กะเบอะดิน ดินแดนมหัศจรรย์

สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีต้องมีในรัฐธรรมนูญ

สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี สะอาด ปลอดภัย และยั่งยืน เป็นสิทธิหนึ่งที่ไม่ได้ถูกรับรองในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ที่ประชาชนไม่ได้มีส่วนร่วมในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้

ตลอดช่วงเวลาของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ หลายชุมชนทั่วประเทศต้องเผชิญกับการรุกรานและแย่งยึดทรัพยากร ทั้งจากการทำเหมืองแร่ มลพิษจากอุตสาหกรรม การขยายตัวของโรงไฟฟ้าขยะ การเดินหน้าของโครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) และผลักดันร่าง พ.ร.บ. เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ โดยรัฐบาลอ้างว่าเป็น ‘โครงการ(ไม่)พัฒนา’ แต่สิ่งนี้กลับสร้างผล
กระทบต่อวิถีชีวิต และสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติจำนวนมหาศาลของผู้คน พวกเขาต้องเผชิญกับมลพิษทางน้ำ อากาศ และดิน ที่พวกเขาไม่ได้ก่อ ทั้งถูกลิดรอนสิทธิในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ของตน โดยไม่ได้รับการแก้ไขเยียวยาอย่างเหมาะสม

มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) จึงเรียกร้องให้ “รัฐธรรมนูญต้องเขียนใหม่ทั้งฉบับ และ สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีต้องมีในรัฐธรรมนูญ” ฉบับที่ประชาชนเป็นผู้มีอำนาจและมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง เพื่อสร้างหลักประกันทางกฎหมายให้กับอนาคตของผู้คนในรุ่นปัจจุบัน รวมถึงลูกหลานในอนาคตให้ได้อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี อากาศ น้ำ ดิน เหมาะสมกับการดำรงชีวิตอย่างปลอดภัย และมีอำนาจตัดสินใจในการจัดการทรัพยากรของตนเอง

#เดินเปลี่ยนอนาคต #เขียนรัฐธรรมนูญใหม่ด้วยมือประชาชน

ภาพประกอบ: กป.อพช.

“6 ปีแห่งการเดินทาง การต่อสู้ยังไม่สิ้นสุด” 🚩

เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา ชาวบ้านกะเบอะดิน ชุมชนทางผ่าน ผู้นำท้องที่ท้องถิ่น และภาคีเครือข่าย ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างกำลังใจและทบทวนเส้นทางการต่อสู้ตลอด 6 ปีที่ผ่านมา

กิจกรรมในวันนั้นประกอบด้วย
✊ พิธีกรรมความเชื่อดั้งเดิม “เบี่ยงไช้ะ” หรือพิธีเลี้ยงผีนา ถือเป็นพิธีกรรมสำคัญของชุมชนในการขอพรและปกปักรักษานาข้าวที่กำลังเหลือง ผืนนาแห่งนี้กำลังจะหายไปหากโครงการเหมืองแร่ถ่านหินเกิดขึ้น

✊ พิธีอวยพรของศาสนาคริสต์ เพื่อขอบคุณและขอพรในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ

✊ วงพูดคุยให้กำลังใจและก้าวต่อไปของการต่อสู้ รวมทั้งการให้กำลังใจโดยตัวแทนชาวบ้านกะเบอะดินตัวแทนชุมชนทางผ่าน ผู้นำท้องที่ท้องถิ่น และภาคีเครือข่ายที่ร่วมแรงร่วมใจเคียงข้างกันมาตลอดเส้นทาง

“6 ปีผ่านไป ชัยชนะยังไม่เกิด แต่การต่อสู้ต้องเดินหน้าต่อไป”

หากย้อนเวลากลับไปชุมชนและภาคีเครือข่ายได้ผ่านหลายกระบวนการเพื่อยุติโครงการอย่างถาวร อาทิเช่น การเก็บข้อมูลรวบรวมข้อมูล การสร้างขบวนเพื่อการเคลื่อนไหว การสื่อสารสาธารณะ รวมทั้งเรียกร้องกระบวนยุติธรรม

