Kur'anı Kerim'i anlamak
23/04/2025
Kur'ânı Keriym in iyrablı tercümesi!
50. KUR'AN SAYFASI Kelime Meali, İ'râbı, Kısa Tefsiri (ÂL-İ İMRAN 10-15) Necla Yasdıman Kur'an Ufku KURAN UFKU NECLA YASDIMAN3. CÜZ KUR'AN-I KERİM'İN 50. SAYFASI ÂL-İ İMRAN SÛRESİ 10. AYET'TEN 15. AYET'İN SONUNA KADAR KELİME MEALİ, İ'RÂB VE KISA TEFSİRİBU ...
ÊLİ İMRÂN SUVRESİ 65. ÊYETİ KERİYMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
☆☆
يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَٓاجُّونَ ف۪ٓي اِبْرٰه۪يمَ وَمَٓا اُنْزِلَتِ التَّوْرٰيةُ وَالْاِنْج۪يلُ اِلَّا مِنْ بَعْدِه۪ۜ اَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿٦٥﴾
HZ İBRÂHİM'İN DİNİ (Tevrat ve İncilin Hz İbrahimden sonra gelmiş olması; yani Hz İbrahimin Musevi yada İsevi olamayacağı, aksine onların İbrahimi olabileceği)!
ÊLİ İMRÂN SUVRESİ 65. Ey Kitap ehli! İbrahim hakkında niçin tartışıyorsunuz? Oysa Tevrat da, İncil de ondan sonra indirilmiştir. Siz hiç düşünmüyor musunuz?
YÊ EHLE EL-KİTÊBİ: ey kitap ehli (Yahudi ve Hristiyanlar) [önünde YEE nida-seslenme harfi bulunan isim-izafiyet tamlaması. EHLE: ehli, sahibi olan, esas-tamlanan-muzaf olan isim olup i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani öne alınmış-mukaddem mef'ul-tümleç konumundadır. EL-KİTÊBİ: kitap, tamlayan-muzafın ileyh durumunda olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir; başına el takısı almış marife-belirli bir isimdir
LİMÊ: niçin, neden [harf gurubundan soru edatı-ön eki
TÜHÂCCÜVNE: tartışıyorsunuz [hacece=hacce: tartıştı kök-mücerret fiilinden mufee_ele=karşılıklı=işteş kalıbında türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış haacece=haacce: karşılıklı tartıştı fiili. Yeh'e'cecü=yühaaccü: tartışıyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Tühaaccüüne: tartışıyorsunuz, muhatab müzekker cem'i-çoğul kipi-sıygası. Cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir
FİY: de, da, hakkında [harf gurubundan cer harfi-ön eki; önüne geldiği isminin i'rabını-son harfinin harekesini cer-esre (mecrur) yapar
FİY İBRAHİYME: ibrahim hakkında (tartışıyorsunuz)[önünde cer harfi-ön eki bulunan özel isim. İ'rabı-son harfinin harekesi cer-esre olması gerekirken nasb-üstün geldi çünkü gayrı munsarif isimler cer-esre olamazlar.
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi yani kendinden sonra gelen cümlenin kendinden önceki cümleyle bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu gösteriyor
MÊ ÜNŹİLET: indirilmemiştir (Tevrat ve İncil) [neźele: indi kök-mücerret fiilinden if'al-geçişli kalıpta türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış enźele: indirdi fiili. Enźelet: indirdi, müennes-dişil, gaibe, müfret-tekil yani üçüncü tekil müennes-dişil kipi-sıygası. Ünźilet: indildi, edilgen-meçhul kipi-sıygası. Mee ünźilet: indirilmedi, indilmemiştir (Tevrat ve İncil) olumsuz kipi-sıygası.
ET-TEVRÂTÜ VE EL-İNCİYLÜ: Tevrat ve İncil (indirilmemiştir) [ve bağlacı-harfiyle fiile bağlanmış iki özel isim. İ'rabları-son harflerinin harekeleri ref-ötredir yani fail-özne konumundadırlar
İLLÊ MİN BA'Dİ-HİY: ancak odan sonra (indirildi-indirilmişti-indirilmiştir) [İLLÊ: istisna harfi edatı-ön eki, arkasından müstesna gelecektir. MİN BA'Dİ-HİY=MİN BA'Dİ-HÜV: Onun sonrassın-da, önüne cer harfi-ön eki almış isim-izafiyet tamlaması. BA'Dİ: sonra, esas-tamlanan-muzaf olan isimdir önünde cer harfi-ön eki olduğu yani mecrur olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir. HİY=HÜV: O-nun (Hz İbrahim), bitişik-muttasıl zamiri tamlayan-muzafın ileyh durumundadır ancak zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez.
E: harf grubundan soru ön eki
FE: artık, hala [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden sonra gelen cümlenin kendinden önceki cümleyle bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu gösteriyor
LÊ TA'GILÜVNE: düşünmüyorsunuz, düşünmezsiniz [agile: akletti, ya'gilü: aklediyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Ta'gilüüne=ta'gılüvne: aklediyorsunuz, muhatab, cem'i-çoğul, müzekker-erkek kipi-sıygası. Lee ta'gılüüne: akletmiyorsunuz, akletmezsiniz, olumsuz kipi-sıygası. E-lee ta'gılüüne: akletmiyor musunuz-aklatmezmisiniz, önünde soru harfi-ön eki bulunan fiil. E-fe lee ta'gılüvne: hala akletmiyor musunuz önünde soru ve atıf harfi ön eki bulunan fiil.
