Парки технологии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Технологический парк ТНУ

НАҚШИ ҶАВОНОН ДАР ҲИФЗИ АРЗИШҲОИ МИЛЛӢ, ТАҲКИМИ ДАВЛАТДОРӢ ВА РУШДИ ҶОМЕАИ ШАҲРВАНДӢ

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати равандҳои сиёсиву иҷтимоӣ масъалаи ҳифзи арзишҳои миллӣ ва таҳкими давлатдорӣ ба яке аз самтҳои муҳими сиёсати ҳар давлат табдил ёфтааст. Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҳамчун давлати соҳибистиқлол ба масъалаи тарбияи ҷавонон, баланд бардоштани ҳисси худшиносии миллӣ ва ҷалби онҳо ба ҳаёти сиёсиву иҷтимоӣ аҳаммияти аввалиндараҷа медиҳад. Зеро ҷавонон ин неруи бузурги иҷтимоӣ ва ҳомии арзишҳои миллӣ мебошанд.

Имрӯз ҷавонони тоҷик дар марҳилае зиндагӣ мекунанд, ки ҷаҳон бо тағйироти сиёсӣ, фарҳангӣ ва иттилоотӣ рӯ ба рӯ гардидааст. Дар чунин шароит маҳз аз сатҳи маърифат, ҷаҳонбинӣ ва масъулияти шаҳрвандии ҷавонон ояндаи давлат ва ҷомеа вобастагӣ дорад. Агар ҷавонон дорои ҳисси баланди ватандӯстӣ ва худшиносии миллӣ бошанд, давлат устувор мемонад ва ҷомеа рушд мекунад.

Арзишҳои миллӣ яке аз асосҳои муҳими мавҷудияти ҳар миллат ба ҳисоб мераванд. Забон, фарҳанг, таърих, анъанаҳо, урфу одат ва ахлоқи миллӣ арзишҳое мебошанд, ки миллатро ҳамчун ҷомеаи мустақил нигоҳ медоранд. Ҳифзи ин арзишҳо пеш аз ҳама ба зиммаи ҷавонон вогузор мегардад, зеро ҷавонон идомадиҳандаи фарҳанг ва таърихи миллат мебошанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пас аз ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ барои эҳёи фарҳанги миллӣ, рушди забони давлатӣ ва таҳкими худшиносии миллӣ заминаи мусоид фароҳам гардид. Дар ин раванд ҷавонон бояд нақши фаъол дар ҳифзи ин арзишҳо дошта бошанд.

Дар шароити муосир шабакаҳои иҷтимоӣ ва фазои иттилоотӣ ба шуури ҷавонон таъсири ҷиддӣ мерасонанд. Баъзан таблиғи фарҳанги бегона ва арзишҳои барои ҷомеаи миллӣ номувофиқ метавонад ба худшиносии ҷавонон таъсири манфӣ расонад. Аз ин рӯ, ҷавонон бояд дорои тафаккури мустақил ва ҳисси баланди худогоҳии миллӣ бошанд, то арзишҳои миллиро ҳифз намоянд.

Ҷавонон дар таҳкими давлатдорӣ метавонанд аз чанд ҷиҳат саҳмгузор бошанд. Пеш аз ҳама, эҳтиром ба қонун ва риояи тартиботи ҳуқуқӣ асоси давлати ҳуқуқбунёдро ташкил медиҳад. Ҷавоне, ки дорои маърифати баланди ҳуқуқӣ мебошад, аҳаммияти қонун ва масъулияти шаҳрвандиро хуб дарк мекунад. Иштироки фаъолонаи ин гуна ҷавонон дар ҳаёти сиёсӣ ва иҷтимоӣ омили муҳими таҳкими давлатдорӣ мебошад. Ҷавонон метавонанд тавассути фаъолияти ҷамъиятӣ, ташаббусҳои иҷтимоӣ ва иштироки фаъол дар рушди ҷомеа барои пешрафти давлат саҳм гузоранд.
Дар баробари ин, ҷавонон бояд манфиатҳои давлат ва миллатро аз ҳама гуна таҳдидҳои дохиливу хориҷӣ ҳимоя намоянд. Ҳисси ватандӯстӣ, эҳтиром ба рамзҳои давлатӣ ва садоқат ба Ватан аз ҷумлаи омилҳое мебошанд, ки пояҳои давлатдориро мустаҳкам мегардонанд.

Ҷомеаи шаҳрвандӣ яке аз унсурҳои муҳими давлати демократӣ ба ҳисоб меравад. Он муҳите мебошад, ки шаҳрвандон метавонанд озодона андеша баён намоянд, ҳуқуқҳои худро ҳимоя кунанд ва дар рушди ҷомеа саҳмгузор бошанд. Ҷавонон ҳамчун қисми фаъоли ҷомеа дар рушди ҷомеаи шаҳрвандӣ нақши муҳим доранд. Иштироки ҷавонон дар корҳои ҷамъиятӣ, фаъолияти волонтёрӣ, ташкили чорабиниҳои маърифатӣ ва ҳимояи манфиатҳои иҷтимоӣ метавонад ба рушди ҷомеа таъсири мусбат расонад.

Дар маҷмуъ, ҷавонон неруи асосии ҳифзи арзишҳои миллӣ, таҳкими давлатдорӣ ва рушди ҷомеаи шаҳрвандӣ мебошанд. Ояндаи давлат аз сатҳи дониш, ҷаҳонбинӣ ва ҳисси ватандӯстии ҷавонон вобаста аст.
Ҷавонони тоҷик бояд арзишҳои миллиро эҳтиром намоянд, барои ҳифзи забон ва фарҳанги миллӣ талош варзанд ва дар таҳкими давлатдорӣ саҳми фаъол гузоранд. Танҳо ҷавонони соҳибмаърифат, худогоҳ ва масъулиятшинос метавонанд ҷомеаи пешрафта ва давлати устуворро бунёд намоянд.
Имрӯз аз ҳар як ҷавон талаб карда мешавад, ки нисбат ба Ватан, миллат ва давлат бетараф набошад. Ҳифзи манфиатҳои миллӣ, эҳтиром ба қонун ва иштироки фаъол дар ҳаёти ҷомеа вазифаи шаҳрвандии ҳар ҷавон мебошад. Зеро ҷавонон ин ояндаи миллат, қувваи воқеии пешбарандаи ҷомеа ва давлат мебошанд.

