infodemilab

"Bizim Medyamız (Our Media)" projesinin partnerleri arasındaki IPS İletişim Vakfı/bianet, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan'dan kuruluşlarla birlikte 'Batı Balkanlar ve Türkiye'de Medyanın Geleceği'ni analiz eden bir rapor yayımladı. ​
Bu ülkelerdeki temel medya eğilimlerini analiz eden rapor, ifade özgürlüğü ile gazetecilerin hak ve sorunları üzerine eğiliyor.

Rapora ve veri setine aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.
​

https://lnkd.in/eZgkuVnq

OpenAI sosyal medya mı kuruyor❓
Son dönemde OpenAI’ın bir sosyal medya platformu geliştirdiğine dair güçlü kulis bilgileri dolaşıyor. Prototipin test edildiği ve Sam Altman’ın yakın çevresinden geri bildirim aldığı konuşuluyor. Bir yapay zeka şirketinin, sosyal medya platformu kurma ihtimali de akıllara öncelikle tek bir kavramı getiriyor.
🎯 Asıl mesele: veri.�Yapay zekâ modelleri dev veri havuzlarıyla eğitiliyor. OpenAI, bugüne kadar dış kaynaklardan, çoğunlukla da telif haklarını ihlal eden biçimde, veri topluyordu ama bu giderek hem pahalı hem de riskli hale geldi. Bir sosyal medya platformu kurmak hem kullanıcı verisini doğrudan toplamak hem de içerik üretimini kendi içinde tutmak anlamına geliyor.
🧠 Bu platform nasıl işleyecek?
● Akış yapısını kim kontrol edecek?
● Yapay zekâ çıktıları nasıl etiketlenecek?
● İnsan üretimiyle AI üretimi nasıl ayırt edilecek?
● Deepfake, manipülasyon ve dezenformasyon nasıl engellenecek?
🎭 Görünen o ki yapay zekâ ve sosyal medya giderek birbirine yakınlaşıyor.�Bu yakınlaşma, kullanıcılar için ise hiç verimli değil; aksine daha çok veri sömürüsü riskini beraberinde getiriyor.
Ümit Alan’ın, Aposto’da yayınladığı konuyla ilgili makalenin tamamına aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.



https://aposto.com/s/yeni-medyada-ultra-her-sey-dahil-cagi-openaiin-sosyal-ag-kurma

Hakikat Sonrası Çağda Enformasyon Düzensizliği, Güven ve Yılmazlık: Antropolojik Bir Bakış Açısı 🌍
İstanbul Bilgi Üniversitesi bünyesinde Emre Erdoğan ve ekibi tarafından yürütülen, Bilgi Düzensizliklerine Karşı Toplumsal Bilişsel Dirençlilik Yaratmak başlıklı proje kapsamında, infodemilab yürütücüsü Suncem Kocer’in yazdığı politika belgesi yayında. 👁️
Yeni yayımlanan bu politika belgesinde, bilgi düzensizlikleri antropolojik ve etnografik bir bakışla ele alınıyor. Bilgi düzensizlikleriyle ilgili sorunlar, sadece sosyal medyada yayılan yanıltıcı bilgilerle değil; dahası bu bilgilerin toplum içinde nasıl karşılık bulduğu ve kimler tarafından nasıl kullanıldığıyla ilişkili. 📢
🔍 Sahte içerikler, yalnızca internet yoluyla değil, geleneksel medya ve yüz yüze iletişim aracılığıyla da yayılıyor. Bu yüzden problem karşısında gelişim alanları sadece bireylerin medya okuryazarlıklarını geliştirmesi gibi tek taraflı çözümlerden değil, toplumun adalet, özgürlük ve medya güveni gibi konularla kurduğu çok yönlü ilişkinin gelişiminden geçiyor. Mezenformasyona karşı yılmaz toplumlar; güven, adalet ve ifade özgürlüğünü esas almak durumunda.
🧩 Bu politika notunda şu başlıklar tartışılıyor:�✅ “Post-Truth” kavramı nedir?�✅ Yanlış bilgi sadece sosyal medyanın sorunu mu?�✅ Güven duygusu nasıl değişiyor?�✅ Bilgi düzensizliklerine karşı yılmazlığı nasıl geliştirebiliriz?
📌 Bu meselede problemler sadece bireylerin omuzlarına yüklenemeyecek kadar büyük, bu yüzden kolektif bir sorumluluk anlayışı geliştirmek gerekiyor.
Belgenin tamamına aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.



