American Career Training & Camps - ACP.

Nguồn: Tuyen Tuyen Tran

Nền giáo dục Mỹ được biết đến là một nền giáo dục hiện đại, tiên tiến bậc nhất thế giới, với những ưu thế nổi trội. Hotcourses Vietnam mời bạn tìm hiểu tổng quan hệ thống giáo dục Mỹ qua bài viết dưới đây.

Tìm hiểu nền giáo dục Mỹ trong đào tạo tiểu học và trung học

Bậc tiểu học và trung học ở Mỹ thường kéo dài từ lớp 1 đến lớp 12. Tại các trường Công lập, công dân Mỹ được miễn học phí cho bậc học này. Sau khi hoàn tất lớp 5 (bậc tiểu học) học sinh sẽ bước vào trung học, biết rằng bậc trung học bao gồm middle high school (lớp 6 đến lớp 😎 và high school (lớp 9 đến lớp 12).
Thông thường, phụ huynh quốc tế gửi con em mình du học tại Mỹ ngay từ năm lớp 11, 12 để chuẩn bị cho việc vào đại học. Có xu hướng này là bởi từ bậc trung học, các học sinh trung học Mỹ đã được làm quen với việc tự do chọn lựa những môn học không bắt buộc (elective courses), song song với các môn bắt buộc (required/core classes). Các môn học bắt buộc phổ biến là English/Literature (Văn học), Mathematics (Toán học), Science (Khoa học), Physical (Vật lý)… Trong khi đó, các môn không bắt buộc sẽ cho phép học sinh được linh động chọn lớp, chọn giờ, chọn giáo viên sao cho phù hợp với sở thích và định hướng phát triển sau này, với các môn học như PE (Thể dục), Foregin Language (Ngoại ngữ), Computer (Tin học), hay Art (Nghệ thuật).



Vì lẽ đó, rất ít khi 2 học sinh cùng khối có thời khoá biểu giống nhau 100% (trừ khi 2 bạn chọn đăng ký lớp y hệt nhau), và người học khi đó sẽ được làm quen với hình thức học tương tự như ở các trường cao đẳng/đại học Mỹ. Ngoài ra, học sinh còn có thể đăng ký học các lớp AP (Advanced Placement) là chương trình xếp lớp nâng cao, với nội dung tương đương với các lớp nhập môn (101) hoặc các lớp cơ bản tại chương trình đại học năm nhất của các trường đại học Mỹ. Khi đạt đủ số điểm yêu cầu cho môn AP tương ứng, học sinh sẽ được giảm số tín chỉ ở chương trình cử nhân năm đầu. Về đánh giá kết quả, thành tích của học sinh được thể hiện qua điểm trung bình của từng môn và tổng điểm trung bình của tất cả các môn - gọi tắt là GPA.

Đặc biệt, một số gia đình ở Mỹ còn áp dụng chương trình dạy học tại nhà (Homeschool). Đa số phụ huynh của các gia đình này đã am hiểu về ngành giáo dục và muốn dạy con theo một hệ thống khác với các trường. Tuy nhiên, các học sinh này đều có thể tham gia các kì thi chuẩn hoá như SAT, AP giống các học sinh chính thống, và tất cả đều có quyền được nộp hồ sơ ứng tuyển vào các trường Đại học.

Ngay sau đây, Hotcourses Vietnam sẽ giúp bạn hiểu thêm về đặc thù của nền giáo dục Hoa Kỳ ở bậc Đại học, Thạc sĩ, Tiến sĩ và nghiên cứu sau Tiến sĩ.

Bậc đại học và các mô hình trường học phổ biến

Sau khi hoàn tất bậc trung học, các du học sinh Mỹ và sinh viên bản địa có ba lựa chọn trường phổ biến để lấy bằng Associate degree (2 năm) hoặc Bachelor degree (4 năm):

Cao đẳng cộng đồng (Community college): Sinh viên chọn các trường cao đẳng cộng đồng sẽ theo học chương trình lấy bằng chuyển tiếp (Associate degree) kéo dài 2 năm, sau đó, nếu muốn, có thể tiếp tục nộp đơn chuyển tiếp lên University/College hệ 4 năm để hoàn thành hai năm học còn lại và lấy bằng cử nhân. Nếu bạn đang thắc mắc có nên học cao đẳng cộng đồng ở Mỹ vì vấn đề kinh phí thì hãy yên tâm, vì bạn có thể tiết kiệm được tiền học phí cho hai năm đầu – khi học phí của các trường Cao đẳng Cộng đồng thường rẻ hơn các trường đại học Mỹ, mà vẫn đảm bảo chất lượng giảng viên lẫn số lượng tín chỉ các môn học đại cương. Để tìm hiểu thêm giải đáp cho băn khoăn có nên học cao đẳng cộng đồng ở Mỹ, các bạn có thể tham khảo bài viết “Cao đẳng Cộng đồng có thế mạnh riêng” và các trường cao đẳng cộng đồng nổi bật như: Valencia College ở Flordia, Golden West College ở California, Central New Mexico Community College thuộc bang New Mexico, hay Shoreline Community College tại tiểu bang Washington.



College: Lưu ý rằng college ở Mỹ không có nghĩa là cao đẳng, bởi các trường college hệ 4 năm ở Mỹ cũng tương tự như các University – được phép tổ chức giảng dạy các chương trình đại học cấp Bằng Cử nhân B.A (Bachelor of Arts) hoặc B.S (Bachelor of Science). Sự khác biệt duy nhất ở College và University là University có thể giảng dạy và nghiên cứu bậc sau đại học, còn College thì chỉ được phép cấp bằng đại học trở xuống. Về chất lượng, bạn hoàn toàn có thể yên tâm và nên dành thời gian tìm hiểu các trường College hệ 4 năm nổi bật, chẳng hạn như: Metropolitan State College of Denver ở Colorado, Pennsylvania College of Technology thuộc bang Pennsylvania hay Columbus College of Art and Design (tiểu bang Ohio) với các khóa học cấp bằng cử nhân ở các ngành quảng cáo, thiết kế đồ họa, thiết kế thời trang, mỹ thuật, truyền thông đa phương tiện…

