โรงเรียนประชาธิปไตยอย่างไทย

เรื่องเล่าของนิรา ตอนที่ ๑ วันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๕๖๖
รำลึกวันพระราชทานรัฐธรรมนูญตามเจตนารมณ์ของ ร.๗
กับเจตนารมณ์ของคณะราษฎร ในวันพระราชทานรัฐธรรมนูญ
๑๐ ธันวาคม ๒๔๗๕
.....เพื่อทำความเข้าใจในปัญหานี้ให้ดียิ่งขึ้น นิราของนำเอาเจตนารมณ์และข้อเรียกร้องของคณะราษฎรกับรัชกาลที่ ๗ มาเปรียบเทียบกัน จะเห็นได้จากข้อเท็จจริงเหล่านี้ คือ ๑. เอกสารเรื่องการประชุมครั้งแรกของคณะราษฎร ซึ่งอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ บันทึกไว้ดังนี้ “การประชุมเป็นทางการครั้งแรกของคณะราษฎรมีขึ้นเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ.1927 ที่หอพักแห่งหนึ่ง ณ “RUE DU SOMMERARD” ซึ่งเราเช่าห้องใหญ่ไว้เฉพาะการประชุมนั้น ผู้ร่วมประชุมมี 7 คน คือ (๑.)ร.ท.ประยูร ภมรมนตรี นายทหารกองหนุน ซึ่งเคยเป็นผู้บังคับหมวดทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์รัชกาลที่ ๖ (๒.) ร.ท.แปลก ขีตตะสังคะ สำเร็จวิชาจากโรงเรียนเสนาธิการทหารบกสยามแล้วมาศึกษาที่โรงเรียนทหารปืนใหญ่ฝรั่งเศส (๓.) ร.ต.ทัศนัย มิตรภักดี นายทหารกองหนุนเคยเป็นผู้บังคับหมวดกรมการทหารม้าที่ ๕ นครราชสีมา แล้วมาศึกษาที่โรงเรียนทหารม้าที่ฝรั่งเศส (๔.) นายตั้ว ลพานุกรม นักศึกษาวิทยาศาสตร์ในสวิตเซอร์แลนด์ เคยเป็นจ่านายสิบในกองทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ (๕.) หลวงสิริราชไมตรี นายเดิมจรูญ นามสกุลสิงหเสนี ผู้ช่วยสถานทูตสยามประจำกรุงปารีส เคยเป็นนักเรียนกฎหมายกระทรวงยุติธรรม และเป็นนายสิบตรีในกองทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 (๖.)นายแนบ พหลโยธิน เนติบัณฑิตอังกฤษ (๗.) ข้าพเจ้า (นายปรีดี พนมยงค์) ที่ประชุมมีมติเป็นเอกฉันท์ ให้ข้าพเจ้าเป็นประธานและเป็นหัวหน้าคณะราษฎรจนกว่า จะมีบุคคลที่เหมาะสม เป็นหัวหน้าคณะราษฎรในกาลต่อไป ก. วัตถุประสงค์ของคณะราษฎร์ คือ เปลี่ยนระบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ซึ่งในสมัยนั้นยังไม่มีศัพท์สมัยใหม่ว่า “ปฏิวัติ” หรือ “อภิวัฒน์” เพื่อถ่ายทอดคำฝรั่งเศส อังกฤษ REVOLUTION ดังนั้น เราจึงใช้ศัพท์ธรรมดาว่า “เปลี่ยนการปกครองของกษัตริย์เหนือกฎหมายมาเป็นการปกครองที่มีกษัตริย์อยู่ใต้กฎหมาย” และการดำเนินเพื่อให้สยามบรรลุหลัก ๖ ประการ คือ ๑. รักษาความเป็นเอกราชทั้งหลาย เช่น เอกราชในทางการเมือง,ในทางศาล ,ในทางเศรษฐกิจ ฯลฯ ของประเทศไว้ให้มั่นคง ๒. รักษาความปลอดภัยในประเทศให้การประทุษร้ายต่อกันลดลงให้มาก ๓. บำรุงความสุขสมบูรณ์ของราษฎรในทางเศรษฐกิจโดยรัฐบาลใหม่ จะหางานให้ราษฎรทุกคนทำจะวางโครงการเศรษฐกิจแห่งชาติไม่ปล่อยให้ราษฎร อดอยาก ๔. ให้ราษฎรมีสิทธิเสมอภาคกัน ๕.ให้ราษฎรมีเสรีภาพที่ไม่ขัดต่อหลัก ๔ ประการ ดังกล่าวแล้ว ๖. ให้การศึกษาอย่างเต็มที่แก่ราษฎร”
