21/01/2022
(Müzzemmil :4 ) وَرَتِّلِ الْقُرْاٰنَ تَرْت۪يلاً
“Ve Kur'an'ı yavaş yavaş oku.”
Tertil, bir şeyi güzel, düzgün ve tertip ile kusursuz bir şekilde açık açık, hakkını vererek açıklamaktır.
Aralarında çok değil, biraz açıklık bulunmakla beraber gayet güzel bir düzgünlükte görülen ön dişlere ثَغْرٌ رَتَلٌ derler.
Sözü de öyle tane tane, yavaş yavaş, ara vererek ve güzel sıralama ve ifadeyle söylemeye de “tertil-i kelam” derler.
Kur'an'ın tertili de böyle her harfinin, edasının, tertibinin, manasının hakkını doyura doyura vererek okunmasıdır.
Burada رَتِّلْ “Oku!” emrinden sonra تَرْت۪يلاً mastarıyla vurgu yapılması da bu tertilin en güzel şekilde olmasının arandığını gösterir.
Bir söz aslında ne kadar güzel olursa olsun gereği gibi güzel okunmayınca güzelliği kalmaz. Güzel okumasını bilmeyenler güzel sözleri berbat ederler.
Sözün tertil ile güzel söylenmesi ve okunması ise sade ses güzelliği ile gelişi güzel eze büze şarkı gibi okumak, saz teli gibi sade ses üzerinde yürümek kabilinden bir musıki işi değildir.
Kelimelerin dizilişinin mana ile uyum sağlaması ve dilin fesahat ve belağatı hakkıyla gözetilerek ruhi ve manevi bir uygunlukla, yerine göre şiddetli, yerine göre yumuşak, yerine göre uzun, yerine göre kısa okuma, yerine göre ğunne, yerine göre izhar, yerine göre ihfa, yerine göre iklab, yerine göre vasıl, yerine göre sekit veya vakıf; kısacası bütün maksat, manayı duymak ve mümkün olduğu kadar duyurmak olmak üzere tecvid ile okuma işidir.
Bunun için Kur'an okurken tertil ve tecvid gerekir. Tecvid de, kaf çatlatmak derdiyle, çatlatmaktaki manayı kaybetmek değildir.
(Elmalı tefsirinden)
