ครูวิทยาศาสตร์ สพป.น่าน เขต 1

17/11/2025

‘รางวัล’ อาจเป็นการลงโทษรูปแบบหนึ่ง

อาจารย์อัลฟี โคห์น (Alfie Kohn) ผู้เขียนหนังสือ Punished by Rewards (ถูกลงโทษด้วยรางวัล) กล่าวว่า ทั้งรางวัลและการลงโทษเป็นวิธีควบคุมพฤติกรรมที่ทำลายศักยภาพในการเรียนรู้ที่แท้จริง เด็กเริ่มทำสิ่งต่างๆ ด้วยแรงจูงใจภายในเป็นปกติอยู่แล้วโดยไม่ต้องมีรางวัลเข้ามาเกี่ยวข้อง

สิ่งที่เด็กสมควรได้รับคือหลักสูตรที่น่าดึงดูดและบรรยากาศที่เอาใจใส่ เพื่อให้พวกเขาสามารถแสดงความปรารถนาตามธรรมชาติในการค้นหาสิ่งต่างๆ ได้

ไม่มีเด็กคนไหนสมควรที่จะถูกควบคุมด้วยรางวัลภายนอกเพื่อให้เป็นไปตามที่คนอื่นต้องการ

อย่างไรก็ตาม รางวัลภายนอกไม่ใช่สิ่งที่เลวร้ายเสมอไป ในกิจกรรมที่น่าเบื่อหรือเด็กไม่มีความสนใจเลย การมีรางวัลเข้ามาเกี่ยวข้องก็จะช่วยดึงดูดความสนใจได้ โดยเน้นย้ำว่า ‘รางวัลเหล่านี้มีผลแค่ในระยะสั้นเท่านั้น’ รางวัลในระยะยาวไม่อาจสามารถสร้างแรงจูงใจภายในได้

โคห์น เสนอว่า การสร้างแรงจูงใจภายในให้กับนักเรียนต้องใช้หลัก 3C โดยหากทำได้ รางวัลและการลงโทษก็ไม่จำเป็นอีกต่อไป

💡Content (เนื้อหา) – สร้างเนื้อหาให้น่าสนใจและคุ้มค่าที่จะเรียนรู้ อาจใช้การประยุกต์กับสถานการณ์ในชีวิตจริงหรือสิ่งที่เด็กให้ความสนใจอยู่แล้ว
💡Community (ชุมชน) – สร้างการเรียนรู้แบบร่วมมือกัน รวมถึงสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยเปิดโอกาสให้ขอความช่วยเหลือและถามคำถามได้
💡Choice (ทางเลือก) – ใส่ใจถามเด็กว่ากำลังทำอะไรอยู่และจะทำอย่างไร ทำให้เด็กรู้สึกว่าเป็นคนที่ได้เลือกตัดสินใจเอง

อย่างไรก็ตาม การให้รางวัลไม่ใช่เรื่องผิด แต่เมื่อใช้อย่างไม่ระมัดระวัง อาจทำให้เด็กมุ่งหวังเพียงสิ่งตอบแทนภายนอกมากกว่าความสุขจากการเรียนรู้

โดยธรรมชาติเด็กรักการเรียนรู้อยู่แล้ว สังเกตได้จากความช่างสงสัยในสิ่งต่างๆ รอบตัว โรงเรียนควรเป็นสถานที่ที่ปลูกฝังความรักในการเรียนรู้ แต่กลับเป็นผู้ทำลายเสียเองผ่านการยึดติดกับคะแนนและรางวัลที่มากเกินไป

กิจกรรมที่เสริมสร้างแรงจูงใจภายในอาจใช้เวลานานและยุ่งยากกว่า แต่ผลลัพธ์ที่ได้นั้นจะยั่งยืนและทรงพลังกว่ามาก เพราะเด็กที่รักการเรียนรู้ด้วยใจ จะเติบโตขึ้นมาเป็นผู้ใหญ่ที่สามารถเรียนรู้และพัฒนาตัวเองได้ตลอดชีวิต โดยไม่ต้องรอให้ใครมามอบรางวัลให้กับพวกเขาอีกต่อไป

