Центр польської мови та культури "Polonicus"

В связи со сложившейся ситуацией в стране все занятия проводятся онлайн.

По всем вопросам обращайтесь Andżelika Semenenko или 099 425 21 22 (telegram).

🇵🇱Sylwester dlaczego taka nazwa?
⠀
🎄Odpowiedź wydawać mogłaby się oczywista – 31 grudnia obchodzimy przecież między innymi imieniny Sylwestra. Okazuje się jednak, że to nie imieniny dały nazwę wigilii Nowego Roku. Cofnijmy się ponad tysiąc lat wstecz.
Otóż samą nazwę Sylwester i imieniny obchodzone w tym dniu zawdzięczamy papieżowi Sylwestrowi I, który zmarł właśnie 31 grudnia 355. ⠀
⠀
🎄Co ciekawe, określenie „Nowy Rok” pojawiło się w Polsce dopiero pod koniec XVIII wieku. Wcześniej mówiono „Nowe Lato”, takie określenie przetrwało do dziś w niektórych gwarach. Nocy sylwestrowej nie obchodzono jednak hucznie, dopiero w XIX wieku w niektórych domach mieszczańskich zaczęła pojawiać się tradycja organizowania przyjęć, na których dzielono się wspomnieniami z mijającego roku, uprawiano wróżby.
⠀
✔Zgodnie z zasadą ortograficzną nazwa "sylwester" pisze się małą literą, zarówno wtedy, gdy mamy na myśli konkretny dzień: 31 grudnia, jak i wtedy, gdy chodzi o zabawę sylwestrową. Określenie sylwester nie jest bowiem nazwą święta. Podobnie jak andrzejki, mikołajki lub zaręczyny - musi być zapisane małą literą, ponieważ to określenie należy do kategorii "nazwy obrzędów, zabaw i zwyczajów".
⠀
✔Wielką literą natomiast zapisuje się Sylwester, gdy jest to czyjeś imię. Naprzykład: W sylwestra są imieniny Sylwestra.
⠀
🇷🇺Почему sylwester?
⠀
В легенде переплелись исторические и библейские факты. Папа Сильвестр I по преданию избавил мир от ветхозаветного змея Левиафана. 31 декабря - день святого Сильвестра, день поминовения Сильвестра I. Согласно пророчеству в день наступления 1000 года чудовище должно было восстать и погубить мир. Но ожидаемый конец света не наступил и новогодняя ночь стала праздником, который так и остался в истории Сильвестром, тем более что в 999 года стал папой Сильвестр II и это навсегда закрепило за праздником название Сильвестр. ✔ „Jaki sylwester, taki cały rok" - говорят в Польше.

🇵🇱Grudzień - nazwa tego pierwszego zimowego miesiąca pochodzi od słowa gruda. Gruda, czyli po prostu zmarznięta ziemia, zbita w nierówne kształty przypominające kamienie, stąd grudny – grudna droga, grudny miesiąc, który wziął swoją nazwę od zlepiania się podłoża pod wpływem działania mrozu, który zamienia je w zamarznięte bryły.
W języku polskim grudzień jako 12. miesiąc został grudniem dopiero w XV wieku, wcześniej był nazwą 11. miesiąca.
Jednak obok nazwy grudzień funkcjonowała na słowiańszczyźnie nazwa w formie studenyj (chłodny, zimny). W zależności od regionu GRUDNIEM nazywano albo sam grudzień, albo późniejszy styczeń, albo wcześniejszy listopad, albo nawet październik.
⠀
🇷🇺Grudzień - декабрь
Название первого месяца зимы происходит от слова gruda ‘смерзшийся кусочек земли’. Декабрем, как известно, год кончается, а зима начинается…
⠀
☝️Внимание: по-болгарски груден означает ‘ноябрь’!

🍁🍂Listopad – nazwa miesiąca pochodzi od (o)padania liści. Dlaczego jednak LlSTopad, a nie LIŚCIopad? Przecież z drzew spadają liście, a nie listy.

