Факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев

🇹🇯📈📚НАҚШИ КИТОБ ДАР РУШДИ ТАФАККУР ВА МАЪНАВИЁТИ ИНСОН🇹🇯📈📚

🖊Ду боли мурғи бахтовар китоб аст,
Ба кӯҳи ормон шаҳпар китоб аст.
Китоби хуб беҳин ҳамнишин аст,
Рамузи ду ҷаҳон андар китоб аст.

📖Китоб яке аз бузургтарин офаридаҳои инсон, чароғи маърифат ва ганҷинаи дониш маҳсуб мешавад. Инсоният дар тӯли таърихи мавҷудияти худ ва то ба имрӯз бо қудрати тафаккур, истеъдод, забон, ки эҳдои эзадист, ҷаҳони худро ҳусну зебоӣ бахшида, барои рӯзгори худу наслҳои баъдинаи худ мероси ғанӣ ва пурқиматро ба ёдгор гузошт. Имрӯзиён дар асоси он мероси пурқимати таърих, ки аз гузаштагонашон ба мерос гирифтаанд, таҳкурсии рӯзгори худро устувор гардонда, ба он мероси бузурги аҷдодон аз худ бо қудрати тафаккуру дарку нерӯи қобилият арзишҳои навро зам намуда, аз аср ба асру асрҳо интиқол дода шуд, насли нави инсонҳо онро боз қавитару пурра мегардонданд ва ҷаҳони инсоният маърифатпӯш мегардид ва идома дорад
📗Китоб яке аз он василаю офаридаҳои бузург, раҳнамои ростин, дӯсти беғаразу маърифатраҳнамой маҳсуб мегардад, ки шоҳроҳи зиндагиномаи инсониятро ҳамеша мунаввар ва чаманзори зиндагиро сарзабз менамояд. Ҳеҷ як воситаи дигаре наметавонад ба монанди китоб ба рушди тафаккури одам ва ташаккули шахсияти ӯ таъсир расонад. Мутолиаи китоб шахсро водор месозад, ки далелу андешаҳоро дар зеҳни худ таҳлил кунад, фикр намояд, сабаб ва натиҷаи воқеаҳоро дарк кунад. Ин раванди кор қобилияти андешаи мантиқӣ, таҳлилӣ ва қиёсиро тақвият мебахшад. Ба воситаи мутолиаи китоб инсон аз гузашта сабақ мегирад ва роҳи ояндаашро равшан месозад. Бо хондани китоб инсон дарвозаҳои олами навро ба рӯи худ боз намуда, бо фарҳанг, урфу одат ва рӯзгори мардумони ҷаҳон ошно мегардад. Ба ин восита ҷаҳонбинӣ васеъ гардида, нерӯи хаёлот ғанӣ мешавад. Мутолиаи мунтазами китоб хотираи инсонро қавӣ гардонда, луғатдониро инкишоф медиҳад ва зеҳнро фаъол менамояд.
✔Китоб дар баробари он ки барои инсон маълумотҳои зиёдро пешниҳод мекунад, инчунин руҳро тарбият мекунад.Чунончи, мутолиаи осори бадеӣ дар инсон ҳисси ҳамдардӣ, дӯстдорӣ, инсондӯстӣ, ватандӯстӣ ва пиндору кирдору мо китобро нур дар хонадон, равшании роҳ, чароғи зиндагӣ ва беҳтарин дӯсту мураббии инсон гуфтаанд. Дар ин мавзуъ андешаҳои пурмуҳтаво, ҷолиб, баён ёфта, донишмандон китобҳои зиёдеро таълиф намудаанд.
📝Агар мо ба таърихи тамаддуни башар назар кунем, хоҳем дид, ки тамоми дастовардҳои илмӣ, адабӣ ва фалсафӣ маҳз ба василаи китобҳо аз насл ба наслҳо интиқол дода шудаанд. Мутолиаи китоб ба инсон имкон фароҳам меорад, ки ҷаҳонро амиқ шиносад, миёни воқеият ва хаёлот фарқ гузорад, ояндаи зиндагӣ барояш равшан мешавад.
📌Бо вуҷуди рушди техника ва технология, интернет нақши китоб дар рӯзгори маънавии инсон коҳиш наёфтааст ва нахоҳад ёфт. Баръакс, дар шароити афзун гаштани иттилоот китоб ҳамчун манбаи боэътимод бештар арзиш пайдо мекунад. Шайх Саъдии Шерозӣ фармудааст:”Китоб чашмаи хирад аст, ҳар кӣ аз он нӯшад, ташна намонад”. Дар ҳақиқат, ҳамин тавр аст. Ҳар нафаре, ки китоб мехонад, гӯё бо чандин нафар донишманду мутафаккиру адиб ҳамсуҳбат мешавад. Ҳар фарде, ки китобро дӯст медораду ҳамеша мутолиа мекунад, ҳеҷ гоҳ дар зулмоти ҷаҳолат намемонад ва метавонад ба дигарон кӯмак намояд, роҳи зиндагиашонро равшан созад.
📚Ҷои хушҳолию ифтихор аст, ки бо Амри Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Тоҷикистони азиз тайи чанд сол Озмуни ҷумҳуриявии "Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст" баргузор мегардад.
📖Мушоҳидаҳои чандинсола собит месозанд, ки озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” дар рушди тафаккур, комил шудани маърифати одам, бахусус, насли ҷавон хеле кӯмак менамояд ва дар ин масъала, ба фикри мо, ҷои баҳсе нест.