https://resaid.bilgi.org.tr/wp-content/uploads/2025/04/No2.Hakikat-Sonrasi-Cagda-Enformasyon-Duzensizligi-Guven-ve-Yilmazlik-Antropolojik-Bir-Bakis.pdf

🗓️ Gazetecilerin Bir Ayı: Sokakta Gaz, Mahkemede Meslek Savunusu 📰👮‍♂️
📌 19 Mart’tan 18 Nisan’a uzanan süreçte Türkiye’de gazetecilik, önemli bir sınav verdi.
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması sonrası başlayan protestolar, sadece yurttaşları değil, haber takibi yapan gazetecileri de hedefe koydu. Yüzlerce gözaltı, sert müdahaleler, orantısız şiddet, kırılan kameralar... Ve sonunda: “Gazeteci misin, kanıtla” davası. 🎥⚖️
👁️‍🗨️ 21-28 Mart arasında sahadaki birçok gazeteci fiziksel şiddete maruz kaldı.
🔴 En az 11 gazeteci gözaltına alındı.
🏠 Gazeteciler ifadeye çağrılmak yerine, ev baskınlarıyla gözaltına alındı.
🌍 BBC ve İsveç basınından iki yabancı muhabir ya sınır dışı edildi ya da tutuklandı.
🧾 Ve son olarak: 8 gazeteci 18 Nisan’da Çağlayan’da, gazetecilik gereği eylemleri takip ettikleri için mesleklerini savunmak zorunda kaldılar.
📢 DİSK Basın-İş ve Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) başta olmak üzere birçok kurum, "Gazetecilik suç değildir" tepkisini bir kez daha hatırlatmak zorunda kaldı.
Gökçe Akgöl’ün muziryayinda için kaleme aldığı yazının tamamına aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.


https://muzir.org/2025/04/17/gazetecilerin-bir-ayi/

📰 Yerel Gazetecilikte Öğrenci Emeği: Gazetecilik Eğitimi Sahaya Taşındı 🎓 Ahmet Sabancı’nın, News Lab Turkey’de yayımladığı “n okuyoruz” bülteni geri döndü. Yayınına bir süre ara verilmiş bültenin geri dönüşü, takipçileri için oldukça kıymetli.
Bültenin bu sayısında yer alan birçok ilginç konudan bir tanesi ise özellikle dikkate değer. Habere göre günümüzde birçok yerel gazete, personel yetersizliği nedeniyle uzak mahalleleri ve kasabaları haberleştiremiyor. Bu boşluğu ise üniversite öğrencileri dolduruyor! ABD'de yükselen bu modelde, gazetecilik öğrencileri, ders kapsamında haber üretip bu içerikleri yerel medya kuruluşlarına ücretsiz sağlıyor. 💡
📍 Vermont Üniversitesi'ndeki Community News Service, bu dönüşümün merkezlerinden biri. Öğrenciler, editörleriyle birlikte haber üretiyor, yazdıkları içerikler yaklaşık 15 yerel medya kuruluşunda yayımlanıyor. Her içerik, öğrencinin ismiyle paylaşılıyor ve isteyen herkesin yeniden yayımlayabileceği şekilde açık erişime sunuluyor.

‍💻 İki taraflı kazanım:�– Öğrenciler uygulamalı olarak habercilik deneyimi kazanıyor,�– Küçük yerel gazeteler kaliteli içerik elde ediyor.
📷 Örneğin Vermont'taki Charlotte News sadece bir tam zamanlı çalışana sahip. Editörü Scooter MacMillan, “Öğrenciler olmasa bu kadar fazla haberi yetiştiremezdik. Onların bakışıyla yerel renk daha güçlü yansıyor” diyor. 👩
🎙️ Bu model hem gazetecilik eğitimi hem de yerel demokrasinin gelişimi için umut verici. Ancak aynı zamanda şu soruyu da düşündürüyor: Haber alma hakkımız neden artık öğrenci emeğine kaldı?
Bu haberin detaylarına ve “n okuyoruz” bültenine aşağıdaki linkler üzerinden erişebilirsiniz.