อ่านบทความ Overjustification Effect: เมื่อการศึกษาสนใจที่รางวัลภายนอกมากเกินไป จนทำลายความรักในการเรียนรู้ของเด็ก https://thepotential.org/knowledge/overjustification-effect/

เรื่อง ศุภณัฐ เติมชัยอนันต์
Illustrator ณัฐวัตร์ สุพรรณกูล

17/11/2025

สสวท. ขอเชิญชวนครูทุกสังกัดทั่วประเทศ เข้าร่วมการอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการจัดการเรียนรู้ยุคดิจิทัล ผ่าน 4 หลักสูตรสำคัญ ได้แก่
🤖 การอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาครูแกนนำการบูรณาการ AI สู่การเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ในห้องเรียน
🧠 การอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาครูแกนนำด้านปัญญาประดิษฐ์
🏫 การอบรมเชิงปฏิบัติการโรงเรียนแกนนำด้านปัญญาประดิษฐ์
🔐 การอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาครูแกนนำด้านการใช้ปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีจริยธรรม
เพื่อยกระดับความรู้ ความเข้าใจ และทักษะด้าน AI ให้แก่ครูไทย สสวท. มองเห็นความสำคัญของการเสริมสร้างครูให้สามารถนำ AI ไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ และการพัฒนาผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย และเป็นต้นแบบในการจัดการเรียนรู้ด้าน AI เพื่อขยายผลไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ
📌 ผู้สนใจสามารถศึกษารายละเอียดคุณสมบัติของผู้เข้ารับการอบรมได้ที่
👉 https://ipst.me/cs-ai
***เงื่อนไขของแต่ละหลักสูตรมีความแตกต่างกันขอให้ศึกษาอย่างละเอียดก่อนการสมัคร

28/03/2025

📣 ข้อสอบความคิดสร้างสรรค์ของ PISA 2022 เผยแพร่ในระบบออนไลน์ข้อสอบ PISA แล้ว!!
สสวท. ได้เผยแพร่ข้อสอบความคิดสร้างสรรค์ที่ใช้ในการประเมิน PISA 2022 จำนวน 9 เรื่อง ผ่านทางระบบออนไลน์ข้อสอบ PISA โดยผู้สนใจสามารถเข้าศึกษาและฝึกทำข้อสอบได้ทาง 👉 https://ipst-pisatest.ipst.ac.th/quiz_creative
---------------------------
โปรแกรมประเมินสมรรถนะนักเรียนมาตรฐานสากล หรือ PISA (Programme for International Student Assessment) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณภาพของระบบการศึกษาในการเตรียมความพร้อมให้เยาวชนมีศักยภาพหรือความสามารถพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลง PISA ประเมินนักเรียนอายุ 15 ปี ซึ่งถือว่าเป็นวัยที่สำเร็จการศึกษาภาคบังคับ
โดยได้ทำการประเมินทุก 3 ปี อย่างต่อเนื่องเพื่อติดตามแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงคุณภาพการศึกษาและมุ่งให้ข้อมูลแก่ระดับนโยบาย PISA เน้นการประเมินสมรรถนะของนักเรียนเกี่ยวกับการใช้ความรู้และทักษะในชีวิตจริงมากกว่าการเรียนรู้ตามหลักสูตรในโรงเรียน หรือเรียกว่า “ความฉลาดรู้” (Literacy) ใน 3 ด้าน ได้แก่ การอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์
ใน PISA 2022 นอกจากจะประเมินความฉลาดรู้ด้านการอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์แล้ว ยังได้มีการประเมินเพิ่มเติมอีกหนึ่งด้านคือ “ความคิดสร้างสรรค์” (Creative Thinking) ซึ่งเป็นการประเมินความสามารถในการมีส่วนร่วมในการสร้าง ประเมิน และปรับปรุงแนวคิด ซึ่งทำให้เกิดแนวคิดในการแก้ปัญหาที่แปลกใหม่และหลากหลาย มีการพัฒนาองค์ความรู้ และเป็นการแสดงออกถึงจินตนาการที่เกิดประโยชน์
ทั้งนี้ ข้อมูลที่ได้จากการประเมินดังกล่าวจะทำให้ทราบว่า ระบบการศึกษาของแต่ละประเทศ/เขตเศรษฐกิจที่เข้าร่วมการประเมินได้เตรียมความพร้อมให้นักเรียนมีการคิดนอกกรอบในการทำงานตามบริบทต่าง ๆ มากน้อยเพียงใด
---------------------------
#ข้อสอบPISA #ความคิดสร้างสรรค์ #การศึกษาไทย #การศึกษาระดับสากล #ประเมินสมรรถนะ #ทักษะแห่งศตวรรษที่21 #แบบทดสอบออนไลน์ #นักเรียนไทย #สสวท