>> Du học Mỹ: Phân biệt College và University


University: Được biết đến rộng rãi nhất tại Mỹ ắt hẳn là các trường đại học (University), chuyên đào tạo các chương trình trải dài từ dự bị đại học, Cử nhân, và sau cử nhân (bao gồm Thạc sĩ, Tiến sĩ hay thậm chí là Sau Tiến sĩ). Một số University có thể bao gồm nhiều College, chẳng hạn Harvard College vốn trực thuộc Harvard University. Lợi thế của University so với College là sự đa dạng về ngành học, môi trường học tập và nghiên cứu vượt trội về cơ sở vật chất, kết hợp các hoạt động ngoại khóa sôi nổi cùng chương trình du học trao đổi tại các trường đại học đối tác trên thế giới. Chưa kể, sĩ số sinh viên tại các trường đại học cũng nhiều hơn đáng kể, đồng nghĩa với tỉ lệ du học sinh Mỹ từ các nước cũng cao hơn. Bên cạnh nhóm Ivy League vốn là niềm tự hào của nền giáo dục Hoa Kỳ, các bạn cũng có thể sử dụng các bảng xếp hạng về ngành học để tìm hiểu những trường đại học tư thục hay công lập của tiểu bang mà mình quan tâm, từ đó đưa ra lựa chọn tốt nhất.

Bậc cao học:

Sau khi có Bằng cử nhân, sinh viên có thể tiếp tục học lên cao để lấy bằng cao học (Master degree/Postgraduate degree) nếu đáp ứng được điều kiện học thạc sĩ tại Mỹ. Thông thường, ứng viên cần có điểm GRE (Graduate Record Examination) hoặc GMAT (Graduate Management Admission Test) cho các trường đào tạo kinh doanh, quản lý và phần lớn các lĩnh vực khác, LSAT (Law School Admission Test) cho các trường luật và MCAT (Medical College Admission Test) cho trường Y…. Thời lượng trung bình của khóa học Thạc sĩ là 2 năm. Cũng như phần lớn các quốc gia trên thế giới, các chương trình thạc sĩ của Mỹ được chia làm hai hệ:

Hệ Thạc sĩ nghiên cứu: cho phép sinh viên sẽ tập trung vào nghiên cứu một lĩnh vực chuyên môn cụ thể, và cho ra một luận văn nghiên cứu đáp ứng độ dài mà nhà trường yêu cầu. Thạc sĩ nghiên cứu phổ biến là Thạc sĩ nghệ thuật (M.A), Thạc sĩ Khoa học (ThS), Thạc sĩ nghiên cứu (MRes), Thạc sĩ Triết học (MPhil),...

Hệ Thạc sĩ chuyên ngành: tại đây, sinh viên chủ yếu sẽ được giảng dạy kiến thức và cung cấp các kĩ năng chuyên ngành ở bậc nâng cao. Các chương trình học khi đó cũng rất gần thực tiễn, với nhiều cơ hội cọ xát chuyên môn. Thạc sĩ chuyên ngành thường cho phép sinh viên thực tập trong một công ty, hoặc một tổ chức có liên quan. Các thạc sĩ chuyên ngành phổ biến là Thạc sĩ Quản trị kinh doanh (MBA), Thạc sĩ Giáo dục (MEd), Thạc sĩ Luật (LLM), Thạc sĩ Mỹ thuật (MFA),...

Ở bậc tiến sĩ, đa số các trường đều yêu cầu ứng viên phải có bằng Thạc sĩ để được nhận vào học Tiến sĩ. Nhìn chung, các yêu cầu cơ bản để được chấp nhận vào các chương trình Tiến sĩ tại Mỹ bao gồm: GPA cao (từ 3.4 trở lên); các chứng chỉ TOEFL, GRE/ GMAT, có thành tích nghiên cứu khoa học tốt… Để đáp ứng những yêu cầu trên, bạn nên phấn đấu hoàn thành ngay từ những ngày đầu bước chân vào giảng đường đại học. Thông thường, ở bậc học này, nghiên cứu sinh sẽ mất ít nhất 4 năm trở lên để hoàn thành nghiên cứu. Về chi phí, đa số các nghiên cứu sinh có thể tham gia giảng dạy hoặc làm trợ giảng để nhận hỗ trợ tài chính của trường. Ngoài ra, bạn cũng có thể nhận học bổng du học Mỹ từ chính phủ, các quỹ học bổng phi chính phủ hoặc các quỹ hỗ trợ bên ngoài trường học. Bài viết “Học bổng du học và những điều bạn chưa biết” có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về các loại hình học bổng du học Mỹ tiềm năng.



Nghiên cứu sau tiến sĩ (Post Doc) cũng là một hướng đi được nhiều nghiên cứu sinh đã có bằng tiến sĩ lựa chọn, bởi vì trải nghiệm này rất tốt cho hồ sơ xin việc làm giảng viên chính thức tại các trường đại học/cao đẳng danh tiếng. Yêu cầu của các chương trình này là ứng viên đã thực hiện nhiều bài nghiên cứu có chất lượng, được đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành. Thời gian làm nghiên cứu sinh tuỳ thuộc vào từng trường hợp (do sự khác nhau về ngành, trường, giáo sư cố vấn,...) Tương tự ở bậc tiến sĩ, đa số các nghiên cứu sinh đều được hỗ trợ kinh phí bởi nhà trường hoặc các tổ chức, công ty liên quan.

Đặc biệt, những nghiên cứu sinh có mong muốn định cư Mỹ có thể tham khảo bài viết “Kinh nghiệm xin visa định cư Mỹ diện EB2” để học hỏi kinh nghiệm từ một người trong cuộc.

