Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара

Санаи 23 июни соли 2026 дар Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара бахшида ба гиромидошти Рӯзи Ваҳдати миллӣ конференсияи илмӣ-амалӣ таҳти унвони «Нақши Пешвои миллат дар таҳкими Истиқлоли давлатӣ ва Ваҳдати миллӣ» баргузор гардид.

Дар кори конференсия муовини раиси шаҳри Исфара Зиёвиддинзода С., котиби ҳамоҳангсозии Шӯрои ҳаракати Ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон Аъзам Х., корманди Шӯрои ҳаракати Ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон Миркамолов М., Алиматова М., директори Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара Абдуллоев Ҳ., инчунин устодону донишҷӯён иштирок намуданд.

Конференсияро директори филиал Абдуллоев Ҳ. ифтитоҳ намуда, оид ба аҳамияти таърихии Истиқлоли давлатӣ ва Ваҳдати миллӣ, нақши арзишманди Пешвои миллат дар таҳкими сулҳу субот, рушди давлатдорӣ ва пешрафти ҷомеа суханронӣ кард.

Сипас меҳмонон ва иштирокчиёни конференсия бо маърӯзаҳои илмӣ баромад намуда, саҳми назарраси Пешвои миллатро дар таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ, таъмини сулҳу ваҳдат, рушди иқтисодиву иҷтимоӣ ва баланд бардоштани нуфузи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мавриди таҳлилу баррасӣ қарор доданд.

Зимни чорабинӣ таъкид гардид, ки Ваҳдати миллӣ ҳамчун дастоварди бузурги таърихии мардуми тоҷик барои рушди устувори кишвар ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои давлатӣ заминаи мусоид фароҳам овардааст.

Дар фарҷоми конференсия иштирокчиён аҳамияти баргузории чунин ҳамоишҳоро дар таҳкими маърифати сиёсӣ, эҳсоси масъулиятшиносӣ ва тарбияи ҷавонон муҳим арзёбӣ намуда, ба кори конференсия ҳусни анҷом бахшиданд.

Ваҳдат-рукни асосии давлатдории Тоҷикистон.

Ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои барҷастаи давлатдорӣ ва муҳимтарин омили рушди ҳар як ҷомеа мебошад. Барои халқи тоҷик ин мафҳум нафақат назарияи сиёсӣ, балки дастоварде аст, ки бо хуни ҳазорон фарзанди ватан, бо ашки модарони доғдида ва ба ранҷу азоби миллат ба даст омадааст. Таърихи навини Тоҷикистон нишон медиҳад, ки ваҳдати миллӣ шарти зарурии ҳастии давлат, пешрафти иқтисодӣ ва эҳёи фарҳанги мардум мебошад.
9-уми сентябри соли 1991 Тоҷикистон истиқлолияти давлатии худро эълон намуд. Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дар бораи соҳибистиқлолии давлат қабул карда, кишвар расман аз таркиби Иттиҳоди Шӯравӣ баромад, аммо ин истиқлолияти нав ба даст омада, зуд бо ҳролати вазнини сиёсӣ рӯ ба рӯ шуд. Дар тӯли 14 моҳи аввали Истиқлолият - аз сентябри 1991 то ноябри 1992 кишвар шоҳиди тағйири ду президент, чанд раиси Шӯрои Олӣ ва ҳукуматҳои ба ном "Муросои миллӣ" гардид. Ҳеҷ яке аз онҳо идораи ҳокимиятро ба дӯш гирифта натавонист. Ҳизбҳо ва гурӯҳҳои гуногун - коммунистҳо, исломгароён ва демократон - барои соҳиб шудан ба ҳокимият ба мубориза бархостанд. Дар баҳори соли 1992 дар майдонҳои Душанбе намоишҳои оммавӣ оғоз ёфт ва вазъ ба зудӣ ба муқовимати мусаллаҳона табдил ёфт.
Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон расман аз 5-уми майи соли 1992 оғоз ёфт ва то 27-уми июни соли 1997 идома кард. Дар ин панҷ сол беш аз 100 ҳазор нафар ҳалок гардида, зиёда аз 2 млн нафар гурезаи иҷборӣ ва тақрибан 55 ҳазор кӯдак ятиму 25 ҳазор зан бешавҳар монд. Беш аз 25 ҳазор манзилу корхона сӯзонда ё вайрон карда шуд. Инфрасохтори кишвар пурра фалаҷ гашта, шаҳри Душанбе пурра ноором буд ва мардум ҳатто озодона ба кор рафта наметавонистанд ва барои як бурда нон дар навбат меистоданд. Зарари иқтисодии ин ҷанг барои Тоҷикистон беш аз 10 миллиард доллари амрикоӣ ҳисоб карда шуда буд. Ин ҳолат иқтисодиёти ҷумҳуриро ба 20 сол оқиб андохта, сатҳи зиндагии мардумро паст кард. Дар баробари пароканда будани ҳокимият, нерӯҳои солими ҷомеа ва вакилони халқ роҳи наҷотро ёфтанд. 9-уми ноябри 1992 Президиуми Шӯрои Олӣ даъват намудани Иҷлосияи XVI-ро дар шаҳри Хуҷанд эълон кард. Ин қарор барои ҳамаи тоҷикон нишонаи умед шуд. Иҷлосия аз 16-уми ноябр то 2-уми декабри соли 1992 дар қасри Арбоби шаҳри Хуҷанд баргузор гардид. Аз 230 вакили халқӣ дар рӯзи аввал 193 нафар иштирок доштанд. Дар маҷмӯъ 75 санади ҳуқуқӣ- аз ҷумла 15 қонун, 52 қарор ва 6 фармон ва 2 муроҷиатнома қабул гардид. Яке аз муҳимтарин қарорҳо ин интихоби Эмомалӣ Раҳмон ба вазифаи Раиси Шӯрои Олӣ буд, ки аз 197 вакили иштирок дошта, 186 вакил ба ҷонибдории ӯ овоз доданд. 11-уми декабри 1992 ҳукумати нав вориди Душанбе шуд ва Эмомалӣ Раҳмон нахустин фармонҳои худро барои таъмини оромиш ва таъминоти озуқаворӣ ба имзо расонд.
Дар харитаи сиёсии ҷаҳон ҳамчун давлати соҳибихтиёр мондани Тоҷикистон бо тантанаи сулҳ ва таъмини ваҳдати шаҳрвандони ҷумҳурӣ алоқаи бевосита дошт. Аксари мардуми кишварамон манфиатдор буданд, ки дар ин сарзамин зудтар сулҳ тантана ёбад. Ин тамоюро роҳбарони давлати навбунёди соҳибистиқлол дастгирӣ намуда, роҳҳои амалӣ гардонидани раванди сулҳ ва оштии миллиро дарёфтанд, аммо роҳи сулҳ осон набуд. Аз апрели соли 1994 то майи соли 1997 таҳти сарпарастии Созмони Милали Муттаҳид ҳашт давраи музокирот бо иштироки кишварҳои кафил ва се мулоқоти сатҳи олӣ байни Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва сарвари Иттиҳоди неруҳои мухолифини тоҷик Сайид Абдуллоҳи Нурӣ баргузор гардиданд. Русия ва Эрон низ нақши муҳими миёнаравиро иҷро намуданд. Ин музокирот пур аз душвориҳо буданд, зеро ҳар бор ки тарафҳо ба як масъала мувофиқат мекарданд, масъалаи дигаре пеш меомад. 16-18-уми майи соли 1997 дар Бишкек аввалин санадҳои сулҳ имзо гардиданд. Баъдан суратҷаласа дар бораи кафолати татбиқи созишнома дар Теҳрон ба имзо расид. Ниҳоят, 27-уми июни соли 1997 дар шаҳри Маскав Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва сарвари Иттиҳоди неруҳои мухолифини тоҷик Сайид Абдуллоҳи Нурӣ “Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон”-ро ба имзо расониданд. Ин санади таърихӣ Тоҷикистонро аз хатари нобудӣ ва миллатро аз парокандашавӣ наҷот дод. Пас аз имзои созишнома, барои назорат аз иҷрои он 4.07.1997 Комиссияи оштии миллӣ бо сарварии Сайид Абдуллоҳи Нурӣ таъсис дода шуд, ки то 1.04.2000 фаъолиятӣ худро идома дод.
Ҳар сол 27-уми июн дар Тоҷикистон Рӯзи Ваҳдати миллӣ таҷлил мегардад. Ин иди расмии давлатӣ рамзи пойдорӣ ва устувории халқ, пирӯзии хирад бар ҷаҳолат ва ғалабаи сулҳ бар ҷанг аст. Дар ин рӯз ҳар як шаҳрванди тоҷик бояд дарк кунад, ки Ваҳдат ва Истиқлолият ду мафҳуми ҷудонопазир мебошанд.
Таҷрибаи таърихии Тоҷикистон нишон медиҳад, ки ваҳдати миллӣ мардумро ба созандагӣ ва ободкорӣ ҳидоят мекунад, вале парокандагӣ харобиро ба бор меорад. Нигоҳ доштани ваҳдат — ин на танҳо вазифаи ҳукумат, балки масъулияти ҳар як шаҳрванд, ҳар як оила ва ҳар як насл аст. Насли ҷавони тоҷик бояд аз таърихи фоҷиабори солҳои 1992–1997 сабақ омӯзад ва ваҳдатро ҳамчун муқаддастарин арзиши миллӣ пос дорад. Зеро давлати пойдор — давлатест, ки дар он ваҳдат ҳукмфармо аст.
Собирова Гулҳаё ассистент омӯзгори кафедраи забонҳо, педагогикаи касбӣ ва фанҳои ҷамъиятӣ.

Ҷавонони ФДТТИ — пешсафу ташаббускори роҳпаймоии идона дар шаҳри Исфара!

​Имрӯз ба муносибати Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон дар маркази шаҳри зебоманзари Исфара роҳпаймоии бошукӯҳи ҷавонон доир гардид, ки дар он калективи устодон, кормандон ва донишҷӯёни Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара бо як рӯҳияи баланди ватандӯстӣ ва ифтихори миллӣ фаъолона иштирок намуданд.

​Донишҷӯёни донишгоҳ бо шиору овезаҳо, парчамҳои давлатӣ ва нишонҳои донишгоҳӣ ба кӯчаҳои шаҳр баромада, бори дигар содиқии худро ба сиёсати ҷавонпарваронаи Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва рушду ободии ватани азизамон изҳор доштанд.

​Роҳпаймоӣ нишон дод, ки ҷавонони ФДТТИ натанҳо дар илму фан, балки дар ҳаёти ҷамъиятиву фарҳангии шаҳр низ ҳамеша дар сафи пеш қарор доранд.
​Иди ҷавонон муборак, созандагони ватан!

ШОМИ ҶАВОНИИ ДОНИШҶӮЁНИ ФДТТИ

Бахшида ба Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон, дар боғи фарҳангию фароғатии «Ҷаҳони Нав» як шоми пур аз нишот, суруду тарона ва рақсу бозии донишҷӯёни фаъоли Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара баргузор шуд.

