Historia & Kultura Osmane

Hadithi i çlirimit në portën hyrëse të Xhamisë së Shën Sofisë

“Kostandinopoja me siguri do të çlirohet..

Çfarë komandanti i mirë është ai që e çliron, çfarë ushtarësh të mirë janë ata që e çlirojnë.”

Xhamia Azizije është shembulli më origjinal i arkitekturës baroke osmane të shekullit të 19-të në Konya.

Kur në vitin 1571 osmanët e çliruan Qipron, një pjesë e rëndësishme e ortodoksëve të ishullit e pritën këtë ngjarje si shpëtim nga sundimi latin-katolik. Kjo sepse administrata katolike që sundonte Qipron kishte kufizuar kompetencat e Kishës Ortodokse, kishte shfuqizuar peshkopatat e saj dhe i kishte shtyrë ortodoksët në një pozitë të dorës së dytë.

Me dekretin Bulla Cypria të vitit 1260, Kisha Ortodokse u vu nën mbikëqyrjen e Kryepeshkopatës Latine. Klerikët ortodoksë që përpiqeshin të ruanin besimin dhe traditat e tyre u përballën me trysni e përndjekje; madje, në vitin 1231, disa murgj nga Manastiri i Kantarës u ekzekutuan sepse refuzuan të hiqnin dorë nga besimi i tyre.

Pas çlirimit osman, persekutimi katolik mori fund. Kisha Ortodokse rifitoi pozitën dhe autoritetin e saj, u njoh zyrtarisht posti i Kryepeshkopit dhe komuniteti ortodoks filloi të përfaqësohej nga udhëheqësit e vet fetarë.

Për këtë arsye, çlirimi i Qipros nga turqit nuk konsiderohet vetëm një fitore ushtarake, por edhe një kthesë historike për ortodoksët që jetonin nën trysninë latine: një periudhë çlirimi, dinjiteti dhe mundësie për të jetuar e ushtruar besimin e tyre në mënyrë më të lirë dhe më njerëzore.

Fytyra e vërtetë e qytetërimit perëndimor.

Një traditë madhështore që shtrihet një shekull në Hakkari të Turqisë. Në fshatin Kısıklı në Yuksekova, fryma e vërtetë e Kurban Bajramit vazhdon të ruhet për 100 vjet.

Çfarë ndodh në këtë fshat?
Të mbledhur në sheshin e fshatit, fshatarët therën edhe këtë vit 120 kafshë kurbani, duke përdorur përpjekjen tradicionale komunale. Mishi u nda me kujdes dhe u shpërnda në mënyrë të barabartë në të gjitha 265 familjet në fshat, pavarësisht nëse të gjithë kishin mundësi të bënin kurban një kafshë apo jo, të pasur apo të varfër! 🥩⚖️

Halis Alan, një banor i fshatit, e përmbledh situatën me këto fjalë të mrekullueshme:

"Ne vazhdojmë këtë solidaritet të trashëguar nga paraardhësit tanë sot. Ne u j*pim mish në mënyrë të barabartë të gjithëve, pa dallim midis të pasurve dhe të varfërve."

📃 “Ahidnameja e Fatihut” mbush plot 563 vjet!

⚜️ Ahidnameja është dokumenti që Fatih Sulltan Mehmedi, pasi mori Bosnjën, ia dha më 28 maj 1463 priftit Andjeo Zvizdoviç, udhëheqësit të katolikëve të asaj kohe në vend. Ky dokument ruhet edhe sot në një manastir historik në Fojnicë dhe konsiderohet një ndër dokumentet më të rëndësishme e më të hershme të të drejtave të njeriut në histori...

Toleranca dhe drejtësia e Fatih Sulltan Mehmedit dhe e Devletit Osman edhe sot mbeten shembull e mësim për shumë vende “të qytetëruara” të Perëndimit!

Përkthimi në shqip letrare i Ahidnamesë:

“Unë, Sulltan Mehmed Han!
Le ta dinë të gjithë njerëzit, të mëdhenj e të vegjël, se unë u j*p këtë urdhër perandorak klerikëve boshnjakë dhe u bëj atyre këtë mirësi të madhe:
Askush nuk do t’i pengojë ata dhe kishat e tyre, as nuk do t’u shkaktojë shqetësim. Ata do të jetojnë të sigurt në shtetin tim dhe pa frikë. Edhe ata që kanë ikur, do të jenë të mbrojtur dhe të sigurt. Le të kthehen e të vendosen pa drojë në vendin tim dhe në kishat e tyre. As unë, as vezirët e mi, as shërbëtorët e mi, as nënshtetasit e mi dhe askush prej popullit të shtetit tim nuk do t’u bëjë dëm atyre, jetës së tyre, pasurisë së tyre, kishave të tyre dhe atyre që vijnë nga jashtë në vendin tonë; askush nuk do t’i sulmojë e as nuk do t’i cenojë.
Betohem në Krijuesin e qiejve dhe të tokës, në Furnizuesin e gjithësisë, në Kur’anin e Shenjtë, në të Dërguarin tonë të Madhërishëm dhe në njëqind e njëzet e katër mijë pejgamberët, si edhe në shpatën që mbaj ngjeshur, se për sa kohë që këta njerëz t’i qëndrojnë besnikë urdhrit tim, askush nuk do të guxojë të veprojë kundër këtyre fjalëve.
Kështu të dihet!”

🔴 Autoriteti i Statistikave të Arabisë Saudite ka publikuar statistikat e Haxhit.

- Numri total i pelegrinëve këtë vit: 1.7 milion

- Numri i pelegrinëve që vijnë nga jashtë vendit: 1.5 milion

- Numri i pelegrinëve nga brenda vendit: 160,000

- Numri i pelegrinëve meshkuj: 893,000

- Numri i pelegrinëve femra: 813,000

- Numri i pelegrinëve që vijnë nga ajri: 1.48 milion

- Numri i pelegrinëve që vijnë nga toka: 54,400

- Numri i pelegrinëve që vijnë nga deti: 6,497