14/08/2024
EP.8 ครูโค้ช กับการประเมินด้านพุทธิพิสัย (cognitive domain) 🌟
✅ครูจะรู้ได้อย่างไรว่า...ขณะนี้กระบวนการคิดนักเรียนอยู่ในระดับใด ในเมื่อกระบวนการคิดนั้นอยู่ภายใน 🧠�
✅ครูจะสรุปได้อย่างไรว่า...นักเรียนมีความสามารถด้านพุทธิพิสัยอยู่ในระดับใด หากในการประเมินนั้นนักเรียนมีความวิตกกังวล 😟�
✅การประเมินจะนำไปสู่การปรับปรุงได้อย่างไร...หากนักเรียนทราบเพียงคะแนนทดสอบ 📝
การประเมินด้านพุทธิพิสัยเป็นพื้นฐานของวัตถุประสงค์การเรียนรู้ 🎯 ไล่เรียงไปจากขั้นเบื้องต้นสูงขึ้นสูง คือ การจดจำ 🧠 ความเข้าใจ 🤔 การประยุกต์ ✨ การวิเคราะห์ 🔍 การประเมิน 📊 และ การสังเคราะห์ 🧩 (Revised Bloom's Taxonomy, 2001)
โดยทั่วไป การประเมินด้านพุทธิพิสัยนิยมใช้แบบทดสอบ เนื่องจากข้อเด่นของการประเมินที่มีความเป็นวัตถุวิสัย และสะดวกต่อการสรุปผล 📋
�อย่างไรก็ตาม แบบทดสอบมักกลายเป็นจำเลยของปัญหาการวัดประเมินผล ว่ามีข้อจำกัด เช่น
1. พุทธิพิสัยขั้นที่สูงขึ้นเป็นกระบวนการและผลที่เกิดขึ้นภายในของผู้เรียน สังเกตยาก 👀
2. การประเมินความสามารถประยุกต์ความรู้และแก้ปัญหาในโลกแห่งความจริงได้ทำได้ยาก 🌍
3. มักสร้างความวิตกกังวลให้นักเรียน ผลการวัดจึงอาจไม่ได้สะท้อนความสามารถทางพุทธิพิสัยจริง 😰
ท้าทายอย่างยิ่ง เพราะ วัตถุประสงค์การเรียนรู้ในระดับผลลัพธ์ ระบบการศึกษาเราคาดหวังความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ประเมินและแก้ปัญหาของนักเรียน 🎓
�แต่...เรายังไม่สามารถสรุปได้อย่างชัดเจนว่า นักเรียนมีพุทธิปัญญาในระดับใด ด้วยข้อจำกัดดังกล่าว ❓
เงื่อนไขของการประเมินด้านพุทธิพิสัยให้มีถูกต้องและนำไปสู่การปรับปรุงสมรรถนะ จะมีลักษณะ ดังนี้
1. ช่วยให้ผู้เรียนได้สำรวจความเชื่อ ความคิด ความรู้สึกภายในผ่านการสะท้อนกระบวนคิดออกสู่โลกภายนอก 💭➡️🌍
2. ดำเนินการประเมินในระหว่างจัดการเรียนรู้ (formative assessment) 🕰️
3. ดำเนินการเป็นรายบุคคล เพราะโลกภายในของแต่ละคนไม่เหมือนกัน 👤👥
4. นักเรียนต้องรู้สึกปลอดภัยเพียงพอ จึงจะกล้านำโลกภายในออกมาเล่า 🛡️
5. นักเรียนต้องมีทักษะมากพอที่จะสัมผัสความรู้สึกภายในของตน 💡
6. ชั้นเรียนมีเวลาเพียงพอสำหรับการสะท้อน และแสดงพุทธิพิสัยที่ได้เรียนรู้ ⏳
7. ครูมีเวลาและภาระงานอื่นที่ไม่มากเกินควร 📚
ครูโค้ชสามารถสนับสนุนการประเมินด้านพุทธิพิสัยได้ 7 ด้าน ดังนี้
1. ทำให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้ที่ปลอดภัย 🛡️ เพื่อทำให้การสะท้อน การประเมินโลกภายใน (กระบวนคิด) ง่ายขึ้น
2. ช่วยให้การฟังสิ่งที่นักเรียนสะท้อนจากโลกภายในที่ลึกซึ้งขึ้น 👂
3. ช่วยถามกระตุ้นให้นักเรียนได้ตระหนักถึงสิ่งที่ได้เรียนรู้อย่างเป็นระบบ 📋
4. ช่วยสนับสนุนให้นักเรียนเข้าใจถึงสถานะการเรียนรู้ของตน สามารถกำหนดเป้าหมายตลอดจนวิธีการปรับปรุงได้อย่างสอดคล้องกับความถนัดและความต้องการของตนเอง 🎯
5. ชื่นชม และทำให้นักเรียน ตระหนัก ภาคภูมิใจถึงคุณค่าของการเรียนรู้และปรับปรุงตนเอง ไม่ติดอยู่กับความกังวลต่อผลการเรียนรู้ที่ไม่สำเร็จ 🌟
6. สนับสนุนการฝึกทักษะด้านจิตวิทยาที่เป็นพื้นฐานของการเรียนรู้ เช่น ความจดจ่อ 🧘♂️ การจัดการอารมณ์ 😌 การสร้างความเชื่อมั่น 💪 และชุดความคิดเติบโต (growth mindset) 🌱 เป็นต้น
การประเมินโลกภายใน พุทธิพิสัย (กระบวนคิด) จิตใจของนักเรียนต้องพร้อม 🧠💖
ครูโค้ช จึงเป็นบทบาทที่ครูสอนสามารถนำมาสนับสนุนการเรียนรู้โลกภายในและการปรับปรุงการเรียนรู้การเติบโตของนักเรียนในระดับฐานราก 🌱
#ครูโค้ช
#สถาบันโค้ชไทย
#โรงเรียนคุณธรรม
#ศูนย์คุณธรรม