​
​Ин шоми хотирмонро садои зинда ва сурудҳои дилнишини ҳунармандони маҳбуб ва хушсадои донишгоҳамон боз ҳам ҷозибадор ва хотирмон намуданд:
🎤 Абдураҳмон Шамсиев
🎤 Ҳусниддин Ҳомидов

​Ҳунармандон бо сурудҳои ҷозибадор ва ҷавононаи худ ба дили ҳар як иштирокчӣ шӯру илҳоми тоза бахшиданд. Донишҷӯёни ФДТТИ нишон доданд, ки натанҳо дар илму дониш ва технология, балки дар қадрдонии санъати воло низ пешсафу фаъоланд!

​Ҷавонӣ — баҳори ҳаёт ва ояндаи дурахшони Тоҷикистони азиз аст!
​Иди ҷавонон муборак, созандагони ватан ва донишҷӯёни азиз! Бигзор ин гуна шомҳои хотирмону пур аз сурур дар ҳаёти шумо ҳамеша зиёд бошанд!

ФУТБОЛ — РАМЗИ ТАНДУРУСТӢ ВА ҲАМБАСТАГИИ ҶАВОНОН!

​Бахшида ба Рӯзи байналмилалии футбол ва бо супоришу дастури Президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон, Раиси Конфедератсияи футболи Осиё, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара мусобиқаи бошукӯҳи футбол баргузор гардид.

​Ин чорабинии варзишӣ барои дарёфти «Ҷоми директори Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара», номзади илмҳои кишоварзӣ Абдуллоев Ҳ.Д. доир шуда, дар он 13 дастаи шуҷову ташаббускори донишгоҳ байни ҳам сабқат карданд.

​Бозиҳо хеле шадид, ҷолиб ва пур аз лаҳзаҳои ҳаяҷоновар гузашта, дар натиҷа дастаҳои зерин сазовори ҷойҳои ифтихорӣ шуданд:
​🥇 Ҷойи 1: Гурӯҳи «Иқтисодиёт-23» (Соҳиби Ҷоми Директор)
🥈 Ҷойи 2: Гурӯҳи «Технология-24»
🥉 Ҷойи 3: Гурӯҳи «Информатика-24»

​Мусобиқа нишон дод, ки ҷавонони мо на танҳо дар илму дониш, балки дар варзиш низ пешсафу намунаанд.
Табрик ва аҳсан ба ғолибон ва ҳамаи дастаҳои иштирокчӣ! Ватан бо чунин ҷавонони варзишгару солим фахр мекунад. 🇹🇯👏

“Коррупсия – имрӯз хомушӣ фардо пушаймонӣ”