✅Он чиз ҳам ҷолиби таваҷҷуҳ мебошад, ки теъдоди иштирокдорони Озмун дар ҳамаи номинатсияҳо сол то сол афзун мегардад ва ин равиш тасдиқи он мебошад, ки завқи мардум ба китобу китобхонӣ ба таври афзоянда зиёд мегардад.
📍Миллати тоҷик рисолати фарҳангпарвариро аз даврони пеш бар дӯш дошт ва то кунун бори ин корвони маърифат сол то сол пурратару бештар мешавад ва бояд ҳамин тавр бошад, чаро ки:
🖊Таърих гувоҳ аст, ки дар арсаи олам
Аз аҳди Каюмарс ва ё Ҳазрати Одам.
Халқе, ки силаҳ хост, силаҳдор шуд, охир,
Мо пушти китоб омада то соҳили ин дам.
🗻Аз таърихи 12.08.2025 то 19.08-2025 дар маркази маъмурии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон- шаҳри Хоруғ даври сеюми Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” аз рӯи чор номинатсия баргузор гардид. Дар ҳайати ҳакамони Озмуни ҷумҳуриявӣ, даври вилоятӣ олимон, профессорон - Директори Китобхонаи миллӣ, Ҷумъахон Файзализода (Раиси ҳайати ҳакамони Озмун), Бобомурод Шарифзода (Раиси ҳайати ҳакамони номинатсияи хондан ва аз ёд кардани осор аз адабиёти классикӣ), аҳли адабу фарҳанг Шодӣ Раҷаб (Раиси ҳайати ҳакамони номинатсияи хондан ва аз ёд кардани осор аз адабиёти муосири тоҷик), Нишон Ҳамроҳ (Раиси ҳайати ҳакамони номинатсияи хондан ва аз ёд кардани осор аз адабиёт барои кӯдакон), Шаҳобиддин Назаров ва Майрамбек Тойчиев (раиси ҳайати ҳакамони номинатсияи хондан ва аз ёд кардани осор аз адабиёти ҷаҳон, устоди Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев) ширкат намуданд.
📗Маълум аст, ки арзиши Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” бедор кардани муҳаббати наврасону ҷавонон нисбат ба китобхонӣ буда, онҳо осори бузургони адабиёт, илм ва адабиётро боз такрор менамоянд ва онҳоро ҳамчун ашхоси босаводи ҷомеаи оянда омода месозад.
📖Ин озмун ҳамчун рукни ваҳдату баҳамоӣ маҳсуб мешавад, зеро дар он тамоми табақаҳои ҷомеа – аз хонанда то муаллиму аз донишҷу то коргару нафақахӯрро гирд меорад. Озмун майдони санҷиши дониш ва қобилияти суханварӣ мебошад. Ба воситаи китобхонӣ насли ҷавон ба илму маърифат ҷалб шуда, ҷомеаро ба сӯи дониш раҳнамун месозад. Озмун воситаи зинда нигоҳ доштани китоб, ҳифз намудану арҷ гузоштан ба ин ганҷинаи пурқимат дар ҷомеа мебошад.
📊Иштироки табақаҳои калонсол ва ашхоси маъюб дар Озмуни ҷумҳуриявӣ, агар аз як тараф, завқу шавқи баланди худи онҳо ба китобхонӣ бошад, аз ҷониби дигар, шавқи насли наврасу ҷавонро ба мутолиаи китоб бештар мегардонад ва илова бар ин, онҳо ба ин васила таҷрибаи наву бештарро аз худ менамоянд.
📜Андешаи донишмандон - ҳайати ҳакамони Озмуни “Фуруғи субҳи доноӣ китоб аст”, ки имсол дар шаҳри Хоруғ баргузор гардид, хеле некбинона аст. Ба пиндори устодон, омодагии иштирокдорони озмун сол то сол ҳам аз нигоҳи теъдод ва ҳам аз назари сифат нисбат ба солҳои пешин хеле пешрафта аст.
Равшан гардид, ки мутолиаи китоб аз ҷониби насли наврасу ҷавон хеле ҷиддӣ шуда, иштирокчиён собит намуданд, ки хондани китоб заҳмат мехоҳад ва ҳамчунин дарк намуданд, ки ин заҳматҳо шириниҳоро туҳфа хоҳанд намуд.
Барои баргузор кардани озмун Мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатии вилоят, ҳукумати шаҳр, Раёсати маорифи вилояту шаҳр, Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи Моёншо Назаршоев шароити хуб фароҳам овардаанд, ки Озмун бо равиши муътадил, ором ва бо омода будани ҳама гуна шароити даркорӣ сурат гирад.
📉Бо ҳамаи онҳое, ки дар даври вилоятӣ ширкат намуданд, изҳори ташаккур гуфта, ба онҳое, ки ба даври ниҳоии озмун роҳхат гирифтанд, комёбиҳоро таманно мекунем.