Маъруфиен Бежаншоҳ - донишҷӯи соли 3, муовини раиси дастаи волонтёрони Парки технологӣ

РОЛЬ МОЛОДЁЖИ В ЦИФРОВИЗАЦИИ, ИСКУССТВЕННОМ ИНТЕЛЛЕКТЕ, ИНФОРМАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЯХ И ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКЕ

В современном мире человечество переживает период масштабных технологических изменений. Развитие цифровых технологий, искусственного интеллекта, интернета и информационных систем оказывает огромное влияние на жизнь общества, экономику, образование, культуру и даже мировоззрение людей. Сегодня цифровизация становится одним из главных факторов прогресса любого государства. В центре всех этих изменений находится молодёжь — поколение, которое выросло в эпоху интернета и современных технологий.

Молодёжь всегда являлась символом новых идей, стремления к развитию и преобразованию общества. Именно молодое поколение быстрее воспринимает инновации, легче адаптируется к изменениям и активно участвует в создании технологий будущего. В условиях стремительного развития цифрового мира роль молодёжи становится особенно важной, потому что именно от уровня её образования, знаний и активности зависит будущее государства и общества.
Сегодня молодёжь считается основной движущей силой цифровизации. Большинство молодых людей ежедневно используют интернет, социальные сети, электронные платформы, мобильные приложения и современные цифровые сервисы. Однако их роль заключается не только в использовании технологий. Молодые люди всё чаще становятся создателями новых программ, приложений, цифровых платформ и инновационных проектов. Благодаря молодым специалистам появляются новые способы коммуникации, современные сервисы и технологические решения, которые делают жизнь людей более удобной и эффективной.
Одной из важнейших особенностей современной молодёжи является способность быстро осваивать новые знания и технологии. Если раньше человеку требовались годы для получения доступа к информации, то сегодня молодое поколение может изучать любые науки через интернет, проходить международные курсы, участвовать в онлайн-конференциях и получать образование дистанционно. Это значительно расширяет возможности молодёжи и помогает ей становиться частью мирового информационного пространства.
Особое место в современном мире занимает искусственный интеллект. Сегодня искусственный интеллект используется практически во всех сферах жизни: в медицине, банковской системе, образовании, транспорте, промышленности и бизнесе. Он помогает анализировать огромные объёмы информации, ускоряет рабочие процессы и повышает качество услуг. Многие современные технологии, которыми люди пользуются ежедневно, основаны именно на искусственном интеллекте.
В развитии искусственного интеллекта молодёжь играет ключевую роль. Молодые программисты, инженеры, аналитики и разработчики создают нейросети, интеллектуальные программы и автоматизированные системы, которые способны выполнять сложные задачи. Во многих странах мира именно молодые специалисты становятся авторами технологических стартапов и инновационных проектов. Их идеи меняют экономику, образование и общественную жизнь.
Кроме того, молодёжь обладает важным качеством — стремлением к постоянному развитию. Мир технологий меняется очень быстро, поэтому современный молодой человек должен постоянно учиться, изучать иностранные языки, осваивать программирование, кибербезопасность, графический дизайн и другие современные направления. Те молодые люди, которые обладают цифровыми навыками, получают больше возможностей для профессионального роста и успешной карьеры.
Информационные технологии также открывают перед молодёжью огромные перспективы. Благодаря интернету молодые люди могут работать удалённо, сотрудничать с международными компаниями, создавать собственные проекты и развивать бизнес. Многие современные профессии появились именно благодаря развитию цифровых технологий. Сегодня высоко ценятся специалисты в области программирования, разработки мобильных приложений, цифрового маркетинга, анализа данных и веб-дизайна. Всё это создаёт новые возможности для молодого поколения и способствует развитию экономики.
Важную роль молодёжь играет и в развитии цифровой экономики. Цифровая экономика представляет собой систему экономических отношений, основанных на использовании современных технологий и электронных платформ. Электронная коммерция, онлайн-банкинг, цифровые платежи и интернет-магазины становятся неотъемлемой частью современной жизни. Молодые люди активно участвуют в развитии этой сферы, создавая стартапы, интернет-проекты и современные бизнес-модели.
Следует отметить, что молодёжь не только использует технологии, но и влияет на развитие общества через цифровое пространство. Социальные сети стали платформой для обмена знаниями, распространения полезной информации и реализации общественных инициатив. Молодые люди организуют образовательные проекты, благотворительные акции и культурные мероприятия через интернет. Это показывает, что цифровые технологии могут использоваться не только для развлечений, но и для развития общества.
Однако вместе с преимуществами цифрового мира существуют и определённые проблемы. Одной из главных проблем становится чрезмерная зависимость молодёжи от социальных сетей и интернета. Иногда виртуальное общение заменяет живое взаимодействие между людьми, что может негативно влиять на психологическое состояние человека. Кроме того, в интернете часто распространяется ложная информация, которая способна вводить людей в заблуждение. Поэтому современная молодёжь должна уметь критически мыслить, анализировать информацию и ответственно использовать цифровые технологии.
Также важным вопросом является цифровая безопасность. В современном мире киберугрозы становятся всё более распространёнными. Молодые люди должны знать правила защиты личных данных, соблюдать нормы цифровой этики и безопасно пользоваться интернетом. Развитие технологий требует не только технических знаний, но и высокой ответственности.
Во многих странах мира государство уделяет большое внимание поддержке молодёжи в сфере информационных технологий. Создаются IT-парки, инновационные центры, образовательные программы и гранты для молодых специалистов. Всё это способствует развитию талантов и помогает молодому поколению реализовать свои идеи. Государства понимают, что инвестиции в образование и развитие молодёжи являются инвестициями в будущее страны.
Современная молодёжь обладает огромным потенциалом. Именно она способна создавать новые технологии, развивать науку, совершенствовать экономику и строить современное общество. Молодые люди становятся не просто пользователями технологий, а активными участниками мирового технологического прогресса. Их энергия, знания и стремление к развитию играют важную роль в формировании цифрового будущего.
В заключение можно сказать, что роль молодёжи в цифровизации, развитии искусственного интеллекта, информационных технологий и цифровой экономики чрезвычайно велика. Молодое поколение является основой современного технологического общества и главным двигателем инноваций. От уровня образования, ответственности и активности молодёжи зависит будущее государства, экономики и всего человечества. Именно поэтому поддержка молодёжи, развитие её знаний и создание условий для реализации её способностей являются важнейшими задачами современного общества.