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
ÊLİ İMRÂN SÜVRESİ 64. ÊYETİ KERİYMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
قُلْ يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَٓاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِه۪ شَيْـًٔا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللّٰهِۜ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ ﴿٦٤﴾
KİTAP EHLİYLE (YAHUDİ VE HRİSTİYANLARLA) ARAMIZDAKİ ORTAK SÖZ (yalnız Allah'a kulluk etmek, O’na hiçbir şeyi eş-denk tutmamak, ve insanları ilahlaştırmamak=İlahi dinlerin ortak özellikleri, inanç esasları, Ehli Kitapla uzlaşabilinecek asgari müşterekler)!
MÜSLÜMAN=MÜSLİMLER (MÜSLİM: (Allaah'a) teslim-islam olan)!
ÊLİ İMRÂN SÜVRESİ 64. De ki: Ey kitap ehli! Sizinle bizim aramızda ortak olan bir söze geliniz. Allah'tan başkasına kulluk etmeyelim, O'na hiçbir şeyi eş tutmayalım ve Allah'ı bırakıp da kimimiz kimimizi ilâhlaştırmasın. Eğer onlar yine yüz çevirirlerse, deyin ki: "Şahit olun biz müslümanlarız".
GUL=İGVUL=İGUL: de (ki), söyle(ki) [gavele =gavle =gaale: dedi. Yegvülü=yeguvlü=yeguulü: diyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Tegvülü=teguvlü=teguulü: sen diyorsun, muhatab müzekker müfret-tekil kipi-sıygası. İgvül=igul=gul: de, söyle, emir kipi-sıygası. Cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail sen. Gaale fiilinden sonra tırnak içi-konuşma cümlesi-cümleleri gelecektir.
YÊ EHLE EL-KİTÊBİ: ey kitabın ehli [önünde hitap-nida-seslenme harfi bulunan isim-izafiyet tamlaması. EHLE: ehli, sahibi esas-tamlanan-muzaf olan isim olup i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani mef'ul-tümleç konumundadır(öne alınmış, mukaddem mef'ul-tümleç). EL-KİTÊBİ: kitabın, başına el takısı almış marife-belirli bir isim olup muzafın ileyh-tamlayan durumundadır.
TEÂLEV: gelin [aleve=alev=alee: yüksek-yüce oldu kök-mücerret fiilinden if'al-geçişli kalıpta türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış ea'leve=ea'lev=ea'lee: geldi fiili. Ye'a'levü=ye_alevü=ye_aalüv=ye_aalüü: geliyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Te_aalevüü: geliyorsunuz, muhatab müzekker cem'i-çoğul kipi-sıygası. Te_aalev: gelin, emir kipi-sıygası. Cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir. Birinci tırnak içi-konuşma cümlesidir.
İLÊ KELİMETİN SEVÊİN: ortak-eşit olan bir kelime-ye (gelin) [şihhi cümle-isim takımı, mef'ul-tümleç konumundadır. KELİMETİN: kelime, önünde İLÊ(e, a) cer harfi-ön eki bulunan, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz olan, arkasından onu vasıflandıran SEVÊİN: eşit olan sıfat geldiği için sıfat tamlamasıdır. SEVÊİN: Eşit olan, sıfat-isim; nitelediği mevsufuna uygun olarak i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre ve nekra-belirsizdir.
BEYNE-NE VE BEYNE-KÜM: bizim aramızda ve sizin aranızda (ortak olan bir kelimeye gelin de) [önünde mekan-yer zarfı tümleci-mef'ulü ön eki bulunan zamir-isim, mekan zarfı tümleci-mef'ulün fih konumundadır.