✍МИРЗОҲАСАНОВ Лаълҷуба,
дотсенти кафедраи адабиёт ва рӯзноманигори

Амид Комилбеков

🇹🇯📈📙ДОНИШ АНДАР ДИЛ ЧАРОҒИ РАВШАН АСТ🇹🇯📈📙
📖(дар ҳошияи рузи дониш)
📚Дониш самарае аст, ки тавассути он инсон ба мавқеи азалии хеш расида, рисолати таърихииашро ба сомон мерасонад ва он танҳо тавассути сахткушу талош ҳосил мешавад. Аз ин рӯ, барои насли инсон талаби илму дониш фарз ва ҳатмӣ аст. Мардуми тамаддунсози тоҷик, ки аз азал бо илму дониши хеш маъруфу машҳур аст, ҳамасола рузи донишро бо шукӯҳу шаҳомати хосса ҷашн гирифта мешавад.
📈Бе сабаб нест, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистони азизамон рузи дониш ҳар сол бо оғоз гардидани соли таҳсил таҷлил мегардад ва он аз соҳибтамаддуниву соҳибфарҳангии ин халқи куҳанбунёд шаҳодат медиҳад. Таҷлили бошукуҳи ин руз ҳамчун иди миллӣ муаррифӣ шуда, аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Сарвари мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон он ҳамчун “Дарси сулҳ” гузаронида мешавад, ки дар он кулли мардуми сарбаланди тоҷик бо самимияти том якдилона иштирок менамоянд. Ин пеш аз ҳама эҳтиром гузотан ба сулҳу суботи комили миллии тоҷикон буда, суботи сиёсии ҷомеа, мақоми илму маориф, маънавият ва маърифат, меҳнати пурмашаққати омӯзгорон ва заҳмати хонандагону мактаббачагон, яъне насли ояндаи миллат мебошад. Чунонки дар яке аз суханрониҳояш Пешвои миллат иброз медоранд: “Дар даврони истиқлоли давлатӣ дар оғози соли таҳсил таҷлил намудани Рӯзи дониш ва Дарси сулҳ дар ҳамаи зинаҳои таҳсилоти низоми маорифи кишвар ба яке аз анъанаҳои неки умумимиллӣ дар Тоҷикистон табдил ёфтааст. Имрӯз бо дарназардошти тағйирёбии фазои сиёсиву иҷтимоии ҷаҳон ва бедор намудану тақвият бахшидани ҳисси миллӣ, худшиносиву худогоҳӣ, ватандӯстиву ватанпарастӣ ва ифтихори ватандорӣ дар зеҳну шуури кӯдакону наврасон ва ҷавонон зарурати ворид намудани тағйирот ба консепсияи мазкур ва мукаммал намудани он ба миён омадааст”.
📌Бо ин андешаҳои ҷолиб ва саривақтӣ Сарвари мамлакат тамоми мардуми тоҷикро ба омӯхтани илму дониш ташвиқ менамояд ва таъкид бар он месозад, ки танҳо насли соҳибдонишу соҳибфарҳанг метавонад мавқеи хешро дар ҷомеаи имруз пайдо намояд ва барои пойдории сулҳу субот ва ваҳдату якпорчагии Ватани азизи хеш талош намоянд.
📈 Ба ин хотир қобили тазаккур аст, ки ҳамасола дар Ватани азизамон ҷашни умумимиллӣ “Рузи дониш” ҳамчун иди маърифат ва дониш ҷашн гирифта мешавад. Ин нишонгари он аст, ки мардум бо сарварии Пешвои миллат пайваста талош доранд, то ҳарчи зудтар ба пешрафтҳои бесобиқа ноил гарданд ва барои насли наврас зиндагии шоиста ва бенуқсонро муҳайё созанд. Зеро дар ҷаҳони муосир илм ва дониш ҳамчун яке аз сарчашмаҳои асосии пешрафти соҳаи иҷтимоӣ аҳамияти бештар пайдо мекунанд. Аз ин лиҳоз, барои ҳар як фарди тоҷик ҷоиз аст, ки дар ин иқдоми неку созанда талош намояд ва барои зиндагии босаодати насли ояндаи кишвар саҳмгузор бошад. Зеро дар замони соҳибистиқлолӣ бо ибтикори бевоситаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои беҳтар намудани шароити таълим ба хонандагону донишҷӯён шароит фароҳам оварда шуда, дар тамоми гӯшаву канори мамлакат садҳо муассисаҳои таълимии томактабию миёна ва олӣ бо китобхонаҳои электронӣ ва шароити мусоид барои таҳсил таҷҳизонида шудааст.
📊Гузаронидани дарсҳои сулҳ аз ҳар ҷиҳат ба мафкураи наврасону ҷавонони кишвар таъсирбахш буда, дар рӯҳияи ватандустӣ ва эҳтиром гузоштан ба сулҳу суботи мамлакат, илму маориф ва ватани аҷдодӣ тарбия менамояд. Зеро бидуни ташаккули зеҳни ҷавонони боистеъдод ва бидуни омӯзиши донишҳои муосир, омӯзиши илмҳои муосири электронӣ ва ҷорӣ намудани технологияҳои нав, мо наметавонем ба ҳадафҳои умедбахши хеш расида, рушди минбаъдаи сармояи инсониро дар кишвар таъмин кунем. Мо набояд фаромӯш кунем, ки ояндаи неки давлату миллати аҷдодии мо бештар аз таҳсилоти ҳозираи наврасону ҷавонон вобаста аст.