https://www.poynter.org/business-work/2025/student-journalists-local-news-gap/

https://www.newslabturkey.org/2025/04/14/internette-aramanin-gelecegi/

📰 Türkiye’de Medya Sahipliği: 100 Haber Kuruluşu ve Sermaye Bağlantıları 📡
Türkiye’deki haber kanalları, gazeteler, haber siteleri ve radyolar son yıllarda el değiştirerek büyük sermaye gruplarının kontrolüne geçti. Peki, bu medya kuruluşlarının gerçek sahipleri kim? 📊

🔍 Medya ve Sektör Bağlantıları�, 2025 itibarıyla Türkiye’de 100 büyük medya kuruluşunun sahiplerini ve bu holdinglerin gazetecilik dışındaki yatırımlarını derledi. İktidar medyasını yöneten şirketlerin çoğu inşaat, enerji, gayrimenkul, perakende ve turizm gibi alanlarda dev yatırımlara sahip.

🏗️ Medya Sahipliği Nasıl Değişti?�Türkiye’de medya sahipliği, 1980’lerden itibaren köklü bir dönüşüm geçirdi. O döneme kadar çoğunlukla gazeteci ailelerin elinde olan medya, neoliberal politikalar sonucu büyük holdinglere devredildi. Turgut Özal döneminde hız kazanan bu süreç, 2000’lerde artan bir ivmeyle, medya bağımsızlığını daha da zayıflattı.

⚡ Çapraz Sahiplik ve Editoryal Bağımsızlık�Bugün medya, kamu ihaleleriyle beslenen büyük sermaye gruplarının elinde. Çapraz sahiplik yapısı nedeniyle medya kuruluşları, siyasî ve ticarî çıkarlar doğrultusunda yayın politikası belirlemek durumunda kalıyor. Haber içeriklerinde eleştirel gazeteciliğin yerini, ekonomik bağlantıların belirlediği bir gündem kaplıyor.
📢 Medya Bağımsızlığı İçin Ne Yapılmalı?�Bağımsız gazeteciliğin güçlenmesi için şeffaf medya sahipliği, bağımsız finansman modelleri ve kamuoyunun bu konuda bilinçlenmesi şart. Haber alma hakkının devamlılığı için alternatif medya platformlarının sürdürülebilirliği gün geçtikçe daha önem kazanıyor.
Araştırmanın detaylarına aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.

https://journo.com.tr/medya-sahipligi-2025

📰 Gazetecilere Yönelik Baskılar Artıyor: Gözaltı, Şiddet ve Tutuklamalar Devam Ediyor 🚨

Aralarında ulusal ve uluslararası ödüllere sahip isimlerin de bulunduğu 11 gazeteci şafak operasyonlarıyla gözaltına alındı. Gözaltına alınan isimler arasında Zeynep Kuray, Bülent Kılıç, Hayri Tunç gibi tanınmış gazeteciler de yer alıyor. Gazeteciler, Saraçhane’deki protestoları takip ederken gözaltına alındı. İzmir’de ise Murat Kocabaş ve Yağız Barut benzer şekilde gözaltına alındı. 🔍

📌 TGS ve TGC’den Sert Tepki
Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), bu gözaltıların hukuksuz olduğunu belirterek, “Gazetecilik suç değildir!” mesajını verdi. 🗣️

⚖️ 7 Gazeteci Tutuklandı
İstanbul’da gözaltına alınan 7 gazeteci, mahkeme kararıyla tutuklandı. Avukatlar, gözaltındakilerin serbest bırakılacağı bilgisini almışken, kısa süre sonra savcının karar değiştirip tutuklama talep ettiğini belirtti.

📹 Gazetecilere Yönelik Polis Şiddeti
Saraçhane’de protestoların 4. gününde BirGün muhabiri Ebru Çelik ve BirGün çalışanı Deniz Güngör polis şiddetine maruz kaldı. Gazeteci Serkan Ocak, göstericilere yapılan müdahaleyi sosyal medya hesabından paylaşarak, milyonlarca kez görüntülenmesini sağladı.

