Social Studies Satit NPU

24/09/2025

25/04/2025

ANZAC Day ปีนี้ เอสบีเอสไทยเล่าเรื่อง "มิตรภาพท่ามกลางสงคราม สู่การสร้างอนาคตทางการแพทย์ข้ามรุ่นและพรมแดน”

ในวันที่หมอชาวออสเตรเลียเป็นเชลยศึกบนเส้นทางรถไฟสายมรณะ จ.กาญจนบุรี... มีพลเมืองไทยคนหนึ่งเสี่ยงชีวิตลักลอบส่งยา อาหาร ให้เขาและเพื่อนเชลยศึกนับพันให้รอดตาย

จากน้ำใจและความกล้าหาญของ “บุญผ่อง” สู่ทุน The Weary Dunlop–Boonpong Exchange Fellowship ที่ส่งศัลยแพทย์ไทยกว่า 100 คนไปเรียนรู้จากออสเตรเลีย เพื่อกลับมาช่วยชีวิตคนไทยอีกนับไม่ถ้วน

ฟังเสียงสะท้อนจากอดีตผู้รับทุน ถึงบทเรียนจากสมรภูมิ... ที่กลายเป็นแรงบันดาลใจในการรักษาชีวิต

อ่านเรื่องราวเต็ม ๆ ได้ที่นี่: https://tinyurl.com/ms5478fh

21/04/2025

เมื่อ “โป๊ปฟรานซิส” มุขนายกแห่งคริสตจักรกรุงโรมสิ้นพระชนม์ ขั้นตอนการเลือก “พระสันตะปาปาองค์ใหม่” เป็นอย่างไร
วันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2568 สำนักวาติกันแถลงว่า สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ประมุขของคริสตจักรคาทอลิกทั่วโลก สิ้นพระชนม์แล้วเมื่อเวลา 07.35 น.
แล้ววาติกันจะทำอย่างไรต่อไป หลังพระสันตะปาปาสิ้นพระชนม์ ?
นอกจากตำแหน่ง พระสันตะปาปา (Pope) จะเป็นมุขนายกแห่งคริสตจักรกรุงโรม (Bishop of the Church of Rome) แล้ว พระองค์ยังเปรียบเสมือนตัวแทนนักบุญผู้พลีชีพเป็นมรณสักขีให้กับศาสนาคริสต์ นับว่าเป็นตำแหน่งสำคัญและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของคริสต์ศาสนิกชน
ผู้ที่จะดำรงตำแหน่งพระสันตะปาปาจะต้องผ่านการเลือกตั้ง โดยเลือกจากเหล่า “พระคาร์ดินัล” ที่อายุไม่เกิน 80 ปี ณ วันที่พระสันตะปาปาพระองค์เดิมสิ้นพระชนม์ ทั้งนี้ คณะพระคาร์ดินัลซึ่งถือว่ามีฐานันดรอันดับที่ 2 รองจากพระสันตะปาปา จะประชุมกันในห้องลับที่ปิดผนึก ณ โบสถ์น้อย (โบสถ์ซิสทีน) แห่งนครรัฐวาติกัน
เมื่อการประชุมลับเริ่มขึ้น พระคาร์ดินัลทุกท่านไม่ได้รับการอนุญาตให้ติดต่อกับโลกภายนอก ทั้งยังไม่สามารถออกจากเขตวาติกัน จนกว่าจะคัดเลือกพระสันตะปาปาองค์ใหม่ได้
ในการเลือกตั้งองค์พระสันตะปาปาพระองค์ใหม่ ผู้ได้รับเลือกต้องได้รับคะแนนเสียงอย่างน้อย เกิน 2 ใน 3 มา 1 คะแนน ซึ่งพระคาร์ดินัลที่เข้าร่วมประชุม จะเขียนชื่อผู้ที่เห็นว่าเหมาะสมแก่ตำแหน่งประมุขแห่งคริสตจักรลงไปในบัตรเลือกตั้ง แล้วจึงใส่เข้าไปในอ่างทองคำ
เมื่อผู้ที่คาดว่าจะได้รับตำแหน่ง มีคะแนน 2 ใน 3 ให้ดำเนินการขั้นต่อไปตามพิธีการที่กำหนด แต่ถ้าหากยังไม่ได้ผู้ที่เหมาะสม ก็เลือกต่อไปในวันรุ่งขึ้น
ก่อนออกจากโบสถ์น้อยซิสทีน เจ้าหน้าที่จะเผาบัตรเลือกตั้ง รวมถึงกระดาษบันทึกทั้งหมดให้เรียบร้อย ไม่อนุญาตให้นำกระดาษที่ใช้ลงคะแนนออกจากห้องประชุม แม้จะเป็นเพียงเศษกระดาษก็ตาม
แล้วประชาชนที่เฝ้ารอจะทราบได้อย่างไร เมื่อได้พระสันตะปาปาองค์ใหม่แล้ว ?
ถ้าผลการลงคะแนนยังไม่มีผู้ได้รับเลือก บัตรเลือกตั้งทั้งหมดจะต้องเผาในเตา พร้อมด้วยสารเคมีพิเศษที่ทำให้เกิด “ควันสีดำ” ผ่านปล่องควันของโบสถ์น้อยซิสทีน
แต่ถ้ามีผู้ได้คะแนนถึงข้อกำหนด บัตรเลือกตั้งของพระคาร์ดินัลก็จะ ถูกเผาเช่นกัน แต่จะใช้สารเคมีที่ก่อให้เกิด “ควันสีขาว” ผ่านปล่องควันปล่องเดียวกัน
เมื่อได้เลือกพระสันตะปาปาพระองค์ใหม่ขึ้นมาแล้ว ว่าที่ “โป๊ป” จะได้รับคำถามว่า พร้อมจะรับตำแหน่งประมุขแห่งคริสตศาสนาหรือไม่ และต้องการจะใช้พระนามอะไรในการดำรงตำแหน่ง จากนั้น พระคาร์ดินัลอาวุโสก็จะเดินออกสู่ใจกลางมุขแห่งโบสถ์เซนต์ปีเตอร์ และประกาศต่อสาธารณชนบริเวณจัตุรัสเป็นภาษาละติน ว่า
“Annuntio vobis gaudium magnum. Habemus Papam” (ข้าขอประกาศต่อทุกคนถึงความน่ายินดีอันยิ่งใหญ่ว่า พวกเรามีพระสันตะปาปาแล้ว)
จากนั้น สมเด็จพระสันตะปาปาพระองค์ใหม่จะปรากฏตัวสู่สาธารณะเป็นครั้งแรก และอีกไม่กี่วันถัดมา จึงจะมีการประกอบพิธีเฉลิมฉลององค์พระสันตะปาปาพระองค์ใหม่ ณ จัตุรัสเซนต์ปีเตอร์
เรื่อง : บัณฑิตา คงสิน
ภาพ : พระสันตะปาปาฟรานซิส จาก Facebook Vatican News
#โป๊ป #โป๊ปฟรานซิส #พระสันตะปาปา #ศาสนาคริสต์ #ศิลปวัฒนธรรม