✍️БЕҲРОНШО Ҷумъа
н.и.ф.,декани факултети педагогӣ

Амид Комилбеков

🇹🇯📈📙РУШДИ ЗАБОНИ ДАВЛАТӢ ДАР ДАВРОНИ ИСТИҚЛОЛИЯТ🇹🇯📈📙

📚Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз зумраи чунин шахсиятҳои бузурги давлатию таърихӣ мебошанд, ки дар баробари дигар соҳаҳои ҳаёти ҷумҳурӣ дар рушду тараққӣ кардани забон дар замони соҳибистиқлолӣ саҳми арзанда гузоштаанд.
📍Оре, забон ба унвони падидаи фарҳанги миллӣ аз замони пайдоиш барои нигаҳдории таърих арзишҳои маънавии миллат, анъана ва суннатҳои мардуми хизмат карда, ҳамчун муҳимтарин унсури бақои миллат худро муаррифӣ намудааст. Тавассути забон дар ҳофизаи хаттии миллатҳо маҷмуи тафаккур ва андешаи мардум ҳамчун мероси маънавӣ ва наслҳои гузашта то имрӯз нигаҳдорӣ гардидаст, ки барои таҳкими худшиносию худогоҳии миллӣ мусоидат мекунад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зикр менамояд ки “мо вазифадорем, ки ин хазинаи бемислро чун гавҳари чашм ҳифз намоем ва барои устувор гардонидани пояҳои забони давлатиамон ҳарчӣ бештар заҳмат кашем. Зеро, андеша ва ғояи миллии ҳар халқ дар забону адабиёт ва фарҳангу ҳунараш ифода ёфта, дар тафаккуру маърифати фарзандони он ташаккул меёбад”.
Албатта, дар замони Истиқлолияти давлатӣ бо кӯшиши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мақоми сиёсӣ ва иҷтимоию фарҳангии забони тоҷикӣ ба куллӣ дигар шуд. Бо дарки муҳимтарин ва умдатарин масъала, яъне хусусияти муттаҳидгардонӣ ва ваҳдатофарии забон роҳбари давлат забонро ҳамчун рукни устувору побарҷои давлатдории навини тоҷикон эътироф намуданд, ки аз азамату ҷалол ва иқтидору нерую тавоноии забони тоҷикӣ сарчашма мегирад. Дар баробари ин Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид мекунанд, ки ҳар шаҳрванди кишвар барои поку беолоиш нигоҳ доштани забони тоҷикӣ кӯшиш карда, падару модарон бояд ба наслҳои оянда одоби муошират ва суханвариро бо ин забони ширину шоирона омӯзонанд, зеро беътиноӣ ба забони модарӣ беэҳтиромӣ нисбат ба миллату Ватан, модар ва таъриху фарҳанги хеш аст.
📖Дар сиёсати пешгирифтаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз масъалаҳои асосӣ тарбияи насли ҷавон мебошад, ки илова бар ин донистани забони давлатӣ бо дарназардошти талаботи ҷаҳони муосир бояд ду-се забонро донад. Пешвои миллат зикр кард, ки сабаби асосии бадбахтии ҳар як миллат ва давлат эътибор надодан ба сифати мактабу маориф, саҳлангорӣ кардан ба тарбияи кудак аз хурдсолӣ ва фароҳам наовардани муҳити мусоид барои таълиму тарбия мебошад.
📝Инчунин, ташкил намудани мулоқоту сӯҳбатҳо бо ҷалби олимону адибони маъруф, омӯзишу мутолиаи асарҳои илмиву адабӣ, аз бар кардани шеърҳо имконияти бештари бедор намудани завқу шавқи ҷавононро муккамал мегардонад. Мояи ифтихору сарбаландист, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пуштибону ҳомии забони тоҷикӣ мебошанд ва ба забон ҳамчун рукни асосии ҳастии миллат ва устувории давлат ба ҳайси муқаддасоти миллат арҷ мегузоранд. Чуноне ки сарвари давлат ишора намудаанд. Бақои тоҷик забони тоҷик аст, яъне забони ноби тоҷикӣ. Танҳо забон аст, ки дар ҳама давру замон таърихи воқеӣ ва миллатро дар ҳифзи худ нигоҳ медорад. Фарҳанги беназиру оламшумули тоҷикон ва адабиёти пурғановати зиёда аз ҳазорсолаи тоҷикон, ки қалбҳои аҳли назар ва фаҳму фаросати ҷаҳонро тасхир кардааст маҳз бо ҳамин забон, яъне забони тоҷикӣ навишта ва эҷод шудаанд. Барномаи рушди забони давлатӣ барои солҳои 2020-2030 ҷиҳати татбиқи ҳадафҳои сиёсати давлатӣ оид ба забон қабул гардида, дар рушду густариш ва баланд бардоштани мақоми забони давлатӣ нақши муҳим дошта, дар инкишофи муносибатҳои ҳуқуқӣ, фарҳангӣ, сиёсиву иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон шароит фароҳам меоварад. Барномаи мазкур барои ташаккули худшиносӣ, худогоҳии шаҳрвандон, ва ҳисси ватандӯстӣ ва рушди ҷаҳонбинии сиёсиву фарҳангии аҳли ҷомеа таҳия шудааст.
📌Сиёсати хирадмандонаи Сарвари давлатамонро дар самти сиёсати давлатӣ оид ба забон, эътирофи забони давлатӣ ҳамчун омили муҳимтарини ҳастии давлат ва миллат, густариши истифодаи забони давлатӣ дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондани омӯзиши забони адабӣ инчунин риояи қоидаҳои он арзишҳои давлатӣ ташкил додааст.
🔎Нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар рушду густариши забони тоҷикӣ ба ҳайси забони давлатӣ беназир буда, махз ба василаи сиёсати хирадмандонаи Роҳбари давлат забони модарии мо дар замони соҳибистиқлолӣ ҷойи асосиро худро соҳиб гардид.

