คำสอนปราชญ์โลกพุทธทาสภิกขุ

เเนะนำเพจครับ เป็นเพจที่ดีมากเลยทีเดียว ถอดความหมายเเห่งปริศนาธรรมได้เข้าใจง่ายครับ

กวีวัจน์ศาสตร์ศิลป์พุทธทาส Education

“โลกเท่าแผ่นดิน ธรรมเท่าปลายเข็ม”
เรื่องโลกมีแต่เรื่องยุ่งของคนอื่นทั้งนั้นไม่มีที่สิ้นสุด เราไปแก้ ไขเขา ส่วนเรื่องธรรมนั้นมีที่สุด มาจบที่ตัวเรา ให้มาไล่ดูตัวเอง แก้ไขที่ตัวเราเอง... ตนของตนเตือนตนด้วยตนเอง

เรื่อง...กวนอิมโพธิสัตว์
สัญลักษณ์แห่งปัญญา เมตา และบริสุทธิ์
แสดงอกกมาในปางที่ช่วยเด็กๆ
ให้พ้นจากฝั่งที่ทุกข์ร้อนสู่ความเกษม

เรื่อง...เสียงตบมือข้างเดียว
มือฉันตบข้างเดียวส่งเสียงลั่น
เสียงมือฉันดังก้องทั้งโลกัย
เสียงความว่างดังกลบเสียงความวุ่น
เสียงสงบกลบเสียงทั้งโลกา
เสียงของโลกดังเท่าไรไม่ได้ยิน
เป็นเสียงซึ่งผิดเสียงอย่างสามัญ
มือข้างเดียวตบดังฟังดูเถิด
ไม่ยึดมั่นอารมณ์ใดไม่นำพา

มือท่านตบสองข้างจึงดังได้
เสียงมือท่านดังไกลไม่กี่วาฯ
ทั้งมีคุณกว่ากันทางหรรษา
หูของข้าได้ยินแต่เสียงนั้นฯ
เพราะเหตุวิญญาณรับแต่เสียงนั่น
เป็นเสียงอันดังสุดจะพรรณนาฯ
แสนประเสริฐคือจิตไม่ใฝ่หา
มันร้องท้าเย้ยทุกข์ทุกเมื่อเอยฯ

เรื่อง...จากอนันตะสู่อนันตะ

จาก อนันต์ สู่ อนันต์ นั้นเห็นยาก
ไม่สิ้นสุดทั้งฝ่ายเกิดและฝ่ายตาย
จึงต้องเทียบเปรียบกับเสียงระฆัง
และออกมาเรื่อยๆไปได้อาจิณ
เหมือนสังขตะ ธรรมธาตุ ปรุงแต่งกัน
ปรุงออกมานานนับกี่กัปป์วาร
แม้ธรรมธาตุ อสังขตะ สุญญตา
เป็นที่ดับแห่งสังขารแต่กาลบูรพ์

คนโดยมากงันงงตรงความหมาย
ภาษาคนไม่ขวนขวายมาฟังยิน;
คือมันดังออกมาได้ไม่รู้สิ้น
คือไม่รู้เต็มถิ่นอากาศกาล
เนืองอนันต์มิรู้สิ้นกองสังขาร
อวสานต์นั้นไม่มีที่เหตุมูล
เป็นอนันต์เสมอมาไม่ขาดสูญ
ไม่เต็มนูนเพราะอนันต์นั่นแหละเอยฯ

เรื่อง...ทะเลไฟ

เรือทองแล่นฝ่าทะเลไฟ
เห็นทีจะขี้ขลาดและอ่อนแอ
จะออกไปนอกโลกต้องฝ่าไฟ
จะพ้นตายต้องพรากจากตัวกู
คนเขลาเขลาเหมาเหมาไปตามเขลา
ไฟของธรรมมีไว้เพื่อดับไฟ
ตะบะธรรมกรรมฐานเปรียบปานไฟ
อันไฟธรรมมีไว้ดับไฟคน

เรือของคนอย่างไรยังไม่แน่
จึงต้องแพ้แก่เนื้อหนังนั่งเฝ้าดู
จะหมดทุกข์ต้องไปเหนือสิ่งคู่
เผากิเลสต้องอยู่ใจกลางไฟ
ไม่อยากเข้าใกล้ไฟเพราะกลัวไหม้
ที่ไหม้ใจของสัตว์ในบัดดล
เผากิเลสสิ้นไปเหลือมรรคผล
ดับแล้วพ้นทะเลไฟฝ่าไปเอยฯ

เรื่อง...ตัวกูกับตัวกู

อัน ตัวกู ตัวสู มิได้มี
พอหายโง่ กู สู ก็หายไป
แต่ละข้างต่างยึดว่า ตัวกู
ต่างหมายมั่นแก่กันฉันไพรี
ที่ด้อยกว่าสู้ว่ากูก็มีดี
ที่พอกันกันท่าไม่ว่าใคร
เอาพระธรรมกวาดล้างอย่างไม้กวาด
ตกกระเด็นเป็นเหยื่อแก่ไก่กา