Mô hình giáo dục khai phóng (Liberal Arts) - ưu điểm nổi bật của hệ thống giáo dục Mỹ

Niềm tự hào của nền giáo dục đại học Mỹ là mô hình giáo dục khai phóng (Liberal Arts), hay còn được dịch phổ biến trong tiếng Việt dưới thuật ngữ “nghệ thuật tự do”.
Trong trường hợp bạn chưa xác định được ngành học chuyên môn và có mong muốn tích lũy kiến thức tổng quan trên nhiều lĩnh vực, thì các trường College và University theo định hướng giáo dục khai phóng có thể là một lựa chọn hợp lý. Nội dung đào tạo của các chương trình này là sự kết hợp kiến thức liên ngành, trải dài từ các môn học thuộc lĩnh vực xã hội và nhân văn (ngôn ngữ, lịch sử, tâm lý, pháp luật, chính trị, kinh tế, địa lý, truyền thông…) với các nhóm ngành khoa học và tự nhiên (thiên văn học, sinh học, hóa học, vật lý, thực vật học, khảo cổ học, địa chất, khoa học trái đất…) Bài viết “Liberal Arts: những điều bạn chưa biết” có thể cho bạn thông tin thêm về mô hình giáo dục này, trong khi đó, chia sẻ của bạn Trầm Khánh Hưng, cựu sinh viên chương trình Cử nhân Khai phóng và Khoa học sẽ giúp bạn có cái nhìn của một người trong cuộc.



Một số trường đại học nổi tiếng theo đuổi định hướng giáo dục khai phóng:

Maryville University
Syracuse University
University of Kentucky
Southern Illinois University Carbondale
University of Hartford - Undergraduate Admissions

Florida State University


Tuy nhiên, bất kể bạn có lựa chọn các trường theo định hướng Liberal Arts để theo học hay không, thì các du học sinh Mỹ tại các trường College và University đều có quyền học đa ngành - hầu hết là học 2 ngành (vẫn tốt nghiệp sau 4 năm) và một số ít khác chọn 3 ngành (tốt nghiệp trễ từ 1 đến 2 học kỳ). Hoặc bạn cũng có thể chọn học ngành phụ (minor) cùng với ngành chính (major) của mình.

Cuối cùng, sự linh động của giáo dục bậc cao ở Mỹ còn được thể hiện qua việc một số trường sẵn sàng tuyển sinh tiến sĩ không qua bậc thạc sĩ. Điều này có nghĩa là với một số ít những sinh viên tốt nghiệp cử nhân và chưa có bằng thạc sĩ (nhưng chứng minh được năng lực, từng có trải nghiệm nghiên cứu học thuật ở bậc đại học và niềm yêu thích đặc biệt với công tác nghiên cứu) thì vẫn có thể trúng tuyển vào học tiến sĩ. Bài viết “Du học ngành Y tại Mỹ: bí kíp trúng tuyển bậc tiến sĩ ngay sau cử nhân” đã từng đăng tải trên www.hotcourses.vn chính là minh chứng cụ thể nhất.

Nếu bạn đang có mong muốn tìm hiểu thêm về hệ thống giáo dục Mỹ và chuẩn bị kế hoạch chinh phục giấc mơ Mỹ, đừng ngại liên hệ tư vấn du học Mỹ với Chúng tôi để nhận sự hỗ trợ 100% miễn phí của các chuyên gia ngay hôm nay.

Khái quát về Hệ thống giáo dục Mỹ

̀n: Andy Nguyen.

Ý: bài viết chỉ mang tính tham khảo. Bài viết này không hoàn toàn thay thế mọi sự tư vấn từ người có chuyên môn.

+ Bạn có thể hình dung hệ thống giáo dục Mỹ khá tương đồng với hệ thống giáo dục Việt Nam nhưng được điều hành chủ yếu bởi chính quyền tiểu bang, có sự kiểm soát ở cấp liên bang.

- Giáo dục cấp tiểu học, trung học cho học sinh độ tuổi từ 5 đến 16 là bắt buộc ở hầu hết các tỉnh bang thông qua hệ thống giáo dục công lập, được chính phủ tài trợ về tài chính. Một số tỉnh bang yêu cầu thanh thiếu niên phải học cho đến khi đủ 18 tuổi. Sau đó, học sinh có thể đi làm hoặc tiếp tục bước vào chương trình giáo dục bậc cao.

+ Giáo dục bắt buộc cấp mẫu giáo, tiểu học và trung học.

- Trường mầm non được gọi là Pre-K hoặc mẫu giáo, sẽ dạy trẻ từ 3 đến 5 tuổi. Lớp mẫu giáo cho trẻ 5 tuổi được coi là lớp học đầu tiên của chương trình giáo dục bắt buộc. Giáo dục sau đó sẽ tiếp diễn trong 12 năm ở các bậc tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.

· Mầm non (Pre-K) (từ 3 – 5 tuổi) : Tùy chọn ở hầu hết tiểu bang, cho trẻ từ 3 đến 5 hoặc 6 tuổi.

· Tiểu học (Elementary/Primary School) : Giáo dục bắt buộc, thường từ 5 hay 6 tuổi cho tất cả các trẻ em. Cấp tiểu học sẽ kéo dài trong 5 hoặc 6 năm tùy thuộc vào cấu trúc của tiểu bang. Giáo dục ở cấp tiểu học là miễn phí.

· Trung học cơ sở (Middle School/Junior High) (từ 11 đến 13 tuổi) : Ở 1 số tiểu bang, trường tiểu học dạy đến lớp 5; ở những nơi khác, bậc tiểu học dạy đến lớp 6. Học sinh học tiếp 3 năm cấp trung học cơ sở. Giáo dục cấp này cũng miễn phí.

· Trung học phổ thông (High school) (từ 14 đến 18 tuổi) : Học 4 năm, lớp 9, 10, 11, 12. Ở cấp học này học sinh có thể chọn lớp học phù hợp với bản thân để chuẩn bị cho chương trình giáo dục bậc cao. Giáo dục cấp này cũng miễn phí.

- Thành tích học tập của học sinh được thể hiện trong bảng điểm bao gồm điểm trung bình của từng môn và điểm trung bình của tất cả các môn (gọi là GPA). Đây sẽ 1 phần của đơn xin nhập học vào các trường cao đẳng và đại học Mỹ.

- Tuy nhiên, hệ thống chấm điểm và điểm trung bình của Hoa Kỳ có thể gây nhầm lẫn, đặc biệt là đối với sinh viên quốc tế. Ví dụ, 2 sinh viên từng học ở 2 trường khác nhau đều gửi bảng điểm của họ đến cùng 1 trường đại học. Cả 2 đều có điểm trung bình GPA 3.5, nhưng 1 học sinh đã học tại 1 trường trung học bình thường, trong khi học sinh còn lại đã theo học tại trường có uy tín. Các trường đại học có thể giải thích GPA của họ khác nhau vì 2 trường trung học có các tiêu chuẩn khác nhau.