✍ШОСАФОЕВА Сабзина
мудири кафедраи адабиёт ва рузноманигорӣ

Амид Комилбеков

🇹🇯📉📚НАҚШИ ИСТИҚЛОЛИЯТ ДАР ПОСДОРИИ ЗАБОНИ ДАВЛАТӢ🇹🇯📉📚

📙Забон яке аз василаҳои асосии таҳкими истиқлолияти давлатӣ ва миллӣ мебошад. Он унсури асосӣ ва нишондиҳандаи фарҳангу тамаддуни миллат буда, дар рушди давлатдории миллӣ низ нақши асосӣ мебозад. Аслан забон ҳамчун нишонаи асосии миллат яке аз рукнҳои асосии давлатдорӣ дар асоси ваҳдат, истиқлолият, ягонагӣ ва умумияти миллӣ мебошад.
📖Мардуми шарифи Тоҷикистон дар даврони Истиқлолият шоҳиди дигаргуниҳои бузург ва бесобиқа дар татбиқи сиёсати давлат ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи забон, бахусус, забони давлатӣ мебошад. Давлати мо дар раъйпурсии умумихалқӣ 6-уми ноябри соли 1994 соҳиби Конститутсияи худ шуд, ки дар моддаи дувуми он навишта шудааст: «Забони давлатии Тоҷикистон забони тоҷикӣ аст. Забони русӣ ҳамчун забони муоширати байни миллатҳо амал мекунад. Ҳамаи миллатҳо ва халқиятҳое, ки дар ҳудуди ҷумҳурӣ зиндагӣ мекунанд, ҳақ доранд аз забони модариашон озодона истифода кунанд».
📈Дар ҳар як маърӯзаву суханрониҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон арзишҳои иҷтимоӣ, сиёсӣ ва фарҳангии забони тоҷикӣ аён мегарданд. Чунончӣ, Пешвои миллат ҳанӯз 21 июли соли 2009 зикр намуда буданд, ки «Забони давлатӣ, бешубҳа, яке аз арзишҳои бузурги миллӣ ва пояҳои давлатдории миллӣ, гузашта аз ин, нишонаи возеҳи истиқлолияти сиёсӣ ва таҷассумгари таърихи пуршебу фарози халқи тоҷик маҳсуб мешавад».
📊Дар даврони ташаккули худ забони тоҷикӣ бисёр марҳилаҳои тӯлонӣ ва мураккабу пурпечутобро тай карда, санҷишҳои сахту сангини таърихро паси сар намуда, имрӯз низ дар даврони истиқлолият ва бунёди давлати миллӣ рисолати худро ҳамчун яке аз рукнҳои муҳимми давлатдорӣ идома дода истодааст.
Дар сиёсати пешгирифтаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз масъалаҳои асосӣ тарбияи насли ҷавон мебошад, ки илова ба хуб донистани забони модарии худ бо назардошти талаботи ҷаҳони муосир бояд ҳадди ақал се‐чор забони хориҷиро донад. Пешвои миллат таъкид мекунанд, ки «дар шароити ҷаҳонишавӣ, яъне таҳоҷуми фарҳангиву забонӣ моро зарур аст, ки баробари омӯзиши забонҳои хориҷӣ, аз ҷумла русӣ ва англисӣ барои пешрафти забони тоҷикӣ ва тавсеаи доираи истифодаи он мунтазам кӯшиш ва ғамхорӣ намоем».
📌Ҳамин сиёсати хирадмандона буд, ки забони тоҷикӣ ҳамчун забони миллӣ дар даврони Истиқлолият дар мақоми забони давлатӣ пазируфта шуд ва он имрӯз ба таври озод дар умури сиёсиву иҷтимоии кишвар мавриди истифода қарор дорад. Маҳз дар партави ҳамин сиёсати миллӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои миллӣ забони мо бо доштани имконоти фаровон дар асоси қолабҳои меъёрии суннатӣ ва равишҳои адабӣ дар ҷомеа мақому мартаба пайдо хоҳад кард.
🔎Дар пасманзари гуфтаҳои Пешвои миллат таъкид намуданием, ки забони мо сарвати мо ва бойигарии маънавии миллат ба ҳисоб меравад, гиромӣ доштан ва ҳимояи он ба сифати забони давлатӣ дар замони соҳибистиқлолии кишвар вазифаи ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ мебошад.