Муродзода Мехрбону студентка 1 курса, волонтёр Технопарка ТНУ

ҶАВОНОН – НЕРӮИ СОЗАНДАИ ФАРДОИ ТОҶИКИСТОН

Ҷавонон қувваи бузурги пешбарандаи ҷомеа буда, ояндаи давлату миллат ба дониш, ҷаҳонбинӣ ва масъулияти онҳо вобастагии мустақим дорад.
Эмомалӣ Раҳмон

Имрӯз ҷавонони Тоҷикистон дар фазои сулҳу оромӣ, ваҳдат ва истиқлол зиндагӣ мекунанд. Ин неъмати бузург ба осонӣ ба даст наомадааст. Барои ҳамин ҳар як ҷавон бояд қадри Ватан, сулҳ ва имкониятҳои имрӯзаро донад. Рӯзи ҷавонон яке аз рӯзҳои муҳим барои ҷомеаи мо мебошад, зеро ин рӯз ба қувваи бузурге бахшида шудааст, ки ояндаи миллатро месозад.

Ҷавонон ҳамеша нерӯи пешбарандаи давлат ба ҳисоб мераванд. Ҳар пешрафт, ҳар навоварӣ ва ҳар кори бузург бо андеша ва фаъолияти ҷавонон робитаи қавӣ дорад. Имрӯз Тоҷикистон ба ҷавонони донишманд, ватандӯст, фаъол ва соҳибкасб ниёз дорад. Хушбахтона, имрӯз дар кишвари мо барои ҷавонон тамоми шароитҳои замонавӣ муҳайё гардидааст. Мактабҳои нав, донишгоҳҳо, марказҳои омӯзишӣ, технологияҳои муосир ва дастгирии давлатии ҷавонон имконият медиҳанд, ки ҳар ҷавон роҳи дурусти зиндагиро интихоб намояд.
Дар солҳои охир таваҷҷуҳи давлат ба ҷавонон хеле зиёд гардидааст. Қабул шудани барномаҳои давлатӣ, сохтмони марказҳои ҷавонон, баргузор гардидани озмунҳои гуногун ва дастгирии ҷавонони боистеъдод далели равшани ин гуфтаҳо мебошад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷавононро ҳамчун ояндаи давлат мешиносад ва барои рушди онҳо пайваста тадбирҳо меандешад. Ин ғамхорӣ ҷавононро водор месозад, ки бештар омӯзанд, бештар эҷод кунанд ва барои пешрафти кишвар саҳми арзанда гузоранд.

Имрӯз ҷаҳон босуръат тағйир меёбад. Технологияҳо ҳар рӯз рушд мекунанд ва касе, ки дониш дорад, метавонад дар ҷомеа мавқеи баланд пайдо намояд. Аз ҳамин сабаб ҷавонон бояд ба омӯзиши илм, техника ва забонҳои хориҷӣ диққати ҷиддӣ диҳанд. Дониш қувваест, ки инсонро ба қуллаҳои баланд мерасонад. Ҷавони босавод метавонад ҳам зиндагии худро беҳтар намояд ва ҳам ба Ватан фоида расонад.
Дар баробари дониш, ахлоқи ҳамида низ барои ҷавонон бисёр муҳим аст. Ҷавон бояд боодоб, меҳнатдӯст, ростқавл ва масъулиятшинос бошад. Инсон маҳз бо рафтор ва гуфтори некаш дар ҷомеа эҳтиром пайдо мекунад. Агар ҷавонон дорои ахлоқи хуб бошанд, ҷомеа низ пешрафта ва ором мегардад. Волидон ва омӯзгорон дар тарбияи ҷавонон нақши бисёр калон доранд. Насли ҷавон бояд ба калонсолон эҳтиром гузорад, дӯстиро қадр кунад ва ба мардум меҳрубон бошад.

Имрӯз шабакаҳои иҷтимоӣ ба қисми ҷудонашавандаи зиндагии ҷавонон табдил ёфтаанд. Интернет метавонад барои омӯзиш, касбомӯзӣ ва пайдо кардани маълумоти муфид хизмат кунад. Аммо дар баробари ин баъзе маводҳои нодуруст низ вуҷуд доранд, ки метавонанд ба фикру рафтори ҷавонон таъсири манфӣ расонанд. Барои ҳамин ҳар ҷавон бояд фарҳанги истифодаи интернетро донад ва вақти худро беҳуда сарф накунад. Истифодаи дурусти технология метавонад инсонро ба муваффақият расонад.