- Năm học thuật ở Mỹ thường bắt đầu khoảng tháng 8 hay 9 và kéo dài đến tháng 5 hay 6. Một năm học gồm 2 học kỳ (semester), tuy nhiên có trường sẽ tính là 3 học kỳ – “trimester” system và 1 số trường có thêm học kỳ 4 là học kỳ hè tùy chọn. Về cơ bản, nếu bỏ qua học kỳ hè, năm học sẽ bao gồm 2 hoặc 3 học kỳ.

+ Hệ thống giáo dục bậc cao ở Mỹ

- Các trình độ học

1). Đại học.

· Sinh viên thường mất khoảng 4 năm để lấy bằng cử nhân Mỹ. Các bạn không nhất thiết phải vào học trực tiếp tại các cao đẳng, đại học 4 năm mà có thể bắt đầu việc học ở một trường cao đẳng cộng đồng 2 năm để theo đuổi bằng cử nhân.

· Tương tự như ở Việt Nam, 2 năm học đầu tiên tương đương là 2 năm đại cương. Sinh viên thường được yêu cầu tham gia nhiều lớp với các môn học khác nhau gồm văn học, khoa học, khoa học xã hội, nghệ thuật, lịch sử,… để các bạn đạt được kiến thức nền tảng về nhiều chủ đề khác nhau trước khi tập trung vào 1 lĩnh vực nghiên cứu cụ thể.

· Đầu năm thứ 3 sinh viên sẽ chọn chuyên ngành chính mà mình muốn theo đuổi. Một đặc điểm rất độc đáo, linh hoạt của hệ thống giáo dục đại học của Mỹ là cho phép sinh viên có thể thay đổi nhiều lần chuyên ngành chính để tìm được lĩnh vực thực sự phù hợp năng lực, sở thích và niềm đam mê. Chỉ có điều việc chuyển đổi chuyên ngành có thể dẫn đến học nhiều khóa học hơn, mất thêm thời gian và tiền bạc.

2). Thạc sĩ

· Trình độ này thường là bắt buộc đối với các vị trí quản lý hay lĩnh vực đòi hỏi nghiên cứu chuyên sâu như khoa học tự nhiên, thư viện, kỹ thuật, giáo dục, tâm lý học, khoa học sức khỏe,… Chương trình sau đại học thường là 1 phần của trường đại học hoặc cao đẳng.

· Để xin nhập học, bạn sẽ cần phải thi GRE (bài thi khảo thí theo tiêu chuẩn và là điều kiện xét tuyển của các trường đại học ở Hoa Kỳ). Một số chương trình thạc sĩ có thể yêu cầu các bài kiểm tra cụ thể, chẳng hạn như LSAT cho trường luật, GRE hoặc GMAT cho trường kinh doanh và MCAT cho trường y khoa.

· Sinh viên thường mất từ 1-2 năm để hoàn thành bằng thạc sĩ. Ví dụ, SV muốn lấy bằng MBA sẽ mất khoảng 2 năm. Các chương trình thạc sĩ khác, chẳng hạn như báo chí, chỉ mất 1 năm.

· Phần lớn chương trình thạc sĩ yêu cầu sinh viên nghiên cứu và hoàn thành “luận văn thạc sĩ” dưới sự hướng dẫn của các giảng viên giàu kinh nghiệm.

3).Tiến sĩ.

· Nhiều trường đại học đòi hỏi sinh viên có bằng thạc sĩ để tham gia nghiên cứu cấp độ tiến sĩ. Tuy nhiên, cũng có 1 số trường sinh viên tốt nghiệp đại học có thể vào học thẳng chương trình tiến sĩ mà không cần phải có bằng thạc sĩ. Có thể mất từ 3 năm hoặc hơn để lấy bằng tiến sĩ.

· Hai năm đầu, hầu hết ứng cử viên tiến sĩ sẽ tham gia học tập trên lớp và thuyết trình. Năm thứ 3 sẽ bước vào giai đoạn nghiên cứu và viết luận án.

· Nghiên cứu sinh tiến sĩ gần như được xem như là 1 thành viên của cộng đồng khoa học. Điều này sẽ yêu cầu những người này phải viết các đề xuất xin tài trợ, viết và cộng tác các bài báo khoa học, tham dự và phát biểu tại các hội nghị… Nếu bạn còn phải làm trợ giảng ở trường thì bạn sẽ phải đi dạy, gặp gỡ sinh viên và chấm bài của họ.

+ Đa dạng trường, lộ trình học chương trình giáo dục bậc cao Mỹ.

- Hiện có khoảng hơn 5.000 trường cao đẳng, đại học khắp nước Mỹ cung cấp đa dạng chương trình, lộ trình học tập cho sinh viên bản địa lẫn quốc tế.

+ Cao đẳng, đại học công lập

- Một trường công lập được hỗ trợ và điều hành bởi chính quyền tiểu bang hoặc địa phương. Mỗi tiểu bang của Hoa Kỳ điều hành ít nhất 1 trường đại học tiểu bang. Nhiều trường đại học công lập trùng tên của tiểu bang hoặc có gắn thêm từ “State”. Ví dụ: Đại học Michigan, Đại học Washington State, Đại học Oregon State…

+ Cao đẳng, đại học tư thục

- Các trường này do tư nhân hoặc các tổ chức tôn giáo điều hành và như 1 chi nhánh của chính phủ. Học phí ở các trường này thường cao hơn các trường công lập. Thông thường, các trường đại học và cao đẳng tư thục ở Hoa Kỳ có quy mô nhỏ hơn các trường công lập.

+ Cao đẳng cộng đồng.

- Đây là các trường cao đẳng 2 năm cung cấp chương trình cấp bằng cao đẳng, đại học đại cương, chứng chỉ, chứng nhận nghề. Sinh viên tốt nghiệp cao đẳng cộng đồng có có thể đi làm ngay hoặc chuyển tiếp vào đại học 4 năm để lấy bằng cử nhân. Học phí học cao đẳng cộng đồng khá phải chăng và bắt đầu học ở loại trường này để theo đuổi bằng cử nhân được xem là lộ trình vô cùng tiết kiệm.

