Veri Okuryazarlığı Derneği

02/08/2026

Değişen Dinamikleri

Global Investigative Journalism Network (GIJN), Reuters Institute tarafından yayımlanan Digital News Report 2026 raporunun öne çıkan bulgularını gazetecilik perspektifiyle değerlendirdi. Analizde, haber tüketiminin giderek sosyal medya platformları, video içerikleri ve yapay zekâ destekli araçlara kaydığı; buna karşın haberlere duyulan ilgi ve medya kuruluşlarına olan güvenin birçok ülkede gerilemeye devam ettiği vurgulanıyor.

GIJN’in değerlendirmesine göre, dijital haber ekosistemindeki bu dönüşüm, gazeteciler için hem yeni fırsatlar hem de önemli sorumluluklar doğuruyor. Okurların tarafsız ve güvenilir habercilik beklentisi sürerken, içerik üreticilerinin (news creators) yükselişi, video odaklı habercilik ve yapay zekâ destekli haber erişimi sektörün geleceğini şekillendiren başlıca eğilimler arasında gösteriliyor. Veri Okuryazarlığı Derneği

The 15th edition of the Reuters Institute Digital News Report reveals a turbulent news environment with ongoing shifts in news consumption habits and third-party intermediaries, while the public appears to be drifting away from interest in news and has lost confidence in the media’s integrity and ...

31/07/2026

Eğitimleri!

Veri okuryazarlığı, veri gazeteciliği, veri görselleştirme, açık veri ve dijital araştırma gibi alanlarda hazırlanan VOYD eğitimleri, bu konularda kendini geliştirmek isteyenler için temel kaynaklar sunuyor. Eğitim sayfasında geçmiş ve yeni eğitimlere ilişkin bilgilere, içeriklere ve duyurulara ulaşabilirsiniz.

''un yeni eğitimleri yakında kanalında!

Tüm eğitimleri incelemek için: https://voyd.org.tr/egitimler

30/07/2026

Digital News Report 2026 Verilerini İnteraktif Olarak Keşfedin

Reuters Institute, Digital News Report 2026 ile birlikte bu yıl kapsamlı bir etkileşimli veri paneli de yayımladı. İnteraktif platform sayesinde 48 ülkeden elde edilen veriler; yaş grubu, cinsiyet, eğitim düzeyi ve siyasi eğilim gibi farklı değişkenlere göre karşılaştırılabiliyor.

Kullanıcılar haberlere duyulan güven, haber tüketim alışkanlıkları, sosyal medya kullanımı, haber videoları, yapay zekâ araçlarının kullanımı ve dijital abonelikler gibi birçok göstergeyi ülkeler arasında karşılaştırabiliyor. Araç, araştırmacılar, gazeteciler ve veri odaklı çalışanlar için raporun ötesine geçerek verileri ayrıntılı biçimde inceleme imkânı sunuyor.

https://voydorg.substack.com/p/veri-bulteni-temmuz-2026 Veri Okuryazarlığı Derneği

https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/interactive #/

Değerli Veri Bülteni Okurları,

28/07/2026

Reuters Institute Digital News Report 2026 Yayımlandı

Dijital haber tüketimine ilişkin en kapsamlı küresel araştırmalardan biri olan Reuters Institute Digital News Report 2026 yayımlandı. Yaklaşık 100 bin kişiyle gerçekleştirilen araştırma, bu yıl 48 ülkede haber tüketim alışkanlıklarını, medyaya duyulan güveni ve dijital platformların etkisini ele alıyor.

Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, sosyal medya ve video platformlarının ilk kez televizyon ile haber sitelerini geride bırakarak en yaygın haber kaynağı hâline gelmesi. Araştırma ayrıca yapay zekâ destekli sohbet botlarının haberlere erişimde giderek daha fazla kullanılmaya başlandığını, özellikle genç kullanıcıların haber videolarını geleneksel yayınlar yerine dijital platformlardan takip etmeyi tercih ettiğini ortaya koyuyor. Bununla birlikte, haberlere duyulan güven ve haberlerden kaçınma eğilimi birçok ülkede önemli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Rapor; yapay zekâ, haber videoları, içerik üreticilerinin (news creators) yükselişi, tarafsız habercilik, kamu yayıncılığı ve ülkeler bazında ayrıntılı analizlerin yanı sıra etkileşimli veri panelleriyle de dikkat çekiyor. Dijital medya alanındaki güncel eğilimleri takip etmek isteyenler için önemli bir başvuru kaynağı niteliğinde.

https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2026/dnr-executive-summary

https://voydorg.substack.com/p/veri-bulteni-temmuz-2026 Veri Okuryazarlığı Derneği

Our 2026 report finds news audiences around the world reacting with growing unease to successive episodes of political, economic, and technological turbulence. Assumptions about the way the world works are being questioned as longstanding international alliances shift, the global trading system come...