Ҷавонони тоҷик имрӯз дар соҳаҳои гуногун ба дастовардҳои назаррас ноил шуда истодаанд. Варзишгарон парчами Тоҷикистонро дар мусобиқаҳои байналмилалӣ баланд мебардоранд, донишҷӯён дар озмунҳои илмӣ ҷойҳои ифтихорӣ мегиранд ва ҷавонони соҳибистеъдод дар бахши технология, тиб, фарҳанг ва соҳибкорӣ фаъолона кор мекунанд. Ин ҳама нишон медиҳад, ки ҷавонони мо қобилияти бузург доранд ва метавонанд Тоҷикистони азизро боз ҳам ободу пешрафта гардонанд.

Ватандӯстӣ яке аз хислатҳои муҳими ҷавон мебошад. Дӯст доштани Ватан танҳо бо сухан нест. Ватандӯст он шахсест, ки бо меҳнати ҳалол, рафтори хуб ва хизмати содиқона ба мардум фоида мерасонад. Ҳар ҷавон бояд ҳис кунад, ки ӯ масъули ояндаи кишвар аст. Агар ҷавонон муттаҳид, фаъол ва донишманд бошанд, давлат низ нерӯманд мегардад.
Имрӯз ҷавонони тоҷик бояд аз таърихи миллат ва фарҳанги миллӣ ифтихор намоянд. Миллати тоҷик дорои таърихи қадима ва шахсиятҳои бузург мебошад. Омӯзиши мероси ниёгон ба ҷавонон ҳисси худшиносӣ мебахшад. Ҷавоне, ки таърихи худро медонад, ҳеҷ гоҳ роҳи нодурустро интихоб намекунад. Забони модарӣ, фарҳанги миллӣ ва арзишҳои инсонӣ бояд ҳамеша ҳифз карда шаванд.

Рӯзи ҷавонон танҳо як ҷашн нест. Ин рӯз рамзи эътимод ба насли ҷавон ва қадршиносии заҳмати онҳо мебошад. Ҳар ҷавон бояд аз имкониятҳои мавҷуда дуруст истифода барад ва барои расидан ба орзуҳои худ талош намояд. Пешрафти Тоҷикистон аз ҷавонони имрӯз вобаста аст. Агар ҷавонон донишманд, боахлоқ ва ватандӯст бошанд, фардои кишвар боз ҳам равшантар мегардад.

Мо бовар дорем, ки ҷавонони Тоҷикистон бо нерӯи созанда, андешаи нек ва меҳнати содиқона метавонанд Ватани азизамонро ба қуллаҳои нави рушд расонанд. Бигзор ҳамеша ҷавонӣ, дониш, дӯстӣ ва муҳаббат ба Ватан роҳнамои ҳар як ҷавони тоҷик бошад.

Бобоев Баракатулло – раиси дастаи волонтёрони Парки технологӣ, донишҷуи курси 2

Ҷавонон - нерӯи созанда ва ояндаи рақамии Тоҷикистон

Ҷавонон ҳамеша нерӯи пешбарандаи ҷомеа, ҳимоятгари арзишҳои миллӣ ва созандаи фардои давлат ба ҳисоб мераванд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ сиёсати давлатии ҷавонон яке аз самтҳои муҳимтарин ба шумор меравад. Имрӯз, дар замоне ки ҷаҳон босуръат ба сӯи рақамикунонӣ, технологияҳои муосир ва зеҳни сунъӣ ҳаракат дорад, нақши ҷавонон боз ҳам бештар гардидааст. Ҷавонони тоҷик бо дониш, ҷаҳонбинӣ, ихтироъкорӣ ва фаъолияти худ метавонанд Тоҷикистонро ба кишвари пешрафта ва рақобатпазир табдил диҳанд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон, пайваста ҷавононро ҳамчун такягоҳи асосии давлат арзёбӣ менамоянд. Пешвои миллат дар яке аз суханрониҳои худ таъкид намудаанд:
«Ҷавонон қувваи бузурги пешбарандаи ҷомеа ва ояндаи миллат мебошанд.»
Ин суханон бори дигар нишон медиҳанд, ки давлат ба неруи ҷавонон эътимоди калон дорад. Имрӯз дар кишвар барои ҷавонон шароити мусоид фароҳам оварда шудааст: муассисаҳои таълимӣ, марказҳои омӯзишӣ, паркҳои технологӣ, озмунҳои илмӣ ва барномаҳои дастгирии соҳибкории ҷавон фаъолият менамоянд.
Дар асри XXI технологияҳои иттилоотӣ ва зеҳни сунъӣ ҷаҳонро тағйир дода истодаанд. Имрӯз давлатҳое пешрафтаанд, ки соҳиби мутахассисони рақобатпазир ва технологияҳои нав мебошанд. Тоҷикистон низ дар роҳи ташаккули иқтисоди рақамӣ қадамҳои устувор мегузорад. Дар ин раванд саҳми ҷавонон бисёр муҳим аст, зеро маҳз ҷавонон бештар ба омӯзиши барномасозӣ, робототехника, дизайн, таҳияи сомонаҳо, замимаҳои мобилӣ ва зеҳни сунъӣ таваҷҷуҳ доранд.
Президенти кишвар инчунин гуфтаанд:
«Мо ба ақлу заковат, нерӯи созанда ва ташаббуси ҷавонон эътимоди комил дорем.»
Ин эътимод ҷавононро водор месозад, ки бештар омӯзанд, навовар бошанд ва барои пешрафти Ватан саҳм гузоранд.
Имрӯз бисёр ҷавонони тоҷик дар озмунҳои байналмилалӣ иштирок намуда, соҳиби ҷойҳои ифтихорӣ мегарданд. Баъзе ҷавонон стартапҳои муваффақ таъсис дода, лоиҳаҳои инноватсионӣ таҳия мекунанд. Стартапҳо барои рушди иқтисоди рақамӣ аҳамияти калон доранд, зеро онҳо имконият медиҳанд, ки идеяҳои нав ба хизматрасониҳои муосир ва бизнеси воқеӣ табдил дода шаванд.