+ Viện công nghệ.

- Các viện công nghệ là đại học chuyên cung cấp chương trình nghiên cứu 4 năm về khoa học và công nghệ. Một số trường có chương trình sau đại học hoặc các khóa học ngắn hạn.

+ Tóm lại AD chỉ trải nghiệm vài năm ở MỸ nên chỉ biết học trường công miễn phí cho đến 18 tuổi. Công dân tiểu bang khác qua thì cũng đóng học phí cao gấp 3 lần giống như Du Học Sinh thôi. Thường trú tại tiểu bang trên 1 năm thì mới được đóng học phí giống như tiểu bang vậy. Anh chị em trong nhóm thì kinh nghiệm đa dạng có thể góp ý thêm chứ lãnh vực này AD ko dám chém gió .

Giáo dục tiểu học ở Mỹ.
̀n: Andy Nguyen.

Ý: bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Bài viết này không hoàn toàn thay thế mọi sự tư vấn từ người có chuyên môn.

- Cơ bản ai cũng "nghe nói" nên giáo dục Mỹ là nền giáo dục hàng đầu nhưng thua nhiều nước khác như Âu Châu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Mình thì không biết nhiều vì chưa có trải nghiệm. Ai biết gì hay thì cứ chia sẽ để việc giáo dục dạy con cái tốt hơn. Anh chị thấy ở VN dạy có hay hay thì góp ý cho vui. Mỗi quốc gia đều có cái hay hết cả.

- Mỗi tiểu bang có các chương trình đào tạo riêng nên trong phạm vi này Andy chỉ nói về chung chung. Muốn chi tiết hơn thì cứ hỏi các bậc cha mẹ có con nhỏ ở tiểu bang anh chị quan tâm mà hỏi trực tiếp.

- Giáo dục tiểu học (elementary education hay primary education) là chương trình bắt buộc của giáo dục Mỹ. Để bắt đầu chương trình giáo dục tiểu học, học sinh Mỹ bắt buộc phải hoàn thành chương trình học từ 1 – 2 năm tại trường mẫu giáo hoặc nhà trẻ. Tương tự nền giáo dục mầm non ở Mỹ, giáo dục Tiểu học được chính quyền Mỹ chú trọng đầu tư và đạt được nhiều thành quả nổi bật.

1. Giới thiệu về hệ thống giáo dục tiểu học Mỹ.

· Hệ thống giáo dục tiểu học tại Mỹ thường bắt đầu dạy học sinh từ mẫu giáo đến lớp năm hoặc lớp sáu. Có nghĩa là, học sinh sẽ đến trường từ 5 đến 7 tuổi. Độ tuổi này được quy định tùy thuộc vào sự khác biệt trong chính sách của tiểu bang, đặc biệt là quy định về việc học mẫu giáo là bắt buộc. Chương trình giáo dục tiểu học sẽ kết thúc khi trẻ học hết lớp 5, lúc này các bé 11 tuổi.

· Mẫu giáo truyền thống được cấu trúc như một chương trình giáo dục mầm non, một chương trình “tiền tiểu học”, nhưng nó thường được đặt trong các trường tiểu học . Nhà trẻ công lập miễn phí. Tuy nhiên, một số trường mẫu giáo là các chương trình độc lập và có một số cơ sở khác cung cấp các hình thức giáo dục mầm non khác nhau, bao gồm các trung tâm chăm sóc ban ngày và trường mẫu giáo. Học sinh có thể ghi danh vào một số chương trình mầm non khi 3 tuổi, nhưng thông thường chúng bắt đầu học mẫu giáo ở tuổi 5. Các chương trình có thể kéo dài cả ngày hoặc nửa ngày.

· Bắt đầu từ lớp một, tất cả học sinh được hướng dẫn học tập toàn thời gian. Thông thường, học sinh tiểu học được cùng một giáo viên hướng dẫn các môn học chính trong cả năm, nhưng có thể được giáo viên chuyên môn hướng dẫn các môn học như nghệ thuật, âm nhạc, thể dục (Thể dục) và khoa học máy tính.

· Các tiểu bang quyết định chương trình giảng dạy, và các học khu, trường học và cá nhân giáo viên quyết định cách thực hiện chương trình đó. Các môn học chính trong chương trình giáo dục tiểu học tại Mỹ là Ngữ văn (đọc, viết, ngữ pháp và chính tả bằng tiếng Anh), Toán học, Khoa học và Nghiên cứu xã hội (địa lý, lịch sử tiểu bang, lịch sử Hoa Kỳ, lịch sử thế giới). Học sinh cũng có thể nhận được sự hướng dẫn từ giáo viên thông thường hoặc giáo viên chuyên môn về nghệ thuật, âm nhạc, kịch nghệ, thể dục, khoa học máy tính và các môn học khác. Chúng cũng thường đến thăm thư viện hàng tuần để bổ sung kiến thức.

- Tính đến năm 2001, tại Mỹ có 92.858 trường tiểu học, trong đó, có 68.173 trường công lập và 24.685 trường tư thục. Theo Trung tâm Quốc gia Thống kê Giáo dục Mỹ (National Center for Education Statics), tính đến mùa thu năm 2009, có khoảng 3,5 triệu học sinh học tại các trường tiểu học công lập.

2. Đặc trưng của giáo dục tiểu học Mỹ.

2.1. Mục tiêu.

- Giáo dục tiểu học ở Mỹ đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với mỗi học sinh sau khi hoàn thành mỗi lớp học trong cấp. Cụ thể như sau:

+ Tốt nghiệp mẫu giáo.

- Yêu cầu cụ thể đối với học sinh mẫu giáo tại Mỹ là:

· Có thể nhận biết và phân biệt con số, có thể biểu đạt khái niệm toán học trừu tượng bằng những vật thể cụ thể như hòn sỏi, mẩu giấy, cái que…

· Nhận biết 26 chữ cái tiếng Anh, phân biệt nguyên âm và phụ âm.

