30/05/2026
👶 ปรับพฤติกรรมเด็กงอแงด้วย "ABC Model"
เข้าใจต้นเหตุ แก้ได้ตรงจุด ตามวัย 1-6 ปี+ 🧠
(ยาวหน่อยนะแม่ แต่อ่านแล้วปรับใช้ได้แน่นอน)
ABC Model ดูพฤติกรรมเด็กแบบเป็นขั้นตอน
เพื่อให้พ่อแม่รู้ว่า
“ปัญหาเริ่มจากตรงไหน”
“จะแก้ปัญหาให้ตรงจุดได้อย่างไร”

พฤติกรรม “งอแง / ไม่ยอม / โวยวาย”
ในเด็กเล็กไม่ได้เกิดขึ้น “โดยไม่มีสาเหตุ”
แต่เกิดจาก “วงจรพฤติกรรม” ที่เรียกว่า ABC Model
🧠 ABC Model คืออะไร?
👉 A (Antecedent) = ก่อนเกิดพฤติกรรม
คือ สิ่งที่เกิดขึ้น “ก่อนที่ลูกจะงอแง” เช่น สถานการณ์ สิ่งแวดล้อม คำพูด หรือสิ่งกระตุ้น
👉B (Behavior) = พฤติกรรม
สิ่งที่ลูกแสดงออกมา เช่น ร้องไห้ กรี๊ด ดิ้น ล้มลงกับพื้น เอาแต่ใจ
👉 C (Consequence) = ผลที่ตามมา
การตอบสนองของพ่อแม่หลังพฤติกรรมเกิดขึ้น เช่น อุ้ม ปลอบ ดุ หรือยอมให้
🔁 ทำไมพฤติกรรมถึงเกิดซ้ำ?
เด็กจะจำแม่นมากว่า “ทำแบบนี้แล้วได้อะไร” ถ้าทำแล้วได้ในสิ่งที่ต้องการ เด็กก็จะทำซ้ำอีก
👉ทำ B ได้สิ่งที่ต้องการ (C) → พฤติกรรมจะเกิดซ้ำและแรงขึ้น
👉ทำ B ไม่ได้สิ่งที่ต้องการ (C) → พฤติกรรมจะค่อย ๆ ลดลง
📍 ตัวอย่างง่าย ๆ :พาไปห้าง
A : เห็นของเล่นที่อยากได้ (สิ่งกระตุ้น)
B : ร้องไห้ ดิ้น โวยวาย (พฤติกรรม)
C : พ่อแม่รำคาญ/อายคน สุดท้ายยอมซื้อให้
👉 เด็กเรียนรู้ทันทีว่า “ร้องดิ้น = ได้ของ
” รอบหน้าจัดหนักกว่าเดิมแน่นอน!
🚨 สิ่งที่พ่อแม่ต้องเจอแน่ (Extinction Burst)
• เมื่อไหร่ที่คุณแม่เริ่มเปลี่ยน C
(คือรอบนี้ใจแข็ง ไม่ยอมซื้อให้เหมือนทุกที)
• ช่วงแรก ๆ ลูกจะร้องไห้หนักขึ้น
กรี๊ดแรงขึ้น ดิ้นนานขึ้นกว่าเดิม
• เขากำลังทดสอบขอบเขตว่า
"ต้องร้องเบอร์ไหนแม่ถึงจะยอม"
👉 จุดนี้แม่ต้องนิ่งและหนักแน่นให้พอ
ถ้าผ่านจุดนี้ไปได้ลูกจะค่อย ๆ ลดลงและหายไปเอง
🛠️ วิธีปรับพฤติกรรม (สำคัญมาก)
👉 ปรับที่ A (ป้องกันก่อนเกิดพฤติกรรม)
• บอกกติกาก่อนออกจากบ้านล่วงหน้า
• บอกขอบเขตให้ชัดเจน เช่น
(“วันนี้เราไม่ซื้อของเล่นนะลูก”)
• เลี่ยงสถานที่ที่เป็นสิ่งกระตุ้น เช่น โซนของเล่น
(ถ้าประเมินแล้วว่าวันนี้ลูกง่วง/เหนื่อย คุมอารมณ์ยาก)
👉 ปรับที่ C (รับมือหลังเกิดพฤติกรรม)
• ไม่ตามใจตอนลูกกำลังงอแงเด็ดขาด
• คงกติกาให้ชัดเจน ไม่เปลี่ยนไปมาตามอารมณ์
• ถ้าปลอดภัย → รอให้ลูกสงบก่อนค่อยคุยด้วยเหตุผล
• ถ้าอันตราย (ทำร้ายตัวเอง/คนอื่น/ทำลายของ)
→ ต้องเข้าไปหยุดพฤติกรรมทันทีอย่างสงบ
❤️ สำคัญที่สุด
✔️ ต้องทำ “สม่ำเสมอ” ไม่ใช่ทำบางวันสลับไปมา
✔️ พ่อแม่ต้องนิ่งและคุมอารมณ์ตัวเองให้ได้ก่อน
✔️ หลังลูกสงบลงแล้ว ควร “กอด + ชม + สอนความรู้สึก”
(“แม่รู้ว่าหนูไม่พอใจ แต่หนูหยุดร้องได้ ดีมากเลยนะลูก”)
(“โกรธได้ เสียใจได้นะคร้าบ แต่เราไม่ตี/ไม่ขว้างของกันเนอะ”)
📊 วงจร ABC ของแต่ละช่วงวัย 1-6 ปี+