Dawno temu w znaczeniu "liść" używano głównie słowa LIST. Stąd też pochodzi zdrobnienie listek - i stąd też jest LISTOPAD. Wyraz liść natomiast oznaczał "liście, listowie".

Teraz "list" przede wszystkim oznacza kartkę papieru.

☝️Przysłowie: jaki listopad, taki będzie marzec, prorokuje stuletni starzec.

✔Listopad - ноябрь. Угадать происхождение слова несложно: liście ‘листья’ и padać ‘падать’. Да, именно в это время года с деревьев облетают листья.

❓Но почему LISTopad, а не LIŚCIopad? Ведь с деревьев падают liście, а не listy.

Давным-давно слово "list" в основном использовалось для обозначения слова «листья». Отсюда и появилась уменьшительная форма listek - и сама форма LISTOPAD. Слово "liść" означало «листья, листва». Сегодня же «list» обозначает прежде всего лист бумаги.

Пословица: каким будет ноябрь, таким будет март, пророчит столетний старик.
⠀
#польский #студенты #грамматика #польскийднепр #учуязыки #языки #иностранныеязыки #работавпольше

🇵🇱Wszystkich Świętych - 1 listopada🪔

Uroczystość Wszystkich Świętych jest obchodzona w Polsce. Jest to dzisiaj święto kościelne, podczas którego Polacy modlą się do wszystkich świętych. Zwyczajem tego dnia jest udawanie się na cmentarze, przystrajanie grobów zmarłych i modlitwa za ich dusze.

🌝Według starych ludowych wierzeń każde przesilenie, w tym także jesienne, było czasem, gdy dusze zmarłych wracały na ziemię, a upiory i demony straszyły żywych. Stąd też na przełomie października i listopada obchodzono zwyczaj zwany dziadami.

🌅Dziady to słowiańskie święto obchodzone w nocy z 31 października na 1 listopada.
Dziady dzisiaj często są mylone z Halloween ze względu na wspólne korzenie.

Wierzono, że w okresie, kiedy zamiera ziemia i przyroda, powracają do świata żywych nasi przodkowie, czyli dziadowie, a ich dusze wracają do swoich domów. Aby powracające zza światów dusze mogły się ogrzać, zapalano światło. Zwyczaj ten praktykowany w XVI-XVII wieku przetrwał do czasów współczesnych w zmienionej formie - obecnie Polacy palą znicze na grobach bliskich, ozdabiają groby zielonymi gałązkami, krzyżami z szyszek. Ten zwyczaj pojawił się dopiero w okresie międzywojennym, a nawiedzanie cmentarzy pojawiło się dopiero w XIX stuleciu.

📜Dziady Adama Mickiewicza – cykl dramatów romantycznych publikowany w latach 1823–1860. Składają się na niego cztery luźno powiązane części.

Akcja toczy się w Dzień Zaduszny (w nocy) w kaplicy, gdzie zebrała się grupa ludzi z pobliskiej wioski. Trwa ludowy obrzęd Dziadów, któremu przewodniczy Guślarz. Zebrani wzywają kolejno dusze czyśćcowe, chcąc ulżyć im w cierpieniu. Na ich wezwanie przybywają trzy rodzaje duchów: lekkie, ciężkie i pośrednie.

✔ День Всех Святых - 1 ноября🪔
В Польше отмечают День Всех Святых. Сегодня это церковный праздник, во время которого поляки молятся всем святым. В этот день принято ходить на кладбище, украшать могилы умерших и молиться за их души.

🌝Согласно старинным народным поверьям, каждое солнцестояние, в том числе осеннее, было временем, когда души умерших возвращались на землю, а призраки и демоны пугали живых. Поэтому на рубеже октября и ноября отмечался обычай Dziady.