· Phân biệt được các ngành nghề khác nhau và biết những ngành nghề này sau đó sẽ làm những gì.

· Hiểu được quá trình diễn biến của cuộc đời sinh vật.

· Học địa lý từ địa cầu, bản đồ, hiểu được rằng trên trái đất có rất nhiều cư dân, rất nhiều quốc gia và những màu da khác nhau.

· Hiểu được nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi người: người già cần ở trong nhà, trẻ em cần đến trường, người trưởng thành cần đi làm…

+ Lớp 1
- Học sinh tốt nghiệp lớp 1 cần đáp ứng những yêu cầu cơ bản sau:

· Có thể đếm từ 1 đến 100, có thể đếm số có hai chữ số hoặc thế nào là bội số của 5, biết số lẻ và số chẵn, biết phép cộng trừ đơn giản.

· Học cách quan sát, chia ngành phân loại đối với những sự vật và vật phẩm khác nhau.

· Có thể lấy dẫn chứng về quá trình diễn biến của sự sống, hiểu được quan hệ sống tương trợ giữa động thực vật trong thiên nhiên.

· Học sử dụng tranh ảnh để biểu đạt ý.

· Hiểu tính tất yếu của việc mặc, ăn, ở và mái ấm gia đình.

· Hiểu rõ quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, giữa những người làng xóm.

+ Lớp 2.

- Sau khi kết thúc chương trình lớp 2, học sinh tiểu học của Mỹ cần nắm được những nội dung sau:

· Biết đọc, viết số có ba chữ số, từ năm số tùy ý chọn, có thể đếm xuôi hoặc đếm ngược.

· Vận dụng thành thạo phép cộng trừ đối với số có hai chữ số, biết dùng những đơn vị đo lường như inch (tấc Anh) hoặc centimet để đo độ dài, biết xem đồng hồ.

· Đọc sách, duy trì đều đặn việc viết (nhận xét, bình luận) sau khi đọc sách, học cách viết tổng kết, hiểu và phân biệt được những hình thức văn học khác nhau như: thơ, tản văn, tiểu thuyết, truyện ký… Đồng thời, biết được sự khác nhau giữa tác phẩm hư cấu và tác phẩm phi hư cấu.

· Bắt đầu học nghiên cứu độc lập về động vật, ví dụ như vấn đề sinh thái của côn trùng…

+ Lớp 3.

- Học sinh lớp 3 tại Mỹ sẽ được đào tạo và yêu cầu đạt được những nội dung sau:

· Học được cách biến tư liệu thành biểu đồ, biết so sánh sự lớn nhỏ và cộng trừ trong phạm vi 100.000, thành thạo phép cộng, trừ, nhân, chia đối với số có ba chữ số.

· Có thể lấy những tài liệu tại chỗ trong môi trường xung quanh, sưu tập, tổ chức tài liệu, hiểu được cách giữ gìn sức khỏe của con người, hiểu rõ quá trình diễn biến cuộc đời của những động vật nhỏ như: ếch, bướm, gà con, chuột bạch…

· Hiểu cách sử dụng từ điển.

· Có thể hiểu tư tưởng của những tác phẩm và các nhà văn, họa sĩ mình yêu thích biểu đạt, hiểu được các tác phẩm văn học trong các bối cảnh văn hóa khác nhau.

+ Lớp 4

- Mục tiêu của giáo dục Tiểu học Mỹ sau khi kết thúc chương trình lớp 4 là:

· Dùng máy tính để tính toán những con số rất lớn, so sánh lớn nhỏ trong phạm vi 1.000.000, học số thập phân và phân số, vẽ biểu đồ.

· Có thể giải thích sự khác nhau của khí hậu giữa các vùng đất trên thế giới nhờ bản đồ, hình ảnh, biểu đồ.

· Thông qua việc đọc, hiểu thêm một bước về những thể loại văn học khác nhau, ví dụ như tác phẩm khoa học viễn tưởng, truyện ký…

+ Lớp 5

- Học sinh sẽ hoàn thành chương trình tiểu học ở lớp 5 với những yêu cầu cơ bản sau:

· Biết điền, đọc các loại bảng biểu, thành thạo các phép tính cộng, trừ, nhân, chia phân số.

· Có thể vận dụng hệ thống thư viện và các tư liệu để tiến hành nghiên cứu.

· Tiến hành so sánh và tổng hợp các loại tin tức thông qua việc viết bút ký.

· Bắt đầu tự viết những bài văn dạng tả thật (phi hư cấu) và những đoản văn theo thể thức năm đoạn.

· Học được cách viết chính thức, không chính thức và cách viết thư cho bạn bè.

· Hiểu việc chia ngành phân loại những sách báo khác nhau.

· Có thể nắm được nội dung chủ yếu của một cuốn sách, đồng thời tiến hành bình luận về cấu tứ, bối cảnh, cách xây dựng nhân vật, phương thức biểu đạt, nghệ thuật ngôn ngữ.

2.2. Cách thức quản lý chung.

- Tại các trường tiểu học công lập ở Mỹ từ 4 hoặc 5 tuổi (tùy bang) đến hết lớp 5 sẽ được miễn phí phần học phí chính. Ở một số nơi phụ huynh có thể đóng cho trường một ít tiền sách vở, dụng cụ học tập, chi phí dao động từ vài chục đến vài trăm đô la tùy trường. Giờ học cấp 1 thường bắt đầu vào 8h và kết thúc tầm 2h50 chiều, không có ngủ trưa.

- Mỗi trường thường có giáo trình khác nhau ngay cả trong cùng một thành phố, nhưng theo một chuẩn chung của bang để đánh giá và thiết kế giáo trình. Xếp hạng các trường cũng khác nhau trên thang điểm 10 nên phụ huynh thường chọn mua/thuê nhà trong khu có trường điểm cao, giá nhà thường sẽ cao hơn, nhưng đầu tư xứng đáng.

2.3. Điểm số học thuật.

