Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ

29/09/2026

ВОХӮРИИ НАМОЯНДАГОНИ ИТТИФОҚИ ҶАВОНОНИ ТОҶИКИСТОН БО ДОНИШҶӮЁН
Дар Коллеҷи омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Хосият Махсумоваи ДДОТ ба номи С.Айнӣ 29-уми сентябр бахшида ба 35-солагии таъсисёбии Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон вохӯрии намояндагони ниҳоди зикршуда Дилноза Мозариева, Беназир Шарифзода ва Бадриддин Ҷамолиддинзода бо донишҷӯёни муассиса баргузор гардид.
Мақсади асосии баргузории вохӯрӣ шинос намудани донишҷӯён бо таърихи таъсисёбӣ ва фаъолияти гуногунҷабҳаи Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон, баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ ва худшиносии миллӣ, ҷалби ҷавонон ба корҳои ҷамъиятӣ ва дастгирии ташаббусҳои созандаи насли ҷавон буд.
Мудири шуъбаи кор бо ҷавонони Коллеҷ Ҳумайдин Сироҷидинов дар бораи дастгириву иқдомоти созандаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба ҷавонон ёдовар шуда, изҳор дошт, ки бояд ҷавонон дар ҷавоб ба ин ҳама дастгириҳо нақши худро дар рушд ва муаррифии кишвари соҳибистиқлоламон гузоранд.
Зикр шуд, ки ҷавонони кишвар ҳамчун қишри фаъолу созандаи ҷомеа дар татбиқи оинномаи Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон нақши бузургу арзишманд дошта, бо ҳисси баланди худшиносию ватандӯстӣ дар рушди ҳаёти ҳаррӯзаи кишвар саҳми шоиста доранд.
Дар охир, як гурӯҳ омӯзгорон ва донишҷӯёни фаъол бо сипосномаи Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон қадрдонӣ карда шуданд.

29/09/2026

ОМӮЗГОР - ИДОМАДИҲАНДАИ РИСОЛАТИ ТАЪРИХИИ МАЪРИФАТ ВА БУНЁДГУЗОРОНИ ОЯНДАИ МИЛЛАТ
Дар таърихи тамаддуни башарӣ касбу рисолатҳое вуҷуд доранд, ки арзиши онҳо бо гузашти асрҳо коҳиш намеёбад, балки аҳаммияти онҳо дар ҳар давраи нави рушди ҷомеа бештар мегардад. Яке аз чунин рисолатҳои муқаддас ва сарнавиштсоз омӯзгорӣ мебошад. Омӯзгор на танҳо ба инсон дониш меомӯзонад, балки дар ташаккули ҷаҳонбинӣ, тафаккур, ахлоқ, худшиносӣ ва мавқеи шаҳрвандии насли наврас нақши муассир мегузорад. Аз ин рӯ, эҳтиром ба омӯзгор дар фарҳанги миллии тоҷикон решаҳои амиқи таърихӣ дошта, дар тамоми марҳилаҳои рушди ҷомеаи тоҷик ҳамчун нишонаи эҳтиром ба илму маърифат ва инсонгароӣ пазируфта шудааст.
Таърихи тамаддуни тоҷикон аз давраҳои бостонӣ то имрӯз бо фарҳанги баланди донишандӯзӣ ва маърифатпарварӣ пайванди ногусастанӣ дорад. Дар ҷомеаҳои қадимаи ориёӣ дониш, хирад, одоб ва тарбияи насли наврас аз арзишҳои муҳимми иҷтимоӣ ба шумор мерафт. Мафҳуми тарбия дар фарҳанги қадима танҳо ба азхуд намудани дониш маҳдуд набуда, ташаккули инсон ҳамчун шахсияти дорои ахлоқ, масъулият ва эҳсоси садоқат ба ҷомеаро низ фаро мегирифт. Маҳз ҳамин анъанаҳои қадима заминаи ташаккули фарҳанги маърифатии халқҳои эронитабор, аз ҷумла, тоҷиконро ба вуҷуд оварданд.
Дар давраҳои минбаъдаи таърихӣ, бахусус дар замони ташаккули шаҳрҳои бузурги Мовароуннаҳр ва Хуросон, марказҳои илмӣ ва фарҳангӣ ба муҳити рушди дониш табдил ёфтанд. Мактабҳо, мадрасаҳо, китобхонаҳо ва маҳфилҳои илмӣ дар ташаккули насли донишманд нақши муҳим доштанд. Шаҳрҳои Бухоро, Самарқанд, Балх, Марв ва дигар шаҳрҳои таърихии минтақа ба марказҳои маърифат табдил ёфта, дар онҳо олимон, адибон, мутафаккирон ва омӯзгорони зиёде фаъолият мекарданд. Дар чунин муҳит мақоми устод танҳо ба шахсе, ки дониш интиқол медиҳад, маҳдуд набуд; ӯ роҳнамои маънавӣ ва тарбиятгари ҷомеа низ маҳсуб мешуд.
Давраи Сомониён дар таърихи давлатдорӣ ва фарҳанги тоҷикон ҳамчун яке аз марҳилаҳои муҳимми рушди илм, адаб ва маориф аҳаммияти махсус дорад. Дар ин давра забони тоҷикӣ - форсӣ ҳамчун забони илму адаб мавқеи устувор пайдо карда, барои рушди фарҳанги хаттӣ ва интиқоли дониш заминаи мусоид фароҳам омад. Рушди адабиёт ва илм ба ташаккули муҳити маърифатӣ мусоидат намуд. Нақши донишмандон, устодон ва аҳли қалам дар тарбияи наслҳои нав ва ҳифзи мероси фарҳангӣ дар ҳамин замина боз ҳам бештар гардид.