Масъалаи мубориза бо коррупсия яке аз мавзӯҳои доғи ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад. Коррупсия на танҳо рушди иқтисодиро суст мекунад, балки ба адолат, эътимоди мардум ва ояндаи он таъсири манфӣ мерасонад. Дар чунин шароит нақши ҷавонон ҳамчун неруи фаъоли ҷомеа хеле муҳим аст. Ман ҳамчун як ҷавон боварӣ дорам, ки маҳз мо метавонем дар пешгирӣ ва аз байн бурдани ин падидаи номатлуб саҳми назаррас гузорем.
Пеш аз ҳама бояд донист, ки худи коррупсия чист?
Дар моддаи 1 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мубориза бар зидди коррупсия” чунин омадааст: “коррупсия – кирдори (ҳаракат ё баҳаракатие), ки шахсони ба иҷрои вазифаҳои давлатӣ ваколатдор ё шахсони ба онҳо баробаркардашуда бо истифода аз мақоми худ ва имкониятҳои он барои ба манфиати худ ё шахсони дигар ғайриқонунӣ ба даст овардани неъматҳои моддию ғайримоддӣ, бартарият ва имтиёзҳои дигар содир менамояд, инчунин ба ин шахсон ваъда додан, таклиф ё пешкаш намудани ин гуна неъмату бартарият ва имтиёзҳои дигар бо мақсади моилкунӣ ё қадр кардани онҳо барои содир намудани чунин кирдорҳо (ҳаракат ва ё беҳаракатӣ) ба манфиати шахсони воқеӣ ё ҳуқуқӣ”.
Яъне метавон гуфт, ки коррупсия метавонад дар шакли гирифтани пора, истифодаи нодурусти маблағҳои давлатӣ ё суистифода аз ваколатҳо зоҳир гардад. Мутаассифона, чунин ҳолатҳо дар бисёр ҷомеаҳо вуҷуд доранд ва нисбати он мубориза бурдан кори саҳл нест.
Ба андешаи мо яке аз роҳҳои асосии мубориза бо коррупсия ин баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии мо - ҷавонон мебошад.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханҳои хеш пайваста таъкид менамоянд, ки “Коррупсия монеаи асосии рушди давлат буда, мубориза бо он вазифаи ҳар як шаҳрванд ва бахусус ҷавонон аст”.
Пешвои миллат ҷавононро даъват менамоянд, ки дар раванди амалисозии “Стратегияи давлатии муқовимат бо коррупсия” фаъол бошанд ва бо донишу одоби хамидаи худ садди роҳи ин зуҳуроти номатлубро гиранд.
Аз ин рӯ мо ҷавононро зарур аст, ки ҳар як мавқеи худро дар ҷомеа дуруст муайян намуда, ҷиҳати бақарор намудани адолат кушиш кунем. Инчунин бояд қайд кард, ки хурдтарин амали худи мо метавонад ба зуҳуроти номатлуб оварда расонад. Рад кардани пора, ростқавлӣ дар таҳсил ва эҳтироми қонун ҳамаи ин қадамҳои роҳи мубориза бо коррупсияро ба мо ҳамвор месозад.
Агар ҳар як ҷавон шахсан худ зидди коррупсия бошад, тадриҷан тамоми ҳамсолони мо ва худи ҷомеа ба ин самт равона мегарданд:
Покӣ шиори мост дар ин роҳи сафед,
Бо насли ҷавон шукуфад гули умед .
Ришвахӯрӣ –зангори ҳаёти миллат аст,
Моем, ки месозем ояндаи ҷадид.
Ба фикри мо ҷаҳони имрӯза ба ҷавоне ниёз дорад, ки ҳақиқатро аз дурӯғ ҷудо карда тавонад, манфиати дигаронро аз манфиатҳои худ авлотар донанд. Ҳатто дар муҳити ин зуҳуроти номатлуб покию ростӣ пеша кунад. Коррупсия он вақт аз байн меравад, ки ҷомеа онро намехоҳад ва насли ҷавон онро рад мекунад. Ин тағйирот худ аз худ пайдо намешавад, балки он аз дили ҳар як ҷавони огоҳ ва масъул оғоз мегардад.
Имрӯз интихоб дар дасти ҳар яки мо қарор дорад. Зеро кишваре, ки ҷавони поку далер дорад, ояндаи дурахшон дорад.
Бояд қайд кард, ки ҳар як амали хурди ҷавонон метавонад ба тағйироти калон оварда расонад. Мубориза бо коррупсия кори осон нест, аммо он бо иттиҳоди неруҳо, баланд бардоштани сатҳи маърифат ва риояи арзишҳои инсонӣ имконимконпазир аст.
Ман ҳамчун як намояндаи ҷавон боварӣ дорам, ки ҳамсолони ман метавонанд дар ин роҳ пешсаф бошанд ва барои гулгулшукуфоии ватани хеш саҳми арзанда дошта бошанд. Зеро ҷавоне, ки зидди коррупсия меистад, на бояд андешаҳояшро танҳо бо сухан ифода кунад, балки бо амалҳои мушаххас зидди коррупсия барояд ва роҳҳои пешгирии ин зуҳуроти номатлубро пешниҳод намояд, ба монандӣ : “Худат ришва надеҳ ва ришва нагир!”, “Агар шоҳиди коррупсия шудӣ хабар деҳ!”.
Боиси тазакур аст, ки коррупсия на танҳо масъалаи сирф ҳуқуқӣ, балки он зуҳуроти номатлуб ва дарди ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад ва он садди роҳи орзуву ниятҳои ҷавонон мегардад. Дар ҳоле ки коррупсия як амали муқаррарӣ мегардад, дигар ниёз ба илму дониш ва истеъдод надорад, балки пул ва шиносбозӣ тақдирро ҳал мекунад.
Вале ман боварӣ дорам, ки ҷавонони замони муосир қудрати бартараф кардани ин амали нангинро доранд. Кофист, ки аввал аз худ оғоз намоем – ришва надиҳем, ҳақиқатро пинҳон накунем ва ба хомушии муқаррарӣ тан надиҳем.
Дар охир ақидаҳоямро бо ин мисраҳо анҷом медиҳам:
Покӣ шараф аст, ки кишвар обод кунад,
Ин насли ҷавон ҷомеа озод кунад.
Ҳар кас ки ба ришва бифурушад виҷдон,
Бунёди ҳаёти хеш барбод кунад.
Донишҷӯи курси 2-юми ихтисоси
1-02050301 Математика. Физика
Қурбонова Маҳфуза

“КОРРУПСИЯ -МОНЕАИ РУШДИ ЗЕҲНИИ ҶАВОНОН ДАР ЗАМОНИ МУОСИР”