Дар кишвар паркҳои технологӣ ва марказҳои инноватсионӣ низ тадриҷан рушд мекунанд. Ин марказҳо ба ҷавонон имконият медиҳанд, ки идеяҳои худро амалӣ созанд, дониш омӯзанд ва таҷрибаи касбӣ пайдо намоянд. Ҷавонон имрӯз метавонанд бо истифода аз интернет ва технология на танҳо дар дохили кишвар, балки дар сатҳи байналмилалӣ низ фаъолият намоянд.
Шоири халқии тоҷик Мирзо Турсунзода ҷавононро чунин васф намудааст:
Ҷавонон, пайрави иқбол бошед,
Чароғи фардои истиқлол бошед.

Ин мисраъҳо ҷавононро ба донишандӯзӣ, ватандӯстӣ ва хизмат ба ҷомеа ҳидоят мекунанд.
Дар фарҷом метавон гуфт, ки ҷавонон қувваи асосӣ ва ояндасозии ҳар як давлат ба ҳисоб мераванд. Имрӯз Тоҷикистон ба ҷавонони босавод, ватандӯст, фаъол ва навовар ниёз дорад, зеро маҳз ҷавонон метавонанд бо дониш, ҷаҳонбинӣ ва меҳнати ҳалол ҷомеаро ба сӯи пешрафт роҳнамоӣ намоянд. Дар шароити рушди босуръати технология ва рақобати ҷаҳонӣ ҷавонон бояд ҳамеша омӯзанд, забонҳои хориҷӣ ва технологияҳои муосирро аз худ кунанд, зеҳни сунъӣ ва илмҳои навро омӯзанд ва барои рушди кишвар идеяҳои тоза пешниҳод намоянд.
Ман ҳамчун ҷавони Тоҷикистон бовар дорам, ки ҳар як ҷавон метавонад бо масъулиятшиносӣ, дониш ва иродаи қавӣ дар пешрафти Ватан саҳми арзанда гузорад. Мо бояд аз имкониятҳои имрӯза самаранок истифода бурда, барои ободии давлат, баланд бардоштани обрӯи Тоҷикистон ва рушди ҷомеа талош намоем. Тавре ки Абуалӣ ибни Сино гуфтааст: «Дониш чароғи ақл ва нурбахши зиндагист». Аз ҳамин сабаб ҷавонон бояд ҳамеша ба донишомӯзӣ, худтакмилдиҳӣ ва корҳои созанда аҳамияти ҷиддӣ диҳанд. Агар ҷавонони имрӯз фаъол, муттаҳид ва соҳибмаърифат бошанд, фардои Тоҷикистон боз ҳам ободу пешрафта мегардад. Зеро ҷавонони имрӯз - бунёдгарони фардои миллат ва кафили рушду шукуфоии Тоҷикистони соҳибистиқлол мебошанд.

Толибӣ Ҳилолабону Мухсинзода – донишҷӯи соли 3-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон

РОЛЬ МОЛОДЫХ УЧЁНЫХ, СТАРТАПОВ, ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ ПАРКОВ И НАУЧНЫХ ИНИЦИАТИВ В РАЗВИТИИ ГОСУДАРСТВА

В XXI веке наука и технологии стали важнейшим фактором развития государств. Именно инновации, цифровая экономика и современные технологии определяют уровень конкурентоспособности страны на международной арене. Особую роль в этом процессе играют молодые учёные, стартапы, технологические парки и научные инициативы.

Сегодня многие государства активно поддерживают научную деятельность молодёжи, создают условия для технологических компаний и развивают инновационную инфраструктуру. В современных условиях развитие науки тесно связано не только с экономикой, но и с правовой системой государства.

Для Республики Таджикистан тема развития науки и технологий имеет стратегическое значение. Молодёжь страны обладает большим интеллектуальным потенциалом, а развитие технопарков и инновационных проектов может способствовать модернизации экономики и укреплению международного авторитета государства. Молодые учёные являются важнейшим интеллектуальным ресурсом государства. Именно молодое поколение активно участвует в разработке современных технологий, программного обеспечения, систем искусственного интеллекта и цифровых платформ. Во многих странах молодые исследователи работают в сфере медицины, кибербезопасности, робототехники, энергетики и экологии. Современное государство заинтересовано в поддержке молодых специалистов, поскольку научные открытия и технологические разработки напрямую влияют на экономическое развитие страны.

Важную роль играет и законодательство. Государство должно обеспечивать защиту интеллектуальной собственности, поддерживать научные проекты и создавать благоприятные условия для инновационной деятельности. В Таджикистане в последние годы вопросам науки и молодёжной политики уделяется всё больше внимания. Проводятся научные форумы, образовательные программы и конкурсы инновационных проектов.

Одним из главных элементов инновационной экономики являются стартапы. Стартап — это новый инновационный проект, основанный на современных технологиях и нестандартных идеях. Большинство стартапов создаётся молодыми программистами, инженерами и предпринимателями. Сегодня стартапы активно развиваются в сферах искусственного интеллекта, цифровых технологий, онлайн-образования, медицины и финансовых технологий. Во многих государствах стартапы поддерживаются с помощью грантов, налоговых льгот и специальных инвестиционных программ.

Для Таджикистана развитие стартапов особенно важно, поскольку цифровые технологии способны создавать новые рабочие места и привлекать инвестиции. Особое значение в развитии инновационной экономики имеют технологические парки. Технологический парк представляет собой специальную площадку, где объединяются наука, технологии, бизнес и образование. Главная цель технопарков заключается в поддержке молодых учёных, стартапов и инновационных компаний. В Республике Таджикистан развитие технологических парков постепенно становится одним из приоритетных направлений государственной политики. В последние годы в стране создаются IT-центры, цифровые образовательные площадки и инновационные проекты для молодёжи.

