19/02/2022
การค้นหาตนเอง เกิดทุกช่วงวัย
“ความเข้าใจผิดของการค้นหาตัวเอง”
วันก่อนหมอได้ฟังบรรยายของคุณบิล เบอร์เน็ต อาจารย์มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดที่เป็นเจ้าของวิชาอันโด่งดัง Designing Your Life จนกลายมาเป็นหนังสือขายดีชื่อ “คู่มือออกแบบชีวิตด้วย Design Thinking”
คุณบิลบอกว่าปัจจุบันมีคนพูดถึงเรื่องแพชชั่นกันมาก
แพชชั่นเป็นเรื่องดีถ้ามีคนรู้ตัวตั้งแต่อายุน้อยว่าอยากทำอะไรแล้วก็ได้ทำตามสิ่งนั้น
แต่จริง ๆ แล้วมีผลสำรวจที่บอกว่า มีคนแค่ 20% เท่านั้นที่รู้ว่าแพชชั่นเพียงอย่างเดียวของตัวเองคืออะไร ที่เหลือมักมีแพชชั่นหลายอย่าง หรือไม่ก็ไม่รู้สึกว่ามีแพชชั่นกับอะไรเลย
ดังนั้น อยากจะบอกคนที่ยังไม่รู้ว่าแพชชั่นของตัวเองว่าคุณไม่ได้แปลกเลย มันเป็นเรื่องปกติมากที่จะไม่รู้ว่าตัวเองชอบอะไร
คุณบิลบอกว่าความเชื่อผิด ๆ อีกอย่างของการค้นหาตัวเองคือ ถ้าคุณโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว คุณควรรู้ว่าคุณจะไปทางไหนต่อ สังคมมักบอกว่าอายุเท่านี้ควรมีบ้านมีรถเป็นของตัวเอง ควรมีรายได้เท่าไหร่ ควรมีครอบครัวตอนไหน
หรืออาจมีคนบอกว่าเวลาเข้ามหาวิทยาลัยไปแล้ว ควรรู้ว่าตัวเองจะเลือกเรียนเมเจอร์อะไร แต่ในความเป็นจริงแล้วบางคนอาจเปลี่ยนสายงานเมื่อเริ่มทำงานไปแล้ว หรือบางคนชอบทำอะไรหลายอย่าง
ตัวคุณบิลเองตอนแรกอยากเป็นทนาย แต่พอเข้ามาเรียนมหาวิทยาลัยกลับเลือกเมเจอร์ฟิสิกส์ และก็สนใจอย่างอื่นด้วย สุดท้ายได้มาสอนวิชาออกแบบชีวิตให้กับนักศึกษาซึ่งเป็นเรื่องที่เขาหลงใหลอย่างมาก
เมื่อพูดถึงการ “ค้นหาตัวเอง” คนจะคิดว่าถ้า “เจอ” แล้ว เราก็จะได้ใช้ชีวิตเส้นทางนั้นอย่างดีที่สุด
แต่เราจะแน่ใจได้อย่างไรว่าเส้นทางนี้คือดีที่สุดแล้ว
จะเป็นไปได้ไหมว่ามีเส้นทางอื่นในชีวิตคู่ขนานที่อาจจะดีกว่านี้ก็ได้
หมอคิดว่าแนวคิดนี้ดีมาก ๆ เพราะส่วนตัวเคยคิดว่าถ้าเจอสิ่งที่ชอบแล้ว เราจะทำมันได้ดี
แต่ในสายอาชีพที่เราชอบอาจจะมีเรื่องที่เราควบคุมไม่ได้ทำให้เรารู้สึกชอบอาชีพนั้นน้อยลง หรือเกิดความคิดว่าอยากเปลี่ยนงานไปทำอย่างอื่น
เมื่อโตขึ้นมาเข้าสู่วัยทำงานตอนกลาง จึงได้เห็นว่าการค้นหาตัวเองนั้นเกิดขึ้นทุกช่วงของชีวิต
วัยมัธยมปลาย อาจหาว่าตัวเองสนใจคณะอะไร
วัยมหาวิทยาลัย อาจเริ่มหางานหรือเลือกอาชีพที่เลี้ยงตัวเองได้
วัยผู้ใหญ่ตอนต้น หลังจากทำงานไปสักพัก อาจต้องหาลู่ทางว่าจะอยู่บริษัทนี้ต่อ ออกไปทำธุรกิจของตัวเองหรือออกไปเรียนต่อ
วัยทำงานที่เริ่มมีครอบครัว ก็จะเริ่มให้ความสำคัญกับการบริหารเวลาเพื่อจะได้เลี้ยงลูกในวัยเด็ก
ฯลฯ
แพชชั่นของเราก็เปลี่ยนไปตามบริบทต่าง ๆ ในชีวิตเรา
สิ่งที่เคยชอบในสมัยมัธยมอาจกลายเป็นสิ่งที่เราให้ความสำคัญน้อยลงในวัยทำงาน
ถ้าเราเริ่มรู้สึกว่าหมดแพชชั่นกับสิ่งที่เคยชอบ อาจหมายความว่าตอนนี้เราสนใจอย่างอื่นมากกว่าก็ได้
อย่ายึดติดกับการค้นหาตัวเอง เพราะอาจทำให้เราติดกับอยู่กับเส้นทางนั้นเส้นเดียว ชีวิตนั้นเต็มไปด้วยความเป็นไปได้ที่ไม่มีจุดสิ้นสุด และแพชชั่นเราก็อาจจะเปลี่ยนไปตามวัยต่าง ๆ ได้เช่นกันค่ะ
ด้วยรัก
หมอจริง
ป.ล. หมอทำวิดิโอเนื้อหาเดียวกันไว้สำหรับคนที่ชอบฟังคลิปไว้ในลิ้งค์นี้นะคะ https://youtu.be/b09fYlCCXow
Reference
1. บรรยาย Designing Your Life with Bill Burnett and ave Evans โดย Bill Burnett อาจารย์มหาวิทยาลัย Stanford
