlarida o‘zbek tilidan foydalanish uchun barqaror grafik standart zarur. Demak, alifbo islohoti tilning raqamli makondagi vazifaviy imkoniyatlarini oshirishga xizmat qiladi.

Ta’lim va savodxonlik nuqtayi nazaridan ahamiyati. Alifbo ta’lim tizimining eng asosiy grafik vositalaridan biridir. Shuning uchun uni yangilash maktabgacha ta’limdan tortib oliy ta’limgacha bo‘lgan barcha bosqichlarga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Yangi alifboning joriy etilishi darsliklar, o‘quv qo‘llanmalari, lug‘atlar, elektron ta’lim resurslari va yozma nutq amaliyotini bosqichma-bosqich yangilashni talab etadi.

Muhimi, islohot aholi uchun keskin ma’muriy yuk yuzaga keltirmasligi kerak. Senatda ma’qullangan hujjatda amaldagi alifboda rasmiylashtirilgan hujjatlarning amal qilishini ta’minlashga qaratilgan me’yorlar ham nazarda tutilgan. Shuningdek, yangi tizimga o‘tish bosqichma-bosqich amalga oshirilishi, avval berilgan pasport, diplom, guvohnoma kabi hujjatlarni faqat alifbo o‘zgargani sababli zudlik bilan almashtirish talab etilmasligi belgilanmoqda.

Bu yondashuv huquqiy barqarorlik va fuqarolar manfaatlarini himoya qilish nuqtayi nazaridan muhimdir.

Davlat tili siyosatidagi ahamiyati. Alifbo islohoti davlat tilining jamiyatdagi funksional imkoniyatlarini kengaytirish bilan ham uzviy bog‘liq. Yagona va barqaror grafik standart davlat boshqaruvi, rasmiy ish yuritish, ommaviy axborot vositalari, ta’lim va ilmiy kommunikatsiyada yozma tildan bir xil foydalanish uchun zarur shartlardan biridir.

Shu bilan birga, alifboning o‘zgarishi tilning o‘zgarishi degani emas. Alifbo – tilni grafik ifodalash tizimi. Shu sababli islohotning asosiy maqsadi o‘zbek tilining leksik yoki grammatik tabiatini o‘zgartirish emas, balki uning yozma ifodasi uchun yanada qulay, tizimli va zamonaviy grafik vositani shakllantirishdan iborat.

Bibish Jo‘rayeva
Alisher Navoiy nomidagi ToshDO‘TAU huzuridagi
Davlat tilida ish yuritish asoslarini o‘qitish va malaka
oshirish markazi Buxoro viloyati hududiy bo‘linmasi rahbari, f.f.d. (DSc)

14/09/2026

Navoiy viloyati Xatirchi tumanida tashkil etilgan “O‘zbek adabiy tili me’yorlari va davlat tilida ish yuritish” kursi an’anaviy dars mashg‘ulotlaridan lavhalar.