❌ Bianet’in X Hesabı Engellendi
Dijital sansür de yoğunlaşarak devam ediyor. Bianet’in 365 bin takipçili X hesabı Türkiye’den erişime engellendi. İfade Özgürlüğü Derneği, kararın “millî güvenlik ve kamu düzenini koruma” gerekçesiyle alındığını açıkladı. 🔒

Gazetecilere yönelik baskıların arttığı bu gibi kriz dönemlerinde basın özgürlüğün önemi daha net anlaşılıyor.

Sizce bu süreçte kamuoyunun doğru bilgiye erişim hakkı nasıl korunmalı? 📢

📢 RTÜK’ün Canlı Yayın Durdurma Kararına Tepkiler Büyüyor! 📺🚫

RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun gözaltına alınmasının ardından medyayı uyardı ve yayıncı kuruluşlarından canlı yayınları durdurmalarını istedi. Şahin, "Yasal olmayan yayınlara devam eden birkaç yayıncıya son kez uyarıda bulunuyoruz, gerekirse lisans iptaline kadar gidebiliriz." açıklamasını yaptı. 🛑

Bu açıklama, yaşanan gelişmelere paralel olarak basın özgürlüğü açısından da büyük bir tartışma başlattı. RTÜK’ün CHP’li üyesi İlhan Taşçı, kararın "kanunsuz" olduğunu belirterek, "Basın özgürlüğü askıya alındı." dedi. Taşçı, RTÜK’ün mevzuata aykırı bir şekilde yayıncıları tehdit ettiğini ve Şahin’in bu konuda yetkisi olmadığını savundu. ⚖️

Sosyal medya bant daraltmaları ve yayıncı kuruluşlar üzerindeki baskının giderek arttığı bu dönemde, basın özgürlüğüne yönelik tehditler ve uygulamalar, anayasal bir hak olan “bilgi edinme hakkından” mahrum edilen toplumu daha fazla tedirgin ediyor. Bu kararlar, kamuoyunun doğru bilgiye ulaşmasını engellerken, yaratabileceği potansiyel etkiler açısından endişe ile karşılanıyor 📰

Gelişmenin detaylarıyla ilgili habere aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.

https://medyascope.tv/2025/03/23/imamoglu-protestolari-rtuk-televizyon-kanallarinin-canli-yayinlarini-durdurmasini-istedi-rtuk-canli-yayinlarin-durdurulmasini-istedi/

🆘 Bağımsız Medyadan Google Ambargosuna Karşı Çağrı 📰

📉 Google, Ekim 2024'te başlayan ve Ocak sonunda yeniden devreye giren algoritma değişikliğiyle, bağımsız medya haber sitelerinin %98 oranında online trafik kaybına uğramasına yol açtı. Bu durum, haber sitelerinin görünürlüğünü yok ederken, kamuoyunun doğru ve bağımsız bilgiye erişimini de bir hayli zorlaştırıyor.

❗ Son olarak ise Gazete Duvar'ın kapanması, bu kararın ne kadar yıkıcı sonuçlar yarattığını gözler önüne seriyor.

📢 Artı Gerçek, BirGün, Diken, Ekonomim, Gazete Pencere, Kısa Dalga, Medyascope, T24 ve İlketv medya kuruluşları, bu ambargonun yarattığı kurumsal hak kayıplarına karşı, okurlarının desteğini talep eden açık bir çağrı yaptılar.

Çağrı metnine aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.

https://kisadalga.net/haber/gundem/kamuoyuna-acik-mektup-googlein-yikici-ambargosunu-protesto-ediyoruz-122070

📢 Nefret Söylemi: Güncel Tartışmalar ve Alternatif Yaklaşımlar Etkinliğine davetlisiniz! 🗣️



Hrant D**k Vakfı öncülüğünde, günümüz medya ekosisteminin en yakıcı sorunlarından olan nefret söylemine dair önemli bir etkinlik gerçekleştirilecek.

📅 14-15 Mart 2025 (Cuma-Cumartesi)

📍 Yüz yüze gerçekleşecektir.



İki gün sürecek bu programda:

🔹 Nefret söylemi kavramı ve tespit yöntemleri tartışılacak.
🔹 Alternatif mücadele yollarına odaklanılacak.