Дар асрҳои баъдӣ низ анъанаи эҳтиром ба устод ва донишманд дар ҷомеаи тоҷик идома ёфт. Осори бузургони илму адаби форсу тоҷик, аз ҷумла Абуалӣ ибни Сино, Абурайҳони Берунӣ, Умари Хайём, Носири Хусрав, Саъдии Шерозӣ, Ҷалолуддини Балхӣ, Камоли Хуҷандӣ, Абдурраҳмони Ҷомӣ ва дигарон аҳаммияти дониш, тарбия, хирад ва ахлоқи инсонро таъкид менамояд. Дар ин мероси гаронбаҳо омӯзгор ҳамчун шахсияте тасвир мешавад, ки инсонро аз ҷаҳолат ба сӯйи маърифат, аз нодонӣ ба сӯйи дониш ва аз худбиниву бетафовутӣ ба сӯйи масъулият ва инсонгароӣ раҳнамоӣ мекунад.
Дар асри XIX ва ибтидои асри XX, дар шароити тағйироти иҷтимоиву сиёсӣ, масъалаи маориф ва баланд бардоштани сатҳи саводнокии ҷомеа аҳаммияти нав пайдо кард. Ҷадидон ва маорифпарварони тоҷик зарурати ислоҳи низоми таълим, густариши мактабҳои нав, омӯзиши илмҳои замонавӣ ва бедории фикрии ҷомеаро ба миён гузоштанд. Садриддин Айнӣ ва дигар равшанфикрони тоҷик бо фаъолияти адабӣ, илмӣ ва маорифпарваронаи худ дар ташаккули шуури миллӣ ва маърифатии ҷомеа саҳми назаррас гузоштанд. Ин раванд нишон дод, ки пешрафти давлат ва ҷомеа бе рушди маориф ва бе омода намудани омӯзгорони босавод, соҳибмаърифат ва масъулиятшинос имконнопазир аст.
Дар давраи шуравӣ низоми маориф тадриҷан густариш ёфта, мактабҳои нав, муассисаҳои таҳсилоти миёнаву олӣ ва марказҳои илмӣ таъсис дода шуданд. Омӯзгорӣ ба яке аз самтҳои муҳимми фаъолияти иҷтимоӣ табдил ёфт. Наслҳои зиёди омӯзгорон дар рушди саводнокӣ, илм, фарҳанг ва тарбияи ҷавонон саҳми арзанда гузоштанд. Маҳз тавассути фаъолияти пайвастаи омӯзгорон наслҳои зиёди мутахассисон ба камол расиданд, ки дар рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва илмии кишвар нақши муҳим бозиданд.
Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба соҳаи маориф ва мақоми омӯзгор дар ҷомеа марҳилаи нави таърихиро оғоз бахшид. Давлати соҳибистиқлол дар шароити ташаккули давлатдории миллӣ ба маориф ҳамчун омили асосии рушди ҷомеа таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Дар ин раванд масъалаҳои баланд бардоштани сифати таҳсил, такмили низоми таълим, омода намудани кадрҳои соҳибихтисос, рушди илм, омӯзиши технологияҳои муосир ва баланд бардоштани мақоми омӯзгор аҳаммияти рӯзафзун пайдо карданд.
Рӯзи омӯзгор танҳо як санаи тақвимӣ нест. Ин рӯз рамзи эҳтироми ҷомеа ба илму дониш, мактаб, устод ва тамоми онҳое мебошад, ки ҳаёти худро ба тарбияи инсон ва сохтани оянда бахшидаанд. Ҳар як ҷомеае, ки ба омӯзгор эҳтиром мегузорад, дар асл ба ояндаи худ эҳтиром мегузорад, зеро сармояи асосии ҳар давлат на танҳо захираҳои моддӣ, балки инсонҳои донишманд, соҳибмаърифат ва масъулиятшинос мебошанд.
Имрӯз, ки Тоҷикистон дар роҳи таҳкими давлатдорӣ, рушди иқтисодиву иҷтимоӣ, густариши илму маориф ва ворид шудан ба фазои ҷаҳонии дониш қарор дорад, нақши омӯзгор боз ҳам муҳимтар мегардад. Аз сифати таълим ва тарбия вобаста аст, ки ҷомеаи фардо чӣ гуна хоҳад буд, мутахассисони оянда чӣ гуна ҷаҳонбинӣ хоҳанд дошт ва арзишҳои миллӣ дар замони ҷаҳонишавӣ чӣ гуна ҳифз ва инкишоф хоҳанд ёфт.
Дар ин раванд омӯзгор бояд ҳамеша дар ҷустуҷӯи донишҳои нав бошад, дониши касбии худро такмил диҳад, аз дастовардҳои илму техника истифода барад ва дар баробари ин, анъанаҳои неки фарҳанги миллӣ ва таҷрибаи таърихии маорифпарвариро ҳифз намояд. Зеро омӯзгори асри XXI бояд ҳамзамон соҳиби тафаккури муосир ва нигаҳдорандаи арзишҳои созандаи миллӣ бошад.
Таърих собит менамояд, ки ҳар давраи пешрафти ҷомеа бо рушди дониш ва фаъолияти шахсиятҳои маърифатпарвар пайванди ногусастанӣ дорад. Аз мактабҳои бостонӣ то муассисаҳои таҳсилоти муосир, аз устодони гузашта то омӯзгори имрӯз, рисолати асосӣ тағйир наёфтааст: тарбияи инсон ва равшан намудани роҳи ӯ ба сӯи дониш, маърифат ва камолоти маънавӣ. Аз ин рӯ, эҳтироми омӯзгор бояд на танҳо дар рӯзҳои ид, балки дар фарҳанги ҳаррӯзаи ҷомеа ҷойгоҳи устувор дошта бошад. Зеро омӯзгор ба наслҳо дониш медиҳад, аммо таъсири меҳнати ӯ аз доираи як дарс, як синф ва ҳатто як насл берун меравад. Самари фаъолияти омӯзгор метавонад баъд аз солҳои зиёд дар фаъолияти як олим, табиб, муҳандис, ҳуқуқшинос, таърихшинос, сиёсатмадор, фарҳангшинос ва ё шаҳрванди масъули ҷомеа зоҳир гардад.
