เกษตรสุข Kaset Sook by Pawin

#พาส่องเทคนิคการคลุมตาข่ายเสาวรสรายต้นจากไต้หวัน

การคลุมตาข่ายต้นเสาวรสเพื่่อป้องกันแมลงแบบรายต้นช่วงแรกของการเจริญเติบโต (Individual Netting System For Young Vines) มีจุดประสงค์เพื่อ

#1ป้องกันไวรัสตั้งแต่ต้นทาง(หลักสำคัญสุด)

เสาวรสไวต่อโรคไวรัสมาก็เช่น โรคใบด่าง (Passion Fruit Woodiness Virus ; PWV)หรือเชื้ออื่นๆที่มีแมลงปากดูดเช่น เพลี้ยไฟ (Thrips)เพลี้ยอ่อน (Aphids)เป็นพาหะ การใช้ถุงตาข่ายสีขาวทรงกระบอกคลุมตั้งแต่ช่วงที่ย้ายปลูกลงแปลงใหม่ๆจะช่วยป้องกันแมลงปากดูดที่เป็นพาหะของเชื้อไวรัสเข้าสู่ต้นอ่อน

#2เพื่อให้ต้นเสาวรสเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องจนกว่าจะขึ้นค้าง

ช่วงต้นเสาวรสที่เป็นต้นอ่อนจะเป็นช่วงที่อ่อนแอที่สุด หากติดไวรัสตั้งแต่ต้นเล็ก ต้นจะแคระแกร็นและไม่ให้ผลผลิต เมื่อต้นโตแข็งแรงจนขึ้นค้างแล้ว ต้นเสาวรสจะมีภูมิต้านทานมากขึ้น จึงเปิดตาข่ายออก

จากประสบการณ์ตรงของผมพบว่าถ้าต้นเสาวรสถูกเพลี้ยไฟดูดกินน้ำเลี้ยงจะทำให้ยอดเสาวรสชะงักการเจริญเติบโตอย่างน้อย 7 วันและมีการแตกตาข้างเกิดขึ้น (ผมแก้ไขโดยพ่นบิวเวอเรียและเด็ดยอดจากตาข้างออก ต้นก็กลับมาเจริญเป็นปกติ แต่โชคดีที่ไม่ได้ติดเชื้อไวรัส)

เครดิตภาพ : ภาพส่วนหนึ่งจากคุณพิทักษ์ พิทักษ์ สุภา

ทำไมต้องแคร์ ? "จำนวนใบต่อผล" เรื่องเล็กที่ชาวสวนไม้ผลไม่ควรมองข้าม
#จำนวนใบต่อผล


การศึกษาอัตราส่วนจำนวนใบต่อผล (Leaf to Fruit Ratio) ถือเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการสวนยุคใหม่ เพราะใบพืช เปรียบเสมือน "โรงงานผลิตอาหาร" ส่วนผลก็คือ"คลังเก็บสินค้า"การจัดสมดุลระหว่างโรงงานกับคลังเก็บ จึงส่งผลโดยตรงต่อปริมาณและคุณภาพของผลผลิตและความอยู่รอดของต้นพืช

#เหตุผลสำคัญที่เราต้องคำนึงถึงอัตราส่วนจำนวนใบต่อผลคือ

#1มีผลต่อปริมาณและคุณภาพของผลผลิต

ใบพืชทำหน้าที่สังเคราะห์แสงเพื่อสร้างน้ำตาลแงะคาร์โบไฮเดรต จากนั้นจะส่งสารอาหารเหล่านี้ไปเลี้ยงผล
#ถ้าใบน้อยเกินไป แหล่งผลิตอาหารไม่พอ ผลผลิตจะลดลง ผลมีขนาดเล็ก รสชาติไม่ดี
#ถ้าใบมากเกินไป จะเกิดการบังร่มกันเองทำให่ประสิทธิภาพกานสังเคราะห์แสงลดลง และสิ่นเปลืองธาตุอาหารในการบำรุงรักษาโดยไม่จำเป็น
#จำนวนใบที่เหมาะสม ผลจะมีขนาดใหญ่ สมบูรณ์ รสชาติดี (ตอนท้ายจะมีตัวอย่างจำนวนใบต่อผล)

#2ป้องกันปัญหาการออกดอกเว้นปี (Alternate Bearing)

การปล่อยให้ผลดกเกินไปและมีจำนวนใบไม่เพียงพอ ทำให้ใบพืชที่เหลือสร้างอาหารไม่เพียงพอจึงใช้อาหารสะสมจากกิ่งและราก ทำให้ต้นโทรมใบถัดใบการออกดอกจะลดลง