กิจกรรมในครั้งนี้ไม่เพียงเป็นการรำลึกถึงการเดินทางที่ผ่านมา แต่ยังเป็นช่วงเวลาแห่งการสร้างพลังใจ เชื่อมความสัมพันธ์ และจุดประกายแรงบันดาลใจให้ก้าวต่อไปด้วยกัน

ขอบคุณการสื่อสารจากเพจต่าง ๆ เพื่อเล่าเรื่องราวของชุมชน สามารถอ่านบทความครบรอบ 6 ปีได้ที่นี่ 👇🏻
📌: https://www.facebook.com/share/p/1VFNGSPsdc/?mibextid=
📌: https://www.facebook.com/share/p/1BXmPd9Nea/?mibextid=wwXIfr
📌: https://www.facebook.com/share/p/1D1dLC9oLW/?mibextid=wwXIfr
📌: https://www.facebook.com/share/p/16ZpergA1Q/?mibextid=wwXIfr
📌: https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1413433314120031&id=100063601267094
📌: https://www.facebook.com/796739936/posts/10166541718449937/?

ขอบคุณภาพจากโจเซฟ

#กะเบอะดินดินแดนมหัศจรรย์

ลมหนาวพัดมา…สัญญาณเตือนว่าฤดูกาลเก็บเกี่ยวได้เวียนกลับมาอีกครั้ง 🌾✨

เข้าสู่ฤดูกาลเกี่ยวข้าวอย่างเป็นทางการ การ “ลงแขก” หรือ “เอามื้อเอาวัน” ยังคงเป็นวิถีดั้งเดิมของชุมชนกะเบอะดินที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน นอกจากจะเป็นการช่วยเหลือกันในงานนาแล้ว ยังเป็นช่วงเวลาแห่งการสานสัมพันธ์ระหว่างผู้คนในชุมชนให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

ทุกปี ตั้งแต่ช่วงกลางเดือนตุลาคมจนถึงกลางเดือนพฤศจิกายน ถือเป็นเวลาของการเก็บเกี่ยวผลผลิตตามวิถีชีวิตเกษตรกรรมแบบดั้งเดิม การเกี่ยวข้าวของชุมชนยังคงใช้แรงมือเป็นหลัก โดยใช้ “เคียว” เป็นเครื่องมือคู่กายในการเก็บเกี่ยวเมล็ดข้าวอย่างประณีต

ทุกครัวเรือนในหมู่บ้านกะเบอะดินต่างปลูกข้าวบนผืนนาขั้นบันไดเพื่อบริโภคในครัวเรือนและแบ่งปันกันในชุมชน นาข้าวเหล่านี้ไม่เพียงเป็นแหล่งอาหาร หากยังเป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางอาหาร สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมของชุมชนกะเบอะดินที่ยังคงงดงามและยั่งยืนมาจนถึงทุกวันนี้

#กะเบอะดินดินแดนมหัศจรรย์

6 ปี ✊

11 ตุลาคม 2568 ชุมชนกะเบอะดินจัดงาน ‘ครบรอบ 6 ปี คัดค้านเหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย’ บนผืนนาและพื้นที่จิตวิญญาณของหมู่บ้าน พื้นที่ซึ่งเคยเป็นพื้นที่เป้าหมายในโครงการเหมืองถ่านหินที่ชาวบ้านคัดค้านต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2562

สำหรับชาวกะเบอะดิน ผืนนาไม่ใช่แค่ที่ทำกิน แต่คือหัวใจของชุมชน เป็นแหล่งอาหารของครอบครัว เป็นที่ประกอบพิธีกรรมและบูชาผืนดิน เป็นพื้นที่ที่ผูกโยงความเชื่อกับความอยู่รอดของผู้คนมาหลายชั่วอายุ ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า ‘พื้นที่จิตวิญญาณ’