28/03/2025

Timeline อุตุนิยมวิทยา (โดยสังเขป)
อ่านเพิ่มเติม >> https://www.ipst.ac.th/knowledge/knowledge-infographic/22234/20220323-meteorological.html
ผู้สนใจสามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อมูลสารสนเทศทางอุตุนิยมวิทยาและการใช้ประโยชน์ได้จาก >> หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ เล่ม 4 หรือสื่อการเรียนรู้ออนไลน์ Project 14 >> https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-earth/m5-earth-book4/
#อุตุนิยมวิทยา #ลม #ฟ้า #อากาศ #พยากรณ์อากาศ #วันอุตุนิยมวิทยาโลก #วันสำคัญ #สสวท

28/03/2025

ขอเชิญผู้สนใจร่วมเรียนรู้ โค้ชเด็กคิดด้วย AI ”เรียนรู้การใช้ ai ในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์อย่างสร้างสรรค์ไม่ติดกับดักการไม่รู้“

26/02/2025

22/01/2025

ลิงค์สำหรับลงทะเบียนอบรมออนไลน์เพาะพันธุ์ปัญญาอะคาเดมี โค้ชโครงงานครั้งที่ 4 “ ใช้บางอย่างจากวัวป้องกันวัวกินผักและไก่ฟักไข่แบบเต่า” วันอาทิตย์ที่ 9 กุมภาพันธ์ 2568 เวลา 09.30-12.00 น. (ผ่านระบบ ZOOM) https://forms.gle/oUcPYsNzJ2GR4nJH8
คำอธิบายเพิ่มเติม
online workshop เรื่อง "ความสำคัญของการเรียนรู้จากประสบการณ์และบทบาทของครูในการโค้ชการเรียนรู้" มีคนเข้ามากกว่าที่คาด จากที่ลงทะเบียนเกือบ 400 คน ซึ่งตามสถิติคนเข้าเพียง 1 ใน 4 ของที่ลงทะเบียน เพราะครูมักมีงานแทรกเข้ามาเสมอ อีกทั้ง สพฐ. จัดกิจกรรม online ให้ครูเข้าเรียนรู้เรื่อง AI ชนกันพอดี จึงคาดว่าไม่น่าเกิน 100 คน ตรวจสอบจำนวนแล้วเข้ากันประมาณ 190 คน (หรืออาจน้อยกว่านี้เพราะบางท่านใช้เข้ามากกว่า 1 account) ในจำนวนนี้มี 125 คนที่ระบุตัวตนได้เพราะลงทะเบียนล่วงหน้า ทำให้สัดส่วนคนลงทะเบียนเข้าอยู่ที่ 30% และมีคนที่ไม่ได้ลงทะเบียน มากกว่าครั้งก่อน ๆ นอกจากนั้นจำนวนมากกว่าปกติเป็นอาจารย์แพทย์และพยาบาล และคณะอื่น ๆ ผมสอบถามแล้วได้ความว่า workshop เรื่องนี้มีการ ปชส. ให้อาจารย์เข้ากัน สืบหาไม่ได้ว่าต้นทางของการ ปชส. เรื่องนี้มาจากที่ใด คลายข้อสงสัยได้ส่วนหนึ่งและยังเป็นปริศนาอีกส่วนหนึ่ง
ผมพบว่าคนเริ่มเบื่อวิธี online แล้ว เพราะใช้มานานจนรู้สึกว่ารบกวนเวลาพร่ำเพรื่อ (ผมคนหนึ่งที่ต้องประชุมไปทานข้าวไป ประชุมกลางคืน เป็นต้น) แม้ว่าจะมีข้อดี แต่นาน ๆ ไปเมื่อไม่มีข้อจำกัดโควิด 19 คนเริ่มอยาก onsite มากขึ้น ทั้ง 2 mode มีข้อดีข้อเสียต่างกัน คงต้อง balance กิจกรรม
พพปญ. อะคาเดมีจึงพยายามจัด online ประเด็นสั้น ๆ ให้จบใน 2 ชม. เมื่อวานเกินเวลาไปหน่อย แต่จบแล้วคนก็ยังอยู่คุยกันต่อ รวมเป็น 3 ชม. ครึ่ง ผมตีความว่า workshop สั้นจบเนื้อความใน 2 ชม. แต่ยืดเยื้อเป็น 3 ชม. ครึ่งคือสิ่งดี แสดงว่ามีคนสนใจสนทนาเพื่อเจาะลึกประเด็นนี้ต่อหลังจบ
งานในปี 68 จะผสมผสานการให้เรียนรู้หลักการการสอนโครงงาน โดยพยายามออกแบบให้ครูเอาไปใช้ได้เลย ซึ่งตรงกันข้ามกับเจตนาเดิม ที่ต้องการให้ครูเรียนรู้ในหลักการ แล้วเอาหลักการไปประยุกต์มาแชร์กัน ที่ผมเชื่อว่าจะทำให้ทักษะครูเฟื่องฟูมากกว่า แต่พบว่าเป็นฝันเกินเป็นไปได้ งานปีนี้จึงถอยมาครึ่งทาง คือให้หลักการผสมกับส่วนให้ครูเอาไปใช้ได้เลยจำนวนหนึ่ง และอีกครึ่งหนึ่งจะเป็น case study คือเอาโจทย์จริงมาทำให้ครูเข้าใจการต่อยอด หรือให้เห็น pain point เข้าใจสาเหตุ และหนทางปรับปรุง
วันที่ 9 ก.พ. เป็นรอบของโทย์ที่ผมพบว่าน่าสนใจในจุดเริ่มเรื่อง เป็น 2 เรื่องเกี่ยวกับวัว ผัก ไก่ และเต่า ที่ตั้งชื่อเป็นปริศนาว่าโครงงาน "ใช้บางอย่างจากวัวป้องกันวัวกินผัก" กับ "ไก่ฟักไข่แบบเต่า" ที่มาของเรื่องมีความเป็นธรรมชาติน่ารัก ๆ แบบเด็ก ๆ ทั้ง 2 เรื่องนี้จะเรียนรู้การออกแบบงานให้เด็กทำโครงงานที่สมบูรณ์กว่าเก่า

