23/04/2012
KPSS TARİH SORU ÇÖZME STRATEJİLERİ VE SORU YAPILARI
Uzun zamandan beri kpss Tarih sınavlarında öğrencilerimizin başarısını artırabilmeleri için bir öğretmen olarak bende yoğun çaba sarfediyorum. Bir eğitim uzmanı gözüyle edindiğim deneyimler ve ÖSYM nin yarım asırdır sınavlarda sorduğu tarih sorularını analiz ettim. Bu analizleimi 2012 KPSS Tarih Soru Bankası kitabımda da giriş bölümünde aday...l...arımıza paylaştım. Ben azda olsa SINAVA HAZIRLANAN ADAYLARA faydalı olur düşüncesiyle bu bölümden size bir kaç örenkler ve tüyolar sunmak istiyorum.
Herşeyden önce tarih soruları genel olarak bir ezber sorusu değildir. Yazarak çalışmak bir yöntemdir.Okuyarak veya dinleyerek çalışmak bir yöntemdir. Görsel efektler kullanarak çalışmak bir yöntemdir. Hepsini bir arada kulllanarak çalışmak bir yöntemdir.
Sınavda çıkan soruların yapı olarak 4 bölümden oluştuğunu görüyoruz.
1. %40-50 Kavram Bilgisi: Bakın 30 sorunun neredeyse yarısı kavramların anlamlarından soruluyor. Hep bilindik kavramlar bunlar. Çok ta bilinmedik kavram sormuyorlar zaten. Örneğin İslamiyet öncesi Türk tarihinde Kurgan(2011 kpss) Kut,Kurultay(kpss sorusu), Türk İslam Tarihinde Muhtesip(2011 kpss) İkta sistemi, Gulam sistemi, Ahilik, Osmanlıda; Devşirme, tımar, İltizam,Müsadere(2011kpss) hepsi 5 sayfayı geçmeyecek kavramlar bunlar. Bunların anlamlarını öğrenirsek sorulara daha çok hakim oluruz.
2. % 10 Bilgi Düzeyi soruları: Toplam 30 sorunun yaklaşık 3 tanesi bu tarzlı sorular. Türk-İslam tarihinde tıp alanında çığır açmış, avrupa da avicenna olarak bilinen İslam bilgini(İbni Sina) Osmanlı Da matemetik biliminin kurucusu(Ali Kuşçu) yani bir kişi, kurum veya olayın bilinen bir özelliğini soruyorlar. Çok ayrıntıya hiç girmiyorlar. Bilinmedik özelliğini hiç sormadılar şimdiye kadar.
3. Öncüllü Soru Tipleri: Analitik düşünmeye dayalı sorular bunlar. Biraz zor diyelim. Ama hiçte sanıldığı kadar zor olmuyor mantığı kavrayınca; Yani soruda sorulmak isteneni parçalara bölüp yada bütüne götürüp öyle çözeceğiz.
Mesela; Osmanlı da 17. yy dan itibaren Ekber ve Erşet sistemine geçilmiştir.
Bu durum Osmanlı Devleti'nde;
I-Yönetim
II-Eğitim
III-Askeri
alanların hangileriyle doğrudan ilişkilidir?
Burda ne yapıcaz kavramın anlamını öğrendiğimize göre;(Ekber ve ERşet sisteminin) analizini yapacağız. Neyle ilgiliyse onu seçenek olarak alacağız. Yani yönetimle ilgili bir kavramı eğitimle,askerlikle doğrudan ilişkilendirmemiz doğru olmaz.
4.Parağraf Cümle soruları: Bu tip sorularda soru konunda genelde Bu bilgiye göre; Buna göre; Bu duruma Bakarak der. O halde cümledeki durumun dışına çıkmadan o cümleden ne anladıysak onu seçeneklerde arayacağız. Genel düşünmeyeceğiz fazla. Birde Bilimsel bilgilerden çok Ösym'nin kabul ettiği bakış açısıyla soruyu çözeceğiz.
Umarım özet olarak verdiğim bu bilgiler tarih sorularının çözümünde memur adaylarımıza ışık tutar. Her konuyla ilgili bol bol soru çözdükçe hep aynı mantıkla soru sorulduğunu kavramışta olacağız zaten.
Memur adaylarımızın iyi bir hazırlık dönemi geçirmelerini diliyorum..
Yılmaz Şahin
Samsun Yargı Akademi
Tarih Öğretmeni