ภายในงาน ชาวบ้านได้ประกอบพิธี ‘เบี่ยงไซ๊ะ’ พิธีบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อของกะเหรี่ยงโปว์ เพื่อขอขมาผืนดินและขอพรให้ข้าวกล้าอุดมสมบูรณ์ รวมถึงให้ชุมชนปลอดภัยจากอันตรายของโครงการเหมือง ขณะเดียวกัน ตัวแทนศาสนาคริสต์ในพื้นที่ก็ได้ร่วมพิธีนมัสการและอธิษฐาน ขอพรให้หมู่บ้านได้รับการคุ้มครอง

ย้อนไปเมื่อหกปีก่อน ณัฐดนัย วุฒิศีลวัต ยังเป็นเด็กที่ไม่เข้าใจว่า ‘เหมือง’ คืออะไร “ตอนนั้นพวกเราไม่รู้เลยว่าเหมืองน่ากลัวอย่างไร บริษัทบอกแต่สิ่งดีๆ ว่าจะมีงาน มีถนนคอนกรีต แต่ไม่เคยพูดถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้น” เขาเล่าย้อนความหลัง

กะเบอะดินในเวลานั้นเป็นหมู่บ้านเล็กๆ กลางหุบเขา ผู้คนใช้ชีวิตเรียบง่าย พึ่งพาการปลูกข้าวและไร่หมุนเวียน เส้นทางสัญจรยังไม่สะดวกดี รถเข้าออกยาก คนหนุ่มสาวต้องออกไปหางานในเมือง คำสัญญาเรื่อง ‘เหมือง’ ที่จะสร้างงานและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน จึงเคยถูกมองว่าเป็นโอกาสที่ดี

แต่เมื่อได้รับรู้ถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และปัญหาเรื่องสิทธิในที่ดินที่อาจเกิดขึ้นตามมา ความเข้าใจของชาวบ้านก็เริ่มเปลี่ยนไป จากความหวัง กลายเป็นความกังวล และในที่สุดก็กลายเป็นพลังในการลุกขึ้นปกป้องผืนดินของตนเอง

การต่อสู้ยาวนานหลายปีนั้นนำมาซึ่งก้าวสำคัญ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ชาวบ้านกะเบอะดินได้รับจดหมายจากศาลปกครองเชียงใหม่ ให้โครงการเหมืองแร่อมก๋อยต้องหยุดดำเนินการทั้งหมด คำสั่งฉบับนั้นจึงกลายเป็นเหมือน ‘ชัยชนะก้าวแรกของความเข้มแข็ง’ ที่ยืนยันว่าการยืนหยัดของชุมชนไม่สูญเปล่า

ช่วงสุดท้ายของงาน ตัวแทนชาวบ้านได้อ่าน ‘คำประกาศเจตนารมณ์ของชุมชนกะเบอะดิน’ ซึ่งยืนยันจุดยืนในการคัดค้านเหมืองถ่านหินอย่างชัดเจน ความตอนหนึ่งระบุว่า

“6 ปีแล้ว เราต่อต้านและคัดค้านเหมืองแร่
เราอยู่กับป่า กับทรัพยากรธรรมชาติ เรามีวิถีชีวิต
เรามีความรัก รักผู้คน รักต้นข้าว รักจิตวิญญาณ
พวกเราจะไม่ยอมให้เหมืองแร่ถ่านหินมาทำลายชุมชนเรา
พวกเราจะปกป้องพื้นที่นี้ด้วยชีวิต”

เสียงตะโกน “เหมืองแร่ออกไป! เหมืองแร่ออกไป!” ดังก้องไปทั่วผืนนา ปิดท้ายกิจกรรมเช้าวันนี้ ท่ามกลางความเชื่อมั่นของชาวบ้านว่าการปกป้องผืนดินและสิ่งแวดล้อมคือการปกป้องชีวิตของพวกเขาเอง กลายเป็นภาพจำของการต่อสู้ที่ยืดยาวและงดงาม
​
อ่านในรูปแบบเว็บไซต์ที่ comment
​
ภาพ: วชิรญาณ์ วิรัชบุญญากร
​
#กะเบอะดิน #เหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย #หยุดเหมืองแร่ถ่านหิน #อมก๋อย #สื่อออนไลน์ภาคเหนือเพื่อคุณภาพชีวิตของทุกคน