Ҷавонӣ мавсими кӯшишу илм аст,
Раҳи мо пок чун хуршеди зилм аст.
Масоз олуда бо ришва ҳаёташ,
Ки фардо ҷаҳл мегардад зақоташ.
Ин сатрҳо ифодагари воқеияти зиндагонии ҷавонони замони муосир мебошад. Маҳз дар ҳамин замон ҷавонон мақсадгузории худро дар баробари рушди технологияхои навин ва илмҳои муосир мебинанд. Вале зуҳуроти нангин бо номи коррупсия ҳаст, ки девори азиме дар роҳи орзуҳо пайдо шуда, намегузоранд, ки ҷавонон иқтидори баланд ва воқеии зеҳнии худро нишон диҳанд. Ин зуҳуроти номатлуб на танҳо садди роҳи як фард мегардад, балки монеаи ояндаи дурахшони давлату миллат мегардад.
Дар замони технологияҳои рақамӣ ва асри иттилоот, насли созанда бояд дарк кунад, ки ояндаи дурахшон, танҳо бар пояи дониши комил бино мешавад.
Мутаасифона, фасоди молиявӣ ҳамчун як оилаи харобиовар, на танҳо донишомӯзиро паст мекунад, балки боварии насли наврасро доир ба адолати иҷтимоӣ коста мегардонад. Вақте ворисони оянда мебинанд, ки арзишҳои зеҳнӣ бо молу мулк иваз мешавад, майлу хоҳиши онҳо ба илмандӯзӣ коста мегардад. Ҷавонон ки мебинанд, ки ба ҷои заҳмату кӯшиш роҳҳои ғайриқонунӣ ва ришва метавонад муваффақият оварад ва ба ин васила ҳавасмандиашон нисбат ба илмомӯзӣ аз байн меравад. Ин раванд метавонад на танҳо иқтисодиёти кишварро заиф созад, балки боварии ҷавононро ба адолат ва ояндаи дурахшон коҳиш диҳад. Вақте дониш ҷойи худро ба ришва медиҳад, ҷомеа аз мутахассисони асил маҳрум шуда, рушди давлат боз мемонад. Коррупсия мисли занбӯруғест, ки решаҳои дарахти ҷавонони илмомӯзро мехӯрад ва намегузорад, ки он самар диҳад.
Коррупсияи интеллектуалӣ хатарноктарин шакли фасод дар асри муосир аст, зеро он на танҳо иқтисод, балки низоми тафаккур ва ояндаи насли ҷавонро заҳролуд мекунад. Ин падида вақте оғоз мешавад, ки арзиши дониш ва истеъдод ҷои худро ба шиносбозӣ, асардӯздӣ ва хариду фурӯши унвонҳои илмӣ медиҳад. Дар ҷомеае, ки коррупсияи интеллектуалӣ ҳукмфармост, «лифтҳои иҷтимоӣ» аз кор мемонанд ва ҷавони боистеъдод наметавонад танҳо бо такя ба ақли худ ба қуллаҳои муваффақият бирасад. Ин боиси навмедӣ ва «фирори мағзҳо» мегардад, зеро неруҳои созанда роҳи худро дар кишварҳои дигар меҷӯянд.
Коррупсияи интеллектуалӣ танҳо дар додани пул ифода намеёбад, балки он дар шакли сохтакории натиҷаҳои илмӣ ва асардӯздӣ зоҳир мешавад, ки проблемаи ҷиддӣ дар замони муосир ба ҳисоб меравад. Вақте ки диплом ё унвони илмӣ бидуни заҳмат ва танҳо бо нуфуз ба даст меояд, моҳияти илм аз байн рафта, ҷомеа ба гунбасти фикрӣ дучор мешавад.
Барои ҷавонони муосир мубориза бо ин навъи фасод маънои ҳифзи ҳуқуқи худ ба ояндаи одилонаро дорад. Мо бояд дарк кунем, ки рушди воқеӣ танҳо дар фазои деритократия, яъне ҳукумати лоиқҳо ва донишмандон имконпазир аст. Бе маҳви коррупсияи интеллектуалӣ, ҳар гуна нақшаи рушд ва инноватсия танҳо як намоиши рӯякӣ боқӣ мемонад, аз ин рӯ, поксозии соҳаи маориф ва илм аз ин занбӯруғи заҳролуд шарти аввалиндараҷаи бақои миллат ва саодати ҷавонон маҳсуб мешавад.
Коррупсияро набояд танҳо ҳамчун мубодилаи маблағ дид, балки онро бояд ҳамчун як вируси хатарноки системаи оператсионии ҷомеа тасаввур кард, ки маҳз ба “программҳо”-и рушди ҷавонон ҳуҷум мекунад. Чӣ тавре ки як вируси компютерӣ файлҳои муҳимро нобуд карда, суръати корро суст ва ниҳоят низомро аз кор мебарорад, коррупсия низ маҳз ҳамин гуна “кодҳои” пешрафти моро вайрон месозад. Вақте ҷавонон бо умеди сохтани оянда вориди майдони илму кор мешаванд, ин вируси ахлоқӣ роҳҳои воқеии муваффақиятро банд карда, ба ҷои истеъдоду дониш, файлҳои қалбакии “тағобозӣ” ва “ришва”-ро ҷойгузин мекунад. Дар натиҷа, тамоми орзуву нақшаҳои насли наврас, ки бояд ҳамчун муҳаррики давлат хизмат мекарданд, шах мешаванд ва ҷомеа имконияти истифодаи неруи зеҳнии беҳтарин фарзандони худро аз даст медиҳад. Ин вирус бовариро ба адолатро дар қалби ҷавонон мекушад ва агар мо имрӯз “антивирус”-и шаффофият ва қонунро насб накунем, ояндаи мо ҳамчун як системаи шикаста ва бесамар боқӣ хоҳад монд.
Мо ҷавонони асри XXI бояд дарк намоем ки мубориза ба ин “вабои аср” аз як шахс оғоз мешавад. Мо набояд мунтазир бошем, ки касе омада вазъиятро тағйир диҳад. Тағйирот аз худи мо аз виҷдони нек ва аз кӯшишҳои ҳалоли мо оғоз мегардад. Шиори мо бояд чунин бошад: “Ифтихори ман-дониши ман аст, не пули ман”.
Дар фарҷом гуфтаниям, ки Тоҷикистони азизи мо бо нерӯи созанда ва зеҳни поки ҷавонон метавонад ба қуллаҳои баланди илму инноватсия расад. Зеро танҳо насли дорои тафаккури солим ва зиддикоррупсионӣ метавонад кафили субботу пешрафти давлат бошад. Мо - ҷавонои асри нав бояд бо амалҳои худ исбот кунем, ки арзишҳои маънавӣ ва дониши воқеӣ аз ҳар гуна манфиатҳои лозима болотаранд. Бигзор роҳи мо роҳи нуру маърифат бошад ва ҳар қадами худро баҳри шукуфоии Тоҷикистони азиз гузошта бошем. Покии виҷдон-ин бузургтарин сарвати мост ва маҳз бо ҳамин сарват ояндаи дурахшони хешро хоҳем сохт.