EN: mek, mak (üzere) [harf gurubundan nasb edatı-fiil ön eki, önüne geldiği muzari fiili mastarlaştırır. Eşit olan kelimeye bedel-ayrıntısı-karşılığı gelecek
ELLÊ NA'BÜDE=EN-LÊ NA'BÜDE: ibadet etmemek-etmememiz (şeklindeki). LÊ NA'BÜDE: ibadet etmeyiz [abede: ibadet etti fiili; ya'büdü: ibadet ediyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası; lee ya'büdü: ibadet etmez, olumsuz kipi-sıygası; lee na'büdü: ibadet-kulluk etmeyiz, mütekellim cem'i-çoğul kipi-sıygası. En lee na'büde=ellee na'büdü: ibadet etmememiz, ibadet etmemek
İLLÊ ALLÂHE: Allah'tan başkaya (ibadet etmemek) [önünde İLLÊ istina edatı bulunan isim-müstesna=ALLÂHE. İ'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür dolayısıyla abede fiilinin-fiilimsinin mef'ulü-tümleci konumundadır
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden sonra gelen fiili-cümleyi EN nasb edatına bağlıyor, mastarlaştırıyor-fiilimsi yapıyor
(EN) LÊ NÜŞRİKE: ortak koşmamak-koşmamamız (şeklindeki) [şerike: şirk-ortak koştu fiili. Yeşrikü: ortak koşuyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Lee yeşrikü: ortak koşmaz, olumsuz kipi-sıygası. Lee neşrikü: ortak koşmayız, mütekellim cem'i-çoğul yani birinci çoğul şahıs kipi-sıygası. En lee nüşrike: ortak koşmamak
Bİ-HİY=Bİ-HÜV: O'na (Allah'a) (ortak koşmamam-koşmamamız) [önünde Bİ cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur durumunda olan zamir-isim olup zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez. Şerike fiilinin-fiilimsinin mef'ulü-tümleci konumundadır
ŞEY'EN: (hiçbir) şey-i (O'na ortak koşmamak) [isim-zamir, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz bir isim, i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani şerike fiilinin-fiilimsinin mef'ulü-tümleci konumundadır
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden sonra gelen fiili-cümleyi EN nasb edatına bağlıyor, mastarlaştırıyor-fiilimsi yapıyor
(EN) LÊ YETTEKHİŹE: edinmemesi (şeklindeki) [ekhaźe: edindi kök-mücerret fiilinden ifti_al-aktif çaba kalıbında türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış ie'tekhaźe=ittekhaźe: edindi fiili. Yi''e'tekhiźü=yettekhiźü: ediniyor-edinir, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Lee yettekhiźü: edinmez, olumsuz kipi-sıygası. En lee yettekhiźe: edinmemek-edinmemesi fiilimsi-mastarlaşmış hali
BA'DU-NÊ: (bizim) bazımız-ın [isim-izafiyet tamlaması, fiilin-fiilimsinin faili-öznesi konumundadır. BA'DUN: bazı, esas-tamlanan-muzaf olan isim, i'rabı-son harfinin harekesi ref-ötre yani fail-öznedir. NÊ: Bizim, muttasıl-bitişik zamiri tamlayan-muzafın ileyh durumundadır, zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez.
BA'DAN: bazısı-nı (edinmemesi) [isim, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz bir isim olup i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani fiilinin-fiilimsinin mef'ulü-tümleci konumundadır. Yalın hali ba'dün: bazı
ERBÊBEN: rabler, tanrılar (edinmemesi şeklindeki aramızdaki ortak kelimeye gelin de) [isim, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz, cem'i-çoğul bir isimdir. İ'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani mef'ul-tümleç konumundadır. Yalın hali erbeebün: rabler, tanrılar.
MİN DÜVNİ ALLÂHİ: Allah'tan başkasını [önünde MİN cer harfi-ön eki bulunan isim-izafiyet tamlaması, dolaylıtümleç-mef'ulkonumundadır. DÜVNİ: başkası, esas-tamlanan-muzaf olan isim, önünde cer harfi-ön eki olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir. ALLÂHİ: Allah'tan, özel isim olup tamlayan-muzafın ileyh durumundadır.
FE: artık [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi yani kendinden sonra gelen cümlenin kendinden önceki cümleyle bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu, konunun-paragrafın devam ettiğini gösteriyor
İN: eğer [harf gurubundan şart bildiren yan cümlecik bağlacı-bağlacı-ön eki, fiilin önüne gelir, fiil muzari ise son harekesini cezm-sakin yapar (mazi fiil hiçbir zaman değişikliğe uğramaz)
TEVELLEV: döndüler-yüz çevirdiler(se) [veleye=veley=velee: yakın(dost) oldu, takip etti kök-mücerret fiilinden tefe'e_ül-aktif çaba kalıbında türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış tevelleye=tevelley=tevellee: döndü, yüz çevirdi fiili. Tevelleyüü=evelleyüv==tevellev: yüz çevirdiler. İn tevellev: eğer döndüler-se=dönerler-se. Fiilüşşart=şart fiili.
FE: artık [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, şart cümlesinin cevabı gelecek
GUVLÜV: deyin (ki) [gavele =gavle =gaale fiili. Yegvülü=yeguvlü=yeguulü: diyor-der, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Tegvülüvne=tegvülüüne=teguulüüne: siz diyorsunuz, muhatab, cem'i-çoğul, müzekker-erkek yani ikinci çoğul şahıs kipi-sıygası . İgvülüv=iguulüü=guulüü: deyin, emir kipi-sıygası. Cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail siz. Gaale fiilinden sonra tırnak içi-konuşma cümlesi-cümleleri gelecektir
İŞHEDÜV: şahid olun [şehede: şahid oldu fiili. yeşhidü= şahit oluyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Teşhidüüne: siz şahid oluyorsunuz. işhedüü: siz şahid olun, emir kipi-sıygası
Bİ ENNÊ(ENNE-NÊ) MÜSLİMÜVNE: şüphesiz biz müslümanlarız , şüphesiz bizim müslümanlar olduğumuza (şahid olun deyin) [fiil cümlesinin mef'ulü-tümleci isim cümlesi olarak geldi
Bİ: e, a [harf gurubundan cer harfi-ön eki
ENNE: şüphesiz [harf gurubundan tekid-vurgu edatı-ön eki. İsim cümlesinde önüne geldiği ismini nasb-üstün yapar
ENNÊ=ENNE-NÊ: şüphesiz biz [isim-zamir, önünde tekid-vurgu edatı-ön eki bulunan zamir-isim. İsim cümlesinin mübtedası-açıklanacak olan ismidir.