6 ปีแห่งการไม่สยบยอมให้อมก๋อยกลายเป็นเหมืองแร่ถ่านหิน ✊

หมู่บ้านต้นแบบ “หมู่บ้านกะเบอะดิน” โครางการปลอดการเผา ครั้งที่ 3 ประจำปี 2568 ✨ 🎉

หมู่บ้านกะเบอะดินได้ผ่านการคัดเลือกหมู่บ้านต้นแบบในการลดการเผาประจำปี ซึ่งบ่งชี้ว่าการจัดการป่าและการดูแลป่าเป็นเรื่องที่ชุมชนจัดการได้

ขอแสดงความยินดีกับหมู่บ้านต้นแบบในพื้นที่อื่น ๆ ด้วยครับ

#กะเบอะดินดินแดนมหัศจรรย์

6 ปี ต้านเหมืองอมก๋อย ชัยชนะ – การต่อสู้…ที่ยังไม่จบ ?

📌 อ่านเพิ่ม : https://theactive.thaipbs.or.th/read/oppose-the-omkoi-mine

28 กันยายน…แม้เป็นแค่วันธรรมดาวันหนึ่ง แต่สำหรับ “ชาวกะเบอะดิน” อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ถือเป็นวันหมุดหมายสำคัญ กับช่วงเวลาที่ผ่านมา 6 ปีเต็ม ของการส่งเสียงคัดค้าน “เหมืองถ่านหินอมก๋อย” ที่ยังคงดังก้องอยู่ท่ามกลางขุนเขา เป็นเสียงเล็ก ๆ ที่พยายามบอกกับสังคมว่าที่นี่ คือบ้าน คือรากเหง้า คือวิถีชีวิต ความทรงจำ รวมถึงอนาคตที่พวกเขาต้องปกป้อง และไม่ต้องการให้เหมืองเข้ามาเปลี่ยนแปลง

บนแผนที่เศรษฐกิจ เนื้อที่กว่า 284 ไร่ อาจเป็นเพียงตัวเลขสำหรับโครงการเหมือง แต่สำหรับคนที่นี่ ทุกตารางนิ้ว คือ ชีวิตที่เชื่อมโยงกับผืนดิน ป่า น้ำ และวิถีที่ตกทอดกันมา ซึ่งคนรุ่นนี้พร้อมต่อสู้เพื่อรักษาเอาไว้

การคัดค้านเหมืองของชาวบ้าน ตลอด 6 ปีที่ผ่านมา จึงไม่ใช่เพียงการต่อสู้กับโครงการพัฒนา แต่คือการยืนยันว่าที่นี่มีผู้คน มีชีวิต และมีความหวังที่ไม่อาจถูกกลืนหายไปพร้อม “ฝุ่นถ่านหิน”

The Active ชวนย้อนทำความรู้จักเรื่องราวของผู้คนที่บ้านกะเบอะดิน กับภารกิจปกป้องทรัพยากรที่พวกเขาหวงแหน ทำไม ? ชาวบ้านต้องลุกขึ้นสู้… จากวันนั้น จนถึงวันนี้ อะไร ? คือจุดหมายปลายทาง