- Học sinh tiểu học ở Mỹ chỉ thực sự được đánh giá trình độ qua điểm số từ lớp 3 để xếp hạng ranking của trường so với trường khác. Ở mẫu giáo và lớp 1, lớp 2, các bé cũng làm bài kiểm tra ngắn trên máy tính để cô biết trình độ và xếp vào nhóm từ thấp đến cao, từ đó điều chỉnh tốc độ học nhanh, chậm và mức độ khó, dễ ở mỗi nhóm, giúp bé học nhanh không bị chán và bé học chậm không bị đuối. Do vậy việc trang bị kiến thức toán và đọc hiểu trước khi vào lớp 3 ở Mỹ đa số là làng nhàng so với Việt Nam, học như chơi, nhưng cũng có một số nơi học nặng hơn tùy theo giáo trình của từng trường. Nhà trường thường dùng thang điểm A-F để đánh giá kết quả học tập từng môn của học sinh.

2.4. Kiến thức thực tế về khoa học xã hội và khoa học tự nhiên rất được chú trọng.

· Từ khi còn học mẫu giáo, chương trình học khoa học xã hội đã dạy các bé các bé đã phân biệt cái mình muốn và cái mình cần (What you need & What you want), cách sử dụng và lưu hành tiền trong xã hội, thế nào là một công dân tốt, các ngành nghề phục vụ xã hội như thế nào, cách làm việc nhóm ra sao…

· Với những môn học khoa học tự nhiên, các bé ra vườn bắt sâu vào ngắm nghía, gieo hạt vào đất xem cây mọc thế nào, nhặt lá để xem mùa thay đổi, thỉnh thoảng lên xe đến các trang trại, bảo tàng, vuốt ve làm bạn với thỏ, rùa, chó, mèo, bò sát được các tổ chức khoa học mang đến từng lớp.

2.5. Phương pháp giảng dạy đa dạng.

· Giáo dục tiểu học ở Mỹ luôn chú trọng đến việc thay đổi linh hoạt trong sự đa dạng của các phương pháp giáo dục sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh cụ thể.

· Giáo dục tiểu học tại Hoa Kỳ trao quyền lựa chọn rất lớn và tôn trọng tự do cá nhân của trẻ trong khuôn khổ cho phép. Điều này được thể hiện qua nhiều khía cạnh. Chẳng hạn như ở đa số trường công của Mỹ, học sinh được tự do chọn quần áo đi học vì trường không bắt mặc đồng phục, miễn là sạch sẽ, lịch sự. Bên cạnh đó, học sinh tiểu học ở Mỹ thường xuyên được quán triệt tinh thần không ngại mắc lỗi để học hay khám phá cái mới. Vì vậy, học sinh Mỹ luôn chủ động và tự do trong việc phát biểu ý kiến, đóng góp cho bài học hoặc góp ý với giáo viên.

· Tại Mỹ, giáo dục cấp tiểu học luôn chú trọng đến việc kết hợp nội dung kiến thức lý thuyết với nội dung thực hành trong thực tế. Trong mỗi tiết học, giáo viên sẽ hướng học sinh đến những nội dung kiến thức thực tiễn của cuộc sống. Đồng thời, giáo viên sẽ tạo những điều kiện tốt nhất để học sinh có thể tiến hành nhiều thí nghiệm để ghi nhớ thật sâu lý thuyết. Bởi vậy, sau khi kết thúc chương trình tiểu học, học sinh hoàn toàn có thể áp dụng những kiến thức đã học vào việc giải quyết các vấn đề thực tiễn.

· Trong các lớp học tiểu học tại Hoa Kỳ, thầy cô không so sánh các bé với nhau. Bài tập làm xong ở lớp cô chỉ ghi “great job” (giỏi lắm), hoặc vẽ mặt cười hay hình ngôi sao chứ không có điểm số hay sửa lỗi nên bé nào cũng tự tin mình giỏi. Chỉ khi trẻ làm kiểm tra đọc hiểu trên máy tính 4 lần một năm học thì mới có điểm số gửi về cho bố mẹ tham khảo.

· Ngoài ra, giáo dục tiểu học Mỹ còn áp dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục khác như: áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, chú trọng giáo dục kỹ năng cho học sinh…

3. Các môn học trong giáo dục tiểu học Mỹ.

3.1. Môn học bắt buộc.

- Chương trình tiểu học hàng năm bao gồm bộ khung 4 môn chính là toán (Math), Nghệ thuật Ngôn ngữ (Language Arts), Khoa học (Science) và Nghiên cứu Xã hội (Social Studies). Đây là 4 bộ môn bắt buộc được xếp theo level từ lớp mẫu giáo lớn K đến lớp 5, với tóm tắt các môn học và cấp bậc như sau:

+ Toán:

- Toán tiểu học bắt đầu từ mẫu giáo với việc học sinh học các khái niệm cơ bản như sắp xếp, chuỗi lặp lại và học đếm số. Ở lớp một và lớp hai, học sinh sẽ học các kiến thức cơ bản về khái niệm toán học khi các em trở nên thông thạo các phép cộng và trừ cũng như mô tả và phân tích các hình dạng hình học, các mối quan hệ số và các phép đo tuyến tính. Các khóa học Toán lớp 3 và lớp 4 dạy phép nhân và phép chia đến 100, phân số và hình học cơ bản. Học sinh cũng học phép nhân và chia nhiều chữ số, ước lượng, và nhiều hơn nữa. Khóa học Toán lớp 5 tập trung vào việc giới thiệu các khái niệm đại số và hình học. Sau lớp năm, học sinh có một nền tảng toán học vững chắc giúp các em đạt được thành công trong các khóa học toán trong tương lai.

+ Đọc hiểu và Nghệ thuật Ngôn ngữ:

- Chương trình dạy đọc và nghệ thuật ngôn ngữ mang đến cho học sinh cơ sở vững chắc để đọc viết tiếng Anh. Trẻ em mẫu giáo học những kiến thức cơ bản của ngôn ngữ tiếng Anh như bảng chữ cái, chữ viết hoa và viết thường, cách phát âm, và các phần cơ bản của lời nói và cấu trúc câu. Đến lớp một, học sinh của Acellus có thể hình thành các câu cơ bản đồng thời phát triển kỹ năng đánh vần và phát âm của mình. Từ lớp hai đến lớp năm, học sinh phát triển kiến thức về cấu trúc câu, ngữ pháp, đọc và viết. Học sinh thực hành viết tự sự cá nhân, thơ và kịch cũng như các bài văn giải thích, quan điểm, giải thích và so sánh. Vào thời điểm học sinh Acellus ghi danh vào các lớp trung học cơ sở, các em đã hiểu rõ về ngôn ngữ tiếng Anh.

