Mídia GVRAE UNTL

Como chegar Website

Mídia GVRAE UNTL Mídia do Gabinete da Vice-Reitoria para os Assuntos Estudantís

O objetivo de criar está página para divulgar as atividades relacionadas de acordo com os termos referências exercidas pelo GVRAE

Refleksaun badak kona ba formasaun “Money Minded” husi ami nia belun Romeo Verdial, Funsionário G-VRAE no assume papel  ...
10/10/2026

Refleksaun badak kona ba formasaun “Money Minded” husi ami nia belun Romeo Verdial, Funsionário G-VRAE no assume papel hanesan membro Concelho Geral UNTL.

*MoneyMinded: Aposta ba Literasia Finanseira — Prioriza Nesesidade, Redús Dezeju no Hametin Poupansa Família*

Iha sosiedade ohin loron, literasia finanseira sai nu’udar koñesimentu importante ne’ebé ajuda ema no família sira jere osan ho responsabilidade, halo desizaun ne’ebé fundamentadu no prepara futuru ho di’ak. Inisiativa hanesan MoneyMinded, ne’ebé promove edukasaun kona-ba jestaun osan, bele kontribui ba dezenvolvimentu kapasidade individuál no familiar atu komprende valór osan, planeia gastu, kontrola konsumu no hametin kultura poupansa. Literasia finanseira la’ós de’it kona-ba hatene uza osan, maibé mós kona-ba hatene hili prioridade entre nesesidade no dezeju.

1. Komprende diferensa entre nesesidade no dezeju

Nesesidade mak buat esensiál ne’ebé família presiza atu sustenta moris loroloron, hanesan ai-han, bee moos, hela-fatin, roupa bázika, saúde, edukasaun ba oan sira no transporte ba servisu ka1 eskola. Gastu hirak-ne’e tenke sai prioridade iha orsamentu família nian, tanba diretamente liga ho moris, seguransa no bem-estar membru família hotu.

Enkuantu ne’e, dezeju mak buat ne’ebé bele aumenta konfortu ka satisfasaun pesoál, maibé la’ós esensiál ba moris loroloron. Ezemplu mak sosa telemóvel foun maski telemóvel antigu sei funsiona di’ak, sosa roupa karun ne’ebé la presiza, han iha restaurante beibeik ka gasta osan ba divertimentu ne’ebé bele adia.

Problema la’ós tanba ema iha dezeju, maibé tanba dezeju sai prioridade liu nesesidade. Bainhira gastu ba buat ne’ebé la esensiál aumenta, osan ba ai-han, edukasaun, saúde no poupansa bele menus. Tanba ne’e, importante atu halo desizaun ho hanoin naruk, la’ós tuir de’it impulsu ka presaun sosiál.

2. Teoria relevante: Hierarkia Nesesidade Maslow no Konsumu Responsável

Teoria Hierarkia Nesesidade Abraham Maslow hatudu katak nesesidade umana bele komprende iha nivel oioin, hahu husi nesesidade fisiolójika, hanesan ai-han, bee no deskansu, to’o nesesidade seguransa, relasaun sosiál, autoestima no dezenvolvimentu an. Maski teoria ida-ne’e la’ós métodu orsamentu finanseiru, nia bele ajuda esplika tanbasá família tenke konsidera nesesidade bázika no seguransa antes aloka osan ba dezeju sira.

Iha perspetiva jestaun finanseira, prinsipiu ida-ne’e bele aplika liuhusi planeamentu orsamentu, kontrolu gastu no poupansa sistemátika. Família tenke haree uluk ba nesesidade ne’ebé la bele evita, depois determina montante ne’ebé bele rai ba futuru, no foin konsidera gastu ba dezeju tuir kapasidade finanseira.

3. Halo orsamentu no hametin poupansa

Ezemplu, família ida iha Timor-Leste ne’ebé hetan rendimentu US$500 kada fulan bele halo orsamentu indikativu hanesan tuirmai:

- Ai-han no nesesidade bázika: US$150.
- Uma no utilidade: US$80.
- Edukasaun no transporte: US$70.
- Saúde no nesesidade uma-laran: US$30.
- Poupansa no fundu emerjénsia: US$70.
- Divertimentu no dezeju pesoál: US$50.
- Rezerva ba gastu inesperadu: US$50.

Totál alokasaun mak US$500. Ezemplu ida-ne’e la’ós regra obrigatória; kada família tenke ajusta tuir rendimentu, númeru membru família nian, presu sasán no obrigasaun mensal sira.