MÜSLİMÜVNE: müslimler-izdir, müslümanlarızdır (deyin) [isim, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz vede çoğul-cem'i bir isim. İ'rabı-son harfinin harekesi ref-ötredir yani isim cümlesinin haberidir-tümlecidir. Müslimün=müslim: (Allah'a) teslim olan, İslam olan. İslam=isleem=islêmün: (Allâh'a) tesim olma.
☆☆☆☆☆★☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
ALİ İMRAN SURESİ 63. AYETİ KERİMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَل۪يمٌ بِالْمُفْسِد۪ينَ۟ ﴿٦٣﴾
HAKTAN-İMANDAN YÜZ ÇEVİRENLERİN FESATÇI-BOZUCU OLMASI!
ALİ İMRAN SURESİ 63. Eğer (haktan) yüz çevirirlerse, şüphesiz ki Allah bozguncuları çok iyi bilendir.
FE...FE...: Eğer..se, artık..(şart cümlesi ve cevap cümlesi=koordineli bağlaç)
FE:artık [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden önceki cümleyle kendinden sonra gelen cümlenin bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu, konunun-paragrafın devam ettiğini gösteriyor
İN: eğer [harf gurubundan şart bildiren yan cümlecik bağlacı-bağlacı-ön eki, fiilin önüne gelir, fiil muzari ise son harekesini cezm-sakin yapar (mazi fiil hiçbir zaman değişikliğe uğramaz)
TEVELLEV: döndüler-yüz çevirdiler(se) [veleye=veley=velee: yakın(dost) oldu, takip etti kök-mücerret fiilinden tefe'e_ül-aktif çaba kalıbında türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış tevelleye=tevelley=tevellee: döndü, yüz çevirdi fiili. Tevelleyüü=evelleyüv==tevellev: yüz çevirdiler. İn tevellev: eğer döndüler-se=dönerler-se. Fiilüşşart=şart fiili.
FE: artık [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi; şart cümlesinin cevabı gelecek (cevabüşşart)
İNNE: şüphesiz [harf gurubundan tekid-vurgu edatı-ön eki; inne ve kardeşlerinden olup isim cümlesinde önüne geldiği ismini nasb-üstün yapar. Cevabüşşart isim cümlesi olarak geldi
ALLAAHE: Allah [İsim, özel isim, önünde tekid-vurgu edatı-ön eki (inne) olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür
ALİYMÜN (Bİ EL-MÜFSİDİYNE): (Fesatçılar-ı) çok bilen-dir [isim (mübalağalı ismi fail). i'rabı-son harfinin harekesi ref-ötre olduğu için isim cümlesinin haberidir.
Bİ EL-MÜFSİDİYNE: fesatçılar-ı, bozucular-ı (çok iyi bilendir) [önünde Bİ (e,a) cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur durumunda olan (i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre olan) isim. Mef'ul-tümleç konumundadır. Yalın hali müfsidüüne: bozucular-fesatçılar.
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
ALİ İMRAN SURESİ 62. AYETİ KERİMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّۚ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّا اللّٰهُۜ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ ﴿٦٢﴾
HZ İSANIN GERÇEK KISSASI!
CENABI ALLAH'IN ÖZELLİKLERİ, VASIFLARI, İSİMLERİ!
ALİ İMRAN SURESİ 62. İşte (İsa hakkında söylenen) gerçek kıssa budur. Allah'tan başka hiçbir tanrı yoktur. Muhakkak ki Allah çok güçlüdür ve hikmet sahibidir.
İNNE: şüphesiz [harf gurubundan tekid-vurgu edatı-ön eki, inne ve kardeşlerinden olup isim cümlesinde önüne geldiği ismini nasb-üstün yapar
HEEŹEE: bu (hz İsa kıssası) [işaret zamiri-isim, cümle zamir-isimle başladığı için isim cümlesidir, müpteda-açıklanacak olan zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez
LE-HÜVE=Lİ-HÜVE: şüphesiz o [önünde Lİ tekid-vurgu lamı-ön eki (baştaki innenin devamı olarak) bulunan yani mecrur durumunda olan zamir-isim. HÜVE: o, bitişik-muttasıl zamiri
EL-GISASÜ EL HAGGÜ: hak-gerçek olan kıssa(dır) [sıfat tamlaması içeren isim olup i'rabı-son harfinin harekesi ref-ötredir dolayısıyle isim cümlesinin haberidir.
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden önceki cümleyle kendinden sonra gelen cümlenin bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu, konunun-paragrafın devam ettiğini gösteriyor
MEE MİN İLEEHİN: İlahtan yok-tur [önünde MEE olumsuzluk ön eki ve MİN (hiç bir) cer harfi-ön eki bulunan dolayısıyle mecrur yani i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre olan isim; mübteda-açıklanacak olan isim.