08/01/2025

ขอเชิญครูที่สนใจสมัครอบรมหลักสูตรวิทยากรแกนนำปัญญาประดิษฐ์ ระดับมัธยมศึกษา สมัครได้ตั้งแต่วันนี้ถึง 19 มกราคม 2568 ที่ https://forms.gle/Le3ZozrK9H9zkBrYA

15/12/2024

📣 โหลดเลย สติกเกอร์เติมชื่อได้ แค่เป็นเพื่อนกับ LINE Official Account BAAC Family
🤩 คอลเลคชั่นสุดพิเศษ! สติกเกอร์เติมชื่อได้ BAAC x Fluffy Gangster น่ารักสดใส ดีต่อใจ ใช้อวยพรได้ทุกเทศกาล
✅ เพียงแอด LINE OA และตอบคำถาม ก็รับสติกเกอร์เติมชื่อได้แบบฟรี ๆ ไปเลย แชตกับใครก็สนุกแน่ ดาวน์โหลดฟรี คลิกเลย 📍https://line.me/S/sticker/33409
เริ่มตั้งแต่วันที่ 3 ธันวาคม 2567 - 1 มกราคม 2568 เท่านั้น!
#ธกส
#รู้จักกันมากกว่าที่เคยทุกเป้าหมายก็งอกเงยได้
#รู้จักธกส

