Historia & Kultura Osmane

30/08/2026

“Ajo që mbeti nga një dasëm në Gaza…”

25/08/2026

Shqipëria nisë të shëndrrohet në Palestinë, ushtarët të organizatës terroriste IDF-së dëbohen nga Airbnb në Shqipëri; Prona digjet të nesërmen
Një grup izraelitësh që thuhet se shërbejnë në IDF iu kërkua të largoheshin nga një Airbnb në Shqipëri pasi pronari mësoi për shërbimin e tyre ushtarak. Të nesërmen, prona thuhet se u përfshi nga flakët.

Shkaku i flakëve dhe nëse dy incidentet janë të lidhura mbeten të paqarta.

Send a message to learn more

25/08/2026

Transferim i kishës në xhami në qytetin Hamburg të Gjermanisë 🇩🇪

Në këtë kishë çdoherë e më shumë po reduktohej numri i vizitorëve, pastaj pasiqë nuk kishin mundësi më që ta mirëmbanin, në vitin 2002 shfuqizohet nga të qenurit e saj si kishë, pastaj në vitin 2012 muslimanët e blejnë këtë objekt dhe restaurimi mbaron në vitin 2018 kur edhe bëhet hapja solemne.
Sot ajo quhet "Al-Nour Moschee", kurse më parë quhej: "Kapernaumkirche"

Është xhamia e parë të cilën e kam parë që në vend të Hënës së Re, kanë vendosur emrin Allah – الله, gjë që tregon se tek ne muslimanët Hëna nuk është e shenjtë, dhe se ne nuk e adhurojmë atë, në dallim me raportin e krishterëve ndaj kryqit...

Hoxhë Esat Rexhepi

24/08/2026

“Rabini kryesor i Izraelit, Rabbi Yosef: «Nuk ekziston një popull i quajtur palestinezë. Ata nuk kanë asnjë të drejtë. Ata nuk janë njerëz. Gaza dhe Bregu Perëndimor u përkasin hebrenjve. Gaza duhet të shkatërrohet dhe hebrenjtë duhet të vendosen atje.»”

23/08/2026

Si erdhën hebrenjtë në Palestinë...

23/08/2026

“Xhemal Pasha në Mesxhidul Aksa, 1914”

Ahmed Xhemal Pasha (1872–1922) ishte një nga figurat kryesore të Bashkimit dhe Përparimit (İttihat ve Terakkî) dhe shërbeu si ministër i Marinës së Perandorisë Osmane. Në vitin 1914 u emërua ministër i Marinës dhe, pas hyrjes së Perandorisë Osmane në Luftën e Parë Botërore, mori edhe komandën e Armatës së Katërt, me qendër në Damask.

Gjatë qëndrimit të tij në Siri dhe Palestinë, Xhemal Pasha u përpoq të siguronte mbështetjen e popullsisë vendase. Ai shkonte në Mesxhidul Aksa dhe pas namazit të xhumasë, së bashku me zyrtarë të tjerë, ku dëgjonte ankesat e njerëzve dhe shqyrtonte kërkesat e tyre. Në të njëjtën kohë, ndaj udhëheqësve të nacionalizmit arab ndërmori masa të ashpra politike dhe ushtarake.

Mesxhidul Aksa ishte në atë kohë një nga qendrat më të rëndësishme fetare të Jerusalemit dhe një simbol i fuqishëm i trashëgimisë islame. Ajo është kibla e parë e myslimanëve dhe një prej tri xhamive të shenjta për të cilat Profeti Muhamed ﷺ ka veçuar rëndësinë e vizitës dhe adhurimit. Pas Hixhretit, ai shërbeu si kibla e myslimanëve për rreth 16–17 muaj.

Gjatë sundimit osman, Mesxhidul Aksa u mirëmbajt dhe u restaurua në disa periudha. Sulltan Sulejmani kreu ndërhyrje në kompleks, ndërsa më vonë pati restaurime edhe gjatë sundimit të Sulltan Mahmudit II. Në kohën e Sulltan Abdylhamidit II, u rinovuan ndër të tjera qilimat dhe kandilat e xhamisë.

Kështu, fotografia e vitit 1914, ku Xhemal Pasha shihet në Mesxhidul Aksa, i përket një periudhe shumë të rëndësishme të historisë së vonë osmane: vetëm pak vite para përfundimit të sundimit osman në Jerusalem, në kohën kur qyteti dhe vendet e tij të shenjta ishin ende nën administrimin e Perandorisë Osmane.

16/08/2026

1903 – Vajzat e shkrepëseve me nofulla të kalbura, Londër

Kjo fotografi është shkrepur në vitin 1903, brenda fabrikës së shkrepëseve Bryant & May, në Bow të Londrës Lindore.

Shikoni fytyrat e vajzave të reja. Nofullat e tyre janë të ënjtura, të kalbura dhe duken sikur shkëlqejnë në errësirë. Ato ishin adoleshente — 14, 15, 16 vjeç. Kjo sëmundje njihej si “nofulla e fosforit”.

Puna e tyre ishte t’i zhysnin shkrepëset në fosfor të bardhë. Fosfori i bardhë ishte helmues. Çdo ditë ato e thithnin këtë substancë. Fillimisht u binin dhëmbët. Më pas mishrat e dhëmbëve merrnin ngjyrë të gjelbër dhe të zezë. Pastaj kockat e nofullës fillonin të kalbeshin, deri në atë pikë sa duhej që një mjek t’i hiqte ato, shpesh pa anestezi. Disa prej tyre vdiqën mes dhimbjeve të tmerrshme.