29/03/2025

แผ่นดินไหว 2025

19/01/2025

• จักรวรรดิแรกของโลก คือจักรวรรดิอะไร?

-----

ตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา โลกของเรามีจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่อยู่หลายแห่ง แล้วถ้าถามว่า จักรวรรดิแห่งแรกของโลกคือจักรวรรดิอะไร?

จักรวรรดิอัคคาเดียน (Akkadian Empire) ของซาร์กอนมหาราช (Sargon The Great) ที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อราว 2,250 ปีก่อนคริสตกาลในดินแดนเมโสโปเตเมีย คือจักรวรรดิที่ถูกยกย่องเป็นจักรวรรดิแรกของโลก

ประวัติของซาร์กอน (ชื่อของพระองค์แปลว่า กษัตริย์ที่แท้จริง) เต็มไปด้วยความคลุมเครือ เล่ากันว่าซาร์กอนในวัยทารกถูกแม่ที่เป็นนักบวชจับลอยไปในแม่น้ำ จนกระทั่งมีชายคนหนึ่งช่วยเหลือและรับซาร์กอนมาเลี้ยง

นอกจากนี้ซาร์กอนยังได้รับความรักและการอุปถัมภ์จากอิชทาร์ (Ishtar) เทพีแห่งความปรารถนา ความอุดมสมบูรณ์ พายุ และสงครามของเมโสโปเตเมีย อย่างไรก็ตามเรื่องเล่าสุดเหลือเชื่อนี้อาจจะถูกแต่งขึ้น เพื่อเสริมสร้างบารมีให้ซาร์กอนครอบครองเมโสโปเตเมีย