การปกครองที่มีกษัตริย์อยู่ใต้กฎหมาย ก็คือการปกครองระบอบพระมหากษัตริย์ภายใต้กฎหมายรัฐธรรมนูญ หรือ Constitutional Monarchy หรือ ระบอบปริมิตาญาสิทธิราชย์ หรือ Limited Monarchy เรียกย่อว่า การปกครองระบอบรัฐธรรมนูญ และการปกครองระบอบรัฐธรรมนูญ ก็คือ การปกครองระบอบเผด็จการรัฐสภานั่นเอง หลัก 6 ประการของคณะราษฎร ขาดหลักอำนาจอธิปไตยของปวงชน ซึ่งเป็นหัวใจของการปกครองระบอบประชาธิปไตย ถึงจะมีหลักอื่นทางประชาธิปไตยมากมาย ถ้าไม่มีอำนาจอธิปไตยของปวงชน ก็ไม่ใช่การปกครองระบอบประชาธิปไตย แต่เป็นการปกครองระบอบเผด็จการที่มีรัฐธรรมนูญ ซึ่ง พระบาทสมเด็จพระปกเกล้า ทรงเรียกว่า “การปกครองลัทธิเผด็จการทางอ้อม ๆ” ต่างกับ สมบูรณาญาสิทธิราชย์แค่เพียงรูปแบบ ซึ่งรัชสมัยนั้นมีผู้เรียกการเปลี่ยนแปลงการปกครองของคณะราษฎรว่า เปลี่ยนแปลงพระเจ้าแผ่นดินองค์เดียวเป็นพระเจ้าแผ่นดินหลายองค์ และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯเรียกว่า “สมบูรณาญาสิทธิราชย์ของคณะ” ด้วย ในคำกราบบังคมทูลของคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหาร แด่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว อัญเชิญให้ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ต่อไป มีข้อความตอนหนึ่ง กล่าวถึงเจตนารมณ์ของคณะราษฎร์ว่า “ความประสงค์อันยิ่งใหญ่ก็เพื่อที่จะมีธรรมนูญการปกครองแผ่นดิน” และในแถลงการณ์ของคณะราษฎรซึ่งออกเมื่อวันที่ ๒๔ มิถุนายน ๒๔๗๕ มีข้อความตอนหนึ่งเกี่ยวกับคำกราบบังคมทูลนั้นว่า “ถ้ากษัตริย์ตอบปฏิเสธหรือไม่ตอบภายในกำหนด ก็เป็นการจำเป็นที่ประเทศจะต้องมีการปกครองแบบประชาธิปไตย” ซึ่งหมายความว่า ถ้าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯทรงรับ คณะราษฎร ก็จะปฏิบัติวัตถุประสงค์เดิม คือการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่การปกครองแบบประชาธิปไตย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ ทรงแนะนำชี้แจงและโต้เถียงกับคณะราษฎรเป็นอันมาก ที่จะให้คณะราษฎรสร้างการปกครองระบอบประชาธิปไตย เช่น “เมื่อคณะผู้ก่อการได้ประกาศว่าจะขอพระราชทานให้เปลี่ยนการปกครองเป็นแบบรัฐธรรมนูญนั้น คนไทยที่มีความรู้ย่อมโมทนาทั่วไป แต่เมื่อกลายเป็นยึดอำนาจกันเฉยๆ ไม่ได้ทำให้มีเสรีภาพในการเมืองมากขึ้น ก็กลายเป็นของขมขื่นกลืนไม่ลง