07/04/2024
📍เกร็ดความรู้ [เรื่องการเยี่ยมเยือนกุโบร์]
#ผู้หญิงสามารถเข้าเยี่ยมกุโบร์ได้หรือไม่ ?
#ฮุก่มการเข้าเยี่ยมกุโบรในวันอีด
——————————————————
🔘 #ประเด็นที่หนึ่ง : ผู้หญิงสามารถเข้าเยี่ยมกุโบร์ได้หรือไม่…. ?
การเข้าเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิงนั้น เป็นประเด็นที่มีการขัดแย้งในระหว่างบรรดาปวงปราชญ์ ซึ่งสาเหตุหลักๆของการขัดแย้งในประเด็นนี้ อันเนื่องจากมีตัวบทหลักฐานที่มาบ่งชี้ว่าอนุญาตให้ผู้หญิงเข้าเยี่ยมกุโบร์ได้ และมีหลักฐานที่บ่งชี้ว่าไม่อนุญาตให้ผู้หญิงเข้าเยี่ยมกุโบร์
ดังนั้นเมื่อบรรดาหลักฐานเกิดการขัดแย้งกัน เป็นเหตุไปสู่การเห็นต่างของบรรดาปวงปราชญ์ในแง่ของฮุก่มของประเด็นนี้
📚 ตำรา بغية الأريب หน้า 11
[สามารถอ่านเพิ่มเติม ในคอมเม้นต์ ในด้านหลักฐาน และการขจัดการขัดแย้งระหว่างหลักฐาน และการให้น้ำหนักของอุลามะห์ส่วนใหญ่]
——————————————
▫️[ #ฮุก่มการเข้าเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิง ]
บรรดาปวงปราชญ์ในมัซฮับซาฟิอี มีการขัดแย้งในประเด็นนี้ เป็น 3 ทัศนะหลักๆ ดังนี้ :
1️⃣ ทัศนะที่หนึ่ง : ซึ่งเป็นทัศนะของปวงปราชญ์ส่วนใหญ่และเป็นทัศนะที่ถูกยึดถือในมัซฮับชาฟิอี ( معتمد ) ถือว่า : #มักโระห์ (مكروه )ที่ผู้หญิงจะเข้าเยี่ยมกุโบร์
2️⃣ ทัศนะที่สอง : #อนุญาต ( مباح ) ให้เยี่ยมกุโบร์โดยมีเงื่อนไขว่าต้องปลอดภัยจากฟิตนะ
3️⃣ ทัศนะที่สาม : #ฮาราม ( حرام ) ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงเยี่ยมกุโบร์
โดยบรรดาอุลามะกลุ่มที่3 (กลุ่มที่มีทัศนะว่าไม่อนุญาตให้ผู้หญิงเข้าเยี่ยมเยี่ยมเยียนกุโบร์นั้น)ได้ยึดถือและให้น้ำหนักกับตัวบทฮาดิษที่รายงานจากท่านอบูฮุรอยเราะห์ (ร.ฮ)
عن أبي هريرة رضي الله عنه : " أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لعن زوارات القبور " أخرجه الترمذي
รายงานท่านอบูฮุรอยเราะห์ (ร.ฮ) “แท้จริงท่านรอซูลศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้สาปแช่งผู้หญิงที่เยี่ยมเยียนกูโบร์ “
ซึ่งฮาดิษบทนี้บ่งชี้ว่า ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงนั้นเข้าเยี่ยมกุโบร์
***ส่วนบรรดาอุลามะส่วนใหญ่(ที่มีทัศนะว่าอนุญาตให้ผู้หญิงเข้าเยี่ยมกุโบร์ได้นั้น ) ก็ได้ยึดถือและให้น้ำหนักกับหลายๆตัวบทหลักฐานที่บอกว่าอนุญาตให้ผู้หญิงเข้าเยี่ยมกุโบร์ได้
ดังที่มีรายงานจากท่านอานัส (ร.ฮ) กล่าวว่า:
