07/10/2013
ความรู้ เรื่องไม้พะยุง
วิกฤติ..ไม้พะยูงผืนป่าตะวันออก ตัวการใหญ่คือใคร? ปราบอย่างไรก็ไม่หมด!
ปัจจุบันไม้พะยูงเป็นไม้ที่ราคาแพงมากที่สุดในโลก สาเหตุที่ไม้พะยูงมีราคาพุ่งสูงอย่างไม่น่าเชื่อ เนื่องจากมีความนิยมในการใช้ไม้ชนิดนี้ในประเทศจีนอย่างมาก อันดับแรก มองเห็นแล้วสวยสะดุดตาด้วยเนื้อไม้สีแดงสด ยิ่งเปียกน้ำยิ่งสวย โดยเริ่มจากการนำเข้าไม้ชนิดนี้ไปซ่อมแซมพระราชวังต้องห้าม ในช่วงการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ในปี 2551 ต่อมาผู้มีฐานะมีความนิยมนำไม้พะยูงไปแปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์ แต่ระยะหลังไม้พะยูงมีราคาพุ่งสูงขึ้นมาก ทางนายทุนจึงหันมาทำเป็นวัตถุมงคล และของแต่งบ้านชิ้นเล็ก ๆ เช่น ปี่เซียะเทพเจ้า ฮก ลก ซิ่ว แทน แต่สำหรับในส่วนของคนไทยไม่นิยมใช้ประโยชน์จากไม้พะยูง เพราะมีความเชื่อบางอย่าง จึงไม่นำไม้พะยูงมาทำเป็นไม้กระดาน เตียงนอน และบันไดบ้าน จะนิยมใช้เพียงทำรั้วบ้านเท่านั้น สำหรับไม้พะยูงนั้นเป็นไม้เนื้อแข็ง ตระกูลเดียวกับไม้แดง ไม้ประดู่ ที่สำคัญในเวลานี้ไม้พะยูงถือว่าเหลือเฉพาะในประเทศไทยเพียงแห่งเดียวในโลก เพราะประเทศลาวที่เคยมีก็หมดไปแล้ว ประเทศกัมพูชาก็หมดเช่นกัน
ประเทศเวียดนามก็ไม่เหลือ ถึงเหลือก็สามารถควบคุมปราบปราบได้เกือบ 100% ต่างกับประเทศไทย พะยูง เป็นไม้เนื้อแข็งเช่นเดียวกับไม้สัก ตะเคียน มีชื่อและความหมายดี เชื่อว่าบ้านใดปลูกไว้ประจำบ้าน จะทำให้บุคคลในบ้านมีแต่ความเจริญ มีฐานะดีขึ้น ช่วยไม่ให้ชีวิตตกต่ำ เพราะพยุง คือการประคับประคองให้คงอยู่ ให้มั่นคงหรือการยกให้สูงขึ้น
ขณะนี้สถานการณ์การลักลอบตัดไม้ทำลายป่ายังคงวิกฤติมาก โดยเฉพาะไม้พะยูง ถือว่าเป็นอันดับต้น ๆ ที่มีการลักลอบตัดมากที่สุดในตอนนี้ จากในอดีตที่เคยเป็นไม้สัก ไม้กฤษณา แต่ปรากฏว่าในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา
ความต้องการของไม้พะยูงมีสูงมากในแถบประเทศจีน เวียดนาม ถึงขั้นมีนายทุนจากต่างชาติเข้ามาสร้างเครือข่ายตัดไม้พะยูง ในป่าบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤๅไน เขตป่ารอยต่อ 5 จังหวัด และเขตอุทยานแห่งชาติปางสีดา จ.สระแก้ว ซึ่งยังเป็นแหล่งไม้พะยูงที่สมบูรณ์ ที่ผ่านมาถึงแม้เจ้าหน้าที่ได้สนธิกำลังร่วมกับทหารกองกำลังบูรพา และกองกำกับการตำรวจภูธรจังหวัดสระแก้ว ทำการปราบปรามอย่างเต็มที่ ทุกรูปแบบ เช่น การนำเฮลิคอปเตอร์นำกำลังไปวางตามจุดลาดตระเวนจากบนเขาแต่ก็ปรากฏว่ายังคงมีไม้ถูกตัดออกจากป่าจำนวนมากเช่นกัน เนื่องจากมีชาวบ้านที่ชำนาญป่า พรานป่า และหน่วยงานบางหน่วยรับสินบนปากว่าตาขยิบ รู้เห็นกับขบวนการเอาประโยชน์ใส่ตัวโยนความผิดให้ชาวบ้านฝ่ายเดียว ทั้งที่ชาวบ้านเองไม่มีขีดความสามารถนำไม้ไปขายได้ถ้าไม่ใช่คนมีสี
ขณะเดียวกันหน่วยงานระดับจังหวัดเองก็ไม่สามารถดำเนินการใด ๆ ในการป้องกันปกป้องทรัพยากรป่าไม้เอาไว้ได้เลย เนื่องจากสถิติการตัดไม้ การจับกุมและของกลางเพิ่มขึ้นถ้าเอาจริงไม่มีคำว่ายากในการจับกุม