İLLEE ALLAAHİ: Allah'tan başka (ilaçtan yoktur) [önünde İLLEE istisna edatı-ön eki bulunan yani mecrur (i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre olan) isimdir, müstesnadır; İsim cümlesinin haberidir.
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden önceki cümleyle kendinden sonra gelen cümlenin bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu, konunun-paragrafın devam ettiğini gösteriyor
İNNE: şüphesiz [harf gurubundan tekid-vurgu edatı-ön eki, inne ve kardeşlerinden olup isim cümlesinde önüne geldiği ismini nasb-üstün yapar
ALLAAHE: Allah
LE-HÜVE : şüphesiz O [önünde tekid-vurgu lamı bulunan (inne nin devamı gibi) muttasıl-bitişik zamir-isim; zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez
EL-AZİİZÜ: çok aziz-izzetli-şerefli olan(dır) [isim, başına el takısı almış marife-belirli bir isim (mübalağalı ismi fail=o işi-fiili yapanın ismi). İ'rabı-son harfinin harekesi ref-ötredir yani isim cümlesinin haberidir-tümlecidir
EL-HAKİİMÜ: Hakiim-çok hikmet, sırlı bilgi sahibi olan(dır) [isim, başına el takısı almış marife-belirli bir isim (mübalağalı ismi fail=o işi-fiili yapanın ismi). İ'rabı-son harfinin harekesi ref-ötredir yani isim cümlesinin ikinci haberidir.
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
ALİ İMRAN SURESİ 61. AYETİ KERİMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
Rahmeen ve rahıym olan Allaah'ın ismi ile
فَمَنْ حَٓاجَّكَ ف۪يهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَٓاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ اَبْنَٓاءَنَا وَاَبْنَٓاءَكُمْ وَنِسَٓاءَنَا وَنِسَٓاءَكُمْ وَاَنْفُسَنَا وَاَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَى الْكَاذِب۪ينَ ﴿٦١﴾
LANETLEŞMEK (Farklı-zıt-karşıt söz-iddiada bulunanların doğruyu ortaya çıkarmak üzere yalancı olana beddua etmesi)!
ALİ İMRAN SURESİ 61. Sana (gerekli) bilgi geldikten sonra artık kim bu konuda seninle tartışacak olursa, de ki: "Gelin, oğullarımızı ve oğullarınızı, kadınlarımızı ve kadınlarınızı, kendimizi ve kendinizi çağıralım, sonra da lanetleşelim; Allah'ın lanetinin yalancılara olmasını dileyelim".
FE: artık
(FE) MEN: (artık) her kim...se-sa [ Harf gurubundan önüne geldiği fiili-cümleyi şart cümlesi haline getiren yan cümlecik bağlacı-ön eki. ismü şart=şart ismi, zamir gibi.
HAACCE-KE: Seninle tartıştı, tartışırsa [hacece=hacce: bir şeye niyet etti kök-mücerret fiilinden mufaa_ale-karşılıklı-işteş kalıbında türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış haacece=haacce: tartıştı fiili, fiilüşşart=şart isminin fiili olduğu için tartışırsa. cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail O. Haacce-ke: seninle tartışırsa. Ke: seninle, muttasıl-bitişik zamiri mef'ul-tümleç konumundadır ancak zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez
Fİİ-Hİİ=Fİİ-HÜÜ: o-n-da
MİN BA'Dİ: sonra-sın-dan [önünde MİN (den, dan) cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur (i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre olan) isim. BA'Dİ: sonrası, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz bir isim, yalın hali ba'dün: sonra
MEE: şeyin, şeylerin (sonrasından) [ismi mevsul, zamir gibi, arkasından sıfat durumunda olan mazi fiil cümlesi =sıla gelecektir
(MEE) CEE_E-KE MİN EL-ILMİ: ilim-den sana geldi-gelen (şey-den sonra on-da tartışır-sa) [ceye_e=cee_e: geldi fiili. Sıla-sıfat cümlesi olduğu için gelen. Cee_e-ke: sana gelen. MİN EL-ILMİ: önünde min(den, dan) cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur (i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre) olan, başına el takısı almış marife-belirli bir isim. Sıla-sıfat cümlesinin dolaylı tümleci-mef'ulü konumundadır.
FE: artık [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi olup arkasından şart cümlesinin cevabı(cevabüşşart)gelecektir
GUL: de, deki [gavele =gavle =gaale fiili, yegvülü=yeguvlü =yeguulü: diyor-der, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Tegvülü =teguulü: sen diyorsun, muhatab müzekker müfret-tekil kipi-sıygası. İgvül=igul=gul (sen) de, söyle, fiil cümlesi olup gizli özne-fail sen. Gaale fiilinden sonra tırnak içi-konuşma cümlesi-cümleleri gelecektir
TE_AALEV: gelin [aleve=alev=alee: yüceldi, yükseldi kök-mücerret fiilinden if'al-geçişli kalıpta türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış ea'leve=aleve: geldi fiili. Ye'a'livü=ye_aalivü: geliyor-gelir, muzari-şimdiki-geniş. Te'a'livüüne=Te_aalivüüne: geliyorsunuz, muhatab, müzekker-erkek, cem'i-çoğul kipi-sıygası. Te_aalev: gelin ,emir kipi-sıygası. Birinci tırnak içi-konuşma cümlesi fiil cümlesidir, gizli özne-fail siz.
