-การลำเลียงสารในพืช
การลำเลียงเป็นกระบวนการที่สำคัญอย่างหนึ่งในสิ่งมีชีวิตสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะมีวิธีการลำเลียงสารแตกต่างกันไป
สำหรับสิ่งมีชีวิตชั้นสูงจะมีระบบการลำเลียงที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่นี้โดยเฉพาะระบบลำเลียงจะช่วยลำเลียงสารไปยัง
ส่วนต่าง ๆในพืช เนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่ในการลำเลียงสารต่าง ๆ เรียกว่า เนื้อเยื่อลำเลียง
- โครงสร้างของระบบลำเลียง
โครงสร
้างและการทำงานของระบบลำเลียงของพืชประกอบด้วยระบบเนื้อเยื่อท่อ ลำเลียง (vascular tissue system)
ซึ่งเนื้อเยื่อในระบบนี้จะเชื่อมต่อกันตลอดทั้งลำต้นพืช โดยทำหน้าที่ลำเลียงน้ำ สารอนินทรีย์ สารอินทรีย์ และสารละลายที่พืช
ต้องการนำไปใช้ในการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ภายในเซลล์ ระบบเนื้อเยื่อท่อลำเลียงประกอบด้วย 2 ส่วนใหญ่ ๆ คือ ท่อลำเลียงน้ำและแร่ธาตุ (xylem) กับท่อลำเลียงอาหาร (phloem)
1. ท่อลำเลียงน้ำและแร่ธาตุ (xylem)ประกอบด้วยเซลล์ 4 ชนิด ดังนี้
-เทรคีด (tracheid) เป็นเซลล์เดี่ยว มีรูปร่างเป็นทรงกระบอกยาว บริเวณปลายเซลล์แหลม เทรคีดทำหน้าที่เป็นท่อลำเลียงน้ำและแร่ธาตุต่าง ๆ
-เวสเซล (vessel) เป็นเซลล์ที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ แต่สั้นกว่าเทรคีด เป็นเซลล์เดี่ยว ๆ ที่ปลายทั้งสองข้างของเซลล์มีลักษณะคล้ายคมของสิ่ว
-ไซเล็มพาเรนไคมา (xylem parenchyma) มีรูปร่างเป็น ทรงกระบอกหน้าตัดกลมรีหรือหน้าตัดหลายเหลี่ยม มีผนังเซลล์บาง ๆ เรียงตัวกัน ตามแนวลำต้นพืช
-ไซเล็มไฟเบอร์ (xylem fiber) เป็นเซลล์ที่มีรูปร่าง ยาว แต่สั้นกว่าไฟเบอร์ทั่ว ๆ ไป ตามปกติเซลล์มีลักษณะปลายแหลม มีผนังเซลล์หนากว่าไฟเบอร์ทั่ว ๆไป มีผนังกั้นเป็นห้องๆภายในเซลล์ ไซเล็มไฟเบอร์ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างค้ำจุนและให้ความแข็งแรงแก่ลำต้นพืช
2. ท่อลำเลียงอาหาร(phloem)ประกอบด้วยเซลล์ 4 ชนิด ดังนี้
-ซีพทิวบ์เมมเบอร์ (sieve tube member) เป็นเซลล์ที่มีรูปร่างเป็นทรงกระบอกยาว เป็นเซลล์ที่มีชีวิต ประกอบด้วยช่องว่างภายในเซลล์ (vacuole) ขนาดใหญ่มาก ร์ทำหน้าที่เป็นทางส่งผ่านของอาหารที่ได้จากกระบวนการ สังเคราะห์ด้วยแสงของพืช โดยส่งผ่านอาหารไปยังส่วนต่างๆ ของลำต้นพืช
- คอมพาเนียนเซลล์ (companion cell) ล์เป็นเซลล์ขนาดเล็กที่มีรูปร่างผอมยาว มีลักษณะเป็นเหลี่ยม ส่วนปลายแหลม เป็นเซลล์ที่มีชีวิต มีไซโทพลาซึมที่มีองค์ประกอบของสารเข้มข้นมาก
- โฟลเอ็มพาเรนไคมา (phloem parenchyma) เป็นเซลล์ที่มีชีวิตมีผนังเซลล์บางมีรูเล็ก ๆที่ผนังเซลล์โฟลเอ็มพาเรนไคมาทำหน้าที่สะสมอาหาร ที่ได้จากกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช ลำเลียงอาหารไปยังส่วนต่าง ๆ ของพืช และเสริมความแข็งแรงให้กับท่อลำเลียงอาหาร
-โฟลเอ็มไฟเบอร์ (phloem fiber) มีลักษณะคล้ายกับไซเล็มไฟเบอร์ มีรูปร่างลักษณะยาว มีหน้าตัดกลมหรือรีโฟลเอ็มไฟเบอร์ ทำหน้าที่ช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับท่อลำเลียงอาหาร และทำหน้าที่สะสมอาหารให้แก่พืช
>