15/12/2024

📣 เผยแพร่แล้ว!! ข้อเสนอเชิงนโยบายเกี่ยวกับแนวปฏิบัติของระบบการศึกษาที่พร้อมปรับตัว จากการวิเคราะห์ประเด็นสำคัญของผลการประเมิน PISA 2022
ผลการวิเคราะห์ประเด็นสำคัญจาก PISA 2022 ที่สะท้อนให้เห็นถึงตัวอย่างแนวปฏิบัติของระบบการศึกษาของ ประเทศ/เขตเศรษฐกิจ ที่น่าสนใจ สู่แนวทางเชิงนโยบายของระบบการศึกษาของไทย
📍 ศึกษาและดาวน์โหลดได้ฟรีทาง >> https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2022-education-policy-brief/

15/12/2024

💦 สสวท. ประกาศรับสมัคร เยาวชนอายุ 15-19 ปี เข้าร่วมการประกวดสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมในการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ ปี 2568 (Thailand Junior Water Prize 2025) ✅แบบ On-site ✅ 📍 ในหัวข้อ Water for Climate Action ตั้งแต่วันนี้ - วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 📍 ผู้ชนะเลิศการประกวด จะเข้าร่วมการประกวด Stockholm Junior Water Prize ณ ราชอาณาจักรสวีเดน

🎯คุณสมบัติผู้เข้าประกวด
1. นักเรียนที่มีอายุระหว่าง 15–19 ปี และกำลังศึกษาอยู่ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ถึง ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ไม่เกินระดับมัธยมศึกษาปีที่ 6) ของโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาทั่วประเทศ
2. มีสัญชาติไทย สำหรับนักเรียนต่างชาติ หรือนักเรียนในโรงเรียนนานาชาติ ต้องอาศัยหรือศึกษาที่ประเทศไทย 1 ปีขึ้นไป (พิจารณาจากหลักฐานการสมัคร)
3. โรงเรียนต้นสังกัดต้องเป็นโรงเรียนที่นักเรียนและครูที่ปรึกษาประจำอยู่ ณ ที่แห่งนั้น
4. สามารถส่งผลงาน ไม่เกิน 1 ทีม/โรงเรียน (นักเรียน 2 คน และครูที่ปรึกษา 1 ท่าน)

🎯ลักษณะงานวิจัยที่ส่งเข้าประกวด
1. เป็นโครงการศึกษา/วิจัย ที่แสดงออกถึงนวัตกรรมในด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน เพื่อเป็นการรักษาหรือแก้ปัญหาในเรื่องคุณภาพน้ำและสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง และพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับสังคมในระดับครัวเรือน ระดับชุมชน ระดับประเทศ หรือระดับโลก
2. เป็นโครงการศึกษา/วิจัย ที่ต้องไม่ลอกเลียนแบบหรือนำเอาผลงานจากการศึกษาหรือการดำเนินการของตนเองและผู้อื่นมาส่งเข้าประกวด
3. โครงการศึกษา/วิจัยนั้นๆ จะต้องไม่เคยได้รับรางวัลใดๆ ในการประกวดทั้งในระดับประเทศหรือต่างประเทศมาก่อน ไม่ว่ามูลค่ารางวัลที่ได้รับมาจะมีมูลค่าเท่าใดก็ตาม หรืออยู่ระหว่างการเข้าร่วม ในเวทีอื่นๆ

🎯เอกสารประกอบการสมัคร
1) File แบบฟอร์มใบสมัคร Thailand Junior Water Prize (TJWP) 2025 สามารถดูได้จากคู่มือการประกวด (ภาคผนวก ข) และสามารถ download แบบฟอร์มการเขียนรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ และฉบับย่อ ได้ที่ https://drive.google.com/drive/folders/1dMkieoItRRm4oIqUMTZfVvq2bdHBOPro?usp=sharing
2) File เอกสารการสมัคร ดังในคู่มือการประกวด
🎯การรับสมัคร การประกวด Thailand Junior Water Prize 2025
- ส่ง File เอกสารการสมัคร จำนวน 1 ชุด/ทีม ทาง Email: [email protected] (วงเล็บที่ชื่อเรื่อง “Thailand Junior Water Prize (TJWP) 2025”) ภายในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568
- ลงทะเบียนการสมัครออนไลน์ ได้ที่ https://shorturl.at/S8Bau
รายละเอียดเพิ่มเติม ศึกษาได้ที่ http://globethailand.ipst.ac.th/news_detail.php?nv=134