#3ช่วยในการวางแผนปลิดผลหรือตัดช่อผลได้อย่างแม่นยำ

ถ้าเราทราบจำนวนใบต่อผลที่เหมาะสมจะช่วยให้เราปลิดผลหรือปลิดใบได้อย่างแม่นยำ

#จำนวนใบต่อผลที่เหมาะสมของไม้ผลแต่ละชนิด

จากที่ผมค้นคว้างานวิจัยของพืชบางชนิดจึงจะขอยกตัวอย่างมาให้ดูนะครับ

ชนิดไม้ผล จำนวนใบทิ่เหมาะสมต่อ1ผล
1.เสาวรส 10-15 ใบ
2.ฝรั่ง (งานวิจัยไทย) 20-30 ใบ
(ในอินเดีย) 10-16ใบ
3.มะม่วง 60 ใบ
4.ส้ม 30-40ใบ
หมายเหตุ จำนวนใบที่เหมาะสมต่อผลยังขึ้นอยู่กับพันธุ์ สภาพแวดล้อม ความสมบูรณ์ของต้นและการจัดการ ตัวเลขที่นำมาแสดงอาจใช้เป็นแนวทางในการจัดการสวนนะครับ
#ภาพการติดผลของฝรั่ง ถ้าดูจากตัวเลขข้อสอง ต้นที่เห็นคงต้องปลิดผลออกบ้างเพราะจำนวนใบต่อผลน้อยกว่า16ใบ

*

#อินทรียวัตถุในดิน #หัวใจหลักสู่การเกษตรที่ยั่งยืน

วันนี้ผมได้มีโอกาสไปร่วมงาน นวัตกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร ครั้งที่ 8 จัดโดย บริษัทซันสวีท จำกัด มหาชน ณ ไร่ตะวันหวาน ต.ทุ่งปี้ อ.แม่วาง จ เชียงใหม่ ในงานมีการแสดงนวัตกรรมและเทคโนโลยีจากภาครัฐและเอกชนและสถาบันการศึกษา
กิจกรรมหนึ่งของงานคือ เวทีเสวนา ในหัวข้อ #ความสำคัญของดินในการปลูกพืช ซึ่งมีผู้แทนจากบริษัทชั้นนำร่วมอภิปราย โดยมีผมทำหน้าที่ผู้ดำเนินรายการ ประเด็นหนึ่งที่วิทยากรให้ความสำคัญคืออินทรียวัตถุในดิน

ผมจึงนำส่วนหนึ่งที่เสวนากันและผมค้นคว้าเพิ่มเติมมาให้ FC ได้อ่านกันนะครับ

#อินทรียวัตถุคืออะไร

อินทรีย์วัตถุ (Organic Matter)คือสิ่งที่เกิดจากการเน่าเปื่อยผุพังหรือย่อยสลายของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น ซากพืช ซากสัตว์ มูลสัตว์ตลอดจนจุลินทรีย์ที่ตายทับถมในดิน โดยมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบหลัก ในทางปฐพีและเกษตรกรรม อินทรีย์วัตถุถือเป็นหัวใจของความอุดมสมบูรณ์ของดิน

#บทบาทความสำคัญของอินทรียวัตถุของดินมีหลักๆดังนี้

#1ด้านกายภาพ

*ปรับปรุงโครงสร้างดิน ช่วยยึดดินเหนียวให้ร่วนซุยและช่วยประสานเม็ดดินทรายให้เกาะตัวกันดี

*ระบายน้ำและการถ่ายเทอากาศ ทำให้ดินมีช่องว่างมากขึ้น รากพืชชอนไชได้ง่าย ไม่เกิดปัญหาดินแน่นทึบ

*การอุ้มน้ำ อินทรีย์วัตถุเปรียบเสมือนฟองน้ำที่ช่วยดูดซับความชื้นไว้ในดิน ทำให้ดินรักษาความชื้นได้ยาวนานขึ้น มีรายงานว่าอินทรีย์วัตถุที่เพิ่มขึ้น 1 % มีผลทำให้ดินอุ้มน้ำเพิ่มขึ้น 25000-30000ลิตรต่อ 1 ไร่

#2ด้านเคมี

*เป็นแหล่งธาตุอาหาร เมื่อย่อยสลายจะปลดปล่อยธาตุอาหารหลัก รองและเสริมที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืชอย่างต่อเนื่อง

*เพิ่มความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุ (CEC)ช่วยให้ดินสามารถดักยึดและกักเก็บธาตุอาหารไม่ให้ฟถูกน้ำชะล้างสูญหายไปได้ง่าย พร้อมทั้งค่อยปลดปล่อยออกมาให้รากพืชดูดไปใช้

ช่วยปรับสมดุลความเป็นกรด-ด่างของดิน ช่วยลดความรุนแรงของการเปลี่ยนแปลงค่าความเป็นกรด ด่างของดิน