Рӯзи омӯзгор фурсати муносибест барои арҷ гузоштан ба ҳамаи онҳое, ки бо қалби бузург ва масъулияти баланд ба тарбияи инсон машғуланд. Омӯзгорон идомадиҳандагони ҳамон рисолати бузурги таърихие мебошанд, ки аз давраҳои бостон то имрӯз тавассути устодону донишмандон ба наслҳои нав интиқол ёфтааст. Агар гузашта ба мо хотираи таърихӣ ва мероси маънавӣ дода бошад, омӯзгорон вазифадоранд ин меросро ба насли имрӯз расонида, барои сохтани фардои босавод, соҳибмаърифат ва созанда замина гузоранд.
Бо чунин дарк, эҳтироми омӯзгор эҳтиром ба таърих, илм, маърифат ва ояндаи миллат аст. Омӯзгор дар ҳама давру замон чароғи дониш буда, бо фаъолияти созандаи худ дар ташаккули ҷомеаи мутамаддин, рушди давлат ва таҳкими арзишҳои инсонӣ саҳми беназир мегузорад. Аз ин рӯ, Рӯзи омӯзгорро метавон ҷашни дониш, маърифат, хирад ва ояндаи ҷомеа номид.
Маҳмуд САФАРЗОДА, ассистенти кафедраи таърих ва ҷомеашиносии Коллеҷ.

29/09/2026

ЗАБОНИ ДАВЛАТӢ — ОМИЛИ ҲУВИЯТИ МИЛЛӢ ВА ПОЯИ ДАВЛАТДОРӢ
Забон танҳо воситаи муоширати инсонҳо нест. Он хотираи таърихӣ, таҷрибаи фарҳангӣ ва тарзи андешаи миллатро дар худ нигоҳ медорад. Миллат тавассути забон таърихи худро ба наслҳои баъдӣ мерасонад, арзишҳои фарҳангии худро ҳифз мекунад ва ҷойгоҳи худро дар миёни дигар халқҳо муайян месозад. Аз ин рӯ, ҳифзи забони миллӣ танҳо вазифаи забоншиносон ё аҳли адаб набуда, масъулияти шаҳрвандии ҳар як узви ҷомеа мебошад.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон забони тоҷикӣ ҳамчун забони давлатӣ мақоми конститутсионӣ дорад. Мувофиқи моддаи 2 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон: «Забони давлатии Тоҷикистон забони тоҷикӣ аст». Ҳамин меъёри конститутсионӣ мақоми забони тоҷикро дар низоми давлатдорӣ муайян намуда, истифодаи онро дар ҳаёти сиёсӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии кишвар заминаи ҳуқуқӣ мебахшад.
Таърихи забони тоҷикӣ бо таърихи тамаддуни тоҷикон робитаи ногусастанӣ дорад. Осори гаронбаҳои адабиёти классикии тоҷик, аз ҷумла, осори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Носири Хусрав, Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ ва дигар бузургони илму адаб нишон медиҳад, ки забони тоҷикӣ дар тули асрҳо на танҳо воситаи баёни андеша, балки яке аз воситаҳои асосии интиқоли дониш, ахлоқ, ҷаҳонбинӣ ва арзишҳои фарҳангӣ будааст.
Яке аз марҳилаҳои муҳимми таърихи навини забони тоҷикӣ 22 - июли соли 1989 буд, ки Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забон» қабул гардида, забони тоҷикӣ мақоми забони давлатиро соҳиб шуд. Ин рӯйдод дар рушди худшиносии миллӣ ва таҳкими мавқеи забони тоҷикӣ аҳаммияти муҳим дошт.
Пас аз ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ зарурати такмили заминаи ҳуқуқии забон ба миён омад. Дар натиҷа, 5 - октябри соли 2009 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул гардид. Қонун истифодаи забони давлатиро дар соҳаҳои гуногуни ҳаёти ҷомеа танзим намуда, ҳамзамон эҳтиром ва риояи ҳуқуқи забонии дигар миллату халқиятҳои сокини Тоҷикистонро низ пешбинӣ мекунад.
Мақоми давлатӣ доштани забони тоҷикӣ маънои маҳдуд кардани омӯзишу истифодаи забонҳои дигарро надорад. Баръакс, дар ҷаҳони муосир донистани забонҳои хориҷӣ яке аз шартҳои муҳимми рушди шахсӣ, илмӣ ва касбӣ мебошад. Аммо забономӯзӣ бояд бо эҳтиром ба забони модарӣ ва риояи меъёрҳои забони давлатӣ ҳамоҳанг бошад. Шахсе, ки забони модарии худро хуб медонад, метавонад фарҳанг ва андешаи миллии худро дар муҳити ҷаҳонӣ низ дуруст муаррифӣ намояд.
Масъалаи забон дар шароити ҷаҳонишавӣ аҳаммияти бештар пайдо мекунад. Густариши технологияҳои рақамӣ, шабакаҳои иҷтимоӣ ва робитаҳои байналмилалӣ ба забон имкониятҳои нав фароҳам меорад, вале ҳамзамон масъалаи риояи меъёрҳои адабӣ, дурустнависӣ ва покизагии забонро низ муҳим мегардонад. Аз ин рӯ, ҳифзи забони давлатӣ танҳо бо суханрониҳои идона маҳдуд намешавад. Он бояд дар сатҳи таълим, илм, матбуот, фарҳанг, технология ва муоширати ҳаррӯза амалӣ гардад.
5 октябр — Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон — барои ҳар шаҳрванди кишвар фурсати андешидан дар бораи масъулияти худ дар назди забони миллӣ мебошад. Забон вақте зинда ва пойдор мемонад, ки на танҳо дар китобу суханронӣ, балки дар зиндагии воқеии ҷомеа дуруст, босаводона ва эҷодкорона истифода шавад.
Дар ниҳоят, эҳтироми забони давлатӣ эҳтиром ба таърих ва фарҳанги худ аст. Ҳифзи он маънои бозгашт аз ҷаҳони муосирро надорад, баръакс, маънои онро дорад, ки мо бо такя ба мероси забонӣ ва фарҳангии худ ба сӯйи оянда ҳаракат мекунем. Забони тоҷикӣ мероси гузашта, воситаи имрӯз ва масъулияти насли фардои мост.
Амирхон НУРОВ, ассистенти кафедраи таърих ва ҷомеашиносии Коллеҷ.