✍МИРЗОШО Суҳроб
сардори шуъбаи роҳнамои касбӣ ва тайёрӣ ба мактабҳои олӣ

Амид Комилбеков

🇹🇯📈📙БАНИ ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД🇹🇯📈📙

📖Миллати куҳанбунёду фарҳангсолори тоҷик таърихан дар қалби худ хусусияти инсондӯстӣ дошт ва ин падидаи инсонӣ таърихи дуру дароз паси сар намуда, то замони мо омада расид. Шайх Саъдии бузург фармудааст:

🖊Бани одам аъзои якдигаранд,
Ки дар офариниш зи як гавҳаранд.
Чу узве ба дард оварад рӯзгор,
Дигар узвҳоро намонад қарор.

📙Имрӯз ин шоҳбайти Саъдӣ, ки дар пештоқи Созмони Милали Муттаҳид низ дарҷ гардидааст, ба инсондӯстӣ ва сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рабт дорад.
📚Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо сарварии Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ошияи ин шоҳбайти намояндаи бузурги миллат – Саъдӣ Шерозӣ дар рузҳои хело тираву тор ва вазнини басари давлати ба мо ҳамсоя, хамзабону ҳамфарҳанги афғон омада кумаки аввалиндараҷа расонид.
📍 Ёдовар бояд шуд, ки дар таърихи 31сентябр ва 1-уми сентябр дар Афғонистон заминҷумбии сахт ба вуқуъ пайваста хисороти беши ҷонию молиро рӯи кор овард.
📊Субҳи 8-уми сентябр бо супориши бевоситаи Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Точикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба зарардидагони заминларзаи Афғонистон ёрии башардустона аз қабили орд,равған, шакар, биринҷ, рахти хоб,пӯшоку пойафзол барои кудакон ва калонсолон,хаймаҳо маводи сохтмонӣ ва озуқаворӣ дар ҳаҷми 3 ҳазор тонна расонд.
📌Лозим ба ёдоварист, ки ин кумаки башардӯстон нишони сиёсати беғаразона, хирадмандонаю инсондӯстонаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва шаҳодати дӯстиву бародарии миллати тоҷику афғон маҳсуб меёбад.
⏳Билохира бо як шоҳбайти дигари Саъдии Шерозӣ ин хирдмандии Пешвои миллатро ҷамъбаст намоям:

🖊Дӯст машмор, он ки дар неъмат занад,
Лофи ёрию бародархондагӣ.
Дӯст он бошад,ки гирад дасти дӯст,
Дар парешонҳолию дармондагӣ.