Продолжение в карусели👆👆

🇵🇱Nazwa październik ma związek z paździerzami, czyli skórkami, które pokrywają włókna lnu oraz konopi i w tym okresie odpadają od łodygi. Był to miesiąc, kiedy to powszechnie pracowano przy obróbce lnu i konopi.
W staropolszczyźnie funkcjonowała nazwa paździerzeń - zbudowana podobnie jak sierpień lub wrzesień i odmieniająca się: paździerzeń - październia.
⠀
✔Październik - октябрь
Название этого месяца происходит от слова paździerze "костра, жесткая часть стебля прядильных растений". В этом месяце трепали лен и коноплю, из жесткой части стебля которых наши славянские предки делали веревки и мешки. Мы же сегодня покупаем товары из костры в супермаркетах и даже в строительных магазинах.
⠀
#польский #студенты #грамматика #польскийднепр #учуязыки #языки #иностранныеязыки #работавпольше

🇵🇱Kobieta – skąd wzięło się to określenie?💃Jest to jeden z najbardziej tajemniczych wyrazów języka polskiego, nie występuje w innych językach słowiańskich, a w polszczyźnie dopiero od XV wieku.
Słownik języka polskiego terminem kobieta określa dorosłego człowieka płci żeńskiej. I właśnie to znaczenie jest nam wszystkim obecnie powszechnie znane. Jednak nie zawsze tak było. W XVI wieku, gdy w materiałach źródłowych pojawiło się ono po raz pierwszy, znaczyło „zajmująca się korytem i chlewem” i było nacechowane pejoratywnie. Powodem były człony, które stworzyły to połączenie. Pierwszy, kob, pochodzi od słowa chlew, natomiast końcówka -ieta wskazuje na rzeczownik rodzaju żeńskiego. Słowo "kobieta" w ustach szlachcianki oznaczało po prostu chłopki i służące. W kręgach szlacheckich kobietę nazywano niewiasta.

Co, jeśli nie kobieta? To jak mówiono wcześniej? 🤔

Słowo kobieta neutralny wydźwięk przybrało dopiero pod koniec XVIII wieku. Na początku kobietę nazywano po prostu żoną, która była odpowiednikiem określenia płci męskiej, czyli męża.  Wyrazy mąż i żona miały oprócz znaczenia biologicznego także rodzinne, które przetrwało do dziś. Homonimia na pewno nie ułatwia porozumienia, dlatego w polszczyźnie męża (w znaczeniu pierwotnym) zastąpił w XV w. wyraz mężczyzna (lub mężczyna), który wcześniej oznaczał zbiorowość mężów i miał rodzaj żeński. Równolegle wyraz żeńszczyzna (żeńszczyna) zaczął oznaczać kobietę, ale po dwóch wiekach zniknął.

W wieku XVII pojawiło się zapożyczenie z języka francuskiego – dama.

✔Kobieta - это одно из самых загадочных слов польского языка, оно не встречается в других славянских языках, а в польском языке только с 15 века.

Как появилось слово "kobieta" в польском языке? В словаре польского языка слово «kobieta» используется для описания взрослой женщины. И именно это значение сейчас всем нам известно. Однако так было не всегда. В XVI веке, когда оно впервые появилось в первоисточниках и первоначально "kobieta" обозначало "хлевница", "женщина, кормящая свиней в хлеву" (указанное занятие было действительно характерно для крестьянских женщин). Причиной были части слов, которые и установили эту связь.

Продолжение в карусели ➡️➡️➡️➡️

Kto spróbuje to szybko przeczytać?🙊

#польский #студенты #грамматика #польскийднепр #учуязыки #языки #иностранныеязыки #работавпольше

🇵🇱Skąd powstała nazwa Włochy?🇮🇹

W czasach starożytnych tereny dzisiejszych Włoch zamieszkiwało celtyckie plemię Wolków (lub Wolsków), które w językach germańskich określane było jako Walh, co znaczyło po prostu “obcy”.