#กะเบอะดิน #เหมืองถ่านหินอมก๋อย

6 ปีแห่งการไม่สยบยอมให้อมก๋อยกลายเป็นเหมืองแร่ถ่านหิน

“หกปีก่อน ตอนที่ชาวบ้านเริ่มลุกขึ้นสู้ ผมยังไม่รู้เลยว่าเหมืองคืออะไร หรือมันจะมีผลดีผลเสียอย่างไร” ณัฐดนัย วุฒิศีลวัต เยาวชนกะเบอะดิน เริ่มเล่าย้อนความหลัง
​
เขาจำได้ว่า ตั้งแต่ยังเป็นเด็กก็ได้ยินผู้ใหญ่พูดถึงเหมืองอยู่บ่อยครั้ง พร้อมกับคำสัญญาว่าจะมีงานทำ มีเงินใช้ ความคิดแบบนั้นทำให้เขาในวัยเด็กดีใจ เพราะหวังว่าจะได้กินขนม มีของเล่น และได้ใช้ชีวิตเหมือนเด็กคนอื่นๆ ขณะเดียวกัน ชุมชนกะเบอะดินในเวลานั้นแทบไม่มีงานทำ ทุกครอบครัวอยู่ได้ด้วยการปลูกข้าว ทำไร่หมุนเวียน ใครอยากมีรายได้เสริมต้องออกไปหางานในเมือง เส้นทางคมนาคมก็ลำบาก ถนนไม่ดี รถมีไม่กี่คัน ความหวังเรื่องเหมืองจึงกลายเป็นสิ่งที่ทำให้หลายคนรู้สึกดีใจที่มีเหมือง
​
“ตอนแรกพวกเราไม่รู้เลยว่าเหมืองน่ากลัวอย่างไร บริษัทบอกแต่สิ่งดีๆ ว่าจะมีงาน มีถนนคอนกรีต แต่ไม่เคยพูดถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้น จนเมื่อมีพี่ๆ จากองค์กรภาคประชาสังคมเข้ามาให้ความรู้ ทั้งชาวบ้านและเยาวชนจึงเริ่มเข้าใจว่าหากมีเหมืองจริง เราจะต้องเผชิญผลกระทบมากมาย”
​
6 ปีที่ผ่านมาไม่ใช่แค่การยืนหยัดบอกว่า ไม่เอาเหมือง หากแต่เป็นช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้และพัฒนาของชุมชน กะเบอะดินได้แปรความกังวลให้กลายเป็นพลัง สร้างองค์ความรู้ ใช้กฎหมาย และส่งเสียงอย่างเป็นระบบ เพื่อปกป้องสิทธิและผืนดินที่เป็นหัวใจของพวกเขาเอง
​
แม้การต่อสู้จะทำให้บริษัทไม่สามารถขอรับประทานบัตรเพื่อเข้ามาเอาทรัพยากรไปจากชุมชนได้ แต่หนทางของชาวกะเบอะดินยังไม่ถือว่าจบลง กระบวนการทางกฎหมายและข้อจำกัดด้านสิทธิชุมชนยังคงทำให้การต่อสู้ยืดเยื้อ ขณะที่ความกังวลต่อความไม่แน่นอนในถิ่นที่อยู่อาศัยและที่ทำกินยังคงดำเนินอยู่
​
“การได้รวมตัวกัน ทำแผนที่ทรัพยากรน้ำ จัดทำข้อมูลประวัติศาสตร์ และยื่นหนังสือคัดค้านไปยังหน่วยงานต่างๆ คือการยืนยันว่า ชาวบ้านกะเบอะดินไม่เอาเหมือง ไม่ว่าวันนี้หรืออนาคต”
​
ดวงใจ วงศธง ชาวบ้านกะเบอะดิน กล่าวหนักแน่น แม้เส้นทางนี้บังคับให้ชาวบ้านต้องยืนหยัดและเข้มแข็งอยู่เสมอ แต่ในหัวใจยังเต็มไปด้วยความหวังและพลังที่จะปกป้องทรัพยากรให้ลูกหลานได้อาศัยอยู่ต่อไป

อ่านในรูปแบบเว็บไซต์ที่ https://www.lannernews.com/27092568-02/
​
เรื่อง: พรชิตา ฟ้าประทานไพร และ สุทธิกานต์ วงศ์ไชย
​
#กะเบอะดินดินแดนมหัศจรรย์ #หยุดเหมืองแร่ถ่านหิน #อมก๋อย #สื่อออนไลน์ภาคเหนือเพื่อคุณภาพชีวิตของทุกคน

28 กันยายน 2568
ครบรอบ 6 ปีการต่อสู้
🚩