ซาร์กอนเคยเป็นกษัตริย์ของเมืองคิช (Kish) ซึ่งก่อนหน้านั้น เขาเคยเป็นพนักงานรินเครื่องดื่มให้กษัตริย์ของคิชมาก่อน จนกระทั่งซาร์กอนยึดอำนาจมา

ในเวลาไม่กี่ทศวรรษ ซาร์กอนได้พิชิตเมืองทุกเมืองในเมโสโปเตเมีย แต่ยังไม่พอซาร์กอนยังพิชิตดินแดนอื่นนอกใจกลางของเมโสโปเตเมีย ก่อเกิดเป็นจักรวรรดิอัคคาเดียนขึ้นมา (มาจากชื่อเมืองอัคคัด Akkad ศูนย์กลางของจักรวรรดิ)

ซาร์กอนประกาศว่า จักรวรรดิของพระองค์ได้ยึดครองโลกทั้งใบ แม้ว่าอาณาเขตของจักรวรรดิจะครอบครองดินแดนตั้งแต่อ่าวเปอร์เซียจนถึงชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน กินพื้นที่ส่วนใหญ่ของอิรัก ซีเรีย และบางส่วนของอิหร่านและตุรกี แต่ก็ถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมากสำหรับจักรวรรดิในยุคแรกเริ่ม

อย่างไรก็ตามไม่กี่ร้อยปีหลังซาร์กอนเสียชีวิต จักรวรรดิของพระองค์ก็ถึงคราวล่มสลาย ชาวอัสซีเรีย (Assyrian) ชาวบาบิโลน (Babylon) รวมถึงชาวฮิตไทต์ (Hittites) พยายามสร้างจักรวรรดิที่ครองโลกทั้งใบตามรอยซาร์กอน

แต่จักรวรรดิที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในภูมิภาค ก็คือจักรวรรดิเปอร์เซีย (Persian Empire) ในปี 550 ก่อนคริสตกาล ของไซรัสมหาราช (Cyrus the Great) ที่ครอบครองดินแดนครบสามทวีป (เอเชีย ยุโรป แอฟริกา)

ติดตามช่องทางอื่น ๆ ของ Histofun Deluxe
X http://bit.ly/3AfKmf2
Blockdit https://bit.ly/4e25dQX
LINE TODAY https://bit.ly/48uQvRp
Website https://bit.ly/4fnCVBB
YouTube https://bit.ly/3YEkhzB

-----

อ้างอิง

• หนังสือ Sapiens เซเปียนส์ ประวัติย่อมนุษยชาติ. Yuval Noah Harari (เขียน) ดร.นำชัย ชีววิวรรธน์ (แปล). สำนักพิมพ์ยิปซี (2024)

• Nat Geo. Meet the world’s first emperor. https://www.nationalgeographic.com/culture/article/king-sargon-akkad

