01/24/2026
เรียน สหธรรมิกและผู้มีจิตศรัทธาทุกท่าน แห่งวัดป่าธรรมศาลา
ขอแจ้งให้ทราบถึงการละสังขารของท่านพระอุปัชฌาย์อันเป็นที่รักยิ่งของเรา คือ ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโต ซึ่งได้ละสังขารอย่างสงบในเช้าวันศุกร์ที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2569 / ค.ศ. 2026
ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้ละสังขารอย่างสงบในที่จำวัด ท่ามกลางความเงียบสงบของป่า และความอบอวลแห่งพระธรรมที่ท่านได้ดำเนินชีวิตอย่างเต็มเปี่ยมมาตลอด ช่วงสุดท้ายแห่งชีวิตของท่านยังคงเปี่ยมด้วยขันติ ความเมตตา และอุเบกขา อันเป็นคุณธรรมที่ปรากฏเด่นชัดตลอดชีวิตสมณเพศของท่าน
ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโต ถือกำเนิดและเติบโตที่เมืองมิดแลนด์ รัฐมิชิแกน ประเทศสหรัฐอเมริกา และได้มีโอกาสรู้จักพระธรรมตั้งแต่วัยเยาว์ ท่านได้บรรพชาเป็นสามเณรในปี พ.ศ. 2511 ณ วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร โดยได้รับฉายาว่า “ธมฺมาราโม” ต่อมาได้ออกธุดงค์และฝึกปฏิบัติอย่างลึกซึ้งในสายพระกรรมฐานไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2513–2519 ณ วัดป่าหลายแห่ง ภายใต้การอบรมสั่งสอนของพระอาจารย์ผู้ทรงคุณธรรม อาทิ หลวงตามหาบัว หลวงปู่บัว หลวงปู่ดุลย์ และพระอาจารย์ท่านอื่น ๆ อีกหลายรูป หลังจากลาสิกขาและครองเพศคฤหัสถ์อยู่ระยะหนึ่ง ท่านได้อุปสมบทอีกครั้งในปี พ.ศ. 2536 ณ วัดบวรนิเวศวิหาร โดยมีสมเด็จพระสังฆราช (สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก) เป็นพระอุปัชฌาย์ และได้รับนามฉายาว่า “เขมสันโต”
ในปี พ.ศ. 2542 ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้เดินทางกลับประเทศสหรัฐอเมริกาตามคำขอของบิดามารดาซึ่งมีอายุมากแล้ว และด้วยการนิมนต์จากทั้งชุมชนชาวไทยและชาวต่างชาติ ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้ช่วยก่อตั้งวัดเถรวาทในสายพระป่าขึ้น ในปี พ.ศ. 2544 ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดป่าธรรมศาลาโดยมหาเถรสมาคม ตลอดเวลากว่าสองทศวรรษ ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้ปกครองและดูแลวัดด้วยความเสียสละอย่างไม่ย่อท้อ เป็นผู้นำทางธรรม มอบคำสอน กำลังใจ และเป็นแบบอย่างแห่งการดำเนินตามพระพุทธปฏิบัติแก่ผู้มาเยือน ผู้ปฏิบัติธรรม และพระภิกษุสามเณรจำนวนมาก
ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตเป็นผู้เปี่ยมด้วยคุณธรรมที่พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญ ได้แก่ ความสมถะ ความกรุณา ความอดทน และปัญญาอันลึกซึ้ง ท่านได้สัมผัสและเปลี่ยนแปลงชีวิตของผู้คนมากมาย ผ่านคำแนะนำอันอ่อนโยน พระธรรมเทศนา และการดำรงอยู่ด้วยความสงบ ที่เชื้อเชิญให้ผู้คนค้นพบสันติท่ามกลางความไม่เที่ยงของชีวิต
คณะสงฆ์วัดป่าธรรมศาลา ขอแสดงความขอบคุณอย่างสุดซึ้งต่อพุทธศาสนิกชนทุกท่านที่ได้ให้การอุปัฏฐากและสนับสนุน ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตในช่วงสุดท้ายแห่งชีวิต ไม่ว่าจะด้วยการมาเยี่ยมเยียน การถวายปัจจัยและสิ่งของ คำพูดที่เปี่ยมด้วยเมตตา การช่วยเหลือในกิจธุระต่างๆ รวมถึงการสวดพระปริตร ทุกท่านล้วนเป็นกำลังใจและนำความอิ่มเอิบมาสู่ ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตอย่างยิ่ง ความเอื้อเฟื้อของท่านทั้งหลายทำให้ชุมชนสามารถดูแล ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้อย่างสมเกียรติและงดงาม ขอขอบคุณเป็นพิเศษแด่พระภิกษุและญาติโยมผู้เสียสละช่วยดูแลกิจวัตรประจำวันของท่าน ความทุ่มเทของท่านเป็นการแสดงออกซึ่งกตัญญูกตเวทีต่อครูบาอาจารย์ผู้ให้ธรรมอย่างแท้จริง
ตามหลักพระธรรมคำสอน เราทั้งหลายขอร่วมกันระลึกว่า สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง (อนิจจัง) มีความเกิดขึ้นและดับไปเป็นธรรมดา ชีวิตของท่านพระครูอาจารย์เขมสันโต เป็นพยานแห่งสัจธรรมข้อนี้ และการละสังขารอย่างสงบของท่านเป็นเครื่องเตือนใจให้เราทั้งหลายเร่งเพียรปฏิบัติธรรมในขณะที่ยังมีโอกาสได้เกิดมาเป็นมนุษย์
กำหนดการพิธีศพและงานบำเพ็ญกุศลจะประกาศให้ทราบในโอกาสอันใกล้นี้ ในระยะต่อไป ทางวัดจะจัดให้มีการสวดพระพุทธมนต์ กิจกรรมสร้างบุญกุศล และดำเนินกิจวัตรประจำวันของวัดต่อไป เพื่ออุทิศเป็นธรรมบูชาแด่ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโต พุทธศาสนิกชนผู้ศร้ทธาทุกท่านสามารถเข้าร่วมเพื่ออุทิศส่วนกุศลแด่การเดินทางอันสงบของท่านได้โดยพร้อมเพรียงกัน
ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยจงอภิบาลให้ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตเข้าถึงพระนิพพานอันเป็นบรมสุข
ขอผลแห่งกุศลกรรมที่ท่านพระครูอาจารย์เขมสันโตได้สั่งสมไว้ จงเกื้อกูลท่านในทุกภพทุกภูมิ
ขอพุทธศาสนิกชนผู้ศร้ทธาได้มีส่วนในบุญกุศลที่เกิดจากชีวิตและพระธรรมคำสอนของท่านพระครูอาจารย์เขมสันโต
ด้วยความกตัญญู เมตตาจิต และขออนุโมทนา สาธุ แด่คุณูปการของท่าน
คณะสงฆ์และญาติโยม
วัดป่าธรรมศาลา
สาธุ, สาธุ, สาธุ
Dear Dhamma Friends and Supporters of Dhammasala Forest Monastery,
It is with a heavy heart that we announce the passing of our beloved Abbot, the Venerable Phra Kru Ajahn Khemasanto, on the morning of Friday, January 23, 2569 (BE) / 2026 (CE).
The Venerable Ajahn Khemasanto passed away peacefully in his bed overnight, surrounded by the quiet of the forest and the gentle presence of the Dhamma he lived so fully. His final days were marked by the same patience, kindness, and equanimity that characterized his entire life as a monk.
Born and raised in Midland, Michigan, Ajahn Khemasanto first encountered the Dhamma in his youth. He was ordained as a novice in 1968 at Wat Bovornives in Bangkok, Thailand, receiving the name Dhammaramo. Over the years, he trained deeply in the Thai Forest Tradition, living at various forest temples from 1970 to 1976 under revered teachers including Ajahn Maha Bua, Luang Pu Bua, Luang Pu Dun, and others. After a period of lay life, he re-ordained in 1993 at Wat Bovornives with the Supreme Patriarch Somdet Nanasanvara as his preceptor, receiving the name Khemasanto.
In 1999, he returned to America at the request of his aging parents. Invited by both Asian and American communities, he helped establish a Theravada monastery in the forest tradition. In 2001, he was officially approved as Abbot of Wat Dhammasala by the Thai Council of Elders. For over two decades, he guided Dhammasala Forest Monastery with unwavering dedication, offering teachings, support, and a living example of the Buddha's path to countless visitors, practitioners, and monks.
Ajahn Khemasanto embodied the qualities the Buddha praised: simplicity, compassion, patient endurance, and profound insight. He touched many lives through his gentle guidance, his Dhamma talks, and his quiet presence that invited others to find peace amid life's impermanence.
We extend our deepest gratitude to all those who supported him in his final months—through visits, offerings, kind words, practical help, and the chanting of paritta. Your presence brought him comfort and joy, and your generosity allowed the community to care for him with dignity. Special thanks go to the monks and lay supporters who shared in the daily duties of tending to him; your devotion was a beautiful expression of gratitude to a teacher who gave so much.
In the spirit of the teachings, we reflect that all conditioned things are impermanent (anicca), subject to arising and passing away. Ajahn Khemasanto's life was a testament to this truth, and his peaceful passing reminds us to practice diligently while we have this precious human birth.
Funeral arrangements and memorial services will be announced shortly. In the coming days, we will hold chanting sessions, offer merit-making opportunities, and continue the daily practices at the monastery in his honor. All are welcome to join in dedicating merits for his peaceful journey onward.
May the Venerable Ajahn Khemasanto attain the supreme bliss of Nibbāna. May his wholesome kamma support him in all realms. May all beings share in the merits generated by his life and teachings.
With deep gratitude, mettā, and sadhu to his memory,
The Bhikkhus of Dhammasala Forest Monastery
Sadhu, sadhu, sadhu.