Донишҷӯи курси 2-юми ихтисоси
1-02050301 Математика. Физика
Додохонова Марям

“ҶАВОНОН МУҚОБИЛИ КОРРУПСИЯ”

Ҳама ришвахорон ба монанди саг,
Ки бар устухоне зананд данду паг.
Надоранд парвои номусу ор,
Барои дирам мешаванд хору зор.
(Носири Хусрав)
Дар замони муосир мавзуи коррупсия яке аз монеаҳои асосии рушди иқтисодию иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад. Коррупсия на танҳо пояҳои давлатдориро суст мекунад, балки боиси коҳиш ёфтани эътимоди мардум ба адолат ва қонуният мегардад. Дар ин миён, ҷавонон ҳамчун қишри фаъол ва ояндасози миллат, нерӯи асосие мебошанд, ки метавонанд дар муқобили ин "вабои аср" истодагарӣ кунанд.
Боиси зикр аст, ки имрӯзҳо Пешвои муаззами миллат, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбати ҷавонон таваҷҷӯҳи хосса зоҳир намудаанд. Дар ҳар баромадҳояшон қайд менамоянд, ки ҷавонон ояндаи миллату давлатанд. Ҷавонон нерӯи пешбарандаи ҷомеа ба ҳисоб мераванд. Маҳз, ҳамин ғамхориҳои сарвари давлат аст, ки ҷавонони тоҷик дар арсаи байналмилалӣ парчами Ҷумҳурии Тоҷикистонро боло бардошта, аз тоҷик будани худ мо ифтихор дорем.
Ман яке аз ҷавони даврони соҳибистиқлол, ҷавобан ба дастгирию ғамхориҳои Пешвои муаззами миллат кӯшиш менамоям, ки ба халқи азизам содиқона хизмат намоям ва қотеона зидди коррупсия мебошам!
Коррупсия яке аз проблемаи ҷиддии ҷомеаи муосир ба шумор меравад. Он ба рушди давлат, иқтисодиёт, адолат ва зиндагии мардум таъсири манфии худро бевосита мерасонад. Ҷиҳати мубориза бо ин падидаи номатлуб саҳми ҳар як шаҳрванд муҳим аст. Хусусан ҷавонон, ки қувваи пешбарандаи ҷомеа мебошанд, метавонанд дар пешгирӣ ва аз байн бурдани коррупсия нақши ҳалкунанда бозанд.
Закр карда ба марид аст, ки Тоҷикистон мубориза бар зидди коррупсияро яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ мешуморад. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам, Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша таъкид менамоянд, ки ҷавонон бояд ватандӯст, поквиҷдон ва масъулиятшинос бошанд ва доир ба нақши ҷавонон дар муқовимат бо коррупсия чунин зикр намудаанд: “Коррупсия вайронкунандаи пояҳои давлатдорӣ, садди роҳи пешрафти ҷомеа ва душмани ашаддии давлати иҷтимоӣ мебошад. Маҳз бо дар назардошти хатари он, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мубориза бо коррупсияро самти афзалиятноки сиёсати худ эълон кардааст. Тавре борҳо таъкид намудаам: “Ҷавонон нерӯи созанда, қишри фаъол ва муҳаррики ҷомеа мебошанд”. Имрӯз қисми зиёди аҳолии кишварро шумо – ҷавонон ташкил медиҳед. Бинобар ин, тақдири мубориза бо ин зуҳуроти номатлуб низ пеш аз ҳама дар дасти шумост. Зеро шумо соҳиби тафаккури нав, ҷаҳонбинии васеъ ва далерӣ ҳастед. Шумо насли истиқлол ҳастед –насле, ки дар замони озодӣ ба воя расидааст ва бояд арзишҳои адолат, ҳалолкорӣ ва ватандӯстиро ҳимоя кунад. Агар ҷавон имрӯз барои баҳо пора диҳад, фардо чун мутахассис пора мегирад ва ин занҷир бояд канда шавад.
Ватан ба шумо эътимод дорад. Ояндаи Тоҷикистони ободу пешрафта давлати шумо ҳуқуқбунёду адолатпарвар аз виҷдони бедор дастони пок ва иродаи устувори шумо вобастааст. Биёед даст ба дасти ҳам дода, ҷомеаеро бисозем, ки дар он меҳнати ҳалол қадр шавад, на пули ҳаром. Бигузор шиори ҳар як ҷавони тоҷик ин бошад: “Барои Ватани азизам, барои ояндаи некам - пора намедиҳам, пора намегирам!”
Боиси зикр аст, ки имрӯз ҷомеаи мо дар марҳилаи муҳими рушд қарор дорад. Барои пешрафти давлат ва зиндагии шоистаи мардум мубориза бар зидди коррупсия аҳамияти калон дорад. Ба назари мо, ҷавонон бояд дар ин раванд нақши фаъол дошта бошанд, зеро мо насли ояндасоз ҳастем ва тақдири ҷомеа ба дасти мо вобаста мебошад.