28/07/2026

Modellerinde Yarış ABD ile Çin Arasında Geçiyor

Yapay zekâ alanında çok sayıda şirket yeni modeller geliştiriyor olsa da, en yaygın kullanılan modeller büyük ölçüde iki ülkenin elinde bulunuyor. Our World in Data’nın OpenRouter verilerine dayanan analizine göre, kullanıcıların en çok tercih ettiği yapay zekâ modellerinin neredeyse tamamı ABD ve Çin merkezli şirketler tarafından geliştiriliyor.

Analiz, 2025 başından 2026 ortasına kadar kullanım verilerine göre en çok kullanılan 50 yapay zekâ modelini inceliyor. Buna göre ABD merkezli şirketler hâlâ açık ara önde olsa da, Çinli şirketlerin yükselişi dikkat çekiyor. 2025’in başında günlük en çok kullanılan 50 model arasında yaklaşık 5 Çin menşeli model yer alırken, bu sayı 2026 Mayıs ayında 20’ye ulaştı. Avrupa ve diğer bölgelerin payı ise oldukça sınırlı kaldı.

Çalışma, yapay zekâ ekosistemindeki rekabeti zaman içindeki değişimi gösteren etkileşimli grafiklerle sunuyor. Yapay zekâ teknolojilerinin küresel gelişimini veriyle takip etmek isteyenler için dikkat çekici bir kaynak niteliğinde.

https://voydorg.substack.com/p/veri-bulteni-temmuz-2026

https://ourworldindata.org/data-insights/us-and-chinese-companies-train-almost-all-of-the-worlds-most-used-ai-models

Dozens of companies worldwide develop large AI models, but it can be difficult to get a sense of where the most-used ones tend to come from.

27/07/2026

İlham Veren Örnekleri

Etkili bir veri görselleştirmesi hazırlamanın en iyi yollarından biri, başarılı örnekleri incelemekten geçiyor. Veri görselleştirme platformu Flourish, haber merkezlerinden kamu kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarından eğitim kurumlarına kadar farklı alanlarda hazırlanan 400’den fazla etkileşimli görselleştirmeyi tek bir sayfada bir araya getiriyor.

Haritalar, seçim analizleri, spor istatistikleri, ağ grafikleri, anket sonuçları ve scrollytelling örnekleri gibi çok farklı formatların yer aldığı koleksiyon, veriyle hikâye anlatmak isteyenler için önemli bir ilham kaynağı sunuyor. Hazır şablonlarla oluşturulan bu çalışmaların nasıl tasarlandığını incelemek ve benzer görselleştirmeler oluşturmak da mümkün. Veri Okuryazarlığı Derneği

https://voydorg.substack.com/p/veri-bulteni-temmuz-2026

https://flourish.studio/examples/?Industry=Featured

26/07/2026

Tankeri Kazaları Azalıyor mu? Veriler Ne Söylüyor?

Petrol sızıntıları denince akla genellikle büyük çevre felaketleri gelse de, uzun yıllara yayılan veriler farklı bir eğilime işaret ediyor. Our World in Data’nın güncel verilerine göre, petrol tankerlerinden kaynaklanan sızıntıların sayısı 1970’lerden bu yana yüzde 90’dan fazla azaldı. 1970’lerde yılda 70 ila 100 arasında tanker kazası yaşanırken, son on yılda bu sayı çoğu yıl 10’un altında kaldı.

