İTÜ Konut Uygulama ve Araştırma Merkezi

TARİHÇE
İTÜ Mimarlık Fakültesi’nde 1950’li yıllarda geleneksel konut mimarisi üzerinde yapılan araştırmalarla başlayan çalışmalar ile çok sayıda özgün eser değerli hocalarımız tarafından ülkemize kazandırılmıştır. 1960’lı yıllarda Konut Panelleri ile sürdürülen ve daha çok hızlı kentleşme ile ortaya çıkan güncel sorunlara ve dar gelirliler için konut konularına yönelik çalışmalar ağırlık kazanmış ve 1970’li yıllarda konut standartları konusunda TÜBİTAK desteğinde yoğun çalışmalar yapılmıştır. Hızlı kentleşmenin getirdiği sağlıksız gelişmeler, 1970’lerden sonra fakültemizde konut konusunda yapılan çalışmaların odak noktasını oluşturmuştur. Hızla büyüyen ve özellikle büyük kentlerde yoğunlaşan sanayileşme ve buna bağlı olarak oluşan kente göç olgusu Türkiye ekonomisini hazırlıksız yakalamış; yeni yerleşme alanları açamayan, yeni kentsel çevreler oluşturamayan ülkemizde dramatik bir konut sorunu yaşanmaya başlamıştır. Yukarıda özetlenen birikimin arttırılması ve belli hedeflere yönlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Kent ölçeğinden yerleşme ölçeğine, konut ölçeğinden malzeme ve detay ölçeğine, tasarım aşamasından gerçekleştirme aşamasına, konut kültüründen konut teknolojilerine, konut sosyolojisinden konut ekonomisine kadar çok geniş bir spektrum içinde sürdürülen çalışmalar, fakültemizin Mimarlık ve Şehir ve Bölge Planlama Bölümlerinde uluslararası düzeyde birimlerin oluşmasına olanak verilmiştir.
10-14 Haziran 1996 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen HABİTAT II kapsamında İTÜ Mimarlık Fakültesi tarafından “İstanbul Workshops” adlı dört atölye çalışması düzenlenmiştir. Bu atölye çalışmaları sırası ile “City Identity”, “İstanbul Throughout History”, “Housing for Low-Income Groups”, “Shelter for All Versus Sustainable Development” olarak biçimlenmiştir. Bu çalıştaylar fakülte öğrenim elemanlarından bir grup tarafından düzenlenmiş ve uluslararası düzeyde önemli araştırmacıların katılığı toplantıda İTÜ Mimarlık Fakültesi’nin çalışmaları geniş ölçüde sunulmuş ve büyük ilgi görmüştür.
İ.T.Ü. Konut Araştırma ve Eğitimi Merkezi'nin kurulması, İTÜ Mimarlık Fakültesi’nde konut konusunda yıllardır ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelerle oluşan birikimine bağlı olarak öngörülmüştür. TÜBİTAK İnşaat ve Çevre Teknolojileri Araştırma Grubu’nca, İTÜ TÜBİTAK/İÇTAG Konut Araştırmaları Ünitesi adıyla 1998 yılında kurulmuş olan merkez, Kasım 2002'den beri İTÜ Konut Araştırma ve Eğitim Merkezi yönetmeliği uyarınca üniversitemiz merkez yapılanması içinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Merkezin alt yapısı, özellikle 1995 yılında Avrupa Birliği tarafından desteklenen MED-CAMPUS HOUSING NETWORK’ün kurulması ile olgunlaşmış ve böyle bir merkez için gerekli bilgisayar altyapısı, kitaplık, araştırma mekânları, eğitim mekânları ile fiziksel olarak oluşmuş bulunmaktadır. 17 Ocak 2011 tarihinde ise Merkez, Konut Araştırma ve Uygulama Merkezi (KONUT UYG-AR)’a dönüştürülmüştür. Merkezimiz 2004 yılından beri European Network for Housing Research (ENHR) ağına kurumsal olarak üyedir. AMAÇ
Merkezin amacı faaliyet alanlarına giren konularda bilimsel araştırma, eğitim ve uygulama yapmaktır. Merkezimizde,
Üniversitelerimizdeki bilgi birikiminin ülke ölçeğinde yaygın kullanımının sağlanması, kamu ve özel sektör etkileşimi içinde bu bilgi birikiminin geliştirilmesi ve uygulama alanına aktarılması,
Konut veri tabanının oluşturulması ve İnternet aracılığıyla erişime açılması,
Çok disiplinli bir çalışma ortamı içinde uygulamalı araştırma yapılması, konut sorununun sınırlı bir alan içinde değil disiplinler arası bir anlayışla ele alınmasını sağlayarak bu disiplinlerin koordinasyonunun yapılması,
Uluslararası ölçekte bilgi alışverişinin geliştirilmesi ve Türkiye gibi konut sorununu bütün yönleri ile yaşayan bir ülkede uluslararası düzeyde bir araştırma merkezinin oluşturulması,
Kamu ve özel sektörde konut konusunda çalışanlara araştırma sonuçlarının iletilmesi amacıyla kısa kurs ve seminer düzenlenmesi,
Uluslararası bilimsel toplantıların düzenlenmesi,
Araştırma sonuçlarının yayınlanması,
Ülkenin konut sorunu hakkında somut önerilerin getirilmesi amaçlanmaktadır. KAPSAM
Merkez bünyesinde 11 araştırma grubu faaliyet göstermektedir. Kentleşme Göç ve Konut Politikaları
Bu çalışma grubunda, ülkede kır-kent nüfus ve istihdam dengeleri oluşana kadar sürecek göç olgusu ve kentsel alanlardaki sosyo ekonomik örgü, ikinci grupta da mekânsal yapıyı biçimlendiren konut politikaları hukuksal, yönetimsel ve iktisadi boyutlarıyla incelenmektedir. Konut Alanları Planlama ve Tasarımı