Коррупсия яке аз мушкилоти ҷиддии ҷомеа аст, ки ба рушди иқтисод, адолат ва боварии мардум таъсири манфӣ мерасонад. Дар ҳолате, ки инсон манфиати шахсии худро аз манфиати ҷомеа боло мегузорад, адолат поймол мешавад. Мо, насли ҷавон бояд дарк намоем, ки мубориза бо коррупсия танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ нест, балки вазифаи ҷонии ҳар як шаҳрванди бошуур мебошад.
Ба андешаи мо, роҳи асосии муқобилият бо коррупсия – баланд бардоштани сатҳи дониш ва маърифати ҳуқуқии ҷавонон оиди ба масъалаи зикршуда мебошад. Агар ҷавонон савияи дониши ҳуқуқияшон баланд бошаду ҳуқуқу ӯҳдадориҳои худро донанд, онҳо метавонанд ба амалҳои нодуруст роҳ надиҳанд. Мо бояд ростқавл, масъулиятшинос ва адолатпарвар бошем. Ин сифатҳо ба мо имкон медиҳанд, ки дар ҷомеа мавқеи дуруст интихоб намоем.
Ҳамчунин, масъалаи коррупсия ва оқибатҳои манфии он бояд аз мактаб сар карда, ба хонандагон, сипас дар макотиби олӣ ба донишҷӯён ҳаматарафа фаҳмонида дода шавад. Зеро ба ин васила дар зеҳни наврасон аз хурдӣ фаҳмонида мешавад, ки ин зуҳуроти бади ҷомеа мебошад ва мо бояд ҳаматарафа бар зидди он мубориза барем, то ки онро дар ҷомеа ба куллӣ решакан намоем.
Ҷиҳати бартараф намудани ин зуҳуроти номатлуб давлат як қатор ҷорабиниҳои назаррасро андешидааст, ба монандӣ:
1. Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи муқовимат ба коррупсия”;
2. Стратегияи давлатии муқовимат ба коррупсия то соли -2030
3. Ташкили Агентии назорати давлатии молявӣ ва мубориза бо коррупсия.
4. Ҷорӣ намудани “ Ҳукумати электронӣ “ ва Марказҳои ягонаи хизматрасонӣ , то тамоси мустақими шаҳрванд бо мансабдор кам шавад ва омили пора аз байн равад.
5. Эълон кардани солҳои 2020-2040 “ Солҳои рушди саноат” – то ҷавонон бо донишу ҳунари худ соҳиби ҷои кор шаванд, на бо “шиносбозӣ”
Боиси зикр аст, ки дар давоми 35 соли Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон сафи ҷавонони тоҷик ба омӯхтани касбу ҳунарҳои мухталиф бештар шуда, пеши роҳи коррупсияро гирифта истодаанд. Бояд ҷавонон дар давраи мактабхонӣ фанни ҳуқуқро хуб аз худ намоянд ва уҳдадориҳои худро донанду муқобили коррупсия чораҳои заруриро андешанд.
Мо – ҷавонон кушиш мекунем, ки пеши роҳи ҳар гуна ҳаракатҳои номатлубро гирифта, дар пешрафти ҷомеа саҳмгузор бошем. Мо – ҷавонон ҳамеша аз пайи омӯхтани донишу маърифат мешавем. Инчунин, барои пешрафти ҷомеа моро зарур аст, ки таълиму тарбияро дуруст ба роҳ монем ва ояндаи худро дурахшон намоем. Ба ҳар гуна корҳои ғайриқонунӣ даст назанем ва аз рӯи адолату инсоф кор кунем ва ҳамеша ҷавонони фаъолу пешрафта бошем.
Коррупсия пеш аз ҳама ҷиҳати пайдо кардани ҷавонони боистеъдод монеа мешавад. Ҳангоми дар ҷомеа ба ҷои донишу малака, ришваву ошнобозӣ афзалият дода мешавад, шавқу рағбати насли ҷавон ба илмомӯзӣ ва созандагӣ кам мешавад. Ин боиси "фирори мағзҳо" ва заиф шудани нерӯи кадрии кишвар мегардад. Аз ин лиҳоз, мубориза бо коррупсия барои мо - ҷавонон на танҳо вазифаи шаҳрвандӣ, балки мубориза барои ояндаи дурахшонамон аст.
Ҳамин тариқ, ба хулоса омадан зарур аст, ки коррупсия падидаи хатарнок буда, ба рушди ҷомеа таъсири манфӣ мерасонад. Мубориза бар зидди он вазифаи ҳар як шаҳрванд мебошад. Ҷавонон ҳамчун неруи созандаи ҷомеа барои бар тараф намудани ин мушкилот саҳми фаъол гузоранд. Танҳо бо дониш, адолат, пок виҷдонӣ ва эҳтироми қонун мо метавонем ҷомеаи пешрафта ва обод бунёд намоем.
Мо – ҷавонон ҳамеша муқобили коррупсия ҳастем!!!
Донишҷӯи курси 2-юми ихтисоси
1-02050301 Математика. Физика
Додохонова Ноилахон Ёқубхоновна