NED_U: çağıralım [deave=de_aa: çağırdı fiili. Yed'ıvü=yed_uv=yed_u: çağırıyor, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Ned_ıvü=ned_uu: çağırıyoruz, çağırırız, çağıralım, mütekellim, çoğul-cem'i kipi-sıygası. Ned_ıv=ned_u: çağıralım, emir-dilek kipi-sıygası. İkinci tırnak içi-konuşma cümlesi fiil cümlesidir, gizli özne-fail biz
EBNEE_E-NEE VE EBNEE_E-KÜM: bizim oğullarımızı ve sizin oğullarınızı (çağıralım)[isim-izafiyet tamlamaları, ikinci konuşma cümlesinin mef'ulü-tümleci konumundadır
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi olup, kendinden sonra gelen ismi-isimleri fiile bağlıyor
NİSEE_E-NE VE NİSEE_E-KÜM: bizim kadınlarımızı ve sizin kadınlarınızı (çağıralım) [isim-izafiyet tamlamaları, ikinci konuşma cümlesinin mef'ulü-tümleci konumundadır
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi olup, kendinden sonra gelen ismi-isimleri fiile bağlıyor
ENFÜSE-NEE VE ENFÜSE-KÜM: bizim nefislerimizi=kendimizi ve kendinizi (çağıralım) [isim-izafiyet tamlamaları, ikinci konuşma cümlesinin mef'ulü-tümleci konumundadır
SÜMME: sonra [harf gurubundan devamında ifade eden bağlaç-atıf harfi
NEBTEHİL: lanetle dua-beddua edelim [behele: beddua etti kök-mücerret fiilinden ifti_al-aktif çaba kalıbında türetilmiş ,mezit-harf sayısı arttırılmış ibtehele: gönülden beddua etti fiili, yi'b'tehilü=yebtehilü: beddua ediyor-eder, muzari-şimdiki-geniş-gelecek zaman. Nebtehilü: beddua ediyoruz, ederiz, edeceğiz, mütekellim, çoğul-cem'i kipi-sıygası. Nebtehil: beddua edelim, emir-dilek kipi-sıygası. Üçüncü tırnak içi-konuşma cümlesi fiil cümlesidir, gizli özne-fail biz
FE: artık
NEC_AL: atalım [ceale: attı fiili. Yec_alü: atıyor, atar, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Nec_alü: atıyoruz, mütekellim, çoğul-cem'i yani birinci çoğul şahıs kipi-sıygası. Nec_al: atalım, emir-dilek kipi-sıygası
LA'NETE ALLAAHİ: Allaah'ın lanetini [isim-izafiyet tamlaması, mef'uulün bih sarih-nesne(tümleç) konumundadır. LA'NETE: laneti-ni, esas-tamlanan-muzaf olan isim olup i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani mef'ul-tümleç konumundadır. ALLAAHİ: Allaah'ın, tamlayan-muzafın ileyh durumunda olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir.
ALEE EL-KEEŹİBİYNE: Yalancıların üzerine (atalım-olsun) [önünde ALLEE (üzerine, e, a) cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur durumunda olan isim, mef'ul-tümleçkonumundadır. KEEŹİBİYNE=KEEŹİBİİNE: yalancılar, cem'i-çoğuldur, mecrur durumunda olduğu yani ön ek aldığı için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir. Yalın hali keźibüüne=keźibüvne: yalanlayanlar, yalancılar.
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
ALİ İMRAN SURESİ 59. AYETİ KERİMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
Rahmeen ve rahıym olan Allah'ın ismi ile
اِنَّ مَثَلَ ع۪يسٰى عِنْدَ اللّٰهِ كَمَثَلِ اٰدَمَۜ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ﴿٥٩﴾
HZ İSA'NIN YARATILIŞININ, HZ ADEM’İN YARATILIŞI GİBİ OLMASI!
ALİ İMRAN SURESİ 59. Doğrusu Allah katında İsa'nın (yaratılışındaki) durumu, Âdem'in durumu gibidir; onu topraktan yarattı, sonra ona "ol!" dedi, o da oluverdi.
İNNE: şüphesiz [harf gurubundan tekid-vurgu edatı-ön eki, inne ve kardeşlerinden olup isim cümlesinde önüne geldiği isminin i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstün yapar
(İNNE) MEŜELE ISEE: İsa'nın misali-durumu [önünde tekid-vurgu edatı-ön eki bulunan isim-isim-izafiyettamlaması. Cümleisimlebaşladığıiçinisimcümlesidir. MESELE, esas-tamlanan-muzaf olan isimdir, başına el takısı almadığı için nekra-belirsiz bir isimdir, isim cümlesinin mübtedası-tanımlanacak-açıklanacak olan ismidir. Ancak önünde tekid-vurgu edatı-ön eki olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi ref-ötre olması gerekirken nasb-üstün olmuştur. ISEE=ISEY: İsa'nın, tamlayan-muzafın ileyh durumunda olan özel isimdir, ancak gayrı munsarif olduğundan i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre gelmemiştir (gayrı munsarif isimler cer-esre olamazlar)
INDE ALLAAHİ: Allaah'ın katında [önünde mekan zarfı harfi-ön eki bulunan isim. Mübtedanın mekan zarfı tümleci-mef'ulün fih i konumundadır. Allaahi: Allaah'ın, özel isimdir, önünde mekan zarfı harfi-ön eki olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir.
