Bilim Atölyesi

Sütün yapısında süt şekeri (laktoz), süt yağı, süt proteinleri (kazein), mineral maddeler ve vitaminler bulunmaktadır. Sütün yapısında bulunan bu besin öğelerinden pek çoğu (laktoz, kazein v.b.) doğada sütten başka bir gıdada bulunmazlar. Bu deneyde çocuklar sütün yapısal özelliklerini öğrenecek ve eğlenceli bir deney yaparak öğrendiklerini pekiştirecektir.

Sıcak buz normal buzun aksine düşük sıcaklıkta değil oda sıcaklığında katı olan bir malzemedir. Hal değişiminde sıvı fazdan katı faza geçerken ısı ortaya çıkmaktadır. Bu eğlenceli bilimsel eğitim kiti kimyasal tepkimeler hakkında bilgi verirken, çocukların sıcak buz yapmalarını ve ortaya çıkan ısıyı fark etmelerini amaçlamaktadır.

Günümüzde nanoteknoloji birçok alanda olduğu gibi ilaç sektöründe de kullanılmaktadır. Polimer kaplı nano parçacıklar ilaçların vücut içerisine girdikten sonra kontrollü bir şekilde salınmasını mümkün kılmaktadır. Öğrenciler, farklı pigmentler içeren kapsüller oluşturacak ve elde ettikleri kapsüllerin farklı ortamlarda nasıl salınım yaptıklarını inceleyeceklerdir.

Proteinler amino asit adı verilen küçük yapı taşlarından oluşmaktadır. Farklı sıra ve uzunluklarda bir araya gelen bu küçük yapı taşları (amino asitler) farklı proteinleri oluşturur. DNA’da ortaya çıkabilecek değişiklikler (mutasyonlar), farklı ürünler oluşmasına, ürünlerin gerçekleştirmesi gereken fonksiyonları doğru bir şekilde yerine getirememesine ve dolayısı ile hastalıklara sebep olabilmektedir. Bu eğitim kiti DNA üzerinde gerçekleşen mutasyonların amino asit dizilimleri ve protein yapısı üzerine etkilerini, sağlıklı ve hasta bireyleri karşılaştırarak görselleştirmeyi amaçlamaktadır.

DNA kalıtımda rol alan bir moleküldür. Canlının tüm özelliklerini taşır ve bu bilgilerin sonraki nesillere geçmesini sağlar. Hücre içindeki DNA’nın saflaştırılması birçok moleküler biyoloji çalışmasının ilk adımıdır. Bu eğitim kiti ile çocuklar sebze ve meyvelerden DNA elde ederek genetik mühendisliğinin büyüleyici dünyasına yolculuk yapacaklardır.

Adli bilimler; tıp, hukuk, fen, sosyal ve kriminal bilimlerin adli olayları çözümüne etkin ve güvenilir bir sonuç getirme ve adalet sisteminin sağlıklı bir biçimde çalışmasına yardımcı olmak amacıyla bir araya geldiği bir kesişme noktasıdır. Son yıllarda genetik alanındaki gelişmeler DNA kanıtlarını kullanarak çözümsüz olduğu düşünülen olayları çözme olanağı getirmiştir. Bu eğitim kitinde çocuklar, moleküler biyolojide yaygın olarak kullanılan RFLP (Restiriksiyon Parçacık Uzunluğu Polimorfizmi) yöntemini kullanarak suçluyu teşhis edecekleri bir simülasyon gerçekleştireceklerdir.

Polimerlerin günlük hayatımızdaki yeri çok büyük olup, kıyafetlerimizden, yediğimiz yemeklerin ambalajlarına, araba parçalarından, kullandığımız kozmetik ürünlere kadar geniş kullanım alanları vardır. Bu eğitim kiti çocukların su bazlı bir polimer olan hidrojeli üretmelerini ve kullanım alanlarını öğrenmelerini amaçlamaktadır.

Günümüzde moleküler tekniklerdeki gelişmeler sayesinde DNA dizilimleri kolaylıkla belirlenebilmektedir. DNA çipleri ile birçok gen aynı anda incelenebilmekte ve birbirleri ile olan ilişkileri gözlemlenebilmektedir. Bu deney simülasyonu yeni bir moleküler yöntem olan DNA çip tekniğini öğretmeyi amaçlamaktadır. Bu teknik ile kansere sebep olabilecek genlerin nasıl belirlendiğini üç boyutlu bir kağıt maket yaparak gösterilmektedir.

Hücre içindeki DNA’nın saflaştırılması birçok moleküler biyoloji çalışmasının ilk adımıdır ve oldukça özenle gerçekleştirilmelidir. Moleküler çalışmalarda ağız içinden DNA saflaştırma yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu eğitim kiti ile çocukların ağız içinden örnek alarak kendi DNA’larını saflaştırmaları bunu yaparken de DNA saflaştırma yönteminin basamaklarını irdelemeleri amaçlanmaktadır.