Poupansa tenke sai parte hosi planeamentu, la’ós depende de’it ba osan ne’ebé sobra iha finál fulan. Família bele rai montante ida bainhira simu rendimentu, maski ki’ik, no halo ho regularidade. Poupansa ne’e bele ajuda bainhira iha emerjénsia médika, problema uma-laran, difikuldade finanseira ka nesesidade edukasionál.

4. Redús dezeju no hametin responsabilidade família

Atu hamenus gastu ne’ebé la nesesáriu, família bele halo lista gastu mensal, kompara folin molok sosa, uza sasán ne’ebé sei di’ak, prepara hahán iha uma no evita sosa tuir impulsu. Molok halo gastu, ita tenke husu: “Buat ne’e nesesidade ka dezeju? Bele hein ka lae? Iha alternativa ne’ebé folin menus ka lae?”

Inan-aman mós iha responsabilidade atu hanorin oan sira kona-ba valór osan, diferensa entre presiza no hakarak, no importánsia rai osan ba futuru. Kultura poupansa tenke hahú iha família no kontinua iha eskola, komunidade no instituisaun sira.

5. Konkluzaun: Literasia finanseira ba futuru sustentável

Ha’u-nia hanoin, aposta ba literasia finanseira hanesan inisiativa MoneyMinded merese konsiderasaun nu’udar dalan ida atu promove konsiénsia kona-ba jestaun osan no responsabilidade finanseira. Maibé, edukasaun finanseira presiza akompaña ho prátika loroloron, asesu ba informasaun ne’ebé klaru no oportunidade atu aplika koñesimentu ne’e iha família.

Mensajen prinsipál mak simples: prioriza nesesidade, kontrola dezeju, poupa ho disciplina no planeia futuru ho responsabilidade. Riku ka kiak, família hotu bele hahú husi desizaun ki’ik ne’ebé loos. Bainhira ita uza osan ho hanoin, ita la’ós de’it proteje nesesidade ohin nian, maibé mós harii baze ba estabilidade no bem-estar família nian iha futuru.

“Riku ka kiak laos depende ba saláriu ne’ebé ita simu maibe depende ba osan hira mak ita gasta”
◇◇◇◇

O Gabinete da Vice-Reitora para os Assuntos Estudantis (G-VRAE), em colaboração com o ANZ Bank, realizou uma formação so...
09/10/2026

O Gabinete da Vice-Reitora para os Assuntos Estudantis (G-VRAE), em colaboração com o ANZ Bank, realizou uma formação sobre MoneyMinded, dirigida aos funcionários do G-VRAE e do Centro de Estudos de Género, Diversidade e Inclusão (CEGDI), bem como aos participantes do Município de Liquiçá.

A formação foi dinamizada por uma equipa de estudantes da Faculdade de Economia e Gestão (FEG), acreditados pelo ANZ Bank como formadores do programa MoneyMinded.

MoneyMinded Roadmap: a formação abordou seis áreas fundamentais da literacia financeira:

1️⃣ Planning for the Future – Planear o futuro;
2️⃣ Making Money Last Until Next Payday – Gerir o dinheiro até ao próximo salário;
3️⃣ Needs & Wants – Distinguir necessidades e desejos;
4️⃣ Budgeting – Elaborar e gerir o orçamento;
5️⃣ Assertiveness – Desenvolver a assertividade nas decisões financeiras;
6️⃣ Commitment to Action – Assumir compromissos para melhorar a gestão financeira pessoal.

Esta iniciativa visa fortalecer os conhecimentos e as competências práticas dos participantes na gestão do dinheiro, no planeamento financeiro e na tomada de decisões responsáveis, contribuindo para uma maior segurança e bem-estar financeiro.

O G-VRAE agradece ao ANZ Bank e aos formadores pela parceria e pelo apoio contínuo à capacitação e ao desenvolvimento de competências da comunidade universitária.

Aprender a gerir o dinheiro hoje é preparar um futuro financeiro mais seguro!

#

 Gabinete da Vice-Reitora para os Assuntos Estudantis (G-VRAE) expressa o seu profundo agradecimento ao ANZ Bank e à rep...
08/10/2026

Gabinete da Vice-Reitora para os Assuntos Estudantis (G-VRAE) expressa o seu profundo agradecimento ao ANZ Bank e à representante do programa MoneyMinded, Mrs. Jenny, pela colaboração e pelo apoio às iniciativas de desenvolvimento dos nossos estudantes.

Um agradecimento muito especial à Ms. Megan Tapsell, General Manager, Technology Delivery, ANZ Bank, pela sua disponibilidade em partilhar a sua valiosa experiência profissional com os nossos estudantes, maioritariamente mulheres, sobre como construir uma carreira e alcançar posições de liderança.

