06/02/2026
3 “nút bí mật” giúp con lắng nghe và học tốt hơn
Trong hơn mười năm làm parent coach và đồng hành cùng rất nhiều cha mẹ, mình nhận ra một điều thú vị: bộ não của trẻ em thường rất lộn xộn, quá tải và đầy những thứ diễn ra bên trong đầu các con. Vì vậy, rất nhiều lúc cha mẹ nghĩ rằng con đang nghe mình nói, nhưng thật ra tâm trí con đang ở một nơi khác.
Mắt con có thể đang nhìn cha mẹ, nhưng đầu óc thì đang nghĩ đến bạn bè, trò chơi, YouTube, hay một thế giới riêng nào đó. Trong khi cha mẹ hy vọng con đang tiếp nhận những điều mình dạy dỗ, thì nhiều khi con vẫn tiếp tục lặp lại những điều khiến cha mẹ phải nhắc đi nhắc lại hết lần này đến lần khác.
Tất nhiên việc dạy dỗ, nhắc nhở và hướng dẫn con là rất quan trọng. Nhưng qua nhiều năm làm việc với các gia đình, mình nhận ra rằng có một “bí mật” giúp những điều cha mẹ muốn dạy đi vào trái tim và ký ức của con sâu hơn rất nhiều. Đó là biết cách chạm vào những “nút chú ý” đặc biệt trong bộ não trẻ.
“Nút” đầu tiên là “nút vui vẻ”.
Trẻ em thường chú ý và ghi nhớ tốt hơn khi chúng đang vui. Giống như bộ não của con không muốn bỏ lỡ những khoảnh khắc thú vị nên sẽ tập trung mạnh hơn vào điều đang diễn ra.
Thật ra, niềm vui gần như là “công việc chính” của trẻ con. Vì vậy, nếu cha mẹ muốn dạy con điều gì, hãy thử kết nối việc học với niềm vui.
Ví dụ, nếu muốn dạy con cách qua đường an toàn, có thể vừa dắt con đi ăn kem vừa dạy con nhìn trái nhìn phải. Không chỉ con học được kỹ năng, mà con còn nhớ cảm giác vui vẻ khi học cùng cha mẹ.
Và điều đẹp nhất là sau này con thường không chỉ nhớ bài học… mà còn nhớ cảm giác được ở cạnh cha mẹ trong những khoảnh khắc đó.
Mình cũng luôn nói với các cha mẹ rằng: đừng quên cười cùng con.
Những tiếng cười thật lớn, thật thoải mái có khả năng kết nối rất mạnh. Tiếng cười giúp trẻ mở lòng hơn, tập trung hơn và dễ tiếp nhận hơn.
Hãy cho phép mình đôi khi trở nên vui tính một chút:
đùa nghịch với con
xem phim hài cùng con
làm điều gì đó ngốc nghếch
tạo bất ngờ nhỏ cho con
Nhiều khi chính những khoảnh khắc rất đơn giản đó lại là điều con nhớ mãi.
Và khi trẻ đang vui, đó thường là lúc con dễ lắng nghe cha mẹ nhất.
“Nút” thứ hai là “nút quan sát”.
Trẻ em học bằng cách quan sát nhiều hơn cha mẹ nghĩ rất nhiều.
Các con quan sát:
cách cha mẹ nói chuyện
cách phản ứng khi căng thẳng
cách yêu thương
cách cư xử với người khác
cách kiểm soát cảm xúc
Nếu cha mẹ nóng giận và ném đồ khi tức giận, trẻ có thể học điều đó. Nhưng nếu cha mẹ thể hiện sự tử tế, kiên nhẫn, tôn trọng và tự chủ, trẻ cũng học điều đó theo cách tương tự.
Mình từng thấy rất nhiều cha mẹ ngạc nhiên khi nghe con nói hoặc hành xử giống hệt mình. Nhưng thật ra trẻ luôn “ghi hình” cách người lớn sống mỗi ngày.
Có một câu mình rất thích:
“Điều cha mẹ làm thường mạnh hơn rất nhiều điều cha mẹ nói.”
“Nút” thứ ba là “nút chậm lại”.
Cuộc sống hiện nay quá vội. Người lớn vội, trẻ con cũng vội.
Lịch học, công việc, điện thoại, deadline… khiến cả nhà lúc nào cũng như đang chạy đua. Nhưng khi trẻ luôn ở trạng thái gấp gáp, bộ não rất khó thật sự kết nối và tập trung.
Qua nhiều năm làm việc với các gia đình, mình nhận ra rằng trẻ rất cần những khoảnh khắc được “chậm lại” cùng cha mẹ.
Ăn chậm hơn một chút.
Đi bộ chậm hơn một chút.
Đọc truyện chậm hơn một chút.
Ngồi cạnh nhau lâu hơn một chút sau bữa tối.
Chỉ vài phút sống chậm thôi cũng có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn.
Đặc biệt là trong lúc lắng nghe con.
Nhiều khi cha mẹ hỏi con về một ngày ở trường, nhưng lại vừa nghe vừa nhìn điện thoại hoặc liên tục thúc con nói nhanh lên. Trẻ cảm nhận được sự vội vã đó.
Khi con muốn chia sẻ về niềm vui, nỗi buồn hay những lo lắng của mình, điều con cần nhất thường không phải một bài giảng ngay lập tức.
Điều con cần nhiều hơn là cảm giác:
“Cha mẹ đang thật sự có mặt và lắng nghe mình.”
Và rất nhiều lần, chính những khoảnh khắc nhỏ như vậy lại trở thành những ký ức nuôi dưỡng trẻ sâu sắc nhất.