KE-MESELİ EEDEME: Ademin misali-durumu gibidir: önünde gibi-benzeme harfi-ön eki bulunan isim-izafiyet tamlaması. İsim cümlesinin haberi konumundadır. MESELİ: misali-durumu, esas-tamlanan-muzaf olan isim olup önünde benzeme harfi-ön eki olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir. EEDEME: Adem'in, tamlayan-muzafın ileyh durumunda olan özel isimdir ancak gayrı munsarif isim olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esre yerine nasb-üstün olmuştur.
KHALEGA-HÜÜ: onu yarattı [khalega: yarattı fiili, cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail O (Allah). HÜÜ: onu, bitişik-muttasıl zamiri mef'ul-tümleç konumundadır, zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez
MİN TURAABİN: toprak-tan [önünde min cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur (cer-esre) durumunda olan isim, dolaylı tümleç-mef'ul konumundadır.
ŚÜMME: sonra [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi
GAALE: dedi [gaale=gavele=gavle: dedi. Cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail O (Allah). Gaale fiilinden sonra tırnak içi-konuşma cümlesi-cümleleri gelecektir
LE-HÜÜ=Lİ-HÜÜ: O'na (dedi) [önünde Lİ cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur durumunda olan zamir-isim, mef'ul-tümleç konumundadır. HÜÜ: ona, bitişik-muttasıl zamir olup zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez.
KÜN: ol (dedi) [kevene =kevne=keene: oldu fiili. Yekvinü=yekivnü=yeküünü: oluyor-olur, şimdiki-muzari-genişzamankipi-sıygası. Tekvinü=Teküünü: sen oluyorsun, muhatab müzekker müfret-tekil kipi-sıygası. İkvin=ikün=kün: (sen) ol, emir kipi-sıygası.
FE: artık [harf gurubundan devam bağlacı-atıf harfi
YEKÜÜNÜ: (o) olur [kevene =kevne=keene: oldu fiili. Yekvinü=yekivnü=yeküünü: oluyor-olur, şimdiki-muzari-genişzamankipi-sıygası. Cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail O
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
ALİ İMRAN SURESİ 58. AYETİ KERİMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
Rahmeen ve rahıym olan Allaah'ın ismi ile
ذٰلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْاٰيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَك۪يمِ ﴿٥٨﴾
HZ İSA KISSASININ, AYETLERDEN VE HİKMETLİ (SIRLAR İÇEREN) ZİKİRDEN-ÖĞÜTTEN OLMASI!
ALİ İMRAN SURESİ 58. İşte bu sana okuduğumuz, âyetlerden ve hikmetli Kur'ân'dandır.
ŹEELİKE: İşte bu [işaret zamiri-isim, (anlatılmış olan Hz İsa kıssasını işaret ediyor, onun yerine geçiyor. Cümle isimle-zamirle başladığı için isim cümlesidir, müpteda-açıklanacak olan isim konumundadır
NETLÜÜ-HÜ ALEY-KE: onu sana okuyoruz, okuduğumuz, [kendinden önceki ismi-işaret zamirini niteleyen sıfat durumunda olan fiil cümlesidir. Televe=telee: okudu fiili. Yetlivü=yetlüv=yetlüü: okuyor, okur, muzari-şimdiki-geniş zaman kipi-sıygası. Netlüv=netlüü: okuyoruz, mütekellim, çoğul-cem'i yani birinci çoğul şahıs kipi-sıygası, cümle fiille başladığı için fiil cümlesidir, gizli özne-fail biz, cümle sıfat durumunda olduğu için okuduğumuz şeklindedir. Hü: onu, bitişik-muttasıl zamiri mef'ul-tümleç konumundadır ancak zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez. ALEY-KE=ALEE-KE: sana (onu okuduğumuz), önünde cer harfi-ön eki bulunan zamir-isim olup mef'ul-tümleçkonumundadır KE: san-a bitişik-muttasıl zamiri olup zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez.
MİN EL-EEYEETİ: ayetler-den-dir [önünde cer harfi-ön eki bulunan başına el takısı almış yani mecrur durumunda olan, marife-belli bir isim olup, çoğul-cem'i ve eril-müzekkerdir. İsim cümlesinin birinci haberidir. Önünde cer harfi-ön eki olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir. Yalın hali eeyeetün: ayetler, eeyetün: ayet.
