26/01/2020
Bozkırın ortasında okyanusu aşmak ...
Ankara - Kırşehir Yolunda Thetis Okyanusu İzleri
Yeryüzünün hikayesi en fantastik hikayeye taş çıkarır ve üstüne üstelik bu hikaye gizli de değildir. Baktığımız her yer bize hikayesini cömertçe anlatır.
225 milyon yıl önce dünya üzerinde tek bir kıta (Pangea) ve onu çevreleyen dev bir okyanus (Pantalassa) bulunuyordu. 200 my önce Trias devrinde Pangea süperkıtası parçalanarak kuzeyde ve güneyde büyük iki kıtaya bölündü. Kuzeyde Lavrasya adıyla, günümüzdeki Kuzey Amerika ve Avrasya'nın bulunduğu super kıta bulunuyordu. Güneyde Gondvana adıyla günümüzdeki, G. Amerika, Afrika, Antarktika ve Okyanusya kıtaları bir arada bulunmaktaydı. Gondvana ve Lavrasya kıtaları arasında Tetis Okyanusu bulunuyordu
Permiyenden (292 - 251 Milyon Yıl) sonra Lavrasya ve Gondvana kıtaları doğu yönünde genişleyerek açılıp Tetis Okyanusunu oluşturmuştur. Tetis'in Permiyende açılıp, Trias sonunda kapanan bölümüne Paleotetis adı verilmiştir. Trias'dan sonra açılıp kapanan bölümüne Neotetis denilir.
Tetis Okyanusu (Tetis Denizi), Paleozoik-Mezozoik-Erken Tersiyer süresince Gondvana ve Laurasia arasında batı-doğu yönünde uzanan eski okyanustur. Tetis Okyanusundan geriye günümüzde Akdeniz, kuzeydeki Paratetis kolundan ise Karadeniz, Aral Denizi ve Hazar Denizi kalmıştır.
1. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik / 545 - 250 Milyon Yıl) Tetis Denizi’nin tabanında biriken tortullar yer yer kıvrılarak yükselmiştir. Kıvrılma sırasında, tortul kütleler başkalaşıma uğrayarak sertleşmiş ve devrin sonunda şiddetli aşınmaların etkisiyle düzleşmiştir. Sertleşip düzleşen bu kara parçalarına masif adı verilir. Bu masiflere ülkemizden verilebilecek en iyi örnekler:
Trakya’daki Yıldız masifi,
İç Anadolu’daki Kırşehir masifi,
Doğu Anadolu’daki Bitlis masifi,
Ege Bölgesi’ndeki Menteşe-Saruhan (Menteşe) masifi,
Batı Karadeniz’deki Zonguldak-Devrekani masifleri olarak sıralanabilir.
