03/06/2022
EKOLALİ
Ekolali sözcüğü yunanca da yankı ya da tekrar etmek ve konuşmak anlamına gelen kelimelerden oluşmuştur.
Ekolalide çocuk duyduğu kelimeleri, cümleleri; konuşan kişinin hemen ardından ya da daha sonraki zamanlarda anlamsızca ve aynı şekilde, aynı ses tonuyla tekrar eder. Ekolali, anında ekolali ve gecikmiş ekolali olarak 2’ye ayrılır.
Anında ekolali, bireyin söylediği bir kelime ve ya cümleyi çocuğun o anda duyar duymaz tekrar etmesidir. Örneğin; ‘adın ne?’ diye sorulduğunda çocuğun da ’adın ne?’ diye tekrar etmesi.
Gecikmiş ekolali ise çocuğun duyduğu kelime ya da cümle, şarkı, ses vs. herhangi bir zamanda bir çağrışım olmadan tekrar etmesidir. Örneğin; Bir ay önce çocuğuna ‘şeker yememelisin’ diyen bir annenin çocuğunun bu cümleyi bir hafta ya da bir ay sonra ansızın aklına getirip tekrar etmesidir.
Ebeveynler için tavsiyeler;
Ekolalinin azalması için yapılacak en iyi şey çocuğu çok iyi değerlendirmek ve ekolaliyi hangi durumlarda yaptığını belirlemek gerekir.
• Eğer çocuk ekolaliyi dikkati üzerine çekmek amacıyla yapıyorsa bu durumda çocuğu duymazlıktan gelmek en doğru yaklaşım olur. Ekolali yaptığında duymazlıktan gelip işlevsel kullandığında onunla iletişime geçmek ekolalinin azalmasına doğru kullanımlarının artmasına yardımcı olacaktır.
• Eğer çocukta ekolali stereotip davranışa dönüşmüşse burada ekolaliyi kullanma nedeni daha çok kendini rahatlatmak, duyusal problemlerle başa çıkmak için olabilir. Bu durumda da çocuğun dikkatini başka yöne çekmekte fayda vardır. Motivasyonunu sağlayacak sevdiği bir oyunla dikkati başka yöne çekmek faydalı olacaktır.
• Bazen çocuk ekolaliyi iletişimi sürdürmek için kullanıyor olabilir. Bu durumda ekolaliyi işlevsel bir iletişim becerisine dönüştürmek gerekir ve bir uzmandan yardım almakta fayda vardır.
• Çocuğun çevresindeki kişilerin çocuğa yardımcı olabilmeleri için atacakları en önemli adım sabırlı olmaktır.
Sade ve tutarlı dil kullanımı;
• jesti mimik ifadeleri ile beden hareketlerinin basit ve anlaşılır olması,
• kullanılan kelime sayısının minimum düzeyde tutulması,
• yönerge verilirken basit ve anlaşılır olması,
• sakin bir ses tonu ile konuşulması,
• çocuğa iletişim kurması için fırsat tanınması,
• sözel iletişimdeki olumsuz kullanımların görmezden gelinmesi,
• sosyal ortamlarda model olunması çocuğa yardımcı olmak için yapılacaklar arasındadır.
Kaynak; mineagir.com, ilkevin.com
