TÜRK SÜRÜŞ AKADEMİSİ

Your Car's Fastest Safety System! 🤯💥 #3D #engine #car #enginebuilding

*Mikromort ve Mikroömür Perspektifinden Trafik Güvenliği üzerine görüşüm : Risk Algısı ile Gerçek Risk Arasındaki Fark Nedir ?*

Trafikte yaşanan kazaların önemli bir bölümü teknik arızalardan değil, insanın riski yanlış değerlendirmesinden kaynaklanmaktadır. Sürücüler çoğu zaman büyük risklerden çekinirken, her gün tekrar ettikleri küçük ihlalleri önemsiz görmektedir. Oysa istatistik bilimi bunun tam tersini söylemektedir. İşte bu noktada "mikromort" kavramı, trafik güvenliğine farklı bir bakış açısı kazandırabilecek güçlü bir değerlendirme aracıdır.

Mikromort, tek seferlik ölüm riskini milyonda bir olasılık üzerinden ifade eden istatistiksel bir ölçüdür. Trafikte ise bu yaklaşım, her sürüşün belirli bir risk taşıdığını ve yapılan her hatanın bu riski artırdığını göstermektedir. Başka bir ifadeyle, hiçbir trafik ihlali tek başına kesin olarak kazaya neden olmaz; ancak her ihlal, sürücünün taşıdığı mikromort değerini yükseltir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun temel amacı da tam olarak budur. Kanun yalnızca gerçekleşmiş kazaları cezalandırmayı değil, kazaya dönüşme ihtimali bulunan riskleri ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Emniyet kemeri takma zorunluluğu, hız limitleri, takip mesafesi, kırmızı ışık ihlalleri ve cep telefonu kullanma yasağı gibi düzenlemeler, aslında sürücünün her yolculukta taşıdığı mikromort değerini mümkün olduğunca azaltmaya yöneliktir.

Sürücü psikolojisi açısından bakıldığında ise insan beyninin risk algısının istatistiksel gerçeklerle her zaman örtüşmediği görülmektedir. Daniel Kahneman ve Amos Tversky'nin ortaya koyduğu Beklenti Teorisi (Prospect Theory), insanların düşük olasılıklı ancak dikkat çekici olayları olduğundan daha büyük algıladığını, sık karşılaşılan ancak gerçek riski yüksek olayları ise küçümsediğini göstermektedir.

Bu nedenle birçok kişi uçak yolculuğundan korkarken, her gün otomobille yüksek hızda seyahat etmeyi normal kabul etmektedir. Benzer şekilde bazı sürücüler radar denetiminden çekinirken, emniyet kemeri takmamayı veya telefonla konuşmayı ciddi bir risk olarak değerlendirmemektedir. Oysa trafik istatistikleri tam tersini göstermektedir.

Her hız ihlali, her ani şerit değiştirme, her yakın takip ve her dikkatsizlik, sürücünün görünmeyen mikromort hesabına yeni riskler eklemektedir. Kazanın meydana gelmemiş olması, yapılan davranışın güvenli olduğu anlamına gelmez. Bu durum, istatistik biliminde "hayatta kalan yanılgısı" (Survivorship Bias) olarak tanımlanmaktadır. Bir sürücü yıllarca emniyet kemeri takmadan araç kullanmış olabilir. Ancak bu durum emniyet kemerinin gereksiz olduğunu değil, yalnızca şimdiye kadar ciddi bir çarpışmayla karşılaşmadığını gösterir.

Aynı değerlendirme Fahri Trafik Müfettişliği uygulaması açısından da önem taşımaktadır. Fahri Trafik Müfettişleri çoğu zaman "henüz kaza olmamış" davranışları rapor etmektedir. Oysa rapor edilen ihlal, gerçekleşmiş bir zarardan çok gelecekte oluşabilecek yüksek riskin tespitidir. Trafik denetiminin temel amacı da budur; sonucu değil, sebebi ortadan kaldırmak.

Karayolları Trafik Kanunu'nun ruhu da cezalandırmaktan önce önlemeye dayanmaktadır. Polis ekiplerinin yaptığı radar uygulamaları, alkol kontrolleri, emniyet kemeri denetimleri ve Fahri Trafik Müfettişlerinin yaptığı bildirimler, aslında sürücünün fark etmediği mikromort risklerini azaltmaya yönelik koruyucu uygulamalardır.