أن النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وآله وَسَلَّمَ مَرَّ بِامرأة تَبْكِي عِنْدَ قَبْرٍ، فَقَالَ لها صلى الله عليه وآله وسلم: «اتَّقِي اللهَ، وَاصْبِرِي»..الحديثَ
(เเท้จริงท่านรอสูลุลลอฮฺ (ซ.ล.) เดินผ่านสตรีนางหนึ่งกำลังร้องไห้อยู่บริเวณกุโบร์หนึ่ง ท่านนบีจึงกล่าวปลอบใจว่า : “ เธอจงยำเกรงอัลลอฮฺและเธอจงอดทนเถิด! “)
ท่านอีม่ามนาวาวี(ร.ฮ)ได้กล่าวว่า: (จากฮาดิษบทนี้) ท่านนบีมิได้ห้ามปรามนางจากการเยี่ยมกุโบร์ ( ดังนั้นการยอมรับของท่านนบีถือว่าเป็นหลักฐานได้ )
📚ตำรา المجموع เล่ม 5 หน้า 311
และเช่นเดียวกันมีรายงานจากท่านหญิงอาอิชะห์ (ร.ฮ) ได้กล่าวว่า : “ฉันเคยถามท่านรสูลุลลอฮฺ (ซ.ล.)ว่าฉันจะกล่าวอย่างไร โอ้ท่านรสูลของอัลลอฮฺ (ซ.ล.) (เมื่อฉันเยี่ยมกุบูรฺ) ? ท่านรอสูล (ซ.ล.) กล่าวตอบว่า : เธอจงกล่าวว่า
قال " قولي : السلام على أهل الديار من المؤمنين والمسلمين ، ويرحم الله المستقدمين منا والمستأخرين ، وإنا إن شاء الله بكم لاحقون "
[คำอ่าน]“อัสสลามุ อะลา อะฮฺลิดดิยารฺ มินัลมุอฺมินีน วัลมุสลิมีน วะยัรฺหะมุลลอฮุล มุสตักดิมีน มินนา วัลมุสตะอฺคิรีน วะอินนาอินชาอัลลอฮฺ บิกุมลาหิกูน”
ท่านอีม่ามนาวาวี (ร.ฮ)ได้กล่าวว่า: (ฮาดิษบทนี้) เป็นหลักฐานบ่งชี้ว่าอนุญาตให้ผู้หญิงเข้าเยี่ยมกุโบร์
ซึ่งในฮาดิษบทนี้ท่านนบี (ซ.ล) มิได้ห้ามท่านหญิงอาอีชะห์จากการไปเยี่ยมเยียนกุโบร์ ทั้งที่ท่านนบี (ซ.ล)ก็รู้ถึงเจตนารมย์ของนาง และยิ่งไปกว่านั้นท่านนบี (ซ.ล)ได้ทรงสอนบทดุอาสำหรับการเยี่ยมกุโบร์แก่นางอีกด้วย ดังนั้นถ้าหากการเยี่ยมกุโบร์เป็นที่ต้องห้าม( สำหรับผู้หญิง )แน่นอนว่าท่านนบี จะต้องห้ามนางจากการไปเยี่ยมเยียนกุโบร์อย่างแน่นอน
📝 [สรุปในด้านฮุก่มและหลักฐาน]
📍ดังนั้นทัศนะที่ถูกยึดถือของบรรดาปวงปราชญ์ส่วนใหญ่ ถือว่า การเยี่ยมเยียนกุโบร์สำหรับผู้หญิงนั้น #เป็นสิ่งที่อนุญาต [ พร้อมกับมักโระห์ ]ซึ่งไม่ได้เป็นที่ต้องห้ามแต่อย่างใด
#ซึ่งสาเหตุของการมักโระห์ สำหรับการไปเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิงนั้น ก็อันเนื่องจากเกรงว่าในการที่นางไปเยี่ยมกุโบร์นั้นจะทำให้นางเกิดความเศร้าโศกเสียใจอย่างรุนแรง ,ขาดความอดทน หรือจะส่งผลสะท้อนที่ไม่ดีเกิดขึ้นในด้านร่างกายจิตใจ หรือด้านศาสนาของนาง
يقول الخطيب الشربيني رحمه الله: "تكره زيارتها - يعني القبور - للنساء; لأنها مظنة لطلب بكائهن، ورفع أصواتهن، لما فيهن من رقة القلب، وكثرة الجزع، وقلة احتمال المصائب.
