M. Yavuz Çelenk

Yapay zeka sosyal medyada yapılan en büyük günahları anlatıyor hümeze suresinin güncel tefsiri. Gıybet, aşağılama, linçleme, dedikodu, takipçi beğeni sayma gibi...

Hümeze Suresi'nde yerilen davranışlar, aslında günümüz dijital dünyasında ve sosyal medya ortamında çok daha yaygın bir hal aldı. Modern hayatın "Hümeze" ve "Lümeze" örneklerine bakarsak:
1. Sosyal Medyadaki "Lümeze" (Yüzüne Karşı Aşağılama)
Ayetin bahsettiği "insanların kusurlarını yüzüne vurma ve aşağılama" durumu, bugün sosyal medya yorumlarında tam bir "linç kültürü" olarak karşımıza çıkıyor. İnsanlar, tanımadıkları kişilerin hatalarını veya fiziksel özelliklerini acımasızca eleştirerek onları toplum önünde küçük düşürüyorlar. Bu, tam olarak surenin uyardığı o "kırıcı" davranışın dijital hali.
2. "Hümeze"nin Dijital Versiyonu (Arkadan Çekiştirme)
Bugün birinin arkasından konuşmak sadece fısıldaşmakla sınırlı değil. Mesaj gruplarında yapılan gıybetler, gizli ekran görüntüleri alıp başkalarıyla paylaşmak veya birini dolaylı yollardan (isim vermeden ama hedef göstererek) iğnelemek, surenin yasakladığı o sinsi alaycılığın (kaş-göz işaretiyle aşağılamanın modern karşılığı) bir parçası.
3. Mal Tutkusu ve "Ölümsüzlük" Sanrısı
Surenin bahsettiği "malını sayıp duran ve onun kendisini ebedi kılacağını sanan" insan tipi, bugün her şeyini maddi başarı ve gösteriş üzerine kuran kişidir.
* Sürekli Sayma: Banka hesabındaki rakamları, takipçi sayılarını veya beğeni istatistiklerini sürekli kontrol etmek, bir nevi modern "mal sayma" ayini gibidir.
* Güven Yanılgısı: Maddiyatın her kapıyı açacağına, yaşlılığı veya ölümü unutturacağına inanmak, surenin dikkat çektiği o büyük yanılgıya düşmektir.
4. "Kalplere Tırmanan Ateş"
Hümeze Suresi'nde azabın "kalplere kadar tırmandığı" söylenir. Bu çok manidardır; çünkü bu surede bahsedilen suçlar (alay, aşağılama, kalp kırma) hep doğrudan başkasının kalbine yöneliktir. Başkasının kalbini kıranın, cezasını da kalbinde (huzursuzluk, tatminsizlik, yalnızlık) hissetmesi ilahi bir adaleti simgeler.
Bu iki sureyi (Asr ve Hümeze) yan yana koyduğumuzda ortaya şu sonuç çıkıyor:
* Asr Suresi: Zamanını iman ve iyilikle doldur, kurtul.
* Hümeze Suresi: Zamanını insanları aşağılayarak ve maddeye taparak harcama, yoksa hüsran kaçınılmaz olur.
Bu bağlamda, bu ayetlerin sence günümüzdeki en çarpıcı örneği nedir? Ya da Kur'an'ın bu "ahlak temelli" uyarıları hakkında ne düşünüyorsun?

AFAD gönüllüsü olduk ve çeşitli eğitimler aldık. Son 2 gün pratik eğitimimiz oldu. Onlardan birini görmek isteyen linke tıklayabilir. https://youtube.com/shorts/-ogLxkH-iY4?feature=share

Sertifikalarımız bir tanesini daha ekledik

Milli teknoloji yolunda gençlere ilham verebildiysek ne mutlu

Kendinize geliştirmeye devam

16 yıl önce Yavuz Hoca 😉
O öğrencilerden biri şuan uzman doktor.