29/09/2026

РӮЗГОР ВА ОСОРИ РӮДАКӢ ДАР ТАҲҚИҚИ ДОНИШМАНДОНИ ВАТАНӢ ВА ХОРИҶӢ
Рӯзгор ва осори асосгузори адабиёти классикии форсии тоҷикӣ, падари шеъри форсии тоҷикӣ Абуабдуллоҳ Ҷаъфар (858-941) баъд аз даргузашти шоир дар тазкираҳо, пораҳои шеърӣ ва дигар сарчашмаҳои илмиву таърихӣ ҷой ва мақоми шоиста дошта, ҳар нафар, ки дар бораи устод Рӯдакӣ ҳарфе гуфта бошад, ҳамоно шахсият ва ҳунари шоирии ӯро ситоиш кардааст. Устод Рӯдакӣ воқеан ҳамчун шоири донишманд ва ҳаким шинохтаву эътироф гардидааст. Ному кори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дар рушди тамаддуни давраи Сомониён низ шоистаи таҳсин аст.
Масъалаи шинохт, омӯзиш ва таҳияи осори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ аз асри Х то асри Х1Х асосан, ба маводу мадраке, ки дар тазкираҳо, баёзҳо ва дигар сарчашмаҳои илмиву таърихӣ омадааст, иртибот дорад. Тавассути ҳамин сарчашмаҳо муҳаққиқон ашъори Рӯдакиро пайдо карда, номашро зинда гардонидаанд. Девони Рӯдакӣ дар давраҳои истилои душманон аз байн рафта буд, вале танҳо тавассути луғатномаву дигар кутуби таърихӣ идаи каме аз осори шоир то рӯзгори мо расидааст. Аз ҷумла, дар «Луғати фурс»-и Асадии Тӯсӣ, «Тарҷумон-ул балоғат»-и Муҳаммад Умари Родуëнӣ, «Асрор-ут-тавҳид»-и Муҳаммад ибни Мунаввар, «Ҳадоиқ-ус-сеҳр»-и Рашидуддини Ватвот, «Лубоб-ул-албоб» -и Муҳаммад Авфии Бухороӣ, «Чаҳор мақола»-и Низомии Арӯзии Самарқандӣ, «Фарҳанги Фахри Қаввос»-и Фахриддин Муборакшоҳи Разнавӣ, «Сиҳоҳ-ул-фурс»-и Ҳиндушоҳи Нахҷивонӣ ва осори дигар намунае дигаре аз осори Рӯдакӣ сабт шудааст. Дар ин боб аз китобҳои таърихии «Таърихи Систон», «Таърихи Байҳақӣ», «Таърихи гузида» низ бағоят муҳим ҳастанд. Баъдтар дар сарчашмаҳои хаттии асрҳои XIV-XV, махсусан, фарҳангномаҳои шеърӣ, амсоли «Донишномаи Қадархон», «Тухфат-ул-аҳбоб», «Мадор-ул-афозил», «Фарҳангномаи Ҳусайни Вафоӣ», «Адот-ул-фузало», «Лисон-уш-шуаро», «Муайид-ул-фузало», «Туҳфат-ус-саодат» қисми дигари ашъори парешони Рӯдакӣ ба қайд омадаанд.
Аввалин муҳаққиқон, ки дар бораи Рӯдакӣ ва осори ӯ пажуҳиши муҳимми илмӣ анҷом додаанд, донишмандони аврупоӣ мебошанд, минҷумла, Ҳерман Этте, Дениссон Росс, Эдвард Браун, Чарлз Пиккеринг, Паул Ҳорн, Бертелс Евгеней Эдувардович ва дигарон мебошанд. Ин донишмандон матни ашъори Рӯдакиро аз тазкираҳо ва дигар сарчашмаҳо, ки аксарият такрори ҳамдигар ҳастанд, ҷамъоварӣ карда, ва чоп намудаанд. Вале таҳқиқи дақиқ ва комили илмӣ дар Рӯдакишиносӣ аз ҷониби донишмандони эронӣ, аз ҷумла, Саид Нафисӣ, Бадеъуззамони Фурӯзонфар, Забеҳуллоҳи Сафо, Парвиз Нотили Хонларӣ, Абдулҳусайни Зарринкӯб, Ризозода Шафақ, Манучеҳри Донишпажуҳ ва олимони рус Бертелс Евгеней Эдувардович, Мехаел Занд, Иосиф Самулович Брагинский ва донишмандони тоҷик, ба мисли Садриддин Айнӣ, Абдусалом Деҳотӣ, Сотим Улуғзода, Абдулғанӣ Мирзоев, Шарифҷон Ҳусейнзода, Холиқ Мирзозода, Расул Ҳодизода, Аълохон Афсаҳзод, Худоӣ Шарифов, Ҷумъабой Абдулманнони Насриддин, Абдунабӣ Сатторзода, Садрӣ Саъдиев, Усмон Каримов, Ансор Афсаҳов, Асрор Раҳмонов ва дигарон ба сомон расидааст. Донишмандони мазкур дар таҳияи таҳқиқ ва чопи ашори Рӯдакӣ хидмати шоиста кардаанд.
Дар зер як-як китобҳои ба нашр расидаро бо зикри номи муаллифон ва соли нашри китобҳо баён медорем:
1. Ҳерман Этте «Рӯдакӣ – шоири Сомониён». Аслан дар шакли мақолаи алоҳида таълиф ёфта, бар он ашъори бозёфта ва тасҳеҳкардаи ин донишманд илова гардидааст.
2. Садриддин Айнӣ. «Намунаи адабиёти тоҷик», (Маскав, 1926). Устод Садриддин Айнӣ дар асоси чаҳор сарчашмаи пешина - “Намунаи адабиёти Эрон” ба сайъу таҳқиқи Мирзо Муҳсини Иброҳимӣ. (Боку, 1922.), Баҳористон» -и Абдурраҳмони Ҷомӣ, (равзаи ҳафтум). 3. «Оташкада» -и Лутфалибеки Озар. 4. «Хизонаи Омира»-и Ғуломалихони Озоди Балгиромӣ, ки дар матбааҳои Ҳиндустон ва Қафқоз ба табъ расида буданд, намунаи ашъори Рӯдакиро бо зикри баъзе маълумоти тарҷумаҳолӣ дар оғозӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» овардааст.