ดังที่ท่านอีหม่ามคอตีบอัชชิรบีนีย์ ได้กล่าวว่า:
“ #มักโระห์ การเข้าเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิง อันเนื่องจากการเยี่ยมกุโบร์นั้น เป็นปัจจัยที่จะส่งผลให้นางเกิดการร่ำให้ และร้องให้เสียงดังออกมาเพราะผู้หญิงนั้นจะมีความอ่อนโยนของหัวใจ ,ความวิตกกังวลมากมาย และการขาดความอดทนต่อบททดสอบอันหนักหน่วง “
📚ตำรา مغني المحتاج เล่ม1 หน้า 365
หมายเหตุ
📌 *** ซึ่งกรณีดังกล่าวข้างต้นที่บรรดาปวงปราชญ์มีการขัดแย้งกันเกี่ยวกับการเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิงนั้น #คือกรณีการเยี่ยมกุโบร์ที่ไม่ใช่กุโบร์ของท่านรอซูล (ซ็อลลันลอฮุอลัยฮิวาซัลลัม)
-อนึ่ง #ถ้าเป็นการเยี่ยมกุโบร์ของท่านรอซูล (ซ.ล) ถือว่าเป็น #สุนัต (ส่งเสริมให้ปฏิบัติ )ทั้งผู้ชายและผู้หญิง และยิ่งไปการนั้นการเยี่ยมเยือนกุโบร์ของท่านนบี (ซ.ล) ถือว่าการประกอบคุณงามความดีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดอีกด้วย
เเละเช่นเดียวกัน #สุนัต (ส่งเสริม)การเยี่ยมเยือนบรรดากุโบร์ของบรรดานบี , บรรดาอุลามะ ,และบรรดาวาลียุลลอห์ ด้วยเช่นกัน
📚ตำรา تحفة المحتاج เล่ม3 หน้า315 / نهاية المحتاج เล่ม 3 หน้า37
📌ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าการเข้าเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิงนั้น #เป็นที่อนุญาต (เเต่มักโระห์) ซึ่งไม่ได้เป็นที่ต้องห้ามแต่อย่างใด แต่ถึงกระนั้นการเข้าเยี่ยมกุโบร์ ก็ต้องคำนึงถึงขอบเขตกฎเกณฑ์ต่างๆ ที่จะต้องปฏิบัติในการเข้าเยี่ยมกุโบร์เพื่อป้องกันไม่ให้ตกไปอยู่การกระทำสิ่งต้องห้าม
——————————-
🔘 [ ขอบเขตที่พึงปฏิบัติสำหรับการไปเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิง ]
จำเป็นที่นางจะต้องรักษาสิ่งต่อไปนี้ ครั้นเมื่อนางจะเข้าเยี่ยมกุโบร์
1- أن لا تخرج متزينة متعطرة، بل متسترة محتشمة.
1. นางต้องไม่ออกไปในสภาพแต่งกายสีสัน ตกเเต่งประดับประดา และใช้ของหอม แต่ทว่านางจะต้องแต่งกายปกปิดและแต่งกายสุภาพเรียบร้อย
2- أن لا تختلط بالرجال.
2.ต้องไม่ไปปะปนกับผู้ชาย
3- أن تذهب مع أحد محارمها إذا كانت المقبرة نائية أو بعيدة أو موحشة.
3. นางควรออกไปกับมะห์รอมของนาง หากกุโบร์นั้นอยู่ห่างไกล หรืออยู่ในสถานที่เปล่าเปลี่ยว
4- أن تلتزم السكينة والوقار في المقبرة، فتعتبر من غير ما صوت ولا عويل.
4- นางต้องรักษาความสงบและสุขุมในขณะอยู่ที่กุโบร์ โดยปราศจากการส่งเสียงหรือการคร่ำครวญ ร้อง
5- أن يكون الغرض من زيارة القبور العظة والاعتبار والنظر في المآل.
