25/07/2026
อัตราการสูบบุหรี่ของออสเตรเลียลดเหลือ 5.6% ประเทศไทยยังมะงุมมะงาหรา อยู่ที่ 17-18%
กระทรวงสาธารณสุขออสเตรเลีย เปิดเผยอัตราการสูบบุหรี่ในคนอายุ 14 ปีขึ้นไป ปี พ.ศ.2568 ที่ 5.6% ต่ำที่สุดในโลก ลดลงจาก 8.3% ปี พ.ศ.2565-2567
ออสเตรเลียขึ้นภาษีบุหรี่ทุกปี จนราคาบุหรี่ขึ้นถึงซองละ 900-1,000 บาท มีการปราบปรามบุหรี่มวน บุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินถุงเถื่อนอย่างจริงจัง
- จำนวนร้านค้าปลีกบุหรี่มี 40,000 ร้านทั่วประเทศ และยกเลิกการขายบุหรี่ปลอดภาษีในสนามบิน
- มีกฎเกณฑ์ห้ามบริษัทบุหรี่แทรกแซงนโยบายควบคุมยาสูบอย่างเคร่งครัด
- มีการรณรงค์ให้ความรู้ถึงพิษภัยของยาสูบและกลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่อย่างต่อเนื่อง
หันมาดูประเทศไทย อัตราการสูบบุหรี่ลดลงช้ามาก จนระยะหลังแทบจะไม่ลดลงเลย และมีแนวโน้มที่อัตราการสูบจะกลับเพิ่มขึ้น หลังจากการมาของบุหรี่ไฟฟ้า
เรามีจุดอ่อนในการควบคุมยาสูบหลายเรื่อง ที่หนัก ๆ คือเรื่องภาษียาสูบ ทั้งภาษีบุหรี่มวนและยาเส้น ภาษีบุหรี่มวน 2 อัตรา ที่เริ่มใช้ปี 2560 ซึ่งเป็นระบบภาษีที่ “ถอยหลังลงคลอง” ทำให้คนสูบหันไปสูบบุหรี่ที่ราคาถูกกว่า และรัฐบาลเก็บภาษีได้ลดลง คนสูบบุหรี่ไม่ลดลง
องค์การอนามัยโลกส่งคนมาแนะนำประเทศไทย ให้เพิ่มงบประมาณในการป้องกัน NCDs เก็บภาษีสินค้าที่ทำลายสุขภาพเพิ่มขึ้น ปรับภาษีบุหรี่ให้เหลืออัตราเดียว ให้ขึ้นภาษียาเส้น ทั้งปี พ.ศ.2561 และ พ.ศ.2562 นี่เกือบ 10 ปีแล้ว เราก็ไม่ได้แก้ไขในสิ่งที่ควรจะรีบแก้ไข น่าฉงนมากๆ
ตามหลักวิชาการ การมีระบบภาษีที่ไม่ดี ทำให้มีราคาบุหรี่ที่แตกต่างกันมาก รวมทั้ง การมีบุหรี่เถื่อนมาก ทำให้คนไม่เลิกสูบ ทำให้เด็กเข้ามาติดบุหรี่เพิ่มขึ้น จะเห็นว่ามีคนมาใช้บริการเลิกบุหรี่น้อยมาก เพราะยังมียาสูบราคาถูก ๆ ที่เป็นแหล่งนิโคตินที่เขาเสพติดอยู่รอบชุมชน
เรายังมีร้านขายบุหรี่ต่อประชากรมากที่สุดในอาเซียน และมีจำนวนร้านมากกว่าประเทศสหรัฐอเมริกา (ไทยมี 480,000 ร้าน อเมริกามี 380,000 ร้าน) เพราะเราเก็บค่าใบอนุญาตร้านขายเพียงปีละ 200 บาท
การมีร้านขายบุหรี่มาก ๆ ทำให้เด็กติดบุหรี่มากขึ้น คนสูบบุหรี่มากมวนขึ้น และเลิกสูบบุหรี่ได้น้อยลง
มีอดีต ส.ส.ที่ขยันโพสต์ว่าการทำงานรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ของประเทศไทยไม่มีประสิทธิภาพ ตั้งคำถาม/ ตรวจสอบ มาแต่ที่เครือข่ายรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ และ สสส.
เขาอาจจะไม่มีความรู้ว่า การจะลดจำนวนคนสูบบุหรี่ มีงานอะไรที่รัฐบาล/ กระทรวง ที่เกี่ยวข้องต้องทำ พร้อม ๆ กันกับการรณรงค์ให้ความรู้พิษภัย ตามที่กำหนดอยู่ในอนุสัญญาควบคุมยาสูบฯ
ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ
23 กรกฎาคม 2569
อ้างอิง:
https://www.health.gov.au/ministers/the-hon-mark-butler-mp/media/australias-smoking-rates-declining
https://brandthink.me/content/australias-tobacco-tax