Подобные проекты позволяют молодым специалистам получать современные знания и участвовать в международных технологических инициативах. Кроме того, развитие технопарков способствует формированию цифровой экономики и развитию частного сектора. Для Таджикистана это особенно важно, поскольку страна стремится развивать современные технологии и интегрироваться в международное инновационное пространство. Сегодня молодёжь активно участвует в международных научных и технологических проектах. Во всём мире молодые специалисты создают проекты в сфере искусственного интеллекта, кибербезопасности, робототехники и зелёной энергетики. Особую популярность приобретают международные хакатоны, IT-форумы и научные акселераторы.

Каландаров Мухаммад студент 1-го курса, волонтёр Технопарка ТНУ

Ҳафтаи илм, технология, инноватсия ва ихтироъкории наврасону ҷавонони шаҳри Душанбе оғоз гардид — АМИТ "Ховар" ДУШАНБЕ, 19.05.2026 /АМИТ «Ховар»/. Бахшида ба Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон (23 май) имрӯз дар IT PARK-и шаҳри Душанбе маросими ифтитоҳи «Ҳафтаи илм, технология, инноватсия ва ихт....

ТАРБИЯИ ВАТАНДӮСТИИ ҶАВОНОН ҲАМЧУН ОМИЛИ МУҲИММИ ПЕШРАФТИ ҶОМЕА

(Ба муносибати таҷлили Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон – 23 май)

«Шумо, ҷавонони азиз, бояд ҳамеша дар ҷустуҷӯи илму донишҳои муосир бошед, касбу ҳунарҳои замонавиро аз худ кунед, ба Ватан, миллат ва давлати соҳибистиқлоли хеш содиқ бошед, сарзамини аҷдодиро самимона дӯст доред, сулҳу оромӣ, суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллиро ҳимоя кунед, нангу номус ва ҳисси баланди миллии худро ҳифз намоед».

Эмомалӣ РАҲМОН

Имрӯз ҷавонон ҳамчун неруи асосӣ ва қувваи пешбарандаи ҷомеа дар маркази таваҷҷуҳи давлат ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор доранд. Таҷлили ҳамасолаи Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон, ки 23 май баргузор мегардад, бозгӯи эҳтиром ва ғамхории махсуси давлат нисбат ба насли ҷавон мебошад. Ин сана барои ҷавонони мамлакат рамзи эътимод, дастгирӣ, масъулият ва умед ба ояндаи дурахшони давлату миллат ба шумор меравад.

Ҷумҳурии Тоҷикистон аз лиҳози демографӣ кишвари ҷавон мебошад. Қисми зиёди аҳолии мамлакатро ҷавонон ташкил медиҳанд ва маҳз ҳамин қишри ҷомеа метавонад дар рушди давлатдорӣ, таҳкими Истиқлолият, ҳифзи арзишҳои миллӣ, пешрафти илму маориф, иқтисодиёт, фарҳанг ва дигар соҳаҳои ҳаёти ҷамъиятӣ нақши муассир гузорад. Аз ҳамин ҷост, ки Ҳукумати мамлакат аз рӯзҳои нахустини соҳибистиқлолӣ ба масъалаи ҷавонон таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуда, сиёсати давлатии ҷавононро яке аз самтҳои муҳимми сиёсати иҷтимоии давлат қарор додааст.

Бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз соли 1997 инҷониб 23 май ҳамчун Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад. Ин иқдоми наҷиб далели равшани он аст, ки давлат ҷавононро ҳамчун неруи бузурги созанда, идомадиҳандаи сиёсати давлатӣ ва муҳофизи ояндаи миллат эътироф менамояд.

Имрӯз ҷавонони тоҷик дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа фаъолона иштирок намуда истодаанд. Дар мақомоти давлатӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, сохторҳои низомӣ, муассисаҳои илмиву таълимӣ, соҳаи тандурустӣ, саноат, энергетика, технология, иқтисодиёт ва дигар бахшҳои муҳим ҳазорон ҷавонони соҳибмаърифат ва ватандӯст фаъолияти пурсамар доранд. Имрӯз дар ҷомеаи мо ҷавонон ҳамчун табиб, омӯзгор, муҳандис, ҳуқуқшинос, хизматчии давлатӣ, соҳибкор, олим, ихтироъкор ва намояндагони дигар касбу ҳунарҳои муҳим фаъолияти арзишманд менамоянд.

Маҳз ҷавонон имрӯз дар раванди рақамикунонӣ, рушди технологияҳои нав, татбиқи барномаҳои давлатӣ, ташкили стартапҳо, ихтироъкорӣ ва пешрафти илм саҳми назаррас доранд. Ҷавонони тоҷик дар озмунҳои байналмилалӣ, олимпиадаҳо, мусобиқаҳои варзишӣ ва чорабиниҳои сатҳи ҷаҳонӣ Тоҷикистонро муаррифӣ намуда, Парчами давлатиро баланд мебардоранд.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳо масъалаи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва тарбияи насли ҷавон аҳаммияти махсус касб мекунад. Ҷавон бояд дорои ҳисси баланди ватандӯстӣ, ифтихори миллӣ, эҳтиром ба таъриху фарҳанг ва масъулияти шаҳрвандӣ бошад.

Ватандӯстӣ яке аз арзишҳои муҳимми ҷомеаи шаҳрвандӣ ба ҳисоб меравад. Маҳз ҳисси ватандӯстӣ инсонро водор месозад, ки барои ҳифзи давлат, ободии Ватан, ҳифзи марзу бум ва рушди ҷомеа саҳмгузор бошад. Ҷавоне, ки ватани худро дӯст медорад, ба таърихи миллат эҳтиром мегузорад, ба фарҳанги миллӣ арҷ мегузорад ва барои ҳифзи истиқлолияти давлатӣ омода мебошад.