5- ให้ตั้งจุดประสงค์ของการเยี่ยมกุโบร์นั้นเป็นการเตือนสติ พิจารณาใคร่ครวญ และรำลึกถึงชีวิตในภายภาคหน้า ( อาคิเราะห์)
6-فالمعتدة لا تخرج لزيارة القبور أثناء عدتها - ولو كان قبر زوجها -، وكذلك لا تخرج الزوجة بغير إذن زوجها.
6- กรณีหญิงที่อยู่ในครองอิดดะ นางไม่ควรออกไปเยี่ยมกุโบร์ในระหว่างที่นางอยู่ในช่วงอิดดะห์ แม้ว่าจะเป็นกุโบร์ของสามีนางเองก็ตาม
7 - และเช่นเดียวกัน ภรรยาก็ไม่ควรออกไปโดยไม่ได้รับอนุญาตจากสามี
📝 สรุป :
- ดังนั้นในด้านฮุก่มและหลักฐานต่างๆ [ #การเข้าเยี่ยมเยียนกุโบร์สำหรับผู้หญิงนั้น ] เป็นสิ่งที่ศาสนาอนุญาต มิได้เป็นที่ต้องห้ามแต่อย่างใด พร้อมกันนั้นนางจะต้องคำนึงถึงขอบเขตต่างๆในการเข้าเยี่ยม เพื่อไม่ให้นางตกไปอยู่ในการกระทำสิ่งที่ศาสนาห้าม หรือตกอยู่ในการก่อให้เกิดฟิตนะห์
- และการเข้าเยี่ยมกุโบร์จะทำให้เราได้รำลึกถึงความตาย และโลกหน้าอาคิเราะห์
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: كنتُ نهيتُكم عن زيارة القبور ، فزوروها " رواه مسلم وزاد الترمذي : " فَإِنَّهَا تُذَكِّرُ الآخِرَةَ"
ท่านรอซูลศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมกล่าวว่า : "ฉันเคยห้ามพวกท่านจากการเยี่ยมกุบูร ดังนั้นพวกท่านจงเยี่ยมกุบูรเถิด" (อีกสายรายงานมีเพิ่มว่า) “เพราะแท้จริงการเยี่ยมกุบูรนั้นทำให้รำลึกถึงโลกหน้า"
———————————————
🔘 #ประเด็นที่สอง : ฮุก่มการเข้าเยี่ยมกุโบรในวันอีดสำหรับผู้ชายและผู้หญิง….
ซึ่งจากบรรดาหลักฐานที่ได้นำเสนอไปนั้นเป็นหลักฐานยืนยันอย่างชัดเจนว่า ท่านร่อซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้ส่งเสริมให้กระทำทั้งผู้ชายและผู้หญิง ไม่ว่าจะเยี่ยมในวันอีด , ก่อนวันอีด , หลังวันอีด , หรือวันอื่นๆ ที่ไม่ใช่วันอีดก็ตาม
ซึ่งคำสั่งใช้ของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ตรงนี้ ถือว่าอยู่ในรูปแบบมุฏลัก [اَلْمُطْلَقُ] “รูปแบบกว้างๆ ไม่จำกัดวันและเวลา” ดังนั้นเราจะทำการเยี่ยมเยือนกุบูรวันใดก็ได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่เปิดกว้างให้เเก่อุมมะห์
ซึ่ง ด.ร อาลี ยุมอะห์ ได้ตอบเกี่ยวกับประเด็นนี้ ในคำฟัตวาร่วมสมัย ว่า
يستحب زيارة القبور للرجال والنساء في يوم العيد وغيره؛ فهي صلة للأموات؛ كما أنه يستحب صلة الأحياء في العيد وغيره أيضًا.�والممنوع على الرجال والنساء جميعًا زيارة القبور في العيد على أنها عبادة خاصة بالعيد.
