แนะนำโรงเรียน
เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกถึงพระ กรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในฐานะองค์อุปถัมภ์วงการ โรงเรียน เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ พะเยา ประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2539 โดยกรมสามัญศึกษาได้มีคำสั่งให้ นายธวัช ชุมชอบ มาปฏิบัติหน้าที่ผู้บริหารโรงเรียน ในตำแหน่งครูใหญ่เป็นคนแรกตั้งแต่วันที่ 11 กรกฎาคม 2540
โดยเริ่มลงมือก่อสร้างโรงเรียน ตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2540 โดยใช้ที่ดินสาธารณะประโยชน์์ในพื้นที่ตำบลห้วยแก้ว ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 (หมู่ที่ 17 ในปัจจุบัน) ตำบลห้วยแก้ว กิ่งอำเภอภูกามยาว จังหวัดพะเยา จำนวน 120 ไร่
ในวันที่ 17 เมษายน 2541 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช โปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรม ราชวโรกาสให้ พลเอกสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงพระสุหร่ายทรงเจิม และพระราชทานแผ่นศิลาฤกษ์ให้ นายธวัช ชุมชอบ ผู้บริหารโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ พะเยา เพื่อประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ พร้อมกันทั่วประเทศ เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2541 เวลา 14.09 น.
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ พะเยา ได้เปิดรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ตั้งแต่ปีการศึกษา 2541 เป็นต้นมา รับนักเรียนระบบประจำ ในเขตพื้นที่บริการ 8 จังหวัดภาคเหนือ คือ เชียงใหม่ แพร่ น่าน ลำพูน ลำปาง เชียงราย แม่ฮ่องสอนและพะเยา โดยแผนชั้นเรียนเต็มรูป 48 ห้องเรียน คือ 10-10-10 / 6-6 -6 ซึ่งจัดเป็นโรงเรียนที่สมบูรณ์ มีความพร้อมทั้งด้านอาคารเรียน อาคารประกอบ ตลอดจนวัสดุอุปกรณ์ คุรุภัณฑ์ต่างๆ เพื่อให้เป็นโรงเรียนที่สามารถจัดการเรียนการสอนได้เป็นอย่างดี และเนื่องในปี 2542 เป็นปีที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระชนมายุครบ 72 พรรษา สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้ประทานนามพระพุทธรูปประจำโรงเรียน ปางประจำวันพระราชสมภพของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีว่า "พระพุทธะสร้างเฉลิมพระบารมีสมเด็จพระศรีนครินทร์"