3. Саид Нафисӣ. «Аҳвол ва ашъори Абуабдуллоҳ Ҷаъфар ибни Муҳаммади Рӯдакӣ”. Ҷомеътарин матни тасҳеҳшудаи ашъори Рӯдакӣ дар ин китоб дарҷ ёфтааст.
4. Садриддин Айнӣ, Абдусалом Деҳотӣ. «Устод Рӯдакӣ». (Сталинобод, 1940, ба алифбои лотинӣ). Он дуввумин нашри нисбатан ҷомеи ашъори Рӯдакист, ки дар Тоҷикистон сурат гирифтааст. Афзалияти ин китоб аз «Намунаи адабиёти тоҷик» аз он аст, ки дар ин фосилаи чаҳордаҳсолаи Садриддин Айнӣ бо ҳамкории Абдусалом Деҳотӣ оид ба аҳвол ва ашъори Рӯдакӣ пажуҳишоти бештаре анҷом дода, натоиҷи онро дар қолаби як рисолаи илмӣ ба таҳрир овард ва бар он ашъори дигаре аз Рӯдакӣ бияфзуд.
5. «Осори Рӯдакӣ» (Сталинобод, 1958). Дар таҳияи матни ин китоб муҳаққиқони Академияи илмҳои Тоҷикистон Баҳром Сирус, К. Айнӣ, Расул Ҳодизода, Мехаел Занд, Саъдулло Тоҷиддинов, Муҳаммадвафо Бақоев, Зоҳир Аҳрорӣ таҳти роҳбарии академик Абдулғанӣ Мирзоев машғул шуданд. Нашри «Осори Рӯдакӣ» боз як марҳилаи муҳимро дар матншиносии осори Рӯдакӣ оғоз кард. Дар ин нашр бори аввал тамоми осори бозмондаи Рӯдакӣ ба алифбои сириллик баргардонида шудааст.
6. «Рӯдакӣ. Осори манзум» дар тарҷумаи русӣ, таҳти назари Иосиф Брагинский (М.: «Наука», 1964) Матни ин асарро муҳаққиқи пуркори маскавӣ Комиссаров Даниил Самуилович таҳия намуда, дар он усули таснифоти Саид Нафисӣ ва матншиносони тоҷик дар китоби «Осори Рӯдакӣ» ба эътибор гирифтааст. Имтиëзи хуби ин нашр дар тарҷумаи русии ашъор ба забони русист, ки аз ҷониби Вилгелм Вениаминович Левик ва Липкин Семиён Израилевич анҷом пазируфтааст.
7. «Рӯдакӣ». Бо маънии вожаҳо ва шарҳи байтҳои душвор ва бархе нуктаҳои дастурӣ ва адабӣ». Ба кӯшиши доктор Халил Хатиби Раҳбар. (Теҳрон, 1343, ҳ.ш). Аввалин нашри осори Рӯдакист, ки ба тавзеҳи калимаю ибороти қадима ва шарҳи маъниҳои душворфаҳм бахшида шудааст. Маҷмуаи мазккур ҳамагӣ 492 байт иборат аст.
8. «Рӯдакӣ. Шеърҳо» (Душанбе, 1974, муқаддимаю тавзеҳот, шарҳи луғот ва таҳияи матн аз Усмонҷон Каримов ва Садрӣ Саъдиев) Китоб аз фаслҳои «Ашъори ошиқона», «Рубоиëт», «Қасида ва мадҳияҳо», «Марсияҳо», «Ашъори панду ҳикмат», «Мазаммат ва ҳаҷв», «Ҳасби ҳол», «Чистонҳо» , «Аз манзумаи «Калила ва Димна», «Аз манзумаи «Синдбоднома», «Аз маснавии «Даврони офтоб», «Аз маснавии баҳри мутақориб», «Аз маснавии вазни хафиф», «Аз маснавии баҳри ҳазаҷ», «Аз маснавии дар намуди дигари баҳри ҳазаҷ», «Аз маснавии баҳри музореъ», «Аз маснавии баҳри сареъ» иборат аст.
9. «Ҳазор мисраи Рӯдакӣ» (Душанбе: Ирфон, 1984, таҳияи матн аз Расул Ҳодизода ва Ансор Афсаҳов) Ин нусха, ки ба муносибати 1125-солагии Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ мунташир шуда буд, ки ин асарро дар чаҳор бахш табақабандӣ кардаанд:
1.Қасидаҳо. Порчаҳо аз қасидаҳо.
2.Ғазалҳо. Порчаҳо аз ғазалҳо.
3.Қитъаҳо. Порчаҳо аз шеърҳои гуногун.
4. Рубоиҳо.
10. «Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ. Ашъор» (Душанбе: Ирфон, 1987, (таҳияву тарҷума, тавзеҳот ва муқаддимаи Л.И. Брагинская). Аз ҷумлаи нашрҳои муҳаққиқонаи осори Рӯдакист.
11. «Гузидаи ашъори Рӯдакӣ» (Душанбе: «Маориф», 1990, 368 саҳ.) фарҳанги тафсириест, ки мувофиқи қоидаву тартиботи навини лексикографӣ таълиф шуда, бештар аз 5 ҳазор калимаву ибора, истилоҳоти муҳимми соҳаҳои гуногуни илму адаб ва дигар мафҳумҳои услубии хоси ашъори Рӯдакиро шарҳу эзоҳ медиҳад.
12. «Гузидаи ашъори Рӯдакӣ» Пажуҳиш шарҳи доктор Ҷаъфари Шоир ва доктор Ҳасани Анварӣ. (Теҳрон: муассисаи интишороти «Амири Кабир», с. 1365-ум ҳ. ш.)
13. «Баргузидаи ашъори Рӯдакӣ ва манучеҳрӣ». Таълифи доктор Исмоили Ҳокимӣ (Теҳрон: Интишори «Асотир», 1371).