15/08/2024

ถ้าซุสหลุดจากบัลลังก์ ใครจะได้ขึ้นเป็นราชาแห่งยอดเขาโอลิมปัส?!
เคยคิดกันเล่น ๆ ไหมว่า ถ้าวันหนึ่งซุสต้องหลุดออกจากอำนาจ เพราะดันทำพฤติกรรมไม่เหมาะสม แล้วใครจะขึ้นมาเป็นแคนดิเดตได้บ้าง
ต้องบอกก่อนว่าก่อนจะขึ้นครองบัลลังก์ ซุสก็ไม่ได้ขึ้นครองบัลลังก์แบบง่าย ๆ แบบไร้คนแย่ง เพราะเขาก็มีการขัดแย้งกับพี่น้องที่มีอำนาจพอ ๆ กันอยู่นั่นคือโพไซดอนและเฮเดส และเพื่อไม่ให้เป็นการทำลายล้างกัน พวกเขาก็เลือกที่จะใช้การจับฉลากในการแบ่งอำนาจในที่สุด โดยใช้ก้อนกรวดเป็นตัวตัดสิน สำหรับคนที่เลือกหินกรวดสีขาวจะกลายเป็นราชาแห่งเหล่าเทพ ผู้ที่เลือกหินกรวดสีเทาจะเป็นเทพแห่งท้องทะเล และผู้ที่เลือกหินกรวดสีดำจะเป็นเทพแห่งโลกใต้พิภพ
เมื่อตกลงกันแล้วหินกรวดทั้งหมดก็ถูกเขย่ารวมกัน จากนั้นซุสก็เป็นคนจับคนแรกและได้กรวดสีขาวไป ต่อด้วยโพไซดอนที่ได้กรวดสีเทาไป และปิดท้ายด้วยฮาเดสที่ได้หินสีดำ พอทราบผลแล้วดังนั้น แม้บางคน (เฮเดส)จะรู้สึกคับแค้นใจอยู่บ้าง แต่ก็ยอมรับผลการตัดสินแต่โดยดี
แต่!!! ถ้าวันหนึ่งซุสดันร่วงจากบัลลังก์แล้วต้องมีการตัดสินผู้ครองบัลลังก์เทพอีกครั้ง คุณคิดว่าคราวนี้ใครจะคว้ารางวัลไป เพราะหลังจากผ่านยุคแรกมาแล้ว ก็ได้เกิดเทพรุ่นลูกอีกมากมายที่มีความสามารถน่าจับตา และมีโอกาสพอ ๆ กันที่จะก้าวขึ้นมาชิงบัลลังก์ และเพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลา GroundControl เลยทำแคนดิเดตเล่น ๆ มาให้ทุกคนช่วยกันเลือกทั้งหมดเจ็ดคน (หรือใครมีมากกว่านั้นอยากส่งมาชิงตำแหน่งก็ไม่ว่ากัน) ประกอบไปด้วย โพไซดอน เฮเดส แอรีส อะธีนา อะพอลโล ฮิฟีสตัส และไดโอไนซัส

15/08/2024

🐓 “ชามตราไก่” มีมาตั้งแต่เมื่อไหร่ ทำไมคนไทยนิยมใช้ใส่ก๋วยเตี๋ยว? 🐓
“ชามตราไก่” หรือ “ชามไก่” ถือเป็นอีกหนึ่งศิลปะและข้าวของเครื่องใช้ที่อยู่กับคนไทยมาอย่างยาวนาน มักเอาไว้ใส่เมนูต่าง ๆ มากมาย โดยเฉพาะ “ก๋วยเตี๋ยว”
ชามตราไก่ ถือกำเนิดขึ้นที่ประเทศจีน บางข้อมูลกล่าวว่าชามตราไก่เกิดขึ้นโดยชาวจีนแคะ (ฮากกา) และชาวจีนแต้จิ๋ว เมื่อร้อยกว่าปีก่อน บ้างก็ว่าเกิดขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง และได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ชนชั้นสูง ก่อนจะแพร่หลายในหมู่ชนชั้นทั่วไปสมัยราชวงศ์ชิง
แม้จะไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด แต่ชามตราไก่ก็แพร่หลายและได้รับความนิยมในหมู่ชาวจีนโพ้นทะเล ไม่ว่าจะเป็น มาเลเซียหรือไทย
คนจีนในไทยมักสั่งชามตราไก่จากต่างประเทศ เพื่อใส่ข้าวต้ม ทว่าเมื่อประเทศเข้าสู่ภาวะสงคราม การผลิตก็ติดขัด จนต้องผลิตชามตราไก่ในกรุงเทพฯ แต่คุณภาพก็ไม่ได้ดีเท่าที่หวังไว้ ทั้งยังทำได้จำนวนน้อย เนื่องจากคุณภาพดินที่ไม่ดีพอ
ต่อมาการผลิตชามชนิดนี้ได้แพร่กระจายลงไปที่ภาคเหนือ ในจังหวัดลำปาง เกิดโรงงานแรกขึ้นคือ “โรงงานร่วมสามัคคี” และเมื่อมีการพบแหล่งดินขาว ที่อำเภอแจ้ห่ม ก็ทำให้เกิดโรงงานผลิตถ้วยชามในพื้นที่มากมาย จนลำปางมีชื่อเสียงเรื่องนี้มาถึงปัจจุบัน
แม้ช่วงแรกชามตราไก่จะได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่จีนโพ้นทะเล ทว่าต่อมาคนไทยก็ได้ใช้ชามชนิดนี้เช่นเดียวกัน หากคนจีนใช้ใส่ข้าวต้ม คนไทยก็นิยมใส่ก๋วยเตี๋ยว
การนิยมใช้ถ้วยชนิดนี้ในเมนูเส้นแสนอร่อยเพิ่มสูงขึ้น เมื่อเข้าสู่สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม รัฐบาลได้ผลักดันให้คนไทยกินและขายก๋วยเตี๋ยวกันมากขึ้นในทุกจังหวัด รวมถึงมีนโยบาย “รัฐนิยม” ห้ามสั่งสินค้าจากต่างประเทศเข้ามา
ทำให้ชามตราไก่ได้รับความนิยม โดยเฉพาะภาพจำที่อยู่คู่กับเมนูนี้นั่นเอง
อ่านในรูปแบบเว็บไซต์ได้ที่นี่ : (https://www.silpa-mag.com/culture/article_137304)
#ชามตราไก่ #ถ้วยตราไก่ #ก๋วยเตี๋ยว #ศิลปวัฒนธรรม

