13/10/2022
“Rastgele Yürüyüşler” Nedir?
Matematiksel Özellikleri ve Fizikte Uygulamaları
Bir sıvı ya da gaz içindeki mikro taneciklerin düzensiz ve rastgele hareketi fizikte Brown hareketi olarak bilinir. Brown hareketinin tatmin edici bir açıklaması 1905’te Einstein tarafından yapıldı. Bu tarz bir hareketi matematiksel olarak “rastgele yürüyüş” adı verilen bir yaklaşımla modelleyebiliriz.
“Rastgele yürüyüşler” doğada her yerde bulunur. Örneğin kahve ile sütün birbirine karışması, finansal piyasalardaki dalgalanmalar, bilginin kültürler arasında yayılımı, hayvanların rastgele yiyecek arama süreçleri, bir hücresel parçacığın hareketi, kanserli hücrelerin büyümesi gibi birbirinden çok farklı görünen olaylar “rastgele yürüyüşler” ile modellenebilir.
İstatistik fiziğin temellerini oluşturan “rastgele yürüyüşler” kuantum fiziğinden, yoğun madde fiziğine, kaos teorisinden biyofiziğe kadar hemen her alanda rastlantısal süreçleri anlamamıza yardımcı olur. Aslında “rastgele yürüyüşler” sadece fizikte değil aynı zamanda kimya, biyoloji, bilgisayar bilimleri, ekonomi, iktisat hatta psikoloji gibi başka alanlarda da etkin bir biçimde kullanılır.
Bu konuşmada “rastgele yürüyüşler” tanımlandıktan sonra onların bazı ilginç matematiksel ve istatistiksel özellikleri tartışılacaktır. Doğada “rastgele yürüyüş” örnekleri nelerdir? Ayrıca “rastgele yürüyüşlerin” fizikte kullanıldığı bazı güncel araştırma problemleri tanıtılacaktır.
Etkinliğe katılmak isteyenler için katılım kayıt formu:
forms.gle/Z6o5MtsZRgt4iDW49