“ #สุนัต (ส่งเสริม) ในการไปเยี่ยมเยียนกุโบร์สำหรับผู้ชายและผู้หญิง ทั้งในวันอีดและวันอื่นๆที่นอกจากวันอีดด้วยเช่นกัน เพราะการไปเยี่ยมกุโบร์ก็ถือเป็นการไปเยี่ยมเยือน,เชื่อมสัมพันธ์กับผู้ตาย ดังที่ส่งเสริมให้ไปเยี่ยมเยือนเชื่อมสัมพันธ์กับคนเป็นในวันอีดและวันอื่นจากวันอีดด้วยเช่นกัน
เเต่ไม่เป็นที่อนุญาต หากไปเยี่ยมกุโบร์ในวันอีด โดนยึดถือว่าการเยี่ยมกุโบร์วันอืดนั้นเป็นอิบาดะห์ที่จำเพาะเจาะจงสำหรับวันอีด “
📝 สรุป :
ดังนั้นการเข้าเยี่ยมกุโบร์
-เป็นเรื่องที่ศาสนาอนุญาตเเละมีการส่งเสริมให้ปฏิบัติ เพราะการไปเยี่ยมกุโบร์นั่น จะทำให้เราได้รำลึกถึงความตามและนึกถึงชีวิตหลังความตาย
-เเละการเข้าเยี่ยมกุโบร์สามารถเข้าเยี่ยมได้ทุกเมื่อ ซึ่งเป็นเรื่องที่ศาสนาเปิดกว้าง ไม่ว่าจะวันอีด หรือนอกเหนือจากวีนอีด เพราะการไปเยี่ยมกุโบร์ถือว่าเป็นการไปเยี่ยมเยือนเเละเชื่อมสัมพันธ์กับผู้ตาย ดังที่ศาสนาส่งเสริมให้ไปเยี่ยมเยือนเชื่อมสัมพันธ์กับคนเป็น
-ที่สำคัญเลยโดยเฉพาะบุลคลที่ทำงาน หรืออาศัยอยู่ไกลบ้าน เมื่อเราได้กลับมายังบ้านเกิด หรือได้ลาพัก,หยุดงานในช่วงวันอีด หรือช่วงอื่นจากวันอีด อย่าได้ลืมไปเยี่ยมเยือนพ่อแม่ ,ปูย่าตายาย ,หรือญาติพี่น้องที่ได้ล่วงลับไปแล้ว ไปร่วมขอวิงวอนดุอาให้กับพวกเขากันนะครับ อินชาอัลลอ 🤲
——————والله تعالى أعلم بالصواب ————-
تقبل الله منا ومنكم صالح الأعمال كل عام وأنتم بخير
——————————————————————
📚 อ้างอิง [เรื่องการเยี่ยมกุโบร์สำหรับผู้หญิง]
⁃ ตำรา تحفة المحتاج بشرح المنهاج เล่ม 3 หน้า315 สำนักพิมพ์ دار المنهاج
⁃ ตำรา نهاية المحتاج إلى شرح المحتاج เล่ม3 หน้า 36 สำนักพิมพ์ دار الفكر
⁃ ตำรา مغني المحتاج เล่ม 1 หน้า 365
สำนักพิมพ์ دار الفكر
⁃ ตำรา بغية الأريب หน้า 11
⁃ ตำรา فقه بلوغ المرام เล่ม 2 หน้า 347
⁃ ฟัตวาดารุลอิฟตาอฺจอแดน🇯🇴
https://www.aliftaa.jo/Question2.aspx?QuestionId=906
—————————
📚 อ้างอิง[ ฮุก่มการเข้าเยี่ยมกุโบรในวันอีด]
⁃ ฟัตวาดารุ้ลอิฟตาอฺอียิปต์🇪🇬
حكم زيارة القبور يوم العيد للرجال والنساء
https://www.dar-alifta.org/ar/fatawa/16961/حكم-زيارة-القبور-يوم-العيد-للرجال-والنساء
⁃ ฟัตวาดารุลอิฟตาอฺจอแดน🇯🇴
https://www.aliftaa.jo/Question.aspx?QuestionId=612
📝 เรียบเรียง- เด็กอูลูม 🏫