VE ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi olup, kendinden sonra gelen ismi min cer harfine (matufa) bağlıyor
(MİN) EŹ-ŹİKRİ EL-HAKİİMİ: hikmetli zikr-den-dir [önünde cer harfi-ön eki bulunan yani mecrur durumunda olan başına el takısı almış sıfat tamlaması. İsim cümlesinin ikinci haberidir. EŹ-ŹİKRİ=EL-ŹİKRİ: zikir-öğüt-hatırlatma, başına el takısı almış marife-belirli bir isim olup önünde cer harfi-ön eki olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi cer-esredir. EL-HAKİİMİ: Hikmetli, kendinden önceki ismi niteleyen-vasıflandıran-niteleyen sıfat durumunda olup i'rabı-son harfinin harekesi nitelediği isme (mevsufuna) uygun olarak cer-esre-kesredir ve yine mevsufuna uygun olarah marife-belirli bir isimdir.
ALİ İMRAN SURESİ 57. AYETİ KERİMESİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİ ANALİZİ-ÇÖZÜMLEMESİ:
Rahmeen ve rahıym olan Allaah'ın ismi ile
وَاَمَّا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفّ۪يهِمْ اُجُورَهُمْۜ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِم۪ينَ ﴿٥٧﴾
CENABI ALLAH'IN (Ehli kitaptan, Yahudi ve Hristiyanlardan?) İMAN EDİP SALİH-İYİ-GÜZEL AMEL İŞLEYENLERE MÜKAFATLARINI TASTAMAM VERMESİ!
ALİ İMRAN SURESİ 57. "İman edip iyi işler yapanlara gelince, Allah onların mükafatlarını tastamam verecektir. Allah zalimleri sevmez".
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi, kendinden önceki cümleyle kendinden sonra gelen cümlenin bağlantılı-ilgili-ilişkili olduğunu gösteriyor
EMMEE: gelince [harf gurubundan şart ve tafsil-ayrıntı ön eki . Emmee.....fe.....: kordineli bağlaç.
ELLEŹİİNE: O kimseler [ismi mevsul (zamir gibi) ile başladığı için isim cümlesidir, kendinden sonra gelen mazi fiil cümlesini sıla-sıfat durumuna çeviren yan cümlecik bağlacı. ismi mevsul+sıla isim cümlesinin mübtedası konumundadır.
EEMENÜÜ=EEMENÜV: iman ettiler, iman eden kimseler(e gelince) [emene: emin oldu lazım-geçişsiz kök-mücerret fiilinden if'al-geçişli-müteaddi kalıpta türetilmiş, mezit-harf sayısı arttırılmış e'emene=eemene: iman etti, emin kıldı fiili. Eemenüv: iman ettiler, gaib-hazırda olmayan, çoğul-cem'i, eril-müzekker kipi-sıygası. Başında ismi mevsul bulunduğu için iman eden kimseler-iman edenler.
VE: ve [harf gurubundan bağlaç-atıf harfi kendinden sonra gelen fiili elleźiine ye (matufa) bağlıyor
AMİLÜÜ=AMİLÜV: Amel ettiler, amel eden kimseler(e gelince) [amele: amel etti, yaptı fiili. Amilüü=amilüv: amel ettiler, gaib-hazırda olmayan, çoğul-cem'i, eril-müzekker kipi-sıygası. Başında ismi mevsul bulunduğu için amel eden kimseler, amel edenler
ESSAALİHAATİ: iyi-güzel şeyler [isim, başına el takısı almış marife-belirli bir isim, çoğul-cem'i, dişil-müennes mef'ul-tümleç konumunda olduğu için i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür. Yalın hali saalihaatü: iyi-güzel şeyler, salihatün: iyi-güzel şey-dişil, salihun: iyi-güzel şey-eril, saalihuune: iyi-güzel şeyler-eril.
FE: artık (harf gurubundan rabıta-ilişki harfi. şart ve tafsil-ayrıntı harfinin ilişkili haberi geliyor (fiil cümlesi olarak).
YÜVEFFİİ-HİM: onlara verilecek(tir) (isim cümlesinin haberi konumunda) [vefeye: vefalı oldu lazım-geçişsiz kök-mücerret fiilinden tef'il-etgen-ettirgen kalıbında türetilmiş veffeye=veffee: verdi fiili. Yev'ffiyü=yüveffiyü=yüveffiy=yüveffii: verecektir, muzari-şimdiki-geniş-gelecek zaman kipi-sıygası. Rabıta-ilişkili haber fiil cümlesi olarak geldi, gizli özne-fail O (Cenabı Allah). Yüveffiy-hüm=yüveffiy-him: onlara (ehli kitaptan? iman edip salih-güzel şeyler-işler yapanlara) verecektir, hüm: onlara, bitişik-muttasıl zamiri mef'ul-tümleç konumundadır, zamirler mebnidir i'rabını-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez.
ÜCÜÜRA-HÜM: (onların) ücretlerini, mükafatlarını (verecektir) [isim-izafiyet tamlaması, mef'ul-tümleç konumundadır. Ücüüra: ücretleri esas-tamlanan-muzaf olan isim olup i'rabı-son harfinin harekesi nasb-üstündür yani mef'ul-tümleç konumundadır. Hüm: onların bitişik-muttasıl zamiri tamlayan-muzafın ileyh durumundadır ancak zamirler mebnidir yani i'rabı-son harfinin harekesi konumuna göre değişmez.
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