Бо дарназардошти аҳаммияти масъалаи тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон, дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон» қабул гардид. Қонуни мазкур барои баланд бардоштани ҳисси миллӣ, худшиносӣ, ҳифзи арзишҳои давлатӣ ва тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи муҳаббат ба Ватан заминаи муҳим фароҳам меорад.

Ҳадафи асосии қонуни мазкур тарбия намудани шаҳрвандон, бахусус ҷавонон, дар рӯҳияи эҳтиром ба давлат, рамзҳои давлатӣ, таърих, фарҳанг, забон, муқаддасоти миллӣ ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ мебошад. Ин санади муҳимми ҳуқуқӣ барои ташаккули насли худшинос, ватандӯст ва масъулиятшинос нақши муҳим дорад.

Имрӯз масъалаи тарбияи ватандӯстии ҷавонон танҳо вазифаи як ниҳод нест. Оила, мактаб, донишгоҳ, воситаҳои ахбори омма, ҷомеа ва давлат бояд дар ҳамбастагӣ барои тарбияи дурусти насли ҷавон фаъолият намоянд. Пеш аз ҳама, оила ҳамчун муҳити аввалини тарбия бояд дар дили фарзанд ҳисси муҳаббат ба Ватан, эҳтиром ба падару модар, бузургсолон ва арзишҳои миллӣ ҷой диҳад.

Дар баробари ин, нақши омӯзгорон дар ташаккули шахсияти ҷавонон хеле бузург мебошад. Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми омӯзгор» боз як қадами муҳим дар роҳи баланд бардоштани ҷойгоҳ ва нуфузи омӯзгор дар ҷомеа мебошад. Омӯзгор тарбиятгар, роҳнамо ва ташаккулдиҳандаи ҷаҳонбинии насли наврас ба ҳисоб меравад. Имрӯз омӯзгорони тоҷик дар тарбияи ҷавонони ватандӯст, худшинос ва донишманд саҳми бузург доранд. Онҳо кӯшиш менамоянд, ки ҷавононро дар рӯҳияи эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, ҳифзи манфиатҳои давлат ва дӯст доштани Ватан тарбия намоянд.

Ҳамзамон дар баробари имкониятҳо масъулият низ меафзояд. Ҷавонон бояд дарк намоянд, ки ояндаи давлату миллат маҳз ба фаъолияти созанда, дониш, маърифат ва масъулиятшиносии онҳо вобаста аст. Имрӯз яке аз масъалаҳои муҳим дар ҷомеа масъалаи баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии ҷавонон мебошад. Ҷавоне, ки қонунро медонад, ҳуқуқ ва уҳдадориҳои худро дарк менамояд, ба роҳи нодуруст намеравад ва метавонад дар рушди ҷомеаи ҳуқуқбунёд саҳм гузорад.

Дар ин самт қабули як қатор санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ аҳаммияти муҳим дорад. Аз ҷумла, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак» дар самти тарбияи дурусти наврасон ва пешгирии қонуншиканиҳо нақши муҳим мебозад. Қонуни мазкур масъулияти падару модар, омӯзгорон ва ҷомеаро дар масъалаи тарбияи фарзанд муайян намуда, барои ташаккули муҳити солими тарбиявӣ мусоидат менамояд.

Бо вуҷуди дастовардҳои назаррас, ҷавонони имрӯз бо як қатор мушкилоту таҳдидҳои замони муосир рӯ ба рӯ мебошанд. Яке аз мушкилоти ҷиддӣ таъсири манфии шабакаҳои иҷтимоӣ ва муҳтавои носолими интернетӣ мебошад. Имрӯз бархе ҷавонон зери таъсири иттилооти бардурӯғ, фарҳанги бегона, ифротгароӣ ва дигар омилҳои манфӣ қарор мегиранд.

Баъзе шабакаҳои иҷтимоӣ метавонанд ҷавононро аз роҳи дуруст дур созанд, вақти онҳоро беҳуда сарф намоянд ва ҷаҳонбинии онҳоро тағйир диҳанд. Аз ҳамин хотир, ҷавонон бояд фарҳанги истифодаи дурусти технология ва шабакаҳои иҷтимоиро омӯзанд.

Дар баробари ин, масъалаҳои ҳуқуқвайронкунӣ, ҷинояткорӣ, нашъамандӣ, ифротгароӣ ва дигар падидаҳои номатлуб низ метавонанд ба ҳаёти ҷавонон таъсири манфӣ расонанд. Барои пешгирии чунин ҳолатҳо ҳамкории зичи оила, мактаб, ҷомеа ва мақомоти давлатӣ зарур мебошад.

Имрӯз ҷавонон бояд зиракии сиёсӣ дошта бошанд, ба ҳар гуна гурӯҳҳои ифротӣ ва ғояҳои бегона шомил нашаванд ва ҳамеша манфиатҳои давлату миллатро ҳимоя намоянд. Ҳар ҷавон бояд дарк кунад, ки суботу оромӣ, Истиқлолият ва Ваҳдати миллӣ аз бузургтарин дастовардҳои давлат мебошанд.

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои соҳибистиқлолӣ бо роҳбарии Пешвои муаззами миллат ба дастовардҳои бузург ноил гардид. Имрӯз Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлол, сулҳпарвар ва рӯ ба рушд дар арсаи байналмилалӣ мавқеи хоси худро дорад. Дар ҳифз ва таҳкими ин дастовардҳо ҷавонон нақши муҳим доранд.

Ҷавонон бояд ҳамеша кӯшиш намоянд, ки дониш омӯзанд, касбу ҳунар аз худ кунанд, забонҳои хориҷӣ омӯзанд, технологияҳои навро азхуд намоянд ва барои пешрафти давлат саҳмгузор бошанд. Зеро ҷомеаи муосир ба ҷавонони соҳибмаърифат, ихтироъкор ва рақобатпазир ниёз дорад.