✍НАСРАДИНШОЕВ Азатшо
мудири кафедраи забони тоҷикӣ

Амид Комилбеков

🇹🇯📈📖ИСТИҚЛОЛИЯТ- ДАСТОВАРДИ АРЗИШМАНДИ МИЛЛАТ🇹🇯📈📖

✅Вожаи “Истиқлол” маънои озодӣ, соҳибихтиёрӣ ва мустақилияти комилро дорад. Вақте ки давлат истиқлолият ба даст овард, он давлат мустақил аст, сиёсати дохилӣ ва хориҷиро худаш мустақилона муайян мекунад. Истиқлолият озодиву соҳибихтиёрӣ ва мустақилияти давлат аст, ки бо меҳнати фарзандони миллат ва қурбониҳои зиёд ба даст меояд.
📖Тоҷикистон пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ санаи 9-уми сентябри соли 1991 истиқлолияти давлатии худро эълон намуд. Ин рӯз дар таърихи миллати тоҷик ҳамчун як рӯзи сарнавиштсоз сабт гардидааст. Соли аввали соҳибистиқлолӣ кишвари мо ба ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ рӯ ба рӯ гардид, ки барои якпорчагӣ ва бақои давлату миллат таҳдиди ҷиддӣ ва хавфу хатар эҷод намуд. Танҳо бо талошҳои шабонарӯзии Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва иродаи қавии мардум сулҳу ваҳдат ва осоиштагӣ дар Тоҷикистони азиз барқарор гардид.
Истиқлолият имкон дод, ки миллат фарҳанги худро ҳифз намояд, забони тоҷикӣ мақоми давлатӣ гирифт, арзишҳои миллӣ эҳё шуданд. Истиқлолият имкон фароҳам овард, ки давлат мардумро пас аз ҷанги дохилӣ муттаҳид намояд ва мардум ба ҳаёти осоишта қадами устувор гузошта, ба кори созандагию ободкорӣ шуруъ намуд.
📊Истиқлолият барои ҳар як халқ қиматтарин арзиш ва волотарин дастоварди таърихист. Миллате, ки соҳиби истиқлол гаштааст, ҳамчун ҷисми ягона қувват мегирад, соҳиби худшиносӣ ва худогоҳӣ мегардад ва роҳи рушду нумӯ ва пешрафти худро интихоб менамояд. Истиқлолият танҳо ба давлат тааллуқ надорад, балки сарвати умумимиллӣ аст.
📌Истиқлолият дар ватани мо таъриху фарҳанг, илму адаб, забони миллиро аз ҳама хатарҳои солҳои 90-уми асри пеш ҳифз намуд ва минбаъд барои рушди онҳо ҳама гуна шароити мусоидро фароҳам овард.
📙Имсол барои истиқлолияти давлатии Тоҷикистон 34 сол сипарӣ мешавад. Агарчи барои таърих ин соли тӯлонӣ нест, аммо мо мушоҳида менамоем, ки маҳз бо қудрати соҳибистиқлолӣ кишвари мо чӣ қадар рушд карда, симои шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ дар ин фосилаи кӯтоҳ куллан дигар шудааст.
📜Агар мо ба кӯчаҳои шаҳри Хоруғ назар кунем, мебинем, ки биноҳои баландошёна, иморатҳои зебои замонавӣ, гулгаштҳо, овезаҳою шиорҳо ҳусни шаҳри моро дучандон зебо кардаанд ва дӯстдории мо аз пештар бештар мегардад. Ин дастовардро бо нархи ҷон бояд ҳифз кунем.
🏢Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М.Назаршоев ягона мактаби олӣ дар маркази маъмурии вилоят-шаҳри Хоруғ мебошад, ки самараи замони истиқлолият мебошад. Имрӯзҳо хатмкунандагони ин Донишгоҳ дар муассисаю идораҳои шаҳру навоҳии вилоят, ҷумҳурӣ ва берун аз он самаранок кору фаъолият мекунанд. Дар Донишгоҳ айни ҳол аз тамоми минтақаҳои ҷумҳурӣ ҷавонон таҳсил мекунанд, ки барои боз ҳам мустаҳкам шудани дӯстии байни ҷавонон мусоидат мекунад ва ин ҳам яке аз арзишҳои истиқлолияти давлатӣ мебошад.
🏭Роҳи нави мошинагарди Душанбе–Хоруғ рукни дигар ва меваи истиқлолият мебошад, ки дар солҳои пеш Бадахшон аз маркази ҷумҳурӣ-шаҳри Душанбе дар тӯли 4-5 моҳ ҷудо афтода буду роҳ набуд. Ҳоло сохтмони босуръати ин роҳ идома дорад ва фосилаи байни Хоруғу Душанбе ҳамагӣ чанд соат мемонад, ки барои бошандагони ҳар ду тарафи ҷумҳуриамон хеле осон мешавад.
Истиқлолият на танҳо рамзи озодиву худшиносӣ, балки шарти асосии пешрафт, ободкорӣ ва таъмини ҳаёти шоистаи мардум мебошад.
📖Мо бояд ба қадри истиқлолият, ваҳдати миллӣ расем ва ватани азизи худро ба ҷон дӯст дорем ва онро ҳифз намоем, ки Тоҷикистони азизи мо амнтарин кишвар мебошад. Чунончи, гуфтаанд:

🖊Ба ин афсонакишвар ҳар замон шукрона бояд кард,
Ба ин ободии ҷаннатнишон шукрона бояд кард.
Куҷо, эй ҳамватан, бошӣ, ба вақти субҳгоҳу шом
Ба иқболи баланди тоҷикон шукрона бояд кард.

✍МИРЗОҲАСАНОВА Мавҷигул
муаллимаи калони кафедраи забони тоҷикӣ

Амид Комилбеков

🇹🇯📈📙“ШОҲНОМА”-И ФИРДАВСӢ БУЗУРГТАРИН ҲАММОСАИ МИЛЛӢ🇹🇯📈📙

📖“ Халқи тоҷик мисли қавмҳои дигари ориёӣ аз он ифтихор дорад, ки Ҳаким Фирдавсӣ дар “Шоҳнома”-и ҷовидонаи худ манзараи басо барҷастаи Ватанамонро аз бомдоди зиндагӣ дар ин сарзамин то рузгори худ бо қалами сеҳрофарин тасвир намудааст ва мо ҳамроҳи ин нависандаи ҷовидонӣ шоҳиди ҳам пирузиҳо ва ҳам нокомиҳо, ҳам сарбаландиҳо ва ҳам шикастҳо мешавем”
✍ Эмомалӣ Раҳмон

