17/05/2026
#ภาษิตคำพังเพยสำนวนไทย
"ยศช้างขุนนางพระ"
ยศช้างขุนนางพระ เป็นสำนวน หมายถึง ยศที่ไม่สำคัญจริงจัง ไม่สามารถให้คุณหรือให้โทษแก่ใครได้ ยศช้าง หมายถึง ยศของช้างสำคัญที่ได้รับพระราชทาน เช่น เป็น พระ พระยา เจ้าพระยา อย่าง พระเศวตอดุลยเดชพาหน (ช้างสำคัญในรัชกาลที่ ๙) เจ้าพระยาปราบไตรจักร (ช้างทรงของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช) ขุนนางพระ หมายถึง ภิกษุที่ได้รับการสถาปนาหรือตั้งสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นต่าง ๆ ตั้งแต่ชั้นสามัญจนถึงชั้นรองสมเด็จพระราชาคณะ สมเด็จพระราชาคณะหรือสมเด็จพระสังฆราช คนทั่วไปจะใช้สรรพนามในภาษาปากว่า เจ้าคุณ หรือเจ้าประคุณ
ยศช้างขุนนางพระ เป็นคำเปรียบว่า ช้างถึงจะมียศศักดิ์สูงส่งเพียงใดก็ยังคงเป็นช้างเหมือนเดิม เช่นเดียวกับพระภิกษุทรงสมณศักดิ์ ท่านก็ยังมีจริยวัตรดำรงอยู่ในสมณเพศเช่นเดิม ด้วยท่านเห็นความจริงว่ายศถาบรรดาศักดิ์เป็นเรื่องสมมติ
อ้างอิง: หนังสือรู้ รัก ภาษาไทย เล่ม ๗ ฉบับราชบัณฑิตยสภา