#3ด้านชีวภาพ

*เป็นแหล่งพลังงานให้จุลินทรีย์ จุลินทรีย์ดินที่มีประโยชน์เช่นแบคทีเรียตรึงไนโตรเจน เชื้อราไตรโคเดอร์มาหรือไมคอไรซ่าจำเป็นต้องใช้อินทรีย์วัตถุเป็นอาหารและเเหล่งพลังงานเพื่อการเจริญเติบโตและสร้างกิจกรรมในดิน

#ปริมาณอินทรียวัตถุในดินควรมีปริมาณเท่าไร

เกณฑ์ในการประเมินอินทรีย์วัตถุในดิน
ระดับอินทรีย์วัตถุ(%) การประเมินความสมบูรณ์ของดิน

ต่ำกว่า 1% ต่ำมาก

1-2%. ต่ำ

2-3% ปานกลาง

3.1-5.0 สูง (ดี /เหมาะสม)

สูงกว่า 5 สูง

ปริมาณอินทรียวัตถุ ในระดับสากลนั้นจะไม่ระบุเกณฑ์ตายตัวชุดเดียว เนื่องจากอินทรีย์วัตถุจะผันแปรตามสภาพภูมิอากาศและชนิดของเนื้อดิน เช่นดินทรายจะมีอินทรียวัตถุต่ำกว่าดินเหนียว

FAO (องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติกำหนดค่าอินทรีย์วัตถุควรอยู่ในช่วง 2.5-3.5 %ขึ้นไป

#เราจะเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดินได้อย่างไร

1.การปลูกพืชเพิ่อทำปุ๋ยพืชสดแล้วไถกลบ พืชที่นิยมใช้ เช่นปอเทือง ถั่วพร้า ถั่วพูุ่ม โสนแอฟริกัน
2.การใส่ปุ๋ยอินทรัย์ ที่ผ่านการหมักสมบูรณ์ เช่นปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก
3.การจัดการเศษซากพืชและงดการเผา เช่นไถกลบตอซังข้าวและข้าวโพด การใช่จุลินทรีย์ช่วยย่อย
4.การใช้วัสดุคลุมดิน เช่นฟางข้าว ชานอ้อย เศษใบไม้และหญ้าแห้ง
5.การใช้ถ่านชีวภาพ (Biochar)ร่วมกับสารปรับปรุงดิน

วันนี้พอแค่นี้ก่อนนะครับถ้าท่านเห็นว่ามีประโยชน์ส่งต่อด้วยนะครับ

#อัตราส่วนของใบที่เหมาะสมต่อการพัฒนาผลเสาวรส : นักวิจัยแนะนำ 10-15ใบต่อ 1ผล


ผมต้องบอกไว้ก่อนนะครับว่าไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องเสาวรสแต่เป็นคนที่สนใจศึกษาเกี่ยวกับเสาวรสนะครับ จากการค้นคว้างานวิจัยหลายๆชิ้นพบว่า

- อัตราส่วนของใบเสาวรสที่เหมาะสมต่อ 1 ผล เท่ากับ 10-15ใบ ถ้าเป็นต้นที่สมบูรณ์ 10-12 ใบต่อผล

- หากมีใบน้อยกว่า 10 ใบต่อผลพบว่าผลเสาวรสจะเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่ เปลือกหนา ปริมาณเนื้อและน้ำ (Juice yield)จะลดลง ค่าความหวานลดลงด้วย

-หากมีใบมากเกินไป (ทรงพุ่มทึบ )แม้จะดูเหมือนมีแหล่งสร้างอาหารมาก (Source)แต่ใบที่ซ้อนทับกันและบดบังแสงกันเอง (Self shading) ทำให้ประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสงลดลงและกลายเป็นแหล่งแย่งอาหารแทน (Sink) นอกจากนี้ทรงพุ่มที่แน่นยังลดอัตราการติดผลเนื่องจากแมลงที่ช่วยผสมเกสรไม่สามารถบินเข้าไปได้และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรค

งานวิจัยบางชิ้นยังศึกษาการเคลื่อนย้ายอาหารพบว่าเมื่อเสาวรสติดผลจะเปลิ่ยนสถานะมาเป็นแหล่งดึงดูดอาหารที่ใหญ่ที่สุด (Principal Sink)ใบที่อยู่ข้อเดียวกันและใบในข้อใกล้เคียงขนาบข้างคือแหล่งป้อนอาหารหลักให้กับผลเสาวรส #ข้อแนะนำห้ามเด็ดใบที่ติดกับผลทิ้งเด็ดขาดยกเวันผลที่เป็นโรค

#ข้อคิดด้านสรีวิทยาพืช : งานวิจัยชี้ให้เห็นว่ากุญเเจสำคัญในการเพิ่มคุณภาพและลดความเปรี้ยวนั้นการบริหารจัดการทรงพุ่มและการไว่ผลมีความสำคัญอย่างยิ่ง