📚Таърих гувоҳ аст, ки Истиқлоли давлатӣ муҳимтарин нишонаи пойдории ҳар қавму миллат буда, воситаи эҷокунандаи ифтихори миллӣ дониста шуда, сарчашмаи ифтихори миллӣ худшиносӣ ва худогоҳиву доштани ҳуввияти миллист, ки дар заминаи хотироти таърихӣ сурат мегирад.
📌Аз ин ру, зарур аст, то ҳар инсон аз гузаштаи хеш огаҳ бошад ва муҳим аз ҳама бо он ифтихор карда тавонад.
📈Қобили зикр аст, ки дар бедор намудани худшиносии милии ҳар як фарди тоҷик, таъмини сулҳу субот дар кишвар, дар ниҳоди ҳар фард тарбия намудани худшиносиву худогоҳӣ, фароҳам овардани фазои солими кишвар, бедор намудан ва нигоҳ доштани эҳсоси ҳуввияти миллӣ саҳми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо истифодаи хираду заковати азалӣ басо назаррас буда, дастраси ҳар хонадон гардондани китоби пурарзиши «Тоҷикон»-и Бобоҷон Ғафуров ва ҳаммосаи ҷаҳонӣ “Шоҳнома”-и Фирдавсӣ”, эълон намудани озмунҳои ҷумҳуриявии «Тоҷикон-оинаи таърихи миллат», “Тоҷикистон-ватани азизи ман”, Илм-фуруғи маърифат, “Шоҳнома”-хонӣ” аз нуктаи баланди сиёсати хирадмандона ва маорифпарваронаи Пешвои муаззами миллат дарак дода, ҳамчун рамзи соҳибхирадӣ ва идомаи мантиқии иқдомҳои неку ҳадафманди ниёгон шинохта шуда, воситаи муҳими баландбардории сатҳи фарҳангиву маърифатии ҳар инсон мебошад.
⏳Агар ба таърихи чандинҳазорсолаи давлатдории тоҷикон назар афканем бараъло метавонем мушоҳида намуд, ки адабиёти форсу тоҷик воқеан ҳам бою рангин буда, чандин нобиғагони илму адабро дар тули таърих ба воя расонидааст. Дар ин миён «Шоҳнома»-и Абулқосими Фирдавсӣ аз шумори асарҳои нотакрор на танҳо дар адабиёти форсу тоҷик, балки дар адабиёти оламшумули ҷаҳонӣ низ эътироф гардида, чун манбаи таърихию фарҳангӣ ва ифтихори миллӣ низ шинохта мешавад.
📚Илова бар ин, “Шоҳнома”-и Абулқосим Мансур ибни Ҳасан машҳур ба Фирдавсии Тусӣ дар таърихи адабиёти башар чун бузургтарин асари ҳаммосӣ ва аз шоҳкориҳои беназири сатҳи ҷаҳонӣ дониста шуда, бо офаридани ғояҳои ватандустиву худогоҳӣ ва хештаншиносиву арҷгузорӣ ба таъриху фарҳанги ниёгон ҳаёти ҷовидониро касб намуда, дар боз ҳам баланд бардоштани сатҳи маънавиёти қавми тоҷик такони ҷиддие мебошад.
📍Мояи ифтихор ва сарбаландии ҳар яки мост, ки ба муносибати ҷашни 35- солагии Истиқлолияти давлатӣ ба ҳар як оилаи кишвар ин шоҳкории беназир аз номи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чун туҳфаи пурарзиш аз нав ва бо сифати хеле баланд дар Нашриёти “Шарқи озод”-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаҷми ду ҷилд ва бо теъдоди умумии 1700000 нусха ба табъ расида, тақдим гардонда шуд, ки ин худ гувоҳи иқдомоти наҷибона ва навбатии роҳбари давлат мебошад.
📊Тавре Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз медоранд: “Азбаски “Шохнома” на танҳо таърихи ҳаммосии мардуми мо, балки шоҳкори забону адабиёт ва мактаби бузурги худогоҳиву худшиносии миллӣ барои ҳамаи наслҳо ба хисоб меравад, тасмим гирифтем, онро мисли “Тоҷикон”-и Бобоҷон Ғафуров ба нашр расонида, ба ҳар хонаводаи мамлакат тақдим намоем.”
⌛️Воқеан ҳам имруз дар ҳар як хонадони тоҷик ин шоҳасар ҳамчун китоби руи мизӣ дониста шуда, бо баёни забони ноби тоҷикӣ чун ганҷинаи пур аз файзу ҳикмат бо фарогирии мавзуоти баланди худшиносиву худогоҳӣ, ватандустиву ватанпарварӣ, сулҳовариву сулҳофарӣ чун беҳтарин ҳаммосаи миллии мардуми ориёнитабор дониста мешавад. Воқеан ҳам Фирдавсӣ умри гаронмояи хештанро барои таълифи таърихи манзуми подшоҳони Аҷам, ки бо номи «Шоҳнома» шуҳрати ҷаҳонӣ дорад, ба харҷ дод.
📉Аз ин лиҳоз, ҳаёти Фирдавсӣ бо нигориши ин асари гаронбаҳо иртибот дошта, шарҳи ҷамъоварӣ ва таълифи «Шоҳнома» шарҳи ҳоли худи у дониста шуда, ақидаҳои ватандустиву панду ахлоқӣ мақсаду ҳадафҳои аслии шоирро дар асар таҷассум менамоянд.
🔎Ҳамин тариқ, дар фароварди сухан иброз хоҳам дошт, ки фалсафаи волои шоир моро такроран аз гузашта огаҳ сохта, барои имрузу ояндагон сабақи ибратбахш дониста шуда, иқдомоти неки Пешвои миллат дар самти тақдими “Шоҳнома”-и Фирдавсӣ ба ҳар хонадони тоҷик дар таърих бо ҳарфҳои заррин дарҷ хоҳад гашт.
📜Ниҳоят бо овардани суханони пурмуҳтавои Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дуогуи онем, ки “Бигузор чароғи “Шоҳнома”-и безавол дар хонадони мардуми Тоҷикистон фурузон бошад ва руҳи ватанхоҳиву истиқлолталабии Фирдавсӣ мардуми моро дар бунёдкориҳои даврони Истиқлол ва таҳкими давлатдории навини миллӣ мадад фармояд.”

✍ШОФАҚИРЗОДА Рушонгул
муовини ректор оид ба тарбия

Амид Комилбеков