✔️วัย 1–3 ปี 👧ยังควบคุมอารมณ์ไม่ได้
งอแง ร้องไห้หนัก, กรี๊ด ล้มตัวลงกับพื้น, ไม่ยอม รอไม่ได้ อยากได้ทันที
🧠 วงจร ABC ของวัยนี้
A - เห็นของที่อยากได้ / หิว / ง่วง / ถูกเปลี่ยนกิจกรรมกะทันหัน
B - ร้องไห้ โวยวาย ดิ้น
C - พ่อแม่อุ้ม ปลอบทันที หรือตัดรำคาญด้วยการยอมให้
🎯 วิธีปรับ
ปรับ A ➡️ บอกล่วงหน้าสั้น ๆ ว่า “จะไปไหน / จะเกิดอะไรขึ้น” (เช่น อีก 5 นาทีจะปิดทีวีแล้วนะลูก)
ตั้งกติกาง่าย ๆ ก่อนออกจากบ้าน
ปรับ C ➡️ ไม่ยอมตามใจตอนงอแง, อยู่ข้าง ๆ คอยดูความปลอดภัยให้เขาสงบก่อน, หลังสงบค่อยกอดแล้วสอน
✔️วัย 3–6 ปี 🧑🦱เริ่มเถียง เริ่มทดสอบขอบเขต
พฤติกรรมที่พบบ่อย: เถียง “ไม่เอา!”, ดื้อไม่ทำตามสั่ง, ลองดีทดสอบกติกา, อารมณ์ขึ้นลงเร็ว
🧠 วงจร ABC ของวัยนี้
A - ถูกสั่ง / ถูกห้าม / ต้องหยุดสิ่งที่กำลังชอบ
B - เถียง ร้องไห้ประชด ไม่ยอมทำตาม
C - พ่อแม่เริ่มดุเสียงดัง ใส่ความรุนแรง หรือยอมเพราะเหนื่อยจะอธิบาย
🎯 วิธีปรับ
ปรับ A ➡️ ให้ตัวเลือกแทนการสั่งอย่างเดียว (เช่น "หนูจะแปรงฟันก่อน หรืออาบน้ำก่อนดี"),
บอกเหตุผลสั้น ๆ ตรงไปตรงมา, ตั้งกติกาชัดแต่ไม่เยอะเกินไป
ปรับ C ➡️ คงกติกาไม่เปลี่ยนตามอารมณ์ลูก, ชมเชยทันทีเมื่อลูกทำถูก, หลีกเลี่ยงการใช้การดุ
✔️วัย 6 ปีขึ้นไป 🧑🦱เริ่มมีเหตุผล แต่ยังคุมอารมณ์ได้ไม่เต็มที่
เถียงข้าง ๆ แบบมีเหตุผลของตัวเอง, โกรธแล้วปิดประตูใส่/ปิดกั้นตัวเอง, ไม่อยากทำตามสั่ง, เริ่มมีปัญหากับเพื่อน
🧠 วงจร ABC ของวัยนี้
A - เจองานยาก / ถูกตำหนิต่อหน้าคนอื่น / มีความขัดแย้งกับคนรอบตัว
B - เถียงประชด เงียบประท้วง หรือปิดกั้นอารมณ์
C - พ่อแม่รีบยัดเยียดเหตุผลของผู้ใหญ่ หรือกดดัน/เปรียบเทียบลูกกับคนอื่น
🎯 วิธีปรับ
ปรับ A ➡️ ช่วยแบ่งงานยาก ๆ ให้เล็กลง, สอนและทำเป็นตัวอย่างก่อน, ลดการสั่ง เปลี่ยนเป็นการชวนคุยและรับฟังแทน.
ปรับ C ➡️ ชวนคุยด้วยเหตุผล "หลังจากอารมณ์นิ่งแล้วทั้งคู่", ไม่ดุซ้ำเติม, ช่วยให้เด็ก “เข้าใจและอธิบายความรู้สึกตัวเองได้”
🌱สรุป
พฤติกรรมของลูกไม่ได้เกิดเพราะเขาเป็น "เด็กดื้อ"
แต่อยู่ที่ สิ่งกระตุ้น
และการตอบสนองของคนพ่อแม่
เราตั้งขอบเขตที่ "พฤติกรรมที่ไม่น่ารัก" ได้ (❌ ไม่ขว้างของ/ไม่ทำร้ายใคร)
เราต้องเป็น 'Safe Zone ที่พร้อมโอบรับทุกอารมณ์' ของลูกเสมอ 🤍
เมื่อลูกรู้ว่าพื้นที่ตรงนี้ปลอดภัยและมีขอบเขตที่ชัดเจน เขาจะค่อย ๆ
เติบโตเป็นเด็กที่มั่นคงและควบคุมตัวเองได้ดีขึ้น
Ep2 ใต้คอมเมนค่ะ
❌ไม่อนุญาติ copy content อะไรทั้งสิ้น ขอบคุณค่ะ ❤️
#แม่และเด็ก
#เลี้ยงลูกเชิงบวก
#พัฒนาการเด็ก
#จิตวิทยาเด็ก
#ปรับพฤติกรรมเด็ก
#เด็กงอแง
#ลูกดื้อ
#เลี้ยงลูก
#เลี้ยงลูกอย่างเข้าใจ
#เข้าใจลูก
#พ่อแม่มือใหม่
#วัยเตาะแตะ
#เด็กวัย1ถึง3ปี
#เด็กวัย3ถึง6ปี