Қаҳрамони таърихи Тоҷикон

Дар шароите ки ҷаҳони имрӯз бо таҳаввулоти сиёсӣ, геополитикӣ ва фарҳангӣ рӯ ба рӯ аст, ҳифзи хотираи таърихӣ аҳамияти махсус пайдо мекунад. Миллате, ки гузаштагони худро фаромӯш мекунад, ояндаи худро низ аз даст медиҳад. Аз ҳамин нуқтаи назар, иқдоми Ҷумҳурии Тоҷикистон дар пос доштани хотираи чеҳраҳои бузурги миллӣ на танҳо амали эҳтиром ба гузашта, балки ҳифзи асосҳои маънавии давлатдории муосири тоҷикон мебошад.
Нусратулло Махсум ва Шириншоҳ Шоҳтемур аз ҷумлаи шахсиятҳое буданд, ки барои таъсиси давлатдории тоҷикон дар давраи бисёр ҳассоси таърихӣ мубориза бурданд. Онҳо дар замоне зиндагӣ мекарданд, ки ҳастии миллати тоҷик зери хатар қарор дошт. Дар оғози асри ХХ масъалаи тақсимоти миллӣ ва ҳудудӣ дар Осиёи Марказӣ сарнавишти халқҳоро муайян мекард. Дар ҳамин шароит ин фарзандони миллат барои исботи ҳаққи тоҷикон ба давлатдорӣ, забон, фарҳанг ва ҳувияти миллӣ мубориза бурданд. Онҳо медонистанд, ки агар тоҷикон соҳиби давлат нашаванд, хатари аз байн рафтани миллат ва фарҳанги ҳазорсолаи тоҷикӣ вуҷуд дорад.
Маҳз ҳамин шахсиятҳо буданд, ки барои таъсиси Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳайати Иттиҳоди Шӯравӣ талош карданд. Онҳо бо ҷасорат ва иродаи қавӣ садои тоҷиконро ба марказҳои сиёсӣ расониданд. Аммо сарнавишти онҳо бисёр фоҷиавӣ буд. Дар солҳои репрессияи сиёсӣ онҳо қурбони сиёсатҳои золимона гардиданд. Онҳое, ки барои миллат хизмат карда буданд, ба ноҳақ ҳамчун душман маҳкум шуданд. Ин яке аз саҳифаҳои дардноки таърихи тоҷикон аст. Фоҷиа танҳо дар кушта шудани шахсиятҳо набуд, балки дар он буд, ки миллат аз фарзандони содиқ ва мағзҳои равшанфикри худ маҳрум гардид.
Дар чунин шароит пос доштани хотираи онҳо аҳамияти бузурги сиёсӣ ва маънавӣ дорад. Давлате, ки қаҳрамонони худро гиромӣ медорад, ба шаҳрвандони худ сабақи ватандӯстӣ ва худшиносӣ медиҳад. Маросими гузоштани хок аз қабри ин шахсиятҳо ҳамчун рамзи бозгашт ба решаҳои миллӣ ва арҷгузорӣ ба муборизаи онҳо маънои амиқ дорад.
Нусратулло Махсум, Шириншоҳ Шоҳтемур ва Нисор Муҳаммад аз бузургтарин ва таъсиргузортарин чеҳраҳои таърихи муосири Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд, ки дар соли 1937 қурбонии туҳматҳои беасоси низоми Иосиф Сталин шуданд. Онҳоро беасос душмани халқ номида ва бераҳмона куштанд ва дар гӯри дастаҷамъӣ хок карданд. Ин се шахсияти барӯманди Тоҷикистон танҳо баъди марги Сталин, дар солҳои 1950-ум расман бегуноҳ эълон карданд.
Нусратулло Махсум
Нусратулло Махсум, сиёсатмадори барҷаста ва аввалин раҳбари давлати Тоҷикистон буд ва ӯро "меъмори аввалини Тоҷикистони соҳибистиқлол" меноманд. Тоҷикистон дар солҳои 20-уми асри гузашта як ҷумҳурии мухтор дар қаламрави Узбекистон буд, бо талошҳои Нусратулло Махсум ба ҷумҳурии алоҳидаи мустақил дар таркиби Шӯравии он замон табдил ёфт. Ӯро соли 1933 бо фишори Маскав ва туҳматҳои сиёсӣ аз мақомаш барканор карда ба Маскав бурданд. Дар авҷи таъқибҳои сталинӣ дар соли 1937 бо иттиҳоми сохтаи "миллатгароӣ" ва "зиддиинқилобӣ" боздошт карданд ва рӯзи 1-уми ноябри соли 1937 дар Маскав бо тирандозӣ ба қатл расонданд. Соли 2006 ба ӯ унвони олии «Қаҳрамони Тоҷикистон» дода шуд.

Шириншоҳ Шотемур
Шириншоҳ Шоҳтемур, намояндаи давлатӣ ва сиёсӣ ва аз ҳамсафони наздики Нусратулло Махсум буд. Саҳми ӯро дар муттаҳид кардани заминҳои парокандаи тоҷикон ва исботи ҳуввияти таърихии мардум бисёр зиёд медонанд. Баъд аз Нусратулло Махсум, раиси Кумитаи марказии Ҳизби коммунисти Тоҷикистон буд. Ӯ ҳам қурбонии репрессияҳои сталинӣ шуд. Шириншоҳ Шотемурро соли 1937 дар Маскав дастгир карданд ва пас аз шиканҷаҳои зиёд, рӯзи 27-уми октябри соли 1937 ба қатл расониданд. Соли 2006 ба ӯ низ унвони олии «Қаҳрамони Тоҷикистон» дода шуд.

Нисор Муҳаммад
Нисор Муҳаммад, яке аз рӯшанфикрон ва сиёсатмадорони аҳли Афғонистон буд, ки ба Осиёи Марказӣ омад ва тақдирашро бо Тоҷикистон пайваст. Аввалин вазири маорифи Тоҷикистон буд ва аз ин рӯ саҳми Нисор Муҳаммадро дар бунёди аввалин мактабҳои муосири тоҷикӣ, ҷалби мардум ба мактабу таҳсил, чопи китобҳои дарсӣ ба забони тоҷикӣ ва ҷалби зиёиёни бузурге чун Садриддин Айнӣ ва Абулқосим Лоҳутӣ ба корҳои давлатӣ фавқуллода зиёд медонанд.

Муовини директор оид ба тарбия,
иҷтимоиёт ва идеология Рустамӣ Фарзона Фурқат