Burada mikroömür kavramı da trafik güvenliği açısından dikkat çekici bir anlam kazanmaktadır. Günlük alışkanlıklar nasıl yaşam süresini yavaş yavaş etkiliyorsa, trafikte geliştirilen doğru davranışlar da uzun vadede hayatta kalma olasılığını artırmaktadır. Emniyet kemeri takmayı alışkanlık haline getiren, hız limitlerine uyan, güvenli takip mesafesini koruyan ve dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınan sürücüler, tek bir yolculukta büyük bir fark yaratmayabilir. Ancak binlerce yolculuğun sonunda toplam riskleri anlamlı biçimde azaltmış olurlar.

Bu nedenle trafik güvenliği yalnızca refleks meselesi değildir; aynı zamanda istatistiksel risk yönetimidir. Profesyonel sürücüler, pilotlar ve denizciler yıllardır risk yönetimi prensipleriyle çalışmaktadır. Aynı yaklaşımın karayolu trafiğinde de benimsenmesi gerekmektedir. Güvenli sürüş; "bugün kaza yapmadım" anlayışıyla değil, "bugün gereksiz hiçbir risk almadım" anlayışıyla değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak mikromort yaklaşımı, trafik güvenliğine yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Trafik kuralları yalnızca hukuki yükümlülükler değildir; her biri bilimsel risk analizlerinin sonucunda oluşturulmuş koruyucu tedbirlerdir. Bir sürücünün yaptığı her doğru davranış, görünmeyen risk hesabından eksilen bir mikromort; yaptığı her ihlal ise bu hesaba eklenen yeni bir risktir. Trafik güvenliği, çoğu zaman büyük kahramanlıklarla değil, her gün tekrarlanan küçük ama doğru alışkanlıklarla sağlanmaktadır.

Saygılarımla

Rıza ERDOĞDU

Kaynakça

- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.
- Karayolları Trafik Yönetmeliği.
- Howard, R. A. Micromort kavramı üzerine karar analizi çalışmaları, Stanford University.
- Spiegelhalter, D. The Art of Statistics ve mikroömür (microlife) çalışmaları.
- Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect Theory: An Analysis of Decision Under Risk. Econometrica.
- World Health Organization (WHO). Global Status Report on Road Safety.
- OECD / International Transport Forum. Road Safety Annual Report.
- Scientific American (23 Mayıs 2025). The Creepy Calculus of Measuring Death Risk.
- Fry, A. M., Harrison, A., & Daigneault, M. (2016). Micromorts – what is the risk? British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 54(2), 230–231.
- Veatch, R. M. (1989). Life and Death Decision Making. Bioethics, 3(2), 147–151.

https://www.karar.com/guncel-haberler/icisleri-ve-ticaret-bakanliklarindan-ortak-karar-yabanci-plakali-arac-2059470?utm_source=whatsapp&utm_medium=social_share&utm_campaign=%2Fguncel-haberler%2Ficisleri-ve-ticaret-bakanliklarindan-ortak-karar-yabanci-plakali-arac-2059470

İçişleri ve Ticaret Bakanlıklarından ortak karar: Yabancı plakalı araç kullanımında yeni dönem başladı İçişleri ve Ticaret Bakanlıkları, gurbetçi vatandaşların yabancı plakalı araç kullanımıyla ilgili mevzuatı değiştirdi. Yeni düzenlemeyle, araç sahibi Türkiye'de olduğu sürece, kendisi araçta olmasa bile yurt dışında yaşayan eşi, anne-babası, büyükanne-büyükbabası, ç...