Pronarët e fabrikës e dinin këtë. Që nga viti 1880, ata e dinin se fosfori i bardhë po i vriste punëtoret. Por ai ishte i lirë. Fosfori i kuq, shumë më i sigurt, kushtonte tri herë më shumë. Prandaj vazhduan të përdornin fosforin e bardhë.

Këto vajza punonin gjashtë ditë në javë, deri në 14 orë në ditë, për vetëm 4 shilinga. Nëse flisnin gjatë punës, gjobiteshin. Nëse u binte një shkrepëse nga dora, mund të ndëshkoheshin edhe fizikisht. Fytyrat e tyre, të ndotura nga fosfori, ndonjëherë shkëlqenin natën — ndaj në rrugët e Londrës i quanin “fantazmat”.

Në vitin 1888, rreth 1.400 prej tyre hynë në grevë. Shumica ishin adoleshente. Mes tyre ishte edhe Sarah Chapman, vetëm 16 vjeçe, e cila u bë një nga figurat e rëndësishme të protestës. Ato marshuan drejt Parlamentit dhe kërkuan t’i jepej fund kushteve çnjerëzore të punës.

Londra u trondit. Më në fund, në vitin 1908, Britania e ndaloi përdorimin e fosforit të bardhë në prodhimin e shkrepëseve — një ndryshim për të cilin këto vajza luftuan dhe kontribuuan fuqishëm.

Këto nuk ishin kohëra mesjetare. Ishte viti 1903, në Londër, kryeqytetin e një prej perandorive më të fuqishme dhe më të pasura të botës.

Ato ishin thjesht vajza të reja që punonin në një fabrikë… por guximi i tyre ndihmoi të ndryshonte një industri dhe të detyronte një komb të përballej me padrejtësinë.

15/08/2026

Federata e Futbollit të Palestinës ka njoftuar se, pas një ndërprerjeje prej rreth tre vitesh, aktivitetet e futbollit do të rifillojnë.

Në kujtim të 1.014 sportistëve palestinezë që humbën jetën si pasojë e sulmeve izraelite, më 4 shtator do të nisë turneu i quajtur “Kupa e Një Mijë Dëshmorëve”.

14/08/2026

Varri i Ajas Mehmed Pashës në lagjen Ejub të Stambollit. Ajas Pasha ishte nga Vlora dhe shërbeu si sadrazam në periudhën e sundimit të Sulltan Sulejmanit. Delvina u bë qendër sanxhaku falë tij. Ajas Pasha kishte vdekur prej sëmundjes së murtajës...

13/08/2026

Në Janinë, Xhamia Kanlı Çeşme (Çezmja e Përgjakur), e ndërtuar në vitin 1740 nga Haxhi Hysejin Pasha, e ka marrë këtë emër gjatë periudhës osmane për shkak të një çezme që ndodhej në lagje dhe të një ngjarjeje të përgjakshme që kishte ndodhur aty. Emri i saj ka kaluar në greqisht si “Kaloutsiani”.

Historia e xhamisë, restaurimi i së cilës është përfunduar së fundmi nga Ministria Greke e Kulturës, është kjo:

Lagjja ku ndodhet xhamia ishte nën administrimin osman në fillim të shekullit XVII. Në vitin 1611, një klerik me emrin Dionisios Isfilos mblodhi fshatarët e zonës dhe nisi një kryengritje të përgjakshme kundër sundimit osman.

Kryengritësit sulmuan Janinën gjatë natës dhe i vunë zjarrin pallatit të Osman Pashait, valiut osman të qytetit.

Njësitë osmane të pranishme në qytet e shtypën kryengritjen.

Për shkak të përleshjeve të ashpra dhe gjakderdhjes së ndodhur gjatë luftimeve, banorët e quajtën çezmën që ndodhej aty “Çezmja e Përgjakur”.

Rreth 130 vjet pas kryengritjes, në vitin 1740, Haxhi Hysejin Pasha ndërtoi një xhami madhështore në këtë lagje myslimane, e cila me kalimin e kohës ishte zgjeruar dhe zhvilluar.

Me synimin për të fshirë gjurmët e kryengritjes dhe përplasjeve të së kaluarës, si dhe për t’i dhënë lagjes një frymë paqeje dhe një identitet islam, pranë xhamisë u ndërtuan edhe një medrese, një çezme dhe dyqane, duke e shndërruar kështu kompleksin në një kullije.

Pas Luftërave Ballkanike të viteve 1912–1913, kur Janina doli nga kontrolli osman, xhamia u mbyll për adhurim.

Për shumë vite ajo u përdor për qëllime të ndryshme, si depo qilimash, dhomë zhveshjeje dhe madje edhe zyrë e një stacioni autobusësh, gjë që shkaktoi dëmtime dhe amortizim të konsiderueshëm të saj.

Në këtë gjendje, Ministria Greke e Kulturës ndërmori një restaurim të plotë të objektit, duke rikthyer, sa më shumë të ishte e mundur, zbukurimet, ornamentet dhe punimet e imta të dikurshme në formën e tyre origjinale.

Sot xhamia përdoret si muze dhe hapësirë ekspozitash.