21/03/2022
📝 นันทิ แปลว่า ความเพลิน การฝึก ละนันทิ แปลว่า ฝึกละความเพลิน.........ทำไมจึงต้องละความเพลิน
✅ ความดับลงแห่งกองทุกข์ มีได้เพราะการดับไปแห่งความเพลิน ละนันทิ จิตหลุดพ้น
✅ ละนันทิ หรือ ละความเพลิน เป็นมรรควิธี ที่พระพุทธเจ้า พูดบ่อยสอนบ่อยมากที่สุด จึงคิดว่า เป็นมรรควิธีที่มีความสำคัญ แล้ว มรรควิธีนี้ ใช้ได้ ตั้งแต่ผู้เริ่มต้น ไปสู่วิมุติ เลย โดยที่ไม่ต้องเปลี่ยนมรรควิธีอะไร ที่เรียกว่าความเพลิน
✅ ความเพลิน คือ เมื่อจิต ไปรับรู้ สุข ทุกข์ ( เวทนาขันธ์ ), ความจำ ความคิดอดีต ( สัญญาขันธ์ ) ,ความคิดอนาคต ความปรุงแต่ง หรือ ความฟุ้งซ่าน ( สังขารขันธ์ ) เมื่อจิตผูกติดกับอารมณ์ เหล่านี้ พระพุทธเจ้า เรียกว่า เป็นผู้มีความเพลิน
✅ ความเพลิน นั้น คือ อุปาทาน แล้วเมื่อ จิตผูกติดกับอารมณ์ด้วยอำนาจแห่งความเพลิน อุปาทาน ก็ จะไหลไปเป็น ภพ ชาติ ชรา มรณะ ตามสายของปฎิจจสมุปบาท เมื่อเราฝึกละความเพลิน ก็ คือ การละอุปาทาน เป็นการตัดสายปฎิจจสมุปบาท ไม่ให้ เกิดภพ ชาติ ชรา มรณะ.........แล้ว จะละความเพลินได้อย่างไร
✅ เราทราบมาแล้วว่า เมื่อ จิต เข้าไปรับรู้ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ พระพุทธเจ้าเรียกเพลิน พระพุทธเจ้า จึงให้จิต เข้าไปตั้งอาศัย ที่ รูปขันธ์ ได้แก่ กาย หรือ ลมหายใจ เมื่อ จิต ตั้งอาศัยอยู่ที่กาย พระพุทธเจ้าเรียก เป็นผู้มีสติ แต่พอ จิต ไปตั้งอาศัย ที่ เวทนา สัญญา สังขาร พระพุทธเจ้า เรียก เพลิน
✅ ฉะนั้น ขันธ์ทั้ง 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร เราจึงควรให้ จิต หรือ วิญญาณขันธ์ ไปตั้งอาศัยอยู่ที่ รูปขันธ์ คือ กาย หรือลมหายใจ ถ้า จิต ไปตั้งอาศัยอยู่ที่กาย หรือ การเคลื่อนไหวของกาย หรือ รู้อยู่กับปัจจุบัน พระพุทธเจ้า เรียก ว่า กายคตาสติ แต่ ถ้า รู้ ลมหายใจ เข้า หายใจ ออก พระพุทธเจ้า เรียก อานาปานสติ รู้ลมหายใจ ก็ คือ รู้ รูปขันธ์ หรือ รู้กาย เพราะพระพุทธเจ้า บอกว่า ลมหายใจ เป็นกายอันหนึ่งในบรรดากายทั้งหลาย
✅ แล้ว ขันธ์ ทั้ง 3 คือ ภพ เป็นที่ตั้งอาศัยของจิต ที่จะพาเราไปเกิดในชาติถัดไป พระพุทธเจ้า จึงให้ละทิ้งภพ ที่จะพาเราไปเกิดในอนาคต ให้ จิต มาตั้งอาศัย ในภพปัจจุบัน คือ รูปหรือกาย ในปัจจุบัน ถ้า จิตไปสร้างภพในอนาคต คือ เวทนา สัญญา สังขาร ก็ ให้ทิ้งไห้ไวที่สุด ถ้าใครทิ้งได้ไว ดุจกระพริบตา พระพุทธเจ้าจะทรงชมว่าเป็นผู้มีอินทรีย์ภาวนาชั้นเลิศ และทรงเปรียบ ภพแม้นชั่ว ลัดนิ้วมือเดียว ก็ ยังน่ารังเกียจดุจ มูต ,คูต ( อุจจาระ, ปัสสาวะ )
✅ ฉะนั้น เราจึงควรให้จิต อยู่กับปัจจุบัน อยู่กับ กาย หรือ ลมหายใจ อย่าให้จิตไป รับรู้ สุข ทุกข์ ความคิดอดีต ความคิดอนาคต พอจิตหลุดไปคิด ให้ดึงจิตกลับมาให้ไวที่สุด ให้มาอยู่กับ ปัจจุบัน ให้มาอยู่ที่กาย หรือ ลมหายใจ เมื่อ เรา ฝึกดีแล้ว จิต จะไม่ไปสร้างภพ จิต หรือ วิญญาณขันธ์ ก็จะ รับรู้แต่รูปขันธ์ รู้อยู่ที่กาย หรือลมหายใจ พอถึงเวลาตาย ลมหายใจดับ จิต จะไม่มีภพให้เป็นที่ตั้งอาศัย จิตก็จะดับไปพร้อมๆกับลมหายใจ ไม่ไปเกิดอีก.........ปุณณะ ! เรากล่าวว่า ความดับไม่เหลือแห่งกองทุกข์ มีได้เพราะการดับไปแห่งความเพลิน ดังนี้แล
เมื่อเห็นถูกต้อง ย่อมเบื่อหน่าย
เพราะความสิ้นไปแห่งนันทิ
จึงมีความสิ้นไปห่งราคะ
เพราะความสิ้นไปแห่งราคะ
จึงมีความสิ้นไปแห่งนันทิ
เพราะความสิ้นไปแห่งนันทิและราคะ
กล่าวได้ว่า จิตหลุดพ้นแล้วด้วยดี ดังนี้