09/08/2024

ในบรรดารายชื่อนักปรัชญาการเมือง ‘มงเตสกิเยอ’ (Montesquieu) คือนักปรัชญาการเมืองชาวฝรั่งเศสซึ่งส่งอิทธิพลอย่างมากในยุคเรืองปัญญา (Enlightenment) แนวคิดและเรื่องราวของเขายังถูกกล่าวขานและนำมาศึกษากันจนถึงทุกวันนี้
วาทะอมตะและยังเป็นแนวคิดที่ถูกวิเคราะห์วิพากษ์วิจารณ์มายาวนาน ซึ่งคนในยุคปัจจุบันน่าจะคุ้นเคยกันคือประโยค
“There is no crueler tyranny than that which is perpetuated under the shield of law and in the name of justice”
หรือแปลเป็นไทยว่า
“ไม่มีความเลวร้ายใดที่โหดร้ายทารุณไปกว่าการถูกกดขี่ข่มเหง โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมาย หรือในนามของกระบวนการยุติธรรม”
เจ้าของวาทะนี้มีนามเดิมว่า ชาร์ลส หลุยส์ เดอ เซอกงดาต์ (Charles-Louis de Secondat) แต่คนส่วนใหญ่รู้จักเขาในนามว่า ‘มงเตสกิเยอ’
อ่านเรื่องราวทั้งหมดของเขาได้ที่บทความ ‘มงเตสกิเยอ’ นักปรัชญาการเมืองฝรั่งเศส ผู้ประณามความชั่วร้ายที่กระทำในนามกฎหมาย ณ ลิงก์ในคอมเมนต์
#มงเตสกิเยอ #นักปรัชญา #การเมือง #ความยุติธรรม

01/08/2024

📌เทือกเขาที่ยาวที่สุดในโลก
เทือกเขาแอนดีส คือเทือกเขาที่ยาวที่สุดในโลก
วางตัวในแนวเหนือ-ใต้ขนาดกับขอบทวีปอเมริกาใต้ทางทิศตะวันตก เกิดจากธรณีแปรสัณฐานแผ่นเปลือกโลก “นาซกา” ชนกับแผ่นเปลือกโลก “อเมริกาใต้” เกิดแนวเทือกเขาสูง ที่ราบสูง รวมถึงภูเขาไฟตามขอบทวีป
เทือกเขาแอนดีสพาดผ่าน 7ประเทศตั้งแต่เวเนซุเอลา, โคลอมเบีย, เอกวาดอร์, เปรู, โบลิเวีย, ชิลี, และอาร์เจนตินา
เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำโอริโนโค และแม่น้ำแอมะซอน ลุ่มแม่น้ำที่มีความหลากหลายทางชีวภาพมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
มียอดเขาที่สูงที่สุด ชื่อ อะคองคากัว (Acomcagua) สูงประมาณ 6,000 เมตร
มีพื้นที่ราบสูงโบลิเวีย ซึ่งเป็นที่ราบสูงขนาดใหญ่ที่มีความสูงจากระดับมากเป็น ที่สองของโลกรองจากที่ราบสูงทิเบต และที่ราบสูงปาตาโกเนียอาร์เจนตินากับประเทศชิลีเป็นพื้นที่ปศุสัตว์ขนาดใหญ่ของทวีป
ทะเลทรายอาตากามา บริเวณชายฝั่งเปรู-ชิลี และตอนใต้สุดของทวีปบริเวณชายฝั่งประเทศชิลี ยังปรากฏชายฝั่งฟยอร์ด

Cr.ภาพ : BURINplus 🙏🏻