🔹 Nefret söylemiyle mücadelede dijital teknolojilerin rolü ele alınacak.
🔹Hrant D**k Vakfı, Boğaziçi Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi ortaklığıyla, nefret söylemi tespiti için geliştirilen Pari adlı yapay zekâ aracı tanıtılacak.

🎙️ Etkinlikte, Türkçe ve İngilizce simultane çeviri yapılacak ve vakfın YouTube hesabından canlı yayın gerçekleştirilecek.📺



Bu anlamlı etkinlik, geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz değerli akademisyen Prof. Dr. Fuat Keyman'ın anısına ithaf edilmiştir.



Detaylı bilgi ve kayıt için aşağıdaki linki kullanabilirsiniz.



**kVakfı

https://hrantdink.org/tr/asulis/duyurular/4407-nefret-soylemi-guncel-tartismalar-ve-alternatif-yaklasimlar

📰🤖 Amerika’nın önde gelen basın kuruluşlarından Los Angeles Times, gazetecilikte yapay zeka kullanımının yeni bir örneğini sunarak; haberlere YZ tarafından hazırlanan “karşıt görüşler” sekmesi ekledi ama bu inovatif yaklaşım pek de umulduğu gibi gitmiyor!

Gazete, editörlerin hazırladığı haberlere YZ ile üretilmiş alternatif bakış açıları içeren bir sekme ekleyerek, haber konusuyla ilgili karşıt görüşleri de eş zamanlı sunabilmeyi ve daha tarafsız görünmeyi hedefliyor. 🎭 Amaç, bir yazarın sunduğu görüşe karşı YZ’nın bir karşı görüş sunmasıyla, okurların aynı haberle ilgili farklı perspektiflere ulaşmasını sağlamak.
Ancak uygulama şimdiden yoğun eleştiri alıyor: Eleştirilerin merkezinde, YZ’nın hazırladığı bu karşıt görüşlerin bir insan müdahalesi olup olmadan yayınlanmasının doğurabileceği etik endişeler yer alıyor. 🔍

Medyada objektiflik arayışı yapay zeka ile sağlanabilecek mi, yoksa bu, gazeteciliğin güvenilirliğine negatif bir etki mi edecek? 🤔 Haber medyasının, teknolojik inovasyon karşısındaki bu sınavını izlemeye devam edeceğiz…

Haberin detaylarına aşağıdaki link üzerinden erişebilirsiniz.

https://www.niemanlab.org/2025/03/the-l-a-times-adds-ai-generated-counterpoints-to-its-opinion-pieces-and-guess-what-there-are-problems/

Amazon ve Blue Origin gibi dev firmaların sahibi olan Jeff Bezos, 2013 yılında Amerika’nın önde gelen basın kuruluşlarından The Washington Post’u satın alarak, medya sektörüne yatırım yapan multi-milyarderlerden birisi olmuştu.💰💵 Aradan geçen zamanda gazetenin bağımsız yayıncılık politikalarını koruyacağını söyleyen Bezos, son yaptığı duyuruda ise bu vaadiyle çelişkili biçimde The Washington Post’ta “serbest piyasaları” eleştiren görüşlere kapıyı kapattı! 📢

Bezos’un son seçimler öncesi Kamala Harris’e desteğini geri çekerek, Trump’a yakınlaşması siyasi manevrasıyla birlikte değerlendirilen bu gelişme, medya üzerindeki sermaye etkisininin ulaştığı boyutları bir kez daha tartışmaya açtı.

ABD’de medya sahiplerinin yayın politikasını belirleme gücü yeni değil, ancak “Serbest piyasa karşıtı görüşler artık başkaları tarafından yayımlanabilir” şeklinde doğrudan ve açık bir yönlendirme, gazetecilik etiği açısından oldukça tartışmalı. Özgür basın ve medya ekonomisi arasındaki bu dengenin nasıl evrileceği, önümüzdeki yılların siyasi iklimi üzerinde de büyük etki sahibi olacak. 🎭

Haberin detaylarına link üzerinden erişebilirsiniz: https://www.niemanlab.org/2025/02/jeff-bezos-declares-opinions-questioning-free-markets-no-longer-welcome-at-the-washington-post/