เพราะผลร้ายของการปกครองแบบ “Absolute” มิได้เสื่อมคลาย เป็นแค่เปลี่ยนตัวเปลี่ยนคณะกันเท่านั้น เสรีภาพกลับน้อยลงไปเสียอีก จากข้อเท็จจริงเหล่านี้ และจากกิจกรรมทางการเมืองทั้งหมดของคณะราษฎร จะเห็นได้โดยชัดเจนว่า เจตนารมณ์ของคณะราษฎร คือ เจตนารมณ์รัฐธรรมนูญ รูปธรรมสำคัญที่สุดของเจตนารมณ์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ คือ พระราชปณิธานอันลือชื่อที่ว่า “ข้าพเจ้าจะยอมสละอำนาจของข้าพเจ้าให้แก่ราษฎรทั้งปวง แต่ไม่สมัครใจที่จะสละอำนาจให้แก่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง หรือคณะใดคณะหนึ่ง เว้นแต่จะรู้แน่ว่าเป็นความประสงค์ของประชาชนอันแท้จริงเช่นนั้น” ซึ่งหมายถึงการทำให้อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน อันเป็นหัวใจของการปกครองประชาธิปไตย และทรงนิยามการปกครองระบอบประชาธิปไตยว่า “เมื่อพระยาพหลฯและคณะผู้ก่อการฯ ร้องขอให้ข้าพเจ้าคงอยู่ครองราชย์สมบัติ เป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญนั้น ข้าพเจ้าได้ยินดีรับรอง ก็เพราะเข้าใจและเชื่อมั่นว่า คณะผู้ก่อการต้องการจะสถาปนาการปกครองแบบ “ประชาธิปไตย” หรือ “Democratic Government” ตามแบบอย่างของประเทศอังกฤษและประเทศอื่น ซึ่งมีพระมหากษัตริย์ปกครอง ภายใต้อำนาจอันจำกัดโดยรัฐธรรมนูญ และมีรัฐสภาซึ่งประชาชนเป็นผู้เลือกตั้งโดยแท้ จะเห็นได้ว่า พระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ นั้น คือ การสถาปนาการปกครองระบอบประชาธิปไตย ซึ่งสมบูรณ์ทั้งด้านหลักการปกครองและด้านรูปการปกครอง ก็คือ เจตนารมณ์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ นั้น คือ เจตนารมณ์ประชาธิปไตย ตรงกันข้ามกับเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญของคณะราษฎร และการที่คณะราษฎรไม่ยอมรับฟังคำแนะนำตักเตือนของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ ที่ให้สถาปนาการปกครองระบอบประชาธิปไตย ซึ่งพระราชทานแก่คณะราษฎรอย่างมากมายเป็นเวลายาวนานนั้น พิสูจน์ว่า คณะราษฎรยืนหยัดเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญอย่างเด็ดเดี่ยว และปฏิเสธเจตนารมณ์ประชาธิปไตยอย่างเด็ดขาด ถ้าคณะราษฎรรับฟังและปฏิบัติตามพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ ประเทศไทยก็จะเป็นประชาธิปไตยตั้งแต่ครั้งนั้นแล้ว และ ๙๑ ปีที่ผ่านมา เหลือเฟือที่จะไล่ทันญี่ปุ่น ไม่เป็นประชาธิปไตยปลอมเหมือนอย่างทุกวันนี้...
...อ่านต่อตอนที่๒.....

#วันนี้วันพระแรม15ค่ำเดือน8/8พระสองของจำพรรษา
#ทาน #ศีล #ภาวนา
#ทำบุญวัดใกล้บ้าน