14. «Девони Рӯдакӣ»-и Абуабдуллоҳи Ҷаъфар ибни Муҳаммад Рӯдакии Самарқандӣ (1098 байти бадастомада то имрӯз)» ба шарҳу аҳволу осори ӯ, танзим, тасҳеҳ ва назорати Ҷаҳонгири Мансур (Теҳрон: Интишороти «Ноҳид», 1373-уми ҳ.) Охирин ва ҷомеътарин нашри осори бозмондаву бозёфтаи устоди шоирон Рӯдакист.
15. «Насими Мӯлиëн» Таҳияи Асрори Раҳмонфар (Душанбе, 1999.) Ба муносибати таҷлили бошукӯҳи 1100-солагии давлати Сомониён дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба табъ расид.
16. «Рудакӣ (нусхашиносӣ ва нақду баррасии ашъори бозмонда» (Хуҷанд, 1999.) Ин китоб ба саъю эҳтимоми д.и.ф., профессор Абдулманнони Насриддин таҳия ва нашр шудааст.
17. Соли 2007 боз ду нашри арзишманди “Девони Рӯдакӣ” дар Қазоқистон ба табъ расид, ки натиҷаи ҷустуҷӯву заҳматҳои адиби соҳибназари Қодири Рустам мебошад. Нашри мазкур минбаъд бо иловаю таҳқиқоти судман ба матни девони Рӯдакӣ дар ш. Душанбе ва Хуҷанд низ ба табъ расид.
18. Китоби силсилаи “Ахтарони адаб” “Ашъор”-и Абуабдулло Рӯдакӣ бо мукаддимаву тавзеҳоти матншиноси номвар Расул Ҳодизода ва Алии Муҳаммадии Хуросонӣ (Душанбе: «Адиб», 2007, муҳаррир М. Акбарзод) мунташир гардид.
19. Соли 2008 бо қарори созмони ҷаҳонии ЮНЕСКО ҷашни 1150 - солагии Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ таҷлил гардид. Ба ҳамин муносибат боз чанд нашри дигари девони Рӯдакӣ сурат гирифт. Муҳимтарин падидаи рӯдакишиносӣ ба табъ расидани матни илмӣ ва интиқодии девони Одамушшуаро бо кӯшишу эҳтимоми профессор Расул Ҳодизода ва доктор Алии Муҳаммадии Хуросонӣ (Душанбе, «Пайванд», 2008, 613 сахифа) ба табъ расидааст.
Марҷона МУРОДОВА, муаллими калони кафедраи забон ва адабиёти тоҷики Коллеҷ

29/09/2026

ПОЙДОРИИ ЗАБОН — ПОЙДОРИИ МИЛЛАТ
Забон гӯётарин ва барҷастатарин поя, шиноснома ва бақои ҳар як халқу миллат аст.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
Забон ҳамчун пайвандгари давру замон ва баёнгари матлаби инсон давра ба давра ба табақаҳои гуногуни ҷомеа хизмат карда, дар ҳаёти мо мақоми хосса пайдо кардааст. Мувофиқи сарчашмаҳои боэътимод забон се давраи инкишофро аз сар гузаронидааст.
Давраи аввал давраи бостонӣ яъне давраи давлатдории Ҳахоманишиён мебошад, ки он аз давраи қадим то асрҳои IV-III пеш аз мелодро дарбар мегирад. Осори безаволи ин давраи бостонӣ «Катибаи бесутун» ба шумор меравад, ки бо хатти мехӣ сабт шудааст.
Давраи миёна ба замони Ашкониён ва Сосониён рост меояд, ки ин асрҳои II-и пеш аз мелод ва асрҳои I-VI мелодӣ мебошад. Забони ин давраро забони паҳлавӣ низ мегӯянд. Бо ин забон асарҳои безаволи «Ёдгори зарирон», «Дарахти Ассурик», «Корнамоии Ардашери Бобакон», «Модигони шатранг» навишта шудааст.
Давраи нав ё порсии дарӣ аз асрҳои VIII-IХ оғоз гардида, то замони мо суръат гирифтааст. Осори безаволи ин давра адабиёти классикӣ буда, бо забони арабӣ таълиф ёфта, мероси муштараки форсизабонон маҳсуб меёбад.
Чӣ тавре ки олимони соҳаи забон ва адабиёти тоҷик Асозода Х., Кабиров Ш., Анварӣ С. қайд намудаанд, забони тоҷикӣ забони милливу давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аст ва берун аз қаламрави ин кишвар низ нуфузи беандоза дорад. Аз ҷумла, дар ҷумҳуриҳои Ӯзбекистон, Туркманистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Афғонистону Эрон, шимолии Ҳиндустон, Туркия, Курдистон, Қошғари Хитой ва Қафқоз низ истифода бурда мешавад.
Сарвари давлат мeҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар баромадҳои худ дар бораи мақом ва манзалати забони тоҷикӣ қайд намудаанд: «Мо дар давоми 1000 сол давлати миллии худро надоштем, вале дар тамоми ин муддат империяи абарқудрати Осиёи Марказӣ забони тоҷикӣ-форсиро ба ҳайси забони давлатии худ интихоб намудаанд.»
Профессор Абдулҳай Маҳмадаминов дар китоби худ «Забон аз нигоҳи бузургон» овардааст, ки Рӯдакӣ ва Фирдавсӣ ду шоҳсутуни адабиёти мо буда, дар аҳди Сомониён тарғибгарони асосии ғояҳои давлати мутамарказ ва мустақил буданд… ва маҳз дар ҳамин давра забони адабии тоҷикӣ ташаккул ёфта, барои муттаҳид гардидани тоҷикон аҳаммияти ҳалкунанда бозид. Ташаккул ва паҳншавии босуръати забони тоҷикӣ дар асрҳои IХ-Х на танҳо ба рушду нумуи минбаъдаи халқи тоҷик мусоидат намуд, балки эътибори ин забон гувоҳномаи ҳувияти миллии тоҷикон гардид. Эҳёи миллати тоҷик дар замони Сомониён дар маркази Бухорову Самарқанд хеле муассир ва оламгир буд. Тавре ки 60 - сол пеш Қаҳрамони Тоҷикистон устод Садриддин Айнӣ хотирнишон карда буд: «Тамоми халқи тоҷику форс дар хусуси он, ки баъд аз истилои араб мисли як миллат бо забон, адабиёт ва маданияти худ дар ҷаҳон боқӣ мондаанд, аз Сомониён миннатдоранд...»