Дар солҳои охир давлат барои рушди ҷавонон шароити мусоид фароҳам овардааст. Сохтмони муассисаҳои нави таълимӣ, марказҳои ҷавонон, варзишгоҳҳо, китобхонаҳо ва дигар инфрасохторҳо далели ғамхории давлат нисбат ба насли ҷавон мебошад.

Инчунин таъсиси стипендияҳои президентӣ, квотаҳо барои таҳсил, грантҳо, озмунҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ имконият медиҳанд, ки ҷавонон қобилияти худро инкишоф диҳанд ва дар ҷомеа мавқеи арзанда пайдо намоянд.

Имрӯз ҷавонони тоҷик бояд бо ҳисси баланди ватандӯстӣ барои ҳифзи арзишҳои миллӣ талош намоянд. Забони давлатӣ, фарҳанги миллӣ, либоси миллӣ, анъанаҳои миллӣ ва таърихи пурифтихори миллат бояд барои ҳар ҷавон муқаддас бошад.

Дар ҷомеаи муосир ҷавонон ҳамчун қувваи пешбарандаи ислоҳот ва навоварӣ эътироф мегарданд. Ҳар як пешрафт, ихтироъ, ғояи нав ва ташаббуси созанда метавонад барои рушди давлат саҳми муҳим гузорад. Аз ҳамин хотир, дастгирии ҷавонони боистеъдод яке аз самтҳои муҳимми сиёсати давлатӣ мебошад.

Имрӯз ҷавонони тоҷик дар соҳаҳои гуногуни илм ва техника ба дастовардҳои назаррас ноил гардида истодаанд. Бисёре аз онҳо дар донишгоҳҳои бонуфузи ҷаҳон таҳсил намуда истодаанд. Ин раванд нишон медиҳад, ки ҷавонони тоҷик дорои қобилияти баланд ва истеъдоди бузург мебошанд. Дар шароити муосир масъалаи худшиносии миллӣ аҳаммияти махсус пайдо кардааст. Ҷавоне, ки худшиносии миллӣ дорад, таърихи миллатро медонад, ба арзишҳои миллӣ эҳтиром мегузорад ва барои ҳифзи онҳо омода мебошад.

Маҳз худшиносӣ инсонро аз бегонапарастӣ, тақлидкорӣ ва гумроҳӣ эмин нигоҳ медорад. Аз ҳамин сабаб, масъалаи баланд бардоштани худшиносии миллӣ бояд ҳамеша дар маркази таваҷҷуҳи ҷомеа қарор дошта бошад.

Ҷавонони Тоҷикистон имрӯз дар раванди ободонӣ ва созандагии мамлакат фаъолона иштирок менамоянд. Сохтмони роҳҳо, мактабҳо, беморхонаҳо, иншооти энергетикӣ ва дигар лоиҳаҳои бузург бо иштироки фаъоли ҷавонон амалӣ гардида истодаанд.

Хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон низ яке аз нишонаҳои муҳимми ватандӯстӣ мебошад. Ҷавонони далеру шуҷоъ бо ҳисси баланди масъулият барои ҳифзи марзу буми кишвар хизмат намуда, амнияти давлатро таъмин мекунанд.

Имрӯз ҷомеа ба ҷавонони фаъол, донишманд, фарҳангӣ ва масъулиятшинос ниёз дорад. Ҷавонон бояд намунаи ахлоқи ҳамида, рафтори шоиста ва муносибати эҳтиромона бошанд.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ҳифзи фарҳанги миллӣ ва арзишҳои миллӣ вазифаи муҳимми ҳар ҷавон мебошад. Мо бояд фарҳанги миллии худро ҳифз намуда, ҳамзамон аз дастовардҳои муосири ҷаҳонӣ самаранок истифода барем.

Бояд дар хотир дошт, ки ояндаи давлат аз сатҳи маърифат, дониш ва ахлоқи ҷавонон вобаста аст. Агар ҷавонон соҳибмаърифат, ватандӯст ва масъулиятшинос бошанд, ҷомеа низ пешрафта ва устувор хоҳад буд.

Аз ин рӯ, имрӯз тарбияи ҷавонон бояд дар меҳвари сиёсати давлатӣ қарор дошта бошад. Ҳамаи сохторҳои давлатӣ ва ҷомеа бояд барои ташаккули насли солим, донишманд ва ватандӯст саҳмгузор бошанд.

Ҷавонон бояд ҳамеша кӯшиш намоянд, ки барои Ватан содиқ бошанд, бо меҳнати ҳалол зиндагӣ кунанд, дониш омӯзанд ва дар рушди ҷомеа саҳми худро гузоранд. Ҳар як ҷавон бояд дарк кунад, ки ӯ намояндаи миллат ва давлати худ мебошад.

Имрӯз ҷавонони тоҷик бояд бо ҳисси ифтихори миллӣ ва масъулияти баланд дар роҳи ободии Ватан қадам гузоранд. Тоҷикистон ба ҷавонони созанда, фаъол ва худшинос ниёз дорад.

Дар фарҷом метавон гуфт, ки ҷавонон воқеан қувваи бузург, неруи созанда ва ояндаи миллат мебошанд. Тамоми умед ва эътимоди давлат ба ҷавонон аст. Агар ҷавонон донишманд, ватандӯст ва масъулиятшинос бошанд, ояндаи Тоҷикистон боз ҳам дурахшонтар хоҳад гардид.

Бинобар ин, ҳар як ҷавони кишвар бояд барои ҳифзи Истиқлолият, таҳкими Ваҳдати миллӣ, рушди давлатдорӣ ва пешрафти ҷомеа саҳми арзандаи худро гузорад. Зеро ҷавонон идомадиҳандаи роҳи созандагӣ ва кафили фардои ободи Тоҷикистони соҳибистиқлол мебошанд.

Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон муборак бод!

Умед МУРОДЗОДА - директори Парки технологӣ, номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