นายนุวรรต ลีลาพตะ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติปางสีดา จ.สระแก้ว เปิดเผยว่า ขบวนการลักลอบตัดไม้พะยูงบนเขายังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง มีการจับกุมได้บ่อยครั้ง ไม่ใช่การจับไม้พะยูง เห็นของกลางที่ถูกตัดแปรรูปออกจากป่าแล้วเราจะดีใจ กลับเป็นความน่าเสียใจที่ไม่สามารถรักษาต้นไม้พะยูงเอาไว้คงตามธรรมชาติได้ ที่ผ่านมามีเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าของอุทยานฯสายตรวจไปพบกับกลุ่มลักลอบตัดไม้พะยูง บนเขามีกองกำลังพร้อมอาวุธครบมือนับสิบคนด้วยกันพร้อมอุปกรณ์ตัดไม้ รถเข็นดัดแปลงสำหรับลากจูงไม้ลงจากเขาจำนวนมาก ซึ่งความจริงก็มีนายทุนนักการเมืองท้องถิ่น ผู้นำหมู่บ้าน และเจ้าหน้าที่บางคนในพื้นที่รู้เห็นเป็นผู้บงการอยู่เบื้องหลัง เจ้าหน้าที่อุทยานฯได้เพิ่มกำลังสายตรวจลาดตระเวนบนเขา โดยมีทหารจากกองกำลังบูรพาร่วมปฏิบัติการโดยเป็นการทำเอ็มโอยูระหว่างกรมอุทยานฯและกองทัพบก ในการปราบปรามขบวนการตัดไม้ทำลายป่า
หัวหน้าอุทยานแห่งชาติปางสีดา เปิดเผยอีกว่า ไม้พะยูง ของไทยอยู่ในบัญชีไม้หวงห้ามประเภท ก. ที่ไม่อนุญาตให้ค้าขายหรือส่งออก แม้ว่าจะอนุญาตให้ตัดในพื้นที่กรรมสิทธิ์ได้แต่ไม่สามารถส่งออกไปขายได้ กรณีไม้พะยูง ถูกควบคุมจากบัญชีไซเตส 2 จะช่วยควบคุมการค้าระหว่างประเทศ ทั้งจากประเทศต้นทาง และปลายทางที่ต้องมีใบอนุญาตมาแสดงว่าไม้พะยูงมีที่มาจากไหน เชื่อว่าน่าจะช่วยลดความรุนแรงการลักลอบค้าไม้ชนิดนี้ไปได้ ส่วนการที่จะทำให้ขบวนการลักลอบตัดไม้หมดไปจากผืนป่าตะวันออกนี้ไปได้นั้นคงเป็นเรื่องที่ยากแต่ถ้าเราเอาจริงทุกฝ่ายร่วมมือกันก็จะบรรเทาและหมดไปได้
ไม้พะยูง วันนี้ถ้าจะเริ่มลงมือปลูกก็นับไปอีก 100-200 ปี จึงจะได้เห็นไม้ที่ใหญ่โตใช้ประโยชน์ได้ รุ่นเราคงไม่มีโอกาสเห็นแม้ว่าไซเตส มีมติให้ไม้พะยูงอยู่ในบัญชี 2 ได้แล้วก็ตาม เชื่อว่าคนไทยเองก็ไม่ได้ต้องการเห็นไม้พะยูงเป็นไม้เศรษฐกิจอะไรเพราะมันเติบโตช้า และตามความเชื่อแต่โบราณจนถึงปัจจุบันคนไทยก็ไม่นิยมไม้ชนิดนี้มาใช้สอย ทางที่ดีที่เราคนไทยควรทำการป้องกันผืนป่าไม้เอาไว้ให้ดีเพื่อเป็นการสนองในพระมหากรุณาธิคุณของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงห่วงใยเรื่องป่าไม้ทรัพยากรธรรมชาติไว้ให้พสกนิกรได้ใช้ มวลมนุษยชาติได้อาศัยป่าไม้ธรรมชาติในอนาคต บทสรุปถ้าปิดประตูห้ามนำไม้ชนิดนี้ออกจากประเทศไทยได้ก็จะลดการตัดไม้พะยูงลงไปได้ แต่วันนี้เส้นทางการลำเลียงไม้พะยูงออกนอกประเทศไปยังตลาดมืดต่างประเทศ โดยเฉพาะตามแนวชายแดนต่อ จ.สระแก้ว ที่ยาวกว่า 165 กิโลเมตร มีเขตติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน เป็นช่องโอกาสเหมาะในการลักลอบ ถ้าผู้รับผิดชอบแกล้งมองไม่เห็น การป้องกันปราบปรามก็ไร้ผล.
พิทักษ์ โกศล
ที่มา