+ Khoa học:

- Khoa học cơ bản dạy học sinh nhìn và giải thích thế giới. Bắt đầu từ mẫu giáo, học sinh được giới thiệu về trái đất và khoa học vật lý, bao gồm thực vật, động vật và thời tiết. Trong suốt trường tiểu học, học sinh tìm hiểu về các môi trường sống khác nhau, hệ sinh thái, vòng đời, tài nguyên, không gian của Trái đất,… Sau khi học sinh hoàn thành Khoa học Lớp 5, các em sẽ biết về thế giới vật chất và được thiết lập để đạt được thành công trong các khóa học khoa học trong tương lai. Mỗi khóa học khoa học bao gồm các video trong phòng thí nghiệm giải thích các bài học và chứng minh các khái niệm khoa học thông qua thử nghiệm. Những video này làm cho các khái niệm trở nên sống động đối với học sinh một cách thú vị và hấp dẫn.

+ Xã hội học:

- Các nghiên cứu xã hội cung cấp cơ sở cho cách con người tương tác với nhau. Các học sinh mẫu giáo học về các tương tác xã hội cơ bản, nhu cầu và mong muốn, địa lý, quốc gia, ngày lễ và truyền thống, và công nghệ. Từ lớp một đến lớp ba, học sinh được tìm hiểu về các cộng đồng khác nhau cùng với các lễ kỷ niệm, môi trường và lịch sử của họ. Nghiên cứu Xã hội Lớp 4 và Lớp 5 tập trung vào lịch sử, chính phủ và các khu vực của Hoa Kỳ cũng như giới thiệu cho học sinh về các cuộc chiến tranh, công nghiệp hóa, quyền công dân của Hoa Kỳ và hơn thế nữa.Các khóa học này giúp học sinh đạt được thành công trong các lớp học lịch sử và nghiên cứu xã hội trong tương lai.

3.2. Môn học tự chọn theo khối.

- Các môn tự chọn theo khối cho phép học sinh thử nghiệm với các sở thích bên ngoài các môn học chính. Trong chương trình giáo dục tiểu học Mỹ có thể kể đến một số môn học tự chọn sau:

+ Nghệ thuật:

- Học viên sẽ phát triển kỹ năng vận động tinh (fine motor skills) và kỹ năng tư duy phê phán, kỹ năng sáng tạo. Sử dụng các yếu tố nghệ thuật và nguyên tắc thiết kế làm nền tảng chính, các em sẽ tự tạo ra phong cách nghệ thuật của riêng mình. Học viên được khám phá nhiều loại vật liệu và học các kỹ thuật nghệ thuật trong quá trình sáng tạo; được phát triển các kỹ năng quan sát và phê bình để phản ánh và phân tích các tác phẩm nghệ thuật. Bộ môn Nghệ thuật cho phép học viên kết nối với tất cả các môn học, từ Toán học, đến nhạc và Ngôn ngữ.

+ Giáo dục thể chất:

- Các khóa học Giáo dục thể chất cơ bản tích hợp các thói quen và hoạt động lối sống lành mạnh, giúp học viên có thể chất khỏe mạnh. Các bài học được thiết kế giúp cung cấp các hoạt động phù hợp với sự phát triển và xây dựng các kỹ năng học được ở mỗi cấp lớp. Các em cũng học được cách có một chế độ ăn uống lành mạnh, phát triển tinh thần đồng đội và thể thao trong 60 phút hoạt động hàng ngày. Học viên cũng được học cách thiết lập mục tiêu và cách thực hiện để đạt được những mục tiêu thể chất đó.

+ Khoa học máy tính/ Công nghệ:

- Các khóa học giúp học viên phát triển các kỹ năng cơ bản về khoa học máy tính thông qua nội dung phù hợp với lứa tuổi. Học viên được học những khái niệm như các thuật toán, bảo mật, quyền riêng tư, bản quyền, kiến ​​thức cơ bản về lập trình máy tính và kỹ năng sử dụng bàn phím. Ngoài các kỹ năng máy tính, bộ môn Công nghệ còn tích hợp các tiêu chuẩn từ Khoa học Xã hội, Sức khỏe và Ngôn ngữ với các chủ đề ở mỗi cấp độ về an toàn và sức khỏe, vấn nạn bắt nạt/đe dọa trực tuyến và là công dân có trách nhiệm. Các lớp lớn sẽ hoàn thành các dự án nghiên cứu tập trung vào công nghệ thích ứng, phương tiện truyền thông xã hội hoặc robot. Các dự án nghiên cứu yêu cầu học viên đánh giá độ tin cậy của các trang web, tổ chức nghiên cứu, tiếp nhận và thực hiện phản hồi và tạo ra một sản phẩm cuối cùng.

+ Tiếng Tây Ban Nha:

- Học viên học ngôn ngữ thông qua những câu chuyện cung cấp trải nghiệm học tập thú vị và tích cực. Mỗi bài học được dạy thông qua một câu chuyện hấp dẫn, xác thực, cho học viên cơ hội nhìn và nghe ngôn ngữ trong ngữ cảnh. Học viên sẽ học các kỹ năng nghe và nói cùng với các kỹ năng đọc viết tiếng Tây Ban Nha. Các khóa học cung cấp âm thanh và hình ảnh cho tất cả các loại hình học tập để các em có nhiều cơ hội để nghe, nói, đọc, viết và ghi lại ngôn ngữ. Các khóa học được xây dựng trên các liên hệ đến một nền văn hóa nói tiếng Tây Ban Nha thông qua nghệ thuật, lễ kỷ niệm và truyền thống văn hóa, định hướng cho học viên trở thành công dân toàn cầu.

+ Trên đây là một số thông tin về hệ thống giáo dục tiểu học ở Mỹ. Hy vọng bài viết hữu ích đối với bạn! Mình muốn viết nữa nhưng bài viết quá dài rồi.

Bài tiếp: giáo dục bậc trung học cơ sở ở Mỹ