แต่พอโง่มันเป็นผีโผล่มาได้
พอโง่ใหม่โผล่ใหม่ดูให้ดี
จึงเกิดการต่อสู้กันอย่างผี
ทั้งเปิดเผยลับลี้มีทั่วไป
ที่เด่นกว่าข่มขี่เขาเข้าไว้
ล้วนแต่ใคร่โด่งเด่นเป็นธรรมดา
สำหรับฟาดหัวสัตว์ที่ข้างฝา
ที่เก่งกว่าคืออย่าโง่ให้โผล่เอยฯ

เรื่อง...ไส้เดือนเขียนจดหมายถึงมนุษย์

รอยไส้เดือนเกลื่อนไปในผิวดิน
มีความหมายว่ากระไรใครสงกา
คือจดหมายไส้เดือนเตือนมนุษย์
ทั้งคืนวันขยันเขียนเวียนทำไป
มันพร่ำบอกพร่ำสอนพร่ำวอนว่า
ว่าสรรพสิ่งเปลี่ยนไปไม่ถาวร
มันให้อัตถาธิบายหลายแสนอย่าง
รอยไส้เดือนเกลื่อนทั่วพสุธา

เป็นลวดลายหลายระบิลหลายท่วงท่า
หรือเห็นว่าไร้สิ่งน่าสนใจ
ไม่รู้สิ้นรู้สุดมาแต่ไหน
มนุษย์อ่านหรือไม่ไม่อาวรณ์
พร่ำพรรณนาให้ระวังให้สังหรณ์
ทุกตอนอนิจจังอนัตตา
อุทาหรณ์ต่างต่างครบทุกท่า
ก็เพราะว่าไส้เดือนรักคนนักเอยฯ

เรื่อง...พ้นแล้วโว้ย

บัดนี้เมฆลอยพ้นยอดเจดีย์
เมฆรวมตัวเป็นภาพพิสดาร
ตะโกนร้องบอกสหายสิ้นทั้งผอง
อนันตสุขในโลกนี้ที่หวังมา

สุขแท้จริงไม่วิ่งไปตามโลก
มือเท้าเหนียวเหนี่ยวขึ้นไปคล้ายตุ๊กแก
ลอยเหนือยอดโบสถ์ไปในเวหา
ถึงความว่างห่างพ้นจากตัวกู

ทั้งโรงโบสถ์มากมีและวิหาร
บอกอาการพ้นแล้วโว้ย!โปรยยิ้มมา
ว่าไม่ต้องเสียเที่ยวเที่ยวค้นหา
เหมือนเที่ยวหาหนวดเต่าตายเปล่าแล

อยู่เหนือความทุกข์โศกทุกกระแส
ไม่อยู่แค่พื้นโบสถ์โปรดคิดดู
ลอดพ้นไปเหนือฟ้าที่เทพอยู่
ไม่มีอยู่ไม่มีตายสบายเอยฯ

เรื่อง...สาหร่ายเขียนพระไตรปิฎก

เส้นสาหร่ายก่ายกันหนาหนั่นนัก
ประสานสอดทอดไปไม่ลดลา
คือมันเขียนคัมภีร์ที่ครบครัน
สภาพธรรมสัจจธรรมประจำตัว
เป็นหลักชี้ชีวิตไม่ผิดพลาด
อยู่ในเส้นสาหร่ายที่ก่ายกัน
ตาผู้ใดไม่บอดสอดส่องดู
ดั่งศึกษาปิฎกไตรได้ประจำ

เป็นลวดลายย้ายยักหลายหมื่นท่า
จนทั่ววารีใสในบึงบัว
ทั้งวินัยสุดตันต์ภิธรรมทั่ว
ธรรมชาติพันพัวทั่วถึงกัน
แสดงซึ้งถึงขนาดประสิทธิ์สันติ์
สาระพันสัญลักษณ์หลักพระธรรม
ก็จะรู้ความหมายได้ยังค่ำ
เป็นเครื่องนำสัตว์รอดตลอดเอย

เรื่อง...แม่น้ำคด น้ำไม่คด

แม่น้ำคดส่วนน้ำนั้นไม่คด
กายกับใจไม่ลามกไม่วกวน
จิตล้วนล้วนนั้นเป็นประภัสสร
กิเลสเปรียบลำน้ำที่เลี้ยวลด
อันจิตว่างมีได้ในกายวุ่น
ในสงสารมีนิพพานอยู่มากพอ
พระตรัสให้ตัดป่าอย่าตัดไม้
รู้แยกน้ำจากแม่น้ำตามว่ามา

ไม่แกล้งปดดูให้ดีมีเหตุผล
แต่กิเลสแสนกลนั้นเหลือคด
กิเลสจรครอบงำทำยุ่งหมด
จิตเปรียบน้ำตามกฎไม่คดงอ
ในน้ำขุ่นมีน้ำใสไม่หลอกหนอ
แต่ละข้องวยงงชวนสงกา
ไม่เข้าใจตัดได้อย่างไรหนา
จึงนับว่าผู้ฉลาดสามารถเอยฯ

เรื่อง...อริยมรรคมีองค์แปด
เว้นที่ว่าง คำบรรยาย มิได้เขียน
ผู้ใดเรียน รู้ซึ้ง ถึงความหมาย
จะได้ สิ่งประเสริฐ ไม่เกิดตาย
ไม่ต้องว่าย ในสงสาร นี้นานเกินฯ