26/03/2026
🌿 Otizmde Dil Gelişimi ve İkinci Dil Ne Zaman?
Ailelerden sıkça iki soru alıyorum:
💬 “Çocuğum İngilizce kelimeler söylüyor, bu normal mi?”
💬 “İkinci yabancı dili ne zaman öğretmeliyiz?”
🧠 1. İngilizce kelime söylemesi ne anlama gelir?
Otizm spektrumundaki çocuklarda bu durum sık görülebilir.
Özellikle yabancı dilde çizgi film izleyen çocuklar:
Duyduklarını tekrar edebilir (ekolali)
Kelimeleri anlamdan çok ses olarak öğrenebilir
👉 Bu bir dil tercihi değil,
maruz kalınan dilin yansımasıdır.
🧩 Tanılama / değerlendirme açısından önemli olan nedir?
Değerlendirmede sadece hangi kelimelerin söylendiği değil:
👁️ Göz teması
🧩 Ortak dikkat (aynı şeye birlikte dikkat edebilme)
🌍 Ortak algı (aynı deneyimi paylaşma)
💬 İletişim başlatma
🗣️ Anlamlı ve işlevsel dil kullanımı
birlikte ele alınır.
👉 Yani farklı dilde kelime söylemek,
tek başına ileri dil gelişimi göstergesi değildir.
📺 Önemli bir nokta: Ekran ve dil gelişimi;
Bu durum sadece otizm için değil,
👉 tüm dil gecikmesi yaşayan çocuklar için geçerlidir.
Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki:
Küçük yaşta yoğun ekran maruziyeti
Pasif dinleme (etkileşimsiz dil girdisi)
👉 dil gelişimini desteklemek yerine sınırlayabilir.
Çünkü çocuklar dili en iyi:
✔️ Yüz yüze iletişimde
✔️ Karşılıklı etkileşimle
✔️ Ortak dikkat kurarak öğrenir
📌 Dil, pasif izleyerek değil; aktif etkileşimle gelişir.
🌱 2. İkinci dil ne zaman önerilir?
En önemli kriter:
👉 Çocuğun ana dilde iletişim kurabilmesidir
Eğer çocuk:
✔️ İsteklerini ifade edebiliyor
✔️ Basit cümleler kurabiliyor
✔️ İletişimi sürdürebiliyorsa
👉 İkinci dil bu aşamadan sonra desteklenebilir.
⚠️ Hangi durumlarda ikinci dil için beklemek gerekir?
Her çocuk ikinci dil için aynı anda hazır olmayabilir.
Eğer çocuk:
3 yaşını geçmiş,
Konuşma gecikmesi yaşıyor,
İletişim başlatmakta zorlanıyorsa,
👉 Bu durumda öncelik:
çocuğun tek bir dil üzerinden iletişim kurmayı öğrenmesidir.
✔️ Aktif olarak ikinci dil öğretilmez
✔️ Dil modeli mümkün olduğunca sade ve tutarlı tutulur
✔️ Amaç dil öğretmek değil, iletişimi geliştirmektir
✨ Unutmayalım:
Amaç çocuğun kaç dil bildiği değil,
👉 iletişim kurabilmesidir.
🚨 BU BİR DİL TERCİHİ DEĞİLDİR,
MARUZ KALINAN DİLİN YANSIMASIDIR.
Dil ve konuşma terapisti uzmanı: Mürvet Eyüpoğlu🌸