2026 yılının ilk 6 ayında gerçekleşen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazaları istatistiği. İki tekerlekli araçların kaza sayısı 4 tekerlekli araçların kaza sayısının yarısı kadar. Mtosiklet ve bisiklet kaza sayısı 71.000 , otomobil, kamyon, kamyonet, otobüslerin toplam kaza sayısı 145.000. incinebilir yol kullanıcısı olarak geçen iki tekerlekli araç sürücülerinin bir kazada yaralanma ve ölme riski, diğerlerine göre 5 kat daha fazla. Toplam 32 milyon araç var. Bunların 16 milyonu otomobil, 6 milyonu motosiklet. Ve motosiklet sayısı hızla artmakta. Maalesef motosiklet sürücüleri şerit izleme kurallarını en çok ihlal eden sürücüler. Araçların arasından, araçlarla kaldırım arasından rastgele sürmekteler. Kavşaklarda kırmızı ışık kuralını da en çok ihlal edenler gene motosiklet sürücüleri. Özellikle de kuryeler. Yüksek oranda artan trafik cezaları etkisini göstermeye başlamış olmakla birlikte hala vurdumduymaz davranan sürücülerimiz var. Tam etkisini görmek için belki birkaç sene daha geçmesi gerekecek. Karayolu Trafik ve Yol Güvenliği Derneği

Ölümlü- yaralanmalı trafik kazalarına karışan araçların cinsleri:

Sürücüler dikkat! Trafikte yeni dönem! Hapis ve 46.000 TL ceza kapıda

Trafikte kural tanımayan sürücülere yeni kurallar daha eklendi. Cezaların katlanmasına ilişkin kanun teklifinin 6 maddesi daha TBMM'de kabul edildi. İşte yeni yeni trafik cezaları...

Trafikte kural tanımayan sürücülere yeni kurallar daha eklendi. Cezaların katlanmasına ilişkin kanun teklifinin 6 maddesi daha TBMM'de kabul edildi. İşte sürücüleri yakından ilgilendiren yeni trafik kuralları...

Yeni düzenlemeyle birlikte özellikle seyir halinde cep telefonu kullanımı, emniyet kemeri ihlali ve kazalarda olay yerini terk etme gibi fiillere yönelik para cezaları ciddi oranda yükseltildi.

TRAFİKTE CEP TELEFONU KULLANANA KADEMELİ CEZA

Seyir halinde cep telefonu ve benzeri haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5 bin lira idari para cezası kesilecek.

Aynı kuralın bir yıl içinde tekrarı halinde cezalar kademeli olarak artacak:

1 yıl içinde ikinci ihlal: 10 bin lira

1 yıl içinde üçüncü ve daha fazla ihlal: Her seferinde 20 bin lira

Üçüncü ve sonraki ihlallerde sürücü belgeleri her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak.

ARAÇ İÇİ CİHAZLARA 21 BİN TL VE TRAFİKTEN MEN CEZASI

Kabul edilen maddelere göre, araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını şartlara uygun ve kamunun huzurunu bozmayacak şekilde kullanmayanlara 3 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını araçta bulunduran ve kullananlar ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını kullananlara ise 21 bin lira idari para cezası verilecek. Bu araçlar ayrıca 30 gün süreyle trafikten men edilecek.

EMNİYET KEMERİNE KADEMELİ CEZA

Düzenlemeyle, sürücü ve yolcular için emniyet kemeri, koruma başlığı, koruma gözlüğü, çocuk bağlama sistemi ve yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanımı zorunlu hale getirilecek.

Emniyet kemerini usulüne uygun takmayan sürücü ve yolculara 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak.

Sürücünün son ihlal tarihinden geriye doğru 1 yıl içinde bu kuralı 4 veya daha fazla ihlal etmesi halinde, sürücü belgesi her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak.

KASKI DÜZGÜN TAKMAYANA 10 BİN TL CEZA

Koruma başlığı ve koruma gözlüğünü usulüne uygun takmayanlara da 2 bin 500 lira ceza verilecek. Aynı kuralın:

1 yıl içinde ikinci ihlalinde 5 bin lira,

Üçüncü ve sonraki ihlallerde ise her seferinde 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.

15 YAŞ ALTI KEMER TAKMAYAN ÇOCUKLAR İÇİN 5 BİN TL CEZA

Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların emniyet kemeri, koruma başlığı, koruma gözlüğü ve çocuk bağlama sistemlerini usulüne uygun kullanmalarını sağlamakla yükümlü olacak.

Bu yükümlülüğe aykırı davranan sürücülere 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.

OLAY YERİNDEN KAÇAN SÜRÜCÜYE 46 BİN TL VE HAPİS CEZASI

Anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda olay yerini terk eden sürücüler hakkında ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacak. Bu sürücülerin belgeleri 2 yıl süreyle geri alınacak. Geri alınan sürücü belgelerinin iadesi için, kanun kapsamında verilen tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.

