Nephrology PSU

ทักทายเช้ากับความสวยงาม

#อรุณสวัสดิ์

🚨 "รดับฟอสฟอรัสสูง ทำไมหมอโรคไตจึงเป็นกังวลนัก?"
คำตอบคือไม่เพียงทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้น แต่ยังส่งผลให้หลอดเลือดแข็งขึ้น และหัวใจเสี่ยงขึ้น!

👨‍⚕️ คุณหมอ PD: สวัสดีครับ วันนี้ต้องมีเรื่องอะไรอยากถามเกี่ยวกับโรคไตไหมครับ
👤 ผู้ป่วย: ใช่ครับ ผมเป็นโรคไตเรื้อรังระยะ 4
หมอบอกว่าให้ระวังอาหารที่มีฟอสฟอรัสเยอะ ผมยังไม่เข้าใจว่าฟอสฟอรัสเกี่ยวอะไรกับไตนะครับ
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: เป็นคำถามที่ดีมากครับ เพราะผู้ป่วยหลายคนรู้จักโซเดียม รู้จักโปรตีน แต่ไม่ค่อยรู้จักฟอสฟอรัส

👤 ผู้ป่วย: แล้วทำไมกินฟอสฟอรัสมากถึงเป็นปัญหาครับ?
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: เมื่อไตเริ่มเสื่อม ความสามารถในการขับฟอสฟอรัสจะลดลง
➡️ ฟอสฟอรัสสะสมในร่างกาย
➡️ ร่างกายต้องปรับสมดุลฮอร์โมนหลายชนิด
➡️ เกิดผลเสียตามมาหลายระบบ

🔴 กลไกที่ 1 : กระตุ้นฮอร์โมน FGF-23 และพาราไทรอยด์ฮอร์โมน (PTH)

เมื่อฟอสฟอรัสสูง
➡️ ร่างกายหลั่ง FGF-23 เพิ่มขึ้น
➡️ ต่อมพาราไทรอยด์ทำงานมากขึ้น
➡️ PTH สูงขึ้น
➡️ เกิดความผิดปกติของแร่ธาตุและกระดูกในโรคไตเรื้อรัง (CKD-MBD)
👤 ผู้ป่วย: แล้วเกี่ยวกับไตอย่างไรครับ?
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: งานวิจัยพบว่าระดับ FGF-23 และ PTH ที่สูงผิดปกติสัมพันธ์กับการดำเนินโรคที่แย่ลงและภาวะแทรกซ้อนหลายด้านในผู้ป่วยโรคไตครับ

🔴 กลไกที่ 2 : เพิ่มการอักเสบและพังผืดในไต

ฟอสฟอรัสที่สูงเป็นเวลานาน
➡️ กระตุ้นความเครียดระดับเซลล์
➡️ เพิ่มกระบวนการอักเสบ
➡️ เพิ่มการเกิดพังผืดในเนื้อไต
➡️ การทำงานของไตลดลงเร็วขึ้น
👤 ผู้ป่วย: แปลว่าไม่ใช่แค่ตัวเลขในผลเลือดอย่างเดียว
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: ถูกต้องครับ เพราะผลกระทบเกิดขึ้นในระดับเซลล์ของร่างกายด้วย

🔴 กลไกที่ 3 : หลอดเลือดแข็งตัวเร็วขึ้น

เมื่อฟอสฟอรัสสูงเรื้อรัง
➡️ แคลเซียมและฟอสฟอรัสสะสมในผนังหลอดเลือด
➡️ หลอดเลือดแข็งตัวมากขึ้น
➡️ หัวใจทำงานหนักขึ้น
➡️ เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด. และอาจทำให้กระทบต่อไตเรื้อรัง
ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
👤 ผู้ป่วย: แสดงว่าฟอสฟอรัสไม่ได้กระทบเฉพาะไต
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: ใช่ครับ

👤 ผู้ป่วย: อ๋อ. แล้วฟอสฟอรัสอยู่ในอาหารอะไรบ้างครับ?
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: พบได้ในอาหารหลายชนิด เช่น
🥛 นมและผลิตภัณฑ์นม
🧀 ชีส
🥜 ถั่วและเมล็ดพืชบางชนิด
🍖 เครื่องในสัตว์
🥤 เครื่องดื่มน้ำอัดลมสีเข้มบางชนิด
🍜 อาหารแปรรูปที่มีวัตถุกันเสียหรือสารเติมแต่งฟอสเฟต

👤 ผู้ป่วย: ตอนแรกผมนึกว่าหมอห่วงแค่ค่าไต
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: จริง ๆ แล้วการควบคุมฟอสฟอรัส คือการดูแลทั้งไต หัวใจ หลอดเลือด และกระดูกไปพร้อมกันครับ.
ดีใจครับที่ได้คุยกัน จะได้เดินทางด้วยกันง่ายขึ้น