Алҳол дар боби якум, моддаи 2-и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон омадааст: “Забони давлатии Тоҷикистон забони тоҷикӣ аст. Яъне, бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 22 июли соли 1989, №399 Қонуни забон қабул гардид ва забони тоҷикӣ бори дигар мақоми давлатӣ гирифт.”
То 4.10.2010 ҳамасола 22 - июл ҳамчун Рӯзи забон қайд карда мешуд. Чӣ тавре ки мо медонем, акнун ҳамасола 5-уми октябр ҳамчун Рӯзи забони давлатӣ таҷлил мегардад.
Чӣ тавре ки медонем, бо Фармони Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2008 Соли бузургдошти забони тоҷикӣ ва 1150-солагии ҷашни асосгузори адабиёти классикии форсу тоҷик Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ эълон гардида буд ва ин иқдом бори дигар исбот намуд, ки Сарвари давлат ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаққи забони давлатӣ ва ворисони он ғамхории беназир доранд.
Дар маҷлиси ботантана бахшида ба Рӯзи Истиқлол (8.09.2005) Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар бораи таърихи забони тоҷикӣ чунин иброз намуда буданд: “Забони зиндаи тоҷикии форсӣ-дарӣ идомаи таърихии ҳамон забонест, ки «Авесто»-ро навиштаанд, «Худойномак»-у «Таърихи мулки Аҷам», «Шоҳнома»-ву «Маснавии маънавӣ»-ро навиштаанд.” Бале, шоири шаҳир Муъмин Қаноат барҳақ гуфтааст:
Форсӣ гӯӣ, дарӣ гӯӣ варо ҳарчӣ мегӯӣ бигӯ,
Лафзи шеъру шоирӣ гӯӣ варо, ҳарчӣ мегӯӣ бигӯ.
Баҳри ман танҳо забони модарист, ҳамчу шири модар аст.
Баҳри ӯ ташбеҳи дигар нест, нест, чунки меҳри модар аст!...

Пас, барои покиза нигоҳ доштани шири модар, барои ҳурмати меҳри модар ва пос доштани забони миллату давлат мову шумо, фарзандони мо ва шогирдони мо масъуланд.
Мактабу маориф ва забону фарҳанг ҳамрадиф мебошанд. Ҳамин ки мактаб мегӯем, савод пеши назар меояд, ҳамин ки забон мегӯем, миллат пеши назар меояд. Дарвоқеъ, забон ҳастии миллат, соҳибони забон ҳомиёни ҳастии миллатанд.
Бояд ҳар як фарди солимақли соҳаи маориф ба худ савол диҳад: оё ман ҳамчун омӯзгор барои рушду нумуи забони модарӣ, тозагии забони адабии тоҷикӣ ҳисса гузоштаам?...
Бо забони адабӣ сухан гуфтан, дарс додан яке аз фазилатҳои хоси омӯзгор аст. Риоя намудани меъёрҳои забони адабӣ на танҳо аз дараҷаи донишу фарҳанги омӯзгор дарак медиҳад, балки сухани ӯро дилчасп, ҷозибадор ва пуртаъсир мегардонад.
Мутаассифона, на ҳамаи омӯзгорон меъёрҳои забони адабии тоҷикиро риоя мекунанд, баракс дидаву дониста бо лаҳҷаи маҳалли худ дарс мегӯянд. Бесабаб нест, ки Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар яке аз баромадҳояшон ба суханронии ду нафар олимони шинохта дар телевизиони тоҷик эрод гирифта буданд.
Дарвоқеъ ҳусни баёни қисме аз омӯзгорони мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, миёнаи касбӣ ва олӣ ислоҳталаб аст. Фақат тавассути забони адабӣ метавон ба маънои томи сухан муваффақ шуд. Хусусан, омӯзгорон бояд дар сухан гуфтан ба дигарон намунаи ибрат бошанд. Насли наврас маҳз бо воситаи сухани омӯзгор зебогӣ ва тозагии забони адабиро дарк менамоянд.
Забони модариашонро хуб донистани наврасону ҷавонон аз оила ва мактаб маншаъ мегирад. Агар оила як ҳарфу ду ҳарф бар забони кӯдак алфоз ниҳода гуфтан омӯзад, мактаб бояд хондану навиштан ва дуруст ҳарф заданро ёд диҳад. Яъне, минбаъд мактаб ба рушду нумуъ ва такомули забони наврасону ҷавонон ҳиссагузор аст.
Албатта пӯшида нест, ки муносибату муошират нисбат ба забони тоҷикӣ дар оила ва ҷомеа ба забономӯзии хонандагон ва донишҷӯён таъсир мерасонад, аммо таъсири таълимгоҳҳо бояд бештар бошад. Маҳз, омӯзгорон ба шогирдони худ аз одоби муошират ва маданият сухан гуфта, аз нафосату ғановати осори ниёгон, ҷавонмардиву далерӣ, ватандӯстӣ, одобу ахлоқи ҳамида, илму маърифат, ақлу фаросат, фасоҳати калом, суханрониву забондонӣ дарс медиҳанд.
Имрӯз барои ҳаматарафа омӯхтани забони модарӣ ва тавассути он омӯхтани забонҳои дигар шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.
Чӣ тавре ки устод Лоҳутӣ фармуда:
Сарафрозиҳои ҳар миллат самар аз ҳиссашон бошад,
Талоше, кӯшише, сайъе Шумо ҳам миллатед, охир!
Барно АШУРОВА, дотсенти кафедраи забон ва адабиёти тоҷики Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи ДДОТ ба номи С. Айнӣ.