Polacy zapożyczyli to słowo od zachodnich sąsiadów (w formie Wołch lub Wałch) i użyli go na oznaczenie wszystkich ludów romańskich. Ten sam źródłosłów ma także słowo Wołosi, które jest używane na określenie przodków dzisiejszych Rumunów, oraz nazwa krainy historycznej w Rumunii – Wołoszczyzny. Podana wyżej forma Wałch na zasadzie tzw. przestawki fonetycznej przybrała znaną dziś wszystkim formę Włoch i zawęziła swój zakres znaczenia jedynie do mieszkańców Półwyspu Apenińskiego.
🇮🇹Słowo Italia, istniejące równolegle w języku polskim, pozostało w użyciu jedynie jako ozdobnik stylistyczny i określenie starożytnego państwa na terenie dzisiejszych Włoch.

✔Оказывается, слово Włochy восходит к прагерманской лексеме "walhaz" (происходящей, в свою очередь, от названия италийских племен volsci – вольски). Этим словом пользовались носители различных романских языков, которые населяли территорию бывшей Римской империи и с которыми контактировали германцы. Заимствованное слово "Walh" обозначало "чужой". Поляки это слово заимствовали в форме "Wołch или Wałch" и применили его как определение всех романских, имевших отношение к Древнему Риму.

В польском языке лексема, а точнее, один из ее вариантов – Wołochy – первоначально использовалась для обозначения романизированных племен на Балканах (ср. Валахия). Позже слово, уже в форме Włochy, стало относиться к более южным народам – итальянцам.

Слово Italia, также существует в польском языке, употребляется исключительно как стилистическое украшение, а также как определение древнего государства на территории сегодняшней Италии.

🇵🇱Godzina "W"
⠀Powstanie Warszawskie to największy zryw militarny w okupowanej przez Niemców Europie. Nierówna walka trwała 63 dni. 1 sierpnia 1944 r. - po latach nieludzkiej i zbrodniczej okupacji niemieckiej, która każdego dnia przynosiła nowe zbrodnie - warszawiacy chwycili za broń. Bitwa o Warszawę przyniosła zagładę miasta, śmierć około 150 tys. osób i wypędzenie reszty mieszkańców stolicy.
⠀
⠀czytaj więcej na

https://www.wojsko-polskie.pl/powstanie-warszawskie/

⠀🇷🇺 Варшавское восстание — восстание против Третьего рейха в Варшаве с 1 августа по 2 октября 1944 года, организованное командованием Армии Крайовой (АК) и представительством польского правительства в изгнании. В восстании приняли участие все действовавшие в то время в городе подпольные организации. Кроме АК в восстании участвовали отряды Национальных вооружённых сил и сформированные левыми силами отряды Армии Людовой, Польской Армии Людовой и Корпуса безопасности. В составе Армии Людовой принял участие в восстании и отряд Еврейской боевой организации. Восстание началось в рамках операции «Буря», которая была частью плана общенационального захвата власти. Точное количество жертв восстания остаётся неизвестным. Считается, что около 17 тыс. участников польского сопротивления погибло и около 6 тыс. было тяжело ранено. По приблизительным оценкам, в карательных кампаниях было убито от 150 до 200 тыс. человек мирного населения. В соответствии с уточненными оценками число 200 тыс. убитых значительно завышено. В настоящее время ряд историков оценивает число жертв в интервале 100—130 тыс. человек. Общие потери Войска Польского составили 3764 солдат и офицеров, в том числе 1987 человек убитыми и пропавшими без вести на западном берегу Вислы. В ходе уличных боёв было уничтожено около 25 % жилого фонда Варшавы, а после капитуляции польских сил германские войска целенаправленно, квартал за кварталом, сровняли с землёй ещё 35 % зданий города.
⠀
⠀ #днепр #украина #польский

🇵🇱Flaga – to symbol państwowości. Ukazywanie przynależności narodowej poprzez barwy na fladze jest powszechnie stosowanym kodem między ludźmi na globie ziemskim.