TUTANAKLARDA EMNİYET GÖREVLİSİNİN NUMARASI YAZACAK

Yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yetkili personeli tarafından tutanak düzenlenecek.

İdari para cezası karar tutanaklarında, görevli personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yer alacak.

Trafik cezalarına ilişkin daha önce kabul edilen 6 madde ile trafik güvenliği, araç yükleme ve özel izin gerektiren taşımacılık kuralları sıkılaştırılırken, kış lastiği, kar zinciri kullanımı ve "drift" gibi tehlikeli sürüş hareketlerine ilişkin cezalar da netleşti. Aynı zamanda yaya yolunu kullanan motosiklet, bisiklet ve skutur sürücülerine verilecek cezalar da belli oldu.

KIŞ LASTİĞİ OLMAYANLARA 24 BİN TL CEZA

Araçlarda kış lastiği, illerin iklimine ve araç türüne göre zorunlu olacak. Kar zinciri, özellikle kamyon, çekici ve otobüslerde bulundurulacak ve kullanılabilir durumda olacak. İhlalde ceza 6.000 TL, trafik akışına engel olunduğunda 24.000 TL olarak uygulanacak.

MOTOSİKLETLE ÖN KALDIRANA, DRİFT ATANA EHLİYET VE PARA CEZASI

Motorlu araçlarda tek tekerlek, sele üzerinde hareket, araç kaydırma gibi akrobatik hareketler yasaklandı. İhlalde ceza 46.000 TL, sürücü belgesi 60 gün geri alınacak ve araç trafikten men edilecek.

Geri alınan sürücü belgeleri, süre sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına engel hali olmadığının anlaşılması ve idari para cezasının tümünün tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilecek.

Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilecek. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.

YAYA YOLUNU KULLANANA 5 BİN TL CEZA

Yaya yollarında araç sürmek, fazla yolcu veya yük taşımak 5.000 TL cezaya tabi olacak. Yetkisiz elektrikli skuter işletmeciliğine ceza 86.900 TL.

Sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosikletlerle tescil kayıtlarında belirtilen kişiden fazlası taşınamayacak. Bütün sorumluluk ve giderler, araç sürücüsüne ait olmak üzere fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilecek.

POLİSİN İHTARINA UYMAYANA 200 BİN LİRA

Polisin "dur" ikazına rağmen kaçmaya devam eden sürücülere cezalar katlanıyor. 2025 yılında 2 bin 167 TL olan ceza, 200 bin TL'ye çıkıyor. Bunun yanı sıra;

Ehliyete 60 gün el konulacak

Araç 60 gün trafikten men edilecek

EHLİYETSİZ DİREKSİYON BAŞINA GEÇEN YANDI

Dur ikazı, üst üste trafik ışığı gibi birçok nedenle ehliyeti geçici olarak alınmış, tedbiren el konulmuş ya da tamamen iptal edilmiş olmasına rağmen direksiyon başına geçenlere cezalar iki kat uygulanacak. Bu sürücülere 200 bin TL ceza verilecek.

Hiç ehliyeti olmadan araç kullananlara 40 bin TL, aracını ehliyetsiz kişiye veren araç sahibine yani plakaya 40 bin TL ceza kesilecek.

ALKOLLÜ ARAÇ VE UYUŞTURUCUYA KADEMELİ CEZA

Alkollü veya uyarıcı madde tespitinde cezalar ağırlaşıyor. Denetimler teknik cihazlar ve test kitleriyle yapılacak.

0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara ceza 25 bin TL, ikinci ihlalde 50 bin TL, üçüncü ve daha fazla ihlalde 150 bin TL idari para cezası uygulanacak.

ISRARLI ARAÇ TAKİBİNE VE SALDIRIYA 3'LÜ CEZA

Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira para cezası uygulanacak, ehliyetleri 60 gün geri alınacak, araçlar 30 gün trafikten men edilecek.

Yeniden alabilmeleri için psikoteknik değerlendirme ve uygunluk onayı zorunlu olacak.

KIRMIZI IŞIK İHLAL EDENİN EHLİYETİ GİDECEK

Kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere cezalar kademeli olarak katlanacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde ikinci defa ihlal edilmesi halinde 10 bin lira, üçüncü defada ise 15 bin lira para cezası verilecek.