28/09/2026

28/09/2026

ЗАБОНИ МИЛЛАТ – ҲАСТИИ МИЛЛАТ
Забони миллӣ симо ва пайкараи миллати мо мебошад. Аз ин рӯ, ин симо бояд зебо ва ин пайкара тавоно бошад. Гузашта аз ин, умри миллат ба умри забон вобаста аст, яъне бақои забон бақои миллат аст. Забон нишонаи муҳимтарини миллат ва пайвандгари наслҳост.
Эмомалӣ Раҳмон
Тавре ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар китобашон “Забони миллат - ҳастии миллат” таъкид кардаанд: “Арҷ гузоштан ба забони модарӣ омилест, ки сарчашмаи бақои ваҳдати миллӣ ва яке аз рукнҳои устувори давлатдорӣ ба шумор меравад. Зеро забони ширину шево ва шоирони тоҷик дар масири таърих бақои миллати тоҷикро таъмин кардааст.”
Забон сарвати бебаҳои ҳар миллат аст. Агар миллатро ба дарахте ташбеҳ диҳем, решаи он забон аст. То реша устувор бошад, дарахт месабзад ва мева медиҳад. 5-уми октябр дар Тоҷикистони азизамон ҳамчун Рӯзи забони давлатӣ ҷашн гирифта мешавад. Ин сана танҳо як рақам нест, балки эҳтиром ба таърихи ҳазорсолаи мост. Забони тоҷикӣ - забони Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Мавлоно ва Садриддин Айнӣ аст. Бо ҳамин забон мо “Шоҳнома”-ро хондем, бо ҳамин забон модарамон ба мо алла гуфтааст.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ҳифзи забон вазифаи ҳар яки мост. Имрӯз баъзе нафарон дар навишт ва гуфтор дар як ҷумла ду - се забонро омехта карда, истифода менамоянд. Албатта, ин ҳолат ба поку беолоиш нигоҳ доштани забон таъсири манфӣ мерасонад. Тоза нигоҳ доштани забон маънои онро дорад, ки мо забонҳои дигарро наомӯзем. Баръакс, ҳар нафар забони модариашро хуб донад, забони дигарро зудтар меомӯзад. Вале, риояи меъёри забони давлатӣ барои ҳамагон ҳатмӣ маҳсуб меёбад.
Забон асоси ҳастӣ ва бақои умри миллат аст. Вобаста ба ин, пас аз баҳсҳои тулонӣ дар нишастҳо ва саҳифаҳои матбуоти Тоҷикистон, ки аввали тарафдори мақоми давлатӣ гирифтани забони тоҷикӣ ва дуюми мухолифони ин пешниҳод буд, комиссияи Совети Олӣ натиҷагириҳои худро омода намуд ва ҷаласаи таърихии Иҷлосияи даҳуми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 22-юми июли соли 1989 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи забон” ба тавсиб расонд, ки тибқи он ба забони тоҷикӣ мақоми давлатӣ дода, забони русиро василаи муоширати миёни миллатҳо муайян намуд. Ин буд, посухи ҷиддӣ ба сиёсате, ки солҳо идома меёфт.
Дар даврони соҳибистиқлолии Тоҷикистон зарурати ворид кардани тағйироту истилоҳот ба “Қонуни забони тоҷикӣ” ба миён омад ва 5-уми октябри соли 2009 қонуни нави забон ба имзо расида, ҳамчун омили пойдории миллат ва давлатдории миллӣ аз ҷониби давлат ҳимоя ва нигаҳдорӣ мешавад.
Ин қонун ба забони тоҷикӣ мақоми давлатӣ дода, мартабаю ҳуқуқҳои забонҳои дигар миллату халқиятҳои сокини ҷумҳуриро одилона таъмин намуд. Дар марҳилаи дигаргунсозиҳо ва таҳаввулоти забонҳои гуногуни олам кам забонеро дучор омадан мумкин аст, ки мисли забони тоҷикӣ баъди гузаштани даҳ аср ба насли имрӯза фаҳмо бошад. Ин нуқта гувоҳӣ он аст, ки забони тоҷикӣ бо шевотарин маъниҳо, ширинтарин ибораҳо ва рангу таровати миллӣ дар таъриху тамаддуни тоҷикон мақоми муносиб ёфтааст.
Забони тоҷикӣ ва рушди ташаккули пайвастаи он дар мақоми забони давлатӣ муҳимтарин рамзи истиқлолияти давлативу сиёсии мо ба ҳисоб меравад. Зеро маҳз истиқлолияти забонӣ пояи истиқлолхоҳии кишварамонро ташкил медиҳад. Дар даврони истиқлолияти давлатии кишварамон забони шевое, ки ба он аз қофиласолори адабиёти тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ то бунёдгузори адабиёти навини тоҷик – Қаҳрамони Тоҷикистон Садриддин Айнӣ ва адибону олимони муосир осори гаронбаҳои илмиву адабӣ эҷод намудаанд, ба маснади волои худ нишаста, муаррифкунандаи ҳақиқии соҳибони худ – миллати тоҷик дар ҷаҳони муосир гардид.
Ибтидои рушди забони адабии тоҷикиро ба асрҳои 9 ва 10 нисбат медиҳанд, ки дар он асрҳо шеъри оламшумули устод Рӯдакӣ эҷод гардидаанд. Беҳуда нест, ки забоншиносон ва олимони машҳури дунё забони модарии моро дар радифи се забони машҳури ҷаҳонӣ - англисӣ, фаронсавӣ ва итолиявӣ яке аз ширинтарину шевотарин забонҳои олам шуморидаанд.
Мақоми давлатӣ гирифтани забони тоҷикӣ маънои онро дорад, ки он дар тамоми ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии давлатдории деринаи тоҷикон нақши муҳим дорад.
Тибқи моддаи 2 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи “Рӯзҳои ид” 5-уми октябр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун “Рузи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон” қайд карда мешавад. Забон низ яке аз рукнҳои давлатдорӣ ва нишонаи миллат аст. Бигзор дар ин рӯз, ҳама аз бузургии забони тоҷикӣ ҳарф зананд, атрофи шинохти давлат ва забони он баҳсу андешаҳо намоянд.
Гулдаста РАҲМАТЗОДА, муаллими калони кафедраи забон ва адабиёти тоҷики Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи ДДОТ ба номи С. Айнӣ