Bu çalışma grubunda konut alanlarının planlama ve tasarımına temel oluşturacak verilerin, mevcut konut alanlarının sistematik bir şekilde ele alınarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Planlı ve plansız konut alanlarını kent içi ve kent dışı ayırımı ile ve konut ile çevresini bir bütün olarak ele alan bir çalışma sistematiği çerçevesinde çalışılmaktadır. Konut, Çevre / Ekoloji ve Altyapı
Bu çalışma grubu sürdürülebilir ve yaşanabilir bir çevre için yerleşme ölçeğinden, yapı ölçeğine kadar konutlarda sosyal çevre sorunlarının; uygun fiziksel ortamın oluşturulması için ısı, ışık, ses, güneş ışınımı vb. fiziksel çevre sorunlarının; çevre kirliliği, altyapı vb. öğelerinin analizi ve değerlendirilmesi, bütün bu konularda esasların oluşturulması amaçlanmaktadır. Konut Teknolojileri, Finansmanı ve Maliyeti
Bu çalışma grubunda konut yapımında kullanılan teknolojilerin tanımlanması, sınıflanması ve özelliklerinin belirlenmesinin yanı sıra; dar gelirliler için konut yapımında kullanılabilecek yeni teknolojilerin araştırılması ve sürdürülebilir bir gelişme doğrultusunda yerel kaynakların kullanımı, enerji-etkin teknolojiler, geri dönüşümlü yapı malzemeleri vb. konularda bilgi üretilmesi hedeflenmektedir. Dar Gelirliler İçin Konut
Bu çalışma grubu Türkiye’de dar gelirlileri barındıran konut mekanlarının, sağlıksız, kalitesiz, sayıca az, kötü tasarlanmış olmalarını ve mevcut konut politikalarının bu yöndeki yetersizliğini göz önüne alarak, dar gelirlinin konut sorununa çözüm modeli önermek ve bunu sistematikleştirmek için gerekli koşulların saptanması amaçlanmaktadır. Geleneksel ve Yöresel Konut
Bu çalışma grubunun, temel amacı; çağdaş konut tasarımına veri oluşturmak üzere geleneksel ve yöresel konut çevreleri ile ilgili teori ve uygulama birlikteliğini sağlayacak; saptama, değerlendirme, yeni konut tasarımı için ipuçları oluşturma süreçlerini içeren bir araştırma modeli geliştirmektir. Afet Konutları
Bu çalışma grubunda doğal ve teknolojik afetlerin önceden önlenmesi ve afet durumunda etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla planlama aşamasından tasarım aşamasına kadar alınabilecek önlemlerin araştırılması ve elde edilen bilgilerin toplum kullanıma sunulması amaçlanmaktadır. Güvenlikli Yerleşmeler (Gated Communities)
Bu çalışma grubunda günümüzde Türkiye'deki “Dışa Kapalı Konut Yerleşmeleri”nin gelişim süreci, kentlerdeki konumları, yerleşim örüntüleri, konut tipoloji ve mekânsal özellikleri, kentle, kent yönetimiyle ve yakın çevrelerindeki konut yerleşmeleri ile ilişkileri araştırılmaktadır. 1960’larda Amerika’da ilk örnekleri ortaya çıkan, tüm Dünyada ise 1990’larda hız kazanan dışa kapalı, güvenlikli yeni konut yerleşmeleri ve sorunları kent planlama, mimarlık, kent ve sosyal coğrafya, sosyoloji, ekonomi, antropoloji gibi farklı disiplinlerden araştırmacılar tarafından ele alınarak uluslararası akademik ortamlarda çeşitli boyutlarıyla tartışılmaktadır. Güvenlikli Yerleşmeler çalışma grubu bu doğrultuda ulusal ve uluslararası konferanslar düzenlemekte; düzenlenenlere davetli olarak katılmaktadır. Konut ve Kadın
Konut ve Çevresel Kalite
Modernizm ve Konut
FAALİYET ALANLARI
Merkez, konut olgusunun çok boyutlu olarak ele alınması, üniversitemizdeki konut konusundaki bilgi birikiminin ülke ölçeğinde yaygın kullanımının sağlanması, bu bilgi birikiminin kamu ve özel sektör etkileşimi içinde geliştirilmesi ve uygulama alanına aktarılması ve böylelikle araştırma, tasarım, eğitim ve uygulama birlikteliğinin gerçekleştirilmesi amacı ile kurulmuştur. Merkez yukarıda tanımlanan faaliyet alanlarında,
Konut sorunu kapsamında çok disiplinli, kuramsal ve uygulama alanlarında araştırma, inceleme, geliştirme yapmak ve yaptırmak; bu gibi çalışmalara iştirak etmek,
Konut konusunda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak, kamu ve özel sektörde çalışan meslek uygulayıcı ve akademisyenler için kurslar, seminerler, konferanslar, kongreler ve benzeri toplantılar düzenlemek,
Konut konusunda kamu ve özel sektörün sorunları ile ilgili araştırma, inceleme, proje, danışmanlık ve benzeri işleri yapmak, bilimsel rapor ve benzeri teknik çalışmaları planlamak, belgeler düzenlemek ve vermek,
İlgili konularda bilimsel ve teknik faaliyetlerin yürütülmesi için genel usuller çerçevesinde her türlü iç ve dış yazışmaları yapmak, bilimsel ve teknik verileri açıklayan rapor, bülten, proje, kitap, dergi ve benzeri yayınlarda bulunmak,
Merkez faaliyet alanları içinde üniversitemizin yetkili organlarınca verilecek diğer çalışmaları yapmak üzere kurulmuştur.