👉 ย้่ำว่า "ไม่ได้ให้งด" ให้ ลดปริมาณโดยรวมลงนะครับ ผสมผสานได้ว่าเลือกใช้อาหารแบบไหน

#โรคไตเรื้อรัง #ฟอสฟอรัสกับโรคไต
#หมอไต

เริ่มต้นเช้ากับสร้างสุขภาพ
ออกกำลังกายเบาและสร่างวิตามินดีให้ร่างกาย😀
#สุขภาพสร้างได้ #สุขภาพอยู่ในมือของเรา
#หมอไต #อรุณสวัสดิ์

💢มันยั่วยวนมากเลย...
ขอลุยก่อนนะครับ

ใครกินไม่ได้. หลบไป
ขอภัยครับ😃😄😃

#ทุเรียนบ้าน #ทุเรียนพันธ์

🙋"ยิ่งกินโปรตีนมากในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3-5 ก่อนฟอกเลือด อาจเร่งให้ไตเสื่อมเร็วกว่าที่คิด

👨‍⚕️ คุณหมอ PD: สวัสดีครับ วันนี้มีเรื่องอะไรคุยกันดีครับ
👤 ผู้ป่วย: ผมเป็นโรคไตเรื้อรังระยะ 4 ครับ ช่วงนี้เห็นในโซเชียลมีเดียมีคนแนะนำให้กินโปรตีนเยอะ ๆ เพื่อบำรุงร่างกาย ผมเลยสงสัยว่าผู้ป่วยโรคไตกินโปรตีนมาก ๆ ได้ไหมครับ
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: เป็นคำถามสำคัญมากครับ เพราะสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง การกินโปรตีน "น้อยเกินไป" ก็ไม่ดี แต่การกิน "มากเกินไป" ก็อาจเร่งการเสื่อมของไตได้เช่นกัน

👤 ผู้ป่วย: แล้วทำไมกินโปรตีนมากถึงทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้นครับ?
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: ตามหลักฐานทางวิชาการ มีกลไกสำคัญหลายประการครับ
🔴 กลไกที่ 1 : หน่วยกรองไตทำงานหนักเกินไป (Glomerular Hyperfiltration)
เมื่อเรากินโปรตีนจำนวนมาก
🥩 โปรตีนเพิ่มขึ้น
➡️ เลือดไหลเข้าไตมากขึ้น
➡️ ความดันในหน่วยกรองไตสูงขึ้น
➡️ ไตต้องกรองของเสียจากการเผาผลาญโปรตีนมากขึ้น
➡️ หน่วยกรองไตทำงานหนักเป็นเวลานาน
ในระยะสั้นอาจดูเหมือนไตกรองได้ดีขึ้น แต่ในระยะยาวอาจทำให้หน่วยกรองไตเสียหายเร็วขึ้น

👤 ผู้ป่วย: เหมือนเครื่องยนต์ที่ถูกเร่งรอบสูงตลอดเวลาใช่ไหมครับ?
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: เปรียบเทียบได้ดีเลยครับ

🔴 กลไกที่ 2 : โปรตีนรั่วในปัสสาวะมากขึ้น
เมื่อแรงดันในหน่วยกรองไตสูงขึ้น
➡️ โปรตีนอาจรั่วผ่านตัวกรองมากขึ้น
➡️ เกิดโปรตีนในปัสสาวะเพิ่มขึ้น
➡️ กระตุ้นการอักเสบและพังผืดในไต
➡️ ไตเสื่อมเร็วขึ้น

👤 ผู้ป่วย: แสดงว่าโปรตีนรั่วไม่ใช่แค่ผลตรวจผิดปกติ แต่เป็นตัวทำลายไตด้วย
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: ถูกต้องครับ

🔴 กลไกที่ 3 : ภาระกรดในร่างกายเพิ่มขึ้น
โดยเฉพาะโปรตีนจากเนื้อสัตว์ปริมาณมาก
➡️ เกิดกรดจากการเผาผลาญเพิ่มขึ้น
➡️ ไตต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อรักษาสมดุลกรด-ด่าง
➡️ อาจเร่งการเสื่อมของไตในระยะยาว

👤 ผู้ป่วย: แล้วผมควรงดโปรตีนไปเลยไหมครับ?
👨‍⚕️ คุณหมอ PD: ห้ามงดครับ. แต่ต้องลดปริมาณ
เพราะถ้ากินโปรตีนน้อยเกินไป
❌ กล้ามเนื้อลดลง
❌ ภูมิคุ้มกันลดลง
❌ เสี่ยงภาวะทุพโภชนาการ
เป้าหมายคือ "กินในปริมาณที่เหมาะสม"

👉 อย่าลืมตรวจสอบการกินปริมาณโปรตีนกันด้วยนะครับ

#โรคไตเรื้อรัง #โปรตีนกับโรคไต
#หมอไต #ความรู้