🇵🇱Ustanowienie dnia 2 maja świętem miało swoje uzasadnienie w historii. 2 maja był dniem w Rzeczypospolitej Ludowej obowiązkowego zdejmowania flagi po Święcie Pracy, z uwagi na zakaz obchodzenia rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Ustawa o dniach wolnych od pracy z 18 stycznia 1951 roku znosiła trzeciomajowe święto. Powodów było kilka. Święto Konstytucji 3 Maja tradycyjnie wiązało się z walką Polaków o niepodległość od zaborów podczas rządów komunistycznych w Polsce. W tym dniu odbywały się akcje protestacyjne, manifestacje, upominanie się o wolność i państwowość. Ponadto Dzień 3 maja od 1920 roku stał się oficjalnie ogólnopolskim świętem religijnym, gdyż Kościół Katolicki obchodzi w tym dniu uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. W ten sposób od 2004 roku w Polsce – dzień zdejmowania flagi stał się dniem jej uhonorowania. W tym dniu przypada też rocznica z okresu II Wojny Światowej, gdy w 1945r. została przez polskich żołnierzy zawieszona w Berlinie flaga biało – czerwona, symbolicznie kończąc epokę okupacji nazistowskiej. W dniu 2 maja przypada także Dzień Polonii i Polaków za granicą.

✔Флаг - символ государственности. Отображение национальности с помощью цветов флага - это часто используемый код среди людей по всему миру.

✔Объявление 2 мая выходным днем ​​имело свое историческое оправдание. 2 мая был днем ​​обязательного снятия флага в Польской Народной Республике после Дня труда, в связи с запретом празднования годовщины принятия Конституции 3 мая. Закон о государственных праздниках от 18 января 1951 г. отменил праздник 3 мая. На то было несколько причин. День Конституции 3 мая традиционно ассоциировался с борьбой поляков за независимость от разделов времен коммунистического правления в Польше. В тот день прошли акции протеста, демонстрации и призывы к свободе и государственности. Более того, с 1920 года 3 мая официально стало общенациональным религиозным праздником, так как в этот день католическая церковь празднует день Пресвятой Девы Марии.

🇵🇱Wielka Niedziela

🌅Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego kończy Wielki Post. Wczesnym rankiem odbywa się Msza – rezurekcja, a następnie chrześcijanie zasiadają do uroczystego, wielkanocnego śniadania. Według tradycji wielkanocny stół należy nakryć biały obrusem i udekorować bukszpanem. Na łące z zielonej rzeżuchy powinien wypasać się baranek (symbol zmartwychwstałego Chrystusa) z czerwoną chorągiewką, na której widnieje złoty krzyż. Na stole nie może zabraknąć wazonu z baziami, pierwszymi wiosennymi kwiatami oraz gałązkami zieleni. Koniecznie musi także znaleźć się talerz z pisankami. Wszystkie pobłogosławione pokarmy należy wyłożyć na półmiski tak, aby odróżniały się od nie poświęconego jedzenia. Pamiętajmy, że każdy uczestnik wigilijnego śniadania musi mieć łatwy dostęp do „Święconego”. Na osobnym talerzu powinny znaleźć się jajka pokrojone na ćwiartki i oprószone solą oraz pieprzem. Niczym wigilijnym opłatkiem, tak i kawałkami jaj, biesiadnicy powinni się podzielić, składając sobie najlepsze, świąteczne życzenia.

✔Святое воскресенье
Светлое Христово Воскресение завершает Великий пост. Рано утром идет месса - "rezurekcja", а затем христиане садятся за праздничный пасхальный завтрак. По традиции пасхальный стол должен быть накрыт белой скатертью и украшен самшитом. На столе должен быть ягненок (символ воскресшего Христа) с красным флагом с золотым крестом. На столе также присутствует ваза с вербой, первыми весенними цветами и зелеными веточками. Также обязательно должна быть тарелка с пасхальными яйцами. Всю освященную пищу следует разложить на тарелках, чтобы ее можно было отличить от несвятой. Помните, что каждый участник рождественского завтрака должен иметь свободный доступ к пасхальной корзинке. На отдельной тарелке должны быть яйца, разрезанные на четвертинки, посыпанные солью и перцем. Как рождественская вафля и кусочки яиц, каждый участник должен поделиться праздничными пожеланиями.