Çalışma, yalnızca kaza sayısındaki değişimi değil, denize yayılan petrol miktarındaki düşüşü de etkileşimli grafiklerle ortaya koyuyor. Buna göre son yıllarda küresel petrol taşımacılığı artmasına rağmen, daha sıkı uluslararası düzenlemeler, çift cidarlı tankerlerin yaygınlaşması ve deniz taşımacılığındaki güvenlik uygulamalarının gelişmesi sayesinde büyük petrol sızıntıları önemli ölçüde azalmış durumda.

Our World in Data’nın hazırladığı görselleştirmeler, çevre ve denizcilik verilerinin uzun dönemli eğilimlerini incelemek isteyenler için dikkat çekici bir örnek sunuyor.

https://voydorg.substack.com/p/veri-bulteni-temmuz-2026

https://ourworldindata.org/latest -oil-spills-from-tankers-since-the-1970s Veri Okuryazarlığı Derneği

Research and data to make progress against the world’s largest problems

25/07/2026

’dan Güncel Veri Görselleştirme Seçkisi

Datawrapper’ın düzenli olarak yayımladığı Data Vis Dispatch serisi, farklı ülkelerden dikkat çekici veri görselleştirme örneklerini bir araya getiriyor. Haziran ortasında yayımlanan bu seçkide, İsviçre’deki nüfus tartışmaları, El Niño’nun etkileri, ekonomi, çevre, yapay zekâ ve 2026 Dünya Kupası gibi farklı başlıklarda hazırlanmış grafikler öne çıkıyor.

Seçki, veri görselleştirmenin yalnızca sayıları göstermekten ibaret olmadığını; karmaşık konuları daha anlaşılır, karşılaştırılabilir ve izlenebilir hâle getirdiğini gösteriyor. Haber merkezlerinin ve tasarım ekiplerinin farklı konuları hangi grafik türleriyle anlattığını görmek isteyenler için takip edilebilecek yararlı bir kaynak.

https://voydorg.substack.com/p/veri-bulteni-temmuz-2026

https://www.datawrapper.de/blog/data-vis-dispatch-june-16-2026-the-swiss-population-cap-1-77-trillion-and-el-nino Veri Okuryazarlığı Derneği Faruk Aydiner İrem Oran Sadettin Demirel

The best of last week’s big and small data visualizations

24/07/2026

Aşırı Sıcaklar mı, Soğuklar mı Daha Fazla Can Alıyor?

İklim değişikliği denince akla ilk olarak aşırı sıcaklar gelse de, Our World in Data’nın yayımladığı kapsamlı analiz farklı bir tablo ortaya koyuyor. Araştırmaya göre dünyada her yıl sıcak ve soğuk hava koşullarına bağlı olarak milyonlarca kişi hayatını kaybediyor. Ancak bu ölümlerin büyük bölümü aşırı sıcaklardan değil, soğuk hava koşullarından kaynaklanıyor.

Çalışmada farklı araştırmaların sonuçları bir araya getirilerek sıcaklık kaynaklı ölümler karşılaştırılıyor. Buna göre sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 90’ı soğuk hava ile ilişkilendirilirken, sıcak hava kaynaklı ölümler daha düşük bir paya sahip. Bununla birlikte araştırma, iklim değişikliğiyle birlikte özellikle tropikal ve düşük gelirli bölgelerde sıcaklığa bağlı ölümlerin artmasının beklendiğine dikkat çekiyor.

Makale, sıcaklık kaynaklı ölümleri haritalar ve etkileşimli grafiklerle sunarken, iklim değişikliğinin farklı bölgelerde nasıl farklı etkiler yaratabileceğini de veriyle anlatıyor. Veri görselleştirmeleri, iklim ve halk sağlığı verilerinin birlikte nasıl yorumlanabileceğine başarılı bir örnek oluşturuyor.

Değerli Veri Bülteni Okurları,

23/07/2026

Eğitimleri!

, veri gazeteciliği, veri görselleştirme, açık veri ve dijital araştırma gibi alanlarda hazırlanan VOYD eğitimleri, bu konularda kendini geliştirmek isteyenler için temel kaynaklar sunuyor. Eğitim sayfasında geçmiş ve yeni eğitimlere ilişkin bilgilere, içeriklere ve duyurulara ulaşabilirsiniz.

Yeni eğitimler yakında YouTube sayfasında!

Tüm eğitimleri incelemek için: https://voyd.org.tr/egitimler