Bu kişilerin sürücü belgeleri geri alma süresi sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilecek.

MAKAS ATANA TERS YÖNDE GİDENE 90 BİN TL

Makas atma, ters yönde araç kullanma, konvoyla yolu tehlikeye sokma gibi davranışlarda 90 bin TL ceza. Bu kişilerin ehliyetine 60 gün el konulacak, aracı 30 gün trafikten men edilecek.

HIZLI GİDENE 30 BİN TL CEZA

Hız sınırlarını, yerleşim yeri içinde;

6-10 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira,

11-15 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira,

16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira,

21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira,

26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira,

36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira,

46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira,

56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira,

66 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira para cezası verilecek.

ANTALYA VE BURDURDAKI KAZADA BIR GUNDE 16 KİŞİ .YI NEDEN KAYIP ETTIK.???
1.Sehirlerarasi otobüs sürücüleri yani uzun yol soforleri genelde uykusuz veya yorgundur.
2.Bu sürücülere yol çapı.yaricap.açi .mesafe tahmini.yolun eğimi veya rampa çıkış riski.yolun kuru veya yaş olması.ic bukey ve dış bukey.merkezkac kuvveti.serit izleme .geçiş kuralları gibi geometrinin temel değerleri ile basitte olsa yol mühendisliği dersleri her yıl güncellenerek her il Emniyet Mudurlugu bir gun vermeli ve ulkrnin kayiplari tek tek anlatilmalidir. Her senaryo yol uygulamasida yapılmalıdır.
3.Carpma veya carpismada şayet ondekiler emniyet kemeri takmadı ise yuksek hizlarda kendiler öne fırlarken airbagde kendi yüzlerine doğru hızla açılır.Bu çarpismada öndekilerde agir yaralanma ve ölme durumu çok fazladır.
4.Otobildeki arka koltukta oturanların emniyet kemeri takılı ise hafif ve orta hızda yaralanma olmaz.Cok suratlı bir carpismada emniyet kemeri göğüs kafesini korurken kırılma ve iç organlarda hasar oluşur.
5.Otobilde arka koltukta oturanların emniyet kemeri bağlı değilse yerlerinden aracın mevcut hızına ilaveten Hızın karesi ile öne dogru uçarlar ve ondekilere hızla carparak ölüm ve iç kanamadan ölümler kaçınılmazdır.
6.Öndekilerin emniyet kemeri bağlı ve arkadakilerin bağlı değilse arkadakilerin uçması ve önďekilere çarpması halinde onlarda beyin travmasi geçirir veya ölebilirler.
7.Burdurdaki kazada bir otomobil diğerinin şeridine girerek bu karşılıklı çarpışma olmuştur.
Şerit izlemeyi bilmeyen bu insanın yaşına ve eğitimine ve
mutlaka gecmisine bakılmalıdır.
8.Otobilllerin iç hacmi 5 kişilik olup iki araç toplami 10 dur.Halbuki 7 ölü ve 5 yaralı vardır.
Alınan her fazla yolcunun can güvenliği olmaz.
9.Yaralilardan bir kısmı Orta ve uzun vadede sakat kalacaklardır.Yani kişi engelli olup aile de ömür boyu mağdur olacak ve üreten bir insansa ülke ekonomisi de aynı şekilde zarar görecektir.
Trafik kazaları hem canı alıyor. hem mali hem ekonomiyi hemde aileyi çoğunlukla da yok ediyor veya ömür boyu unutulmaz yaralar açmaya devam ediyor.
Sürücünün kaliteli eğitim alıp kurallara uyması hepimizi bazı istisnalar hariç koruyacaktır.
Ölenlere Allahtan rahmet ve ailelerine sabırlar dilerim.
Not:Geçmişte Rahmetli ve Efsane valimiz Recep Yazicioglunun dosyasını incelemistim.
Aşağıda 3 önemli kural vardır.Ne kadar kaliteli insaniniz ve kaliteli yolunuz olsa dahi trafikte sürücüler için kaliteli eğitim ve uygulama kapının anahtarıdır.

KALITELI TRAFIK EGITIMI . KALITELI SÜRUCU VE KALIYELI YOL....
Lütfen bu yazımı sizde paylaşınız.