Şevval İlkay Şamlı

Yeni kitabımız
Adnan Giz’den
Osmanlı Devleti’nde
Sadrazamlar ve Paşalar
Adnan Giz Bütün Eserleri: 6
Yayına Hazırlayanlar: Ali Giz • Mustafa Kirenci

Adnan Giz’in makalelerinin büyük bir kısmı Osmanlı tarihiyle ilgilidir. Yazarın Osmanlı tarihi ile ilgili eserlerinden ilki Padişahlar-Şehzadeler-Prensesler-Kadın Sultanlar başlığıyla Büyüyenay kitaplığına daha önce katılmıştı. Osmanlı Devleti’nde Sadrazamlar ve Paşalar ismini taşıyan bu yeni kitabımız, adından da anlaşıldığı üzere Osmanlı Devleti’nin üst düzeydeki yöneticilerine dair Adnan Giz’in çeşitli gazete ve dergilerde kaleme aldığı yazıların bir derlemesidir. Bu yazılar kronolojik sırayla Yedigün Mecmuası (1936, 1937, 1940); Çınaraltı Mecmuası, (1943, 1944, 1980); Resimli Tarih Mecmuası (1953); Hayat Tarih Mecmuası (1970, 1974, 1977); Yıllarboyu Tarih Dergisi, (1978, 1979, 1980, 1982); Türk Dünyası Tarih Dergisi (1987) gibi dergilerde ve Son Posta (1938) ve Cumhuriyet (1972) gazetesinde yayımlanmış yazıları bir araya getiriyor.

 

Eser birçok soruya cevap vermektedir. Bunlardan bazıları: Kaç sadrazam göreve geldi? En uzun görev yapan sadrazam kimdi? Peki en kısa vazifede kalan kimdi? İçlerinde okuma yazma bilmeyen var mıydı? Kura ile seçilen oldu mu? Ya devşirme olanlar? Ya hadım sadrazamlar? Şehit düşenler? Kelleyi kaptıranlar? Şair olanlar? Bir de muhtelif vazifeleri ifa eden paşalar var. Savaşanı da savaşmayanı da… Müslim olanı da gayrimüslim olanı da… Vatana millete faydalı olanı da, olmayanı da…

Bir şeyi bilmemekten daha kötü bir şey varsa o da bir şeyi bildiğini sanmaktır, x'i bildiğini sananlar, onlar gibi düşünmeyenleri cehalet ile itham ediyor, haksızlığa sessiz kalmak ile itham ediyor, x'i bildiğini sananlar düşünme ve sorgulama fiilinden uzak kalıyorlar ve işin sonunda harcananlar kendileri oluyor Gaza gelmeyelim, okuyalım fikir ile mücadele edelim.