Durante a sessão, Ms. Megan partilhou quatro mensagens importantes para a vida e para a carreira — 4 Important Points for Life and Career:

1️⃣ Know where you come from — Know who you are.
Conheça as suas origens, identidade, valores e cultura. Nunca tenha vergonha de onde vem. A sua identidade pode ser uma fonte de força.

2️⃣ Have a voice — Speak up!
Não tenha medo de falar. Partilhe as suas ideias, opiniões e conhecimentos. Mostre as suas capacidades e permita que os outros reconheçam aquilo que pode contribuir.

3️⃣ Be strong and take opportunities.
Na carreira, enfrentará críticas, rejeições e desafios. Seja forte, aprenda com o feedback e continue a avançar. Quando surgir uma oportunidade, aproveite-a. Procure também compreender o seu trabalho e a sua área de atuação numa perspetiva mais ampla.

4️⃣ Develop yourself beyond your job.
O desenvolvimento profissional não depende apenas do trabalho diário. Participe em comunidades, organizações, seminários, projetos e outras atividades. Estas experiências podem fortalecer o seu portefólio, rede de contactos, competências e perfil profissional.

Quatro mensagens simples, mas poderosas, para as nossas futuras líderes: conhecer as nossas raízes, fazer ouvir a nossa voz, ter coragem para aproveitar oportunidades e continuar sempre a desenvolver-nos.

Acreditar em nós próprios. Fazer ouvir a nossa voz. Aproveitar as oportunidades. Continuar a crescer.

G-VRAE | UNTL
Investir nos estudantes é construir os líderes do futuro.

#

Reunião Regular do G-VRAE | 8 de Outubro de 2026Hoje, o Gabinete da Vice-Reitora para os Assuntos Estudantis (G-VRAE) re...
08/10/2026

Reunião Regular do G-VRAE | 8 de Outubro de 2026

Hoje, o Gabinete da Vice-Reitora para os Assuntos Estudantis (G-VRAE) realizou a sua reunião regular, com foco na preparação da formação MoneyMinded, em cooperação com o ANZ Bank, na atualização dos preparativos para a Feira da Carreira e Educação, na organização das atividades extracurriculares, bem como no reforço da disciplina, pontualidade e colaboração entre os funcionários, visando melhorar continuamente a qualidade dos serviços prestados aos estudantes da UNTL.

G-VRAE — Compromisso, responsabilidade e trabalho em equipa ao serviço dos estudantes.

A formação SHAKE continua!No dia 6 de outubro, os participantes deram mais um passo no desenvolvimento das suas ideias d...
07/10/2026

A formação SHAKE continua!

No dia 6 de outubro, os participantes deram mais um passo no desenvolvimento das suas ideias de negócio e competências empreendedoras, através de aprendizagem prática, partilha e trabalho em equipa.

🤝 VRAE-UNTL × MOVE
Transformando ideias em oportunidades! 🇹🇱

Women in Leadership in TechnologySessão de partilha de conhecimentos e experiências com os estudantes da UNTL, em parcer...
07/10/2026

Women in Leadership in Technology

Sessão de partilha de conhecimentos e experiências com os estudantes da UNTL, em parceria com o ANZ Bank, para promover a liderança feminina na área da tecnologia.

Aberto para os estudantes femininos da UNTL. Quem tiver interesse em participar, é bem-vindo.

Foto hamutuk ho estudantes voluntáriu UNTL iha ASEAN COOPERATIVE EXPO TIMOR-LESTE 2026.Obrigadu barak ba estudante sira ...
04/10/2026

Foto hamutuk ho estudantes voluntáriu UNTL iha ASEAN COOPERATIVE EXPO TIMOR-LESTE 2026.

Obrigadu barak ba estudante sira hotu ne’ebé servisu ho dedikasaun, responsabilidade no espírito voluntáriu, hodi reprezenta UNTL ho diak iha atividade Expo ida ne’e.

Reprezenta UNTL ho orgulho. Servisu ho responsabilidade.

Imi nia atitude no responsabilidade ohin sei loke oportunidade ba imi nia kolega sira iha futuru.

4 Outubru 2026

Endereço

Avenida Formosa
Dili
TLS

Notificações

Seja o primeiro a saber: enviamos-lhe um e-mail quando Mídia GVRAE UNTL publicar novidades e promoções. O seu endereço de e-mail não será utilizado para nenhum outro fim e pode cancelar a